ئەم هەواڵە بڵاوبكەوە
FaceBook  Twitter  

ئامادەكردنی هیوا عمر 

پێشڕەو محەمەد رای دەگەنێت : ڕۆژ بەڕۆژ خوێنەرانی بەرهەمە سۆسیالیستەكان لەهەڵكشاندایە، بەراورد بە ساڵانی ڕابردوو ئێستا هەر كتێبێكی ماركسیستیی كە چاپ دەكرێت، بەراورد بە قەیران و دانیشتووانی هەرێمی كوردستان، ئاستێكی بەرزی تۆمار كردووە،

پێشڕەو ،لەبارەی قەیرانەكان باس لەوەدەكات ، مادام سەرمایەداریی هەیە قەیران هەیە، لەگەڵ هەر قەیرانێكیشدا جەنگ هەیە، لەگەڵ هەر جەنگ و قەیرانێكیشدا هەڵكشانی گەورەی ڕاسیزم و ڕەگەزپەرستیی و فاشیزم دەبینیت، هەروەها لەبارەی بارودۆخی كرێكاران ورۆڵی بزوتنەوەی چەپی ماركسی وسورشتی قەیرانەكانی ئەمرۆ، لەدرێژەی ناوەرۆكی ئەم چاوپێكەوتنە زانیاری زیاتر هەیە .

ئەو تێگەیشتنانەی پێشڕەو محەمەد لە میانەی چاوپێكەوتنێكەوە هاتوە كە بەشێوەی پرسیارو وەڵام لەگەڵی ئەنجام دراوە .

پێشڕەو محەمەد ساڵی 1988 تا ساڵی 2016 كارمەندی زانكۆی سلێمانی بووە لە ساڵی 2005ـەوە كار و چالاكیی فیكریی و ئەدەبیی بەتایبەت لەبواری فەلسەفەدا دەستپێكردووە لە ساڵی 2008دا چەندین وتار و كتێبی لەسەر فەلسەفە بڵاوكردۆتەوە لە ساڵی 2010ـەوە خۆی بۆ فیكری ماركسیستیی تەرخانكردووە و بەبەردەوامی لە ڕۆژنامە و گۆڤارەكاندا نووسیویەتی و بابەتی وەرگێڕاوە لە 2015ـەوە دەستی بە كۆڕ و سیمینار و بەرنامەی تەلەڤزیۆنی و ڕادیۆیی كردووە وەك چالاكێكی سۆسیالیستیی دژی قەیرانی سەرمایەداریی و سندوقی دراوی نێودەوڵەتی و بانكی جیهانیی و قەرز و قەیرانەكانی حكومەتی هەرێم تا ئێستا خاوەنی 31 كتێبی وەرگێڕدراو و نووسراوە. و ئێستاش كار لەسەر چەند كتێبێكی دیكە دەكات لەگەڵ پڕۆژەی هاوبەشی كتێبی پراكسیس. ئێستا لە وڵاتی ئەڵمانیا و لە شاری بەرلین دەژیت و وەك سۆسیالیستێكی سەربەخۆ لە ئێستادا لەگەڵ دوو ئەنتەرناسیۆنالی سۆسیالیستیی كار و چالاكیی دەكات و چەندین كۆنفرانس و كۆڕ و كۆبوونەوەدا بەشدار بووە و وۆركشۆپ و سیمیناری پێشكەشكردووە و چاوپێكەوتنی ڕۆژنامەوانیی لەلایەن ڕۆژنامەكانی ئەڵمانیا و بریتانیادا لەگەڵ كراوە.

1- لەماوەیەكی نزیكدا بەڕێزتان چەندین بەرهەمی كارل ماركس و فكری سۆسیالیستیتان لە زمانە بیانییەكانە وەرگێڕاوە بۆ زمانی كوردیی ئەگەر بەكورتی ئاماژە بەبەشێك لەو بەرهەمە وەرگێڕاوانە بكەیت؟

وەڵام: زۆر سوپاس بۆ ئێوە لە وێب سایتی ڕێگای كوردستان، لەڕاستیدا هەروەك ئاگادارن لەڕابردوودا هەندێك كار لەسەر ماركس و ماركسیزم كراون لە زمانی كوردیدا بەنووسین بێت یان وەرگێڕان، وێڕای ئەوەی جێگای ئەوپەڕی دەستخۆشیی و شانازین و كۆمەڵێك ئەركیان لەبەردەم ئێمەدا كەم كردەوە، بەڵام ئەو پرۆژانە لە دوو ڕووەوە ئیشكالئامێز بوون، یەكەم ئەوەی بەشێوەیەكی سیستەماتیك بەڕێوەنەچوون و كتێبی ماركس هەبوو تەنها پێشەكییەكەی دەكرا بەكوردیی، و ئیتر واز لە پرۆژەكە دەهێنرا، هەموو ئەو بەرهەمانەش بەردەوام نەبوون و تەنها چەند كتێبێكی گرنگ لەساڵانی ڕابردوو كرابوون بەكوردیی، لەلایەكی دیكەوە زمانی وەرگێڕانەكان لەگەڵ پێشكەوتنی ئەمڕۆی زمانی كوردیی و هاتنی بازاڕی ئازاد و بەسەرمایەداریبوونی كۆی جومگەكانی كۆمەڵگادا ناگونجێت، بۆیە پێویستە وەرگێڕان بەشێوەیەكی سیستەماتیك و لەگەڵ ئەو پێشكەوتنانەدا ئەنجام بدرێت. من لەماوەی چەند ساڵی ڕابردوودا كە تا ئێستاش هەر بەردەوامم، كۆمەڵێك كتێبم وەرگێڕایە سەر زمانی كوردیی، یەكەم كتێب لەم پرۆسەیەدا كتێبی "بۆچی ماركس لەسەرحەق بوو" بوو، كە پێشوازییەكی زۆری لێكرا و زوو نوسخەی لەبازاڕدا نەما و چەندین سیمینار و كۆڕیشم لەسەر كتێبەكە لە شارەكان پێشكەشكرد، پاشان مانیفێستی پارتی كۆمۆنیست كە ئێستا نوسخەی نەماوە و خەریكین چاپی دووەمی دەكەینەوە، و لەگەڵیدا چوار كتێبی دیكەی ماركس و چوار كتێبی لیۆن ترۆتسكی، كتێبێكی ڕۆزا لۆكسمبۆرگ (بەهاوبەشی لەگەڵ هاوڕێیانم كارزان عەزیز و بابان ئەنوەر) چەند كتێبێك لەسەر فیكر و فەلسەفەی ماركس، دەربارەی ئەدەبیات و شار و كتێبی پێغەمبەر و پرۆلیتاریا كە شیكاریی ماركسیستییە بۆ سەرهەڵدانی ئیسلامیزم و كتێب لەسەر قەیرانی هەنوكەیی سەرمایەداریی. ئێستاش كار لەسەر سێ كتێبی ترۆتسكی دەكەم بۆ وەرگێڕان: مێژووی شۆڕشی ڕووسیا، ئەو شۆڕشەی خیانەتی لێكرا، ماركسیزم لە ڕۆژگاری ئێمەدا.

2- چی وای لێكردیت لەماوەیەكی كەم ئەم هەموو كارە گرنگە ئەنجام بدەیت، ئەم هەوڵەی ئێوە چی لەپشتە، دەتانەوێت چ پەیامێك بە خوێنەری كوردزمان بگەیەنن؟

وەڵام: لەباری شەخسییەوە ساڵانێك بەبواری ڕۆشنبیریی و فەلسەفییەوە سەرقاڵبووم، لەو زەمینەیەشدا گەلێك بەشداریم هەبووە، تا ئەو كاتەی وەرچەرخانی فیكریم بەسەردا هات و بەرەو ماركسیزم هەنگاوم نا، ماوەیەك لەسەر چەپی ڕادیكاڵ كارم كرد تا ئەو كاتەی گەڕامەوە بۆ سۆسیالیزمی شۆڕشگێڕیی، لە مێژووی موتاڵەعە و خوێندنەوەمدا لەسەر كتێبەكان و بینینی كتێبخانەی زمانە جیاوازەكان بەم دەوڵەمەندییە و هەژاریی كتێبخانەی خۆمان و نەبوونی تیۆری شۆڕشگێڕانە بۆ لاوان، خوێندكاران، كرێكاران و هتد، وای لێكردم لەسەرەتادا دەستبكەم بە پروپاگەندەیەكی گەورەی سۆسیالیستیی، "دەبێت لەكوێوە دەستپێبكەین"ی لینین، بۆ من بوو بەوەی لە پروپاگەندەی سۆسیالیستییەوە دەستپێبكەم باشترین كاریش وەرگێڕانی بەرهەمەكانی ماركس و ماركسیستەكانە و نووسین و ڕوونكردنەوەیە لەسەر تیۆرەكانیان، خۆشبەختانە هەر لەسەرەتاوە كۆمەڵێك هاوڕێ لەدەوری یەك كۆبووینەوە و تا ئێستاش بەردەوام بەیەكەوە كاردەكەین و ڕۆژ بەڕۆژیش هاوڕێیانی دیكە دێنە ڕیزمانەوە و بەیەكەوە سەنگەری خەبات بۆ سۆسیالیزم پتەوتر و قایمتر دەكەین و ئامانجیشمان بەرزكردنەوەی وشیاریی چینایەتییە تا ئەو كاتەی چینی كرێكار و زەحمەتكێشی كۆمەڵگا بەتەواوی لەسەر چەوساندنەوەی چینایەتیی وشیار دەبێتەوە و هاوشانی یەك و بەنێوانگریی پروپاگەندە و وشیاریی چینایەتیی دەچینە پێشەوە و ئامانجیشمان لەم كارانە دوو شتە: ئاشكراكردنی زەنگی مەترسیی كارەسات و دووەم، دۆزینەوەی ڕێگاچارەی خەباتی چینایەتییە بۆ ڕزگاریی مرۆڤایەتیی.

3- زەروورەتی ئەم كارنە لەكوێدایە؟ پێتانوایە هێشتا كتێبخانەی كوردیی هەژارە لە ڕووی بەرهەمی فیكریی سۆسیالیستی وماركسی؟

وەڵام: بەكورتیی لە وەڵامی پرسیارەكانی سەرەوەدا وەڵامی ئەم پرسیارەم داوەتەوە، بەڵێ هەژارە، هەتا دوا ڕۆژیش دەبێت هەر بەردەوام بین، قەت نابێ لە وشیاریی چینایەتیی بوەستین تەنانەت ئەگەر كتێبخانەی كوردیی ملیۆنان كتێبیشی تێدا بێت، وەك لینین دەڵێت بەبێ تیۆری شۆڕشگێڕانە هیچ بزووتنەوەیەكی شۆڕشگێڕ بوونی نابێت و یان هەروەك ماركس پێشتریش باسی كردووە: حەماقەت تا ئێستا خزمەتی بە كەس نەكردووە، تیۆری ماركسیستیی هاوڕێی هەمیشەیی خەباتی شۆڕشگێڕانەمانە و دەبێت بەمجۆرەش بێت، شتێك لەدەرەوەی ئەمە وجودی نییە، ئەگەر بڕیارە سۆسیالیست بین.

4- ئاستی خوێنەری فیكری سۆسیالیستی و ماركسی چۆن هەڵدەسەنگێنی لەمڕۆدا؟ هەست ناكەیت جۆرێك لە گەڕانەوە و گرنگیپێدانی زیاتر هەیە لەوبارەیەوە؟

وەڵام: ڕۆژ بەڕۆژ خوێنەرانی بەرهەمە سۆسیالیستەكان لەهەڵكشاندایە، بەراورد بە ساڵانی ڕابردوو ئێستا هەر كتێبێكی ماركسیستیی كە چاپ دەكرێت، بەراورد بە قەیران و دانیشتووانی هەرێمی كوردستان، ئاستێكی بەرزی تۆمار كردووە، زۆرێك لە كتێبەكانمان لەماوەی ساڵێكدا نوسخەیان نەماوەتەوە، لەكاتێكدا هەر یەكێك لەو كتێبانە لە 1000 نوسخەدا چاپكراون و ئێستا ئامادە دەكرێن بۆ چاپی دووەم، ئەگەر بەراوردی بكەیت بە وڵاتی ئێران لە 90 ملیۆن كەس كە بە فارسی دەخوێنێتەوە، خوێنەری كوردزمان زیاتر گرنگی دەدات بە كتێبە ماركسیستەكان بۆ نموونە: كتێبی بۆچی ماركس لەسەرحەق بوو بە فارسی ساڵی 1392 چاپكراوە و لە ماوەی چوارساڵدا تا ئێستا 1000 نوسخەی نەفرۆشراوە و چاپی دووەم نەكراوەتەوە، بەڵام تەنها لەماوەی ساڵێكدا بە زمانی كوردیی، 2000 نوسخەی لێ فرۆشراوە، ئەمەش دوو هۆكاری دیكەی هەیە: لەلایەكەوە دەریدەخات خوێنەری كوردزمان خولیای بۆ خوێندنەوە و گەڕانەوە بۆ ماركس و ماركسیزم هەیە و لەلایەكی دیكەشەوە لەڕابردوودا بەهۆی نەبوونی سەرچاوەگەلی گرنگ و دەقیقەوە، خوێنەر ڕاستەوخۆ بەرەو هەر كتێبێك دەچێت كە بۆنی ماركسیزمی لێبێت.

5- وەك نووسەر و وەرگێڕ و چالاكوانێكی سۆسیالیست خوێندنەوەی بەڕێزتان چییە لەبارەی بەردەوامی شەڕ و قەیران و هەژاری، بۆچی لەدونیای باڵادەستی سەرمایەدارییدا قەیران و شەڕ هەمیشە ئامادەیە؟

وەڵام: مادام سەرمایەداریی هەیە قەیران هەیە، لەگەڵ هەر قەیرانێكیشدا جەنگ هەیە، لەگەڵ هەر جەنگ و قەیرانێكیشدا هەڵكشانی گەورەی ڕاسیزم و ڕەگەزپەرستیی و فاشیزم دەبینیت، لەگەڵیشیاندا ڕۆژ بەڕۆژ ئایدیای پەرە بە گەڕانەوەی ئایدیای ناسیۆنالیستیی و ناسیۆنال-ئیسلامیزم دەدەرێت وەك نزیكترین دەرەنجام، ڕیفراندۆمەكەی توركیایە كە بەسەركەوتنێكی كەمی لایەنگرانی هەمواری دەستوور كۆتایی هات بۆ گەڕانەوە بۆ ناو دڵی ئیسلامیزم، ئەگەرچی سەرمایەداریی لەو وڵاتە و چەوساندنەوەی چینی كرێكار و بەردەوام شەڕ و قەیران، و لەئاستی نێودەوڵەتیشدا فشارە ساختەكانی هەندێك لە وڵاتانی ئەوروپیی، ڕێگای خۆشكرد تا ناسیۆنال-ئیسلامیزمی ئەردۆغان بگەڕێتەوە، بەكورتیی ئەڵمانیا، هۆڵەندا، فەڕەنسا، سوید و وڵاتانی دیكە كۆمەكیان بە ئیسلامیزمی ئەردۆغان كرد سەركەوتن بەدەست بهێنێت. 

لەلایەكی دیكەوە كاتێك دەڵێم لەگەڵ بوونی هەر قەیرانێكی سەرمایەداریدا جەنگ هەڵدەگیرسێت، مێژوو ئەوەی سەلماندووە كە قەیرانی گەورەی 1929-1933 جەنگی دووەمی جیهانی لێكەوتەوە و لەو بەینەشدا تێزە كینزییەكان بۆ چارەسەری قەیران سەریانهەڵدا كە بەئاشكرا دوو پێشنیاری دەخستە بەردەم دەوڵەتان: تەداخولی دەوڵەتیی لە بواری میلیتاریی و نامیلیتاریدا، ماوەیەكی زۆر دەوڵەتان تەداخولی میلیتاریان بەكارهێنا و جەنگێكی ماڵوێرانكەریان بۆ مرۆڤایەتی هێنا كە لە خەیاڵدانی هیچ پەیامبەر و ساحیر و خەیاڵێكی زانستیشدا نەبوو. ماوەیەكیش بەناوی دەوڵەتی خۆشگوزەرانەوە تەداخولی نامیلیتاریان بەكارهێنا، و هەموو ئەم تەداخولانە بۆ وێرانكردنی ڕووحیەتی كرێكار بوو چونكە دەیانزانی ئەمجارە قەیران سەرهەڵبداتەوە ڕەنگە ئیتر لەدەستی بۆرژوازیی دەربچێت كۆنتڕۆڵی بكات، بەڵام وێڕای هەموو ئەمانە كاتێك ئایدیۆلۆژیستانی بۆرژوازیی دەیانگوت لەگەڵ كەوتنی سۆڤێت سەرمایەداریی لیبراڵ بەسەر هەموو جومگەكانی جیهاندا سەردەكەوێت و خۆشگوزەرانی بۆ مرۆڤایەتیی دەچێت و قەیران كۆتایی پێدێت، دەركەوت لەگەڵ یەكەم چركەساتەكانی كەوتنی سۆڤێت، مانگرتن، خۆپیشاندان و شۆڕش لەیەك دوو ساڵی یەكەمدا سەرتاسەری جیهانی گرتەوە بەهۆی قەیرانەكانی سەرمایەدارییەوە، كاتێكیش لە ساڵی 2008 قەیرانی سەرمایەداریی سەرتاپای جیهانی گرتەوە، ئەمجارە نیۆلیبراڵەكان پێیانوابوو هۆكارەكەی نەك بۆ سۆڤێت، بەڵكو بۆ تەداخولی نامیلیتاریی دەوڵەتان دەگەڕێتەوە و پێویستە هەموو جومگەكانی جیهان بكرێن بە بازاڕی ئازاد لەلایەكەوە بۆ تەراتێنی سەرمایەی دەرەكیی و كۆكردنەوە و كەڵەكەكردنی قازانج و كردنی ئەو كۆمەڵگایانە بە بازاڕێكی گەورە و لەلایەكی دیكەوە ساغكردنەوەی ئەو هەموو چەكەی بەرهەمیان هێناوە، بۆیە بەپێی تێزی نیۆلیبراڵەكان تەنها سێ ڕێگامان لەبەردەستە بۆ بەنیۆلیبراڵكردنی كۆمەڵگا نانیۆلیبراڵەكان: كارەساتی سروشتیی، لەڕێگای ئاشتییەوە، یان جەنگ. هێزە ئیمپریالیستەكان جەنگێكی بێ ئامانیان هەڵگیرساند بۆ حەلكردنی ئەم قەیرانە و داگیركردنەوەی دووبارەی ئەو ناوچانە و داڕشتنەوەیان لەسەر بەرژەوەندییەكانی خۆیان، لەلایەكی دیكەشەوە هەرچی هێزی كاری ئەو وڵاتانەیە بەرەو وڵاتانی ناوەندی سەرمایەداریی كێشیان كردن، تەنها هیوایەكیش لەم بەینەدا هەبێت چالاككردنەوەی شۆڕشی كۆمەڵانی كرێكار و خەڵكی زەحمەتكێشی ناوچەكەیە و چیتر نەخڵەتێن بە دەوڵەتی نەتەوەیی و هتد و بیر لە فیدراسیۆنی سۆسیالیستیی بۆ هەموو ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بكەینەوە، هەم دەستی ئیمپریالیزم دەبڕین، هەم سەرچاوە ماددی و مرۆییەكانی كۆمەڵگا لەخزمەتی كۆمەڵانی خەڵكی كرێكار و زەحمەتكێشدا بەگەڕ دەخەین.

6- بەڕیزتان جگە لەكاری نوسین و وەرگێڕان، لەماوەی ڕابردوودا ئامادەی بەشێك لە كۆنفرانس وكۆبونەوەكانی ڕۆشنبیران و لاوانی سۆسیالیست بوویت لە بەرلین و وڵاتانی دیكەی ئەورپا لە ئێستادا چی دەگوزرێ لەبارەی بزوتنەوەی سۆسیالیستیی و كرێكاریی لەسەر ئاستی وڵاتانی ئەوروپا؟ مەبەستم ڕۆڵ و پێگەی ئەو بزوتنەوەیە؟

وەڵام: كاتێك لە كۆتاییەكانی ساڵی 2016 گەیشتمە بەرلین و جگە لەوەی پێشتر پەیوەندییم لەگەڵ هەندێك لە سۆسیالیستەكانی ئەوروپا هەبوو، لە ئەڵمانیا ڕاستەوخۆ لەلایەن هەموو سۆسیالیستەكانەوە پشتگیریی كرام و هەر زوو بووم بە هاوڕێی نزیكی سۆسیالیستە ئەنتەرناسیۆنالەكان و بزووتنەوە چەپەكان، جگە لەوەی لەباری شەخسییەوە زەمینەیەكی گرنگیان بۆ خۆشكردم تا بتوانم درێژە بەچالاكییەكانم بدەم بەڵام لەباری سیاسییەوە دەستپێشخەری گەورەیان كرد و چەندین پرۆژەیان خستە بەردەستم كە كاریان لەسەر بكەم لەگەڵ ئەواندا و ئەوانیش ئامادەی هەموو جۆرە پشتیوانییەكن، بۆیە لە سێ بزووتنەوەی چەپ لە ئەڵمانیا نزیك بوومەوە و هاوڕێیەتیی نزیكم لەگەڵیان هەیە، ئەوانیش: ماركس21، ئەڵتەرناتیڤی سۆسیالیستیی و چەپی مەیدانیی. هەروەها هاوڕێیەتیی و نزیكییەكی زۆریشم لەگەڵ پارتی چەپی ئەڵمانیی هەیە و ئەوانیش لەیەكەم ڕۆژمەوە لەباری شەخسیشەوە زۆرترین پشتیوانییان بۆ دەربڕیم. لەلایەن هەر سێ بزووتنەوەكەوە بۆ كۆنفرانسەكانیان دەعوەتكراوم، تا ئێستا بەشداریم لە دوو كۆنفرانسی گەورەی ئەڵتەرناتیڤی سۆسیالیستیی كردووە، چەندین سیمینار و كۆڕ و چاوپێكەوتنم لە ڕۆژنامە و گۆڤار و وێب سایتەكان ئەنجامداوە لە ئەڵمانیاوە تا بریتانیا، بۆ مانگی ئایاریش دەعوەتكراوم بۆ كۆنفرانسی ماركس21 بەناوی "ماركسیسموس"، و لە مانگی ئابیشدا بۆ كۆنفرانسی ناوخۆیی چەپی مەیدانی دەعوەتكراوم، ئەوەی تێبینیی دەكرێت ئەوەیە كە گەنجانێكی ئێجگار زۆری ئەوروپا بەرەو ئایدیای سۆسیالیستیی هاتوون، هەر لەو كۆنفرانسەی چەند ڕۆژی ڕابردوودا زیاتر لە 2 هەزار كەس بەشدار بوو لەسەرتاسەری ئەوروپا و ئەمریكا و وڵاتانی دیكەدا و لەلایەكی دیكەشەوە لە وۆركشۆپەكەی مندا، خەڵكانێك و گەنجانێكی زۆر حەزیان لەبیستن و زانینی مەسائیلی ئیمپریالیستیی و بارودۆخی هەنوكەیی ناوچەكە هەبوو. زۆرینەی پەیوەندییەكانم لەگەڵ سۆسیالیستەكانی ئەوروپادا نەوەی نوێ و گەنجەكانن و زۆربەی بزووتنەوەكانیش لەلایەن گەنجەكانەوە بەڕێوە دەبرێن، ئەمە دەریدەخات گەنجان چیتر بە ئایدیۆلۆژیای سەرمایەداریی هەڵناخڵەتێن، ئەگەرچی بەتایبەت وڵاتی ئەڵمانیا بەراورد بە وڵاتانی دیكە، بەئاشكرا و زیاتر لە هەر وڵاتێكی دیكە هەر لە ڕەوزەوە تا زانكۆ ئینسان بە ئایدیای دژەسۆسیالیستیی پەروەردە دەكات، بەڵام هێشتا ئەمە نەبووەتە ڕێگر لە گەڕانەوەی لاوان بۆ ئایدیای سۆسیالیستیی. دەمەوێت نموونەیەك بهێنمەوە: لە كۆتایی كۆنفرانسی چەند ڕۆژی ڕابردووی ئەڵتەرناتیڤی سۆسیالیستیی، لەگەڵ ڕێنێ كیسلی بەرپرسی بڵاوكراوەی مانیفێست دانیشتبووم، پرسیارم كرد پێشوازیی لە كتێبە چاپكراوەكانی ئەمساڵ چۆن بووە، گوتی تا ئێستا بەس لە كۆنفرانسەكەدا نزیكەی بایی 6 هەزار یۆرۆ كتێبمان فرۆشتووە، كە دەكاتە نزیكەی 7500 دۆلار (حەفتا و پێنج وەرەقە)، هەواڵێكی گرنە لە سێ ڕۆژدا و بەتەنها لەیەك دەزگا. بەڵام وێڕای ئەمانەش هەلومەرجی شۆڕشگێڕیی لە ئەوروپا نابینرێت، سۆسیالیستەكان لە قۆناغێكی پاسیڤیستیدان، زیاتر جەنگیان لەدژی ڕاسیزم ڕاگەیاندووە، ئەگەرچی ئەوان وەك تاكتیك دەیبینن، بەڵام ئەگەر هەلومەرجەكە لەبار نەكرێت بۆ خەباتی چینایەتیی و شۆڕشی سۆسیالیستیی، ئەوا ڕاسیزم قەت كۆتایی نایەت، چونكە ڕاسیزم زادەی سەرمایەدارییە و وەك مالكوم ئێكس دەڵێت: بەبێ سەرمایەداریی ڕاسیزم هەرگیز بوونی نابێت. داهاتوویەكی دیكە لەبەردەمماندا نییە: یان دەبێت بەربەریزمی ئەمڕۆ قبوڵ بكەین یان شۆڕشی سۆسیالیستیی. و