ئەمە بڵاوبكەوە
FaceBook  Twitter  

سازدانی: ئاودێر

لەم دیمانەیەدا کاسترۆ مەعروف ئەندامی ئەنجوومەنی پارێزگای سلێمانی باس لە گرفتەکانی بەتایبەتیکردنی کەرتە گشتییەکان لەسەر هاووڵاتییانی هەژار دەکات و مەترسییەکانی سیاسەتی حکومڕانی لە هەرێم ڕووندەکاتەوە، ئاماژە بۆ ئەوەش دەکات کە هێزە سیاسییەکانی بەشداری ناو حکوومەت نەیانتوانیوە ڕووبەڕووی ئەم جۆرە لەسیاسەتە ببنەوە و کۆمەڵگەش ملی بۆ ئەم جۆرە لە حکومڕانییە نەوی کردووە.

هۆکاری بەتایبەتی کردنی کەرتە گشتییەکان لە کابینەکانی ڕابردووی حکوومەتی هەرێمی کوردستان بۆچی دەگەڕێتەوە؟

سیاسەتی بەڕێوەبردن لە هەرێمی کوردستان بە تایبەتکردنی کۆی کەرتە گشتییەکانە، لە کاتێکدا خەڵکی کوردستان لەم سیاسەتە سوودمەند نییە، بە پێچەوانەوە کۆمپانیاکان و هێزە سیاسییە دەسەڵاتدارەکان سوودمەندی یەکەمن، ئەوەی کە لە بارەیەوە کراوە لەکەدارکردنی کەرتی گشتیی بووە و زەرەرمەندی یەکەمیش خەڵکی هەژار و بەشمەینەتی وڵاتەکەمانە، ئەو سیاسەتەی کە پەیڕەوکراوە دوو چینی لە کۆمەڵگەدا دروست کردووە، چینێکی زیاد لە پێویست دەوڵەمەند و چینێکی هەژار، ئەمەش وای کردووە کە چینی ناوەند نەمێنێت، گرفتەکە لەوەدایە کە حکوومەت لەبری ئەوەی بیر لە باشکردنی کەرتی گشتی بکاتەوە، زۆر بە ئاسانی کەرتەکان دەداتە کەرتی تایبەت و لەو ڕێگەیەشەوە کەسانی ناو هێزە سیاسییەکان خۆیان سوودمەندی یەکەمن، بەر دەوامی ئەم سیستەمە وا دەکات کە هاووڵاتییانی هەژار و کەم دەرامەت نەتوانن تەنانەت چارەسەری نەخۆشییەکانیان بکەن، هاوکات هاووڵاتی ناشتوانێت منداڵەکانی بنێرێتە بەر خوێندن، لەم دۆخەدا ئەوەی توانای خوێندنی هەیە منداڵە دەوڵەمەندەکان دەبن.

سیاسەتی پشت ئەم بەتایبەتکردننەی کەرتە گشتییەکان لەماوەی ڕابردوودا چی بووە؟

هێزە سیاسیەکانی ناو حکوومەت کۆمەڵێک کۆمپانیای تایبەت بە خۆیان هەیە، لە ڕێگەی ئەو کۆمپانیایانەوە دەستیان بەسەر هەموو شتێکدا گرتووە، لە کۆی سێکتەرەکان پارە لە هاووڵاتییان وەردەگرن و دەیخەنە گیرفانی خۆیانەوە، لەسەر پشتی هاووڵاتییانی هەژار خۆیان گەورە کردووە، واتە ئەوەندەی بیر لە دەوڵەمەندبوونی زیاتری هێزە سیاسییەکان کراوەتەوە، بیر لە خزمەتکردنی هاووڵاتییانی هەرێمی کوردستان نەکراوەتەوە، ئەوەندەی گیرفانی هاووڵاتییان کراوەتە ئامانج، ئەوەندە بیر لە خزمەتکردنیان نەکراوەتەوە، ئەم سیاسەتە لە کۆی سێکتەرەکان کە پەیوەندی بە ژیانی ڕۆژانەی هاووڵاتییانەوە هەیە پەیڕەو کراوە و بەردەوامیش دەبێت.

واتە پێتان وایە ئەم کابینەیەش هاوشێوەی کابینەکانی ڕابردوو لەسەر هەمان پەیڕەو کار دەکات؟

کاتێک کە مرۆڤ ئومێد لەسەر بابەتێک هەڵدەچنێت دەبێت پێشینەیەکی هەبێت، هەرچەندە ژیان بە گەشبینیەوە جوانە و من ئومێد دەکەم ئەم کابینەیە هاوشێوەی کابینەکانی دیکە لە بەتایبەتیکردنی کەرتە گشتییەکان بەردەوام نەبێت، ئومێد دەکەم کە حکوومەت کاری یەکەمی ڕێگیریکردن بێت لە بەتایبەتیکردنی کەرتە گشتییەکان و گرنگی زیاتر بە کەرتی گشتی بدات، ئەو داهاتەی بۆ کۆمپانیا حزبییەکان و کەسە دیارەکانی ناو حزب دەڕوات بگەڕێتەوە بۆ حکوومەت و هاووڵاتییان، داهاتی هەرێمی کوردستان یەک سەرچاوە بێت و بە تەنیا لەلایەن یەک وەزارەتەوە بەڕێوەببرێت، بە عەقڵیەتی دوو ئیدارەیی مامەڵە نەکرێت، ئەگەر ئەمانە کرا کابینەی نوێ حکوومەتێکی سەرکەوتوو دەبێت، بەڵام تا کۆی ئەو داهاتەی لە سنووری پارێزگاکانی هەرێم هەیە کۆنەکرێتەوە و نەخرێتە سەر وەزارەتی دارایی بە هەمان شێوەی کابینەکانی ڕابردوو، داواکارییەکانی هاووڵاتییان زیاتر دەبن و خزمەتگوزارییەکانیش کەمتر دەبنەوە، بۆیە حکوومەتی هەرێمی کوردستان پێویستی بە ڕێکخستنەوەی داهاتەکان لەچوارچێوەی وەزارەتی داراییدا هەیە، بەڵام لە هەمان کاتدا، دەبێت ئەوە ڕوون بێت کە ئەم کابینەیە، کابینەی دابەشکاری نێوان هێزە سیاسییەکانە و گومان دەکرێت ئەمە ڕووبدات.

هێزە سیاسییە بەشدارەکانی ناو حکوومەتی هەرێمی کوردستان تاچەند ڕۆڵی هاوبەشیان لەم بوارەدا هەیە؟

کاتێک کە هێزێکی سیاسی لە پێکهێنانی کابینەیەکی تازە بەشداری دەکات دەبێت بەرپرسیارییەتی ئەوەش لە ئەستۆ بگرێت کە کەموکوڕییەکانی ئەو سێکتەرەی کاری تێدا دەکات بگرێتە ئەستۆی خۆی، واتە هێزە سیاسییە بەشدارەکانی حکوومەت چۆن مافیان هەیە، بەهەمان شێوە ئەرکیان لەسەر شانە و بەبێ جیاوازی بەشدارن لە شکست و سەرکەوتنەکانی حکوومەت، تۆ کە بەشداری کابینەیەکت کردووە و دەزانی کابینەکە خزمەت ناکات، وەزیرێکت ناردووەتە ناو حکوومەت و ناتوانێت کارەکانی بکات، بەردەوام بوون تێیدا ڕازی بوونە بەو سیاسەتەی کە کراوە، ناکرێت تۆ تا کۆتایی لە کابینەکەدا بەشدار بیت و دواتریش گلەیی بکەیت.

ئەرکی کێیە ئەم بەتایبەتیکردنەی کەرتە گشتییەکان ڕابگیرێت، لەکاتێکدا زۆربەی خاوەن کۆمپانیاکان کەسانی حزبی و بەرپرسن؟

پەرلەمانی کوردستان کە لەسەرجەم فراکسیۆنە جیاوازەکان پێکهاتووە کاریی یەکەمیان ئەوە بێت کە کۆمەڵێک یاسا لەبەرژەوەندی گشتی دەربکەن و متمانە بۆ کەرتی گشتی بگەڕێننەوە، کۆمەڵێک یاسا دەربکەن کە کۆمپانیاکان ناچار بە پێدانی باج بکەن، ڕێگری لەو هەموو کارئاسانییە بکرێت تەنیا لەپێناو دەوڵەمەندبوونی چەند کەسێک، ئەمە جگەلەوەی کاری حکوومەتی هەرێمی کوردستانە ئەو سیاسەتەی بۆ چوار ساڵی داهاتوو پەیڕەوی دەکات ئامانجی یەکەمی خزمەتکردنی هاووڵاتییان بێت نەک کۆمپانیا تایبەتییەکان کە هەموومان دەزانن خاوەندارییەتییەکەیان بۆ کێ دەگەڕێتەوە، هاوکات کاری ئەنجوومەنی پارێزگاکانە لە چاودێریکردنی دەسەڵاتی خۆجێی سنووری پارێزگاکانی خۆیان.

تا چەند گرنگە هێزی چەپ رۆڵی زیاتری هەبێت بۆ ڕاگرتنی ئەم بەتایبەتی کردنە کەرتە گشتییەکان؟

گومانی تێدا نییە کە هێزە چەپ و پێشکەوتووخوازەکان خەڵکی ڕۆشنبیر و ئەوانەی بڕوایان بە عەدالەتی کۆمەڵایەتی هەیە، دەتوانن رۆڵی گرنگ بگێڕن، دەکرێت ئەم هێزە سیاسییانە چیدی هێزی تەماشاکەر نەبن، هۆشیاری زیاتر لەناو هاووڵاتییاندا بڵاو بکرێتەوە، لەگەڵ کێشە و کەموکوڕییەکانی هاووڵاتییان بژیت، هیچ گۆڕڕنکارییەک بە تەماشاکردنی دۆخەکە دروست ناکرێت، پێویستە هەنگاوی کرداری بۆ بنرێت، بۆیە گرنگە هێزە چەپ و پێشکەوتووخوازەکان هێزی تەماشاکەر نەبن و هێزی مەیدانی بن، لە بنەڕەتدا ئەم هێزانە خاوەن ڕابردوویەکی جوانن بۆیە کارێکی شەرەفمەندانەیە لەگەڵ کێشەکانی هاووڵاتییان بژیت. ئێستاش باشترین کاتە کە هێزە چەپ و پێشکەوتووخوازەکان دەست بەم کارە بکەن و ململانێکی دروست بکەن، حزبە سیاسییەکانی ناو حکوومەت کار بۆ بەتایبەتیکردنی کەرتە گشتییەکان دەکەن، لەبەرانبەردا گرنگە هێزی چەپ دروشمی نا بۆ بەتایبەتیکردنی کەرتە گشتییەکان بەرزبکاتەوە و بەکردەوە دژی بوەستێتەوە، ئەمەش خەباتی دەوێت و لەماوەی شەووڕۆژێکدا بەدی نایەت.

 

دیدارو چاوپێكەوتنەكان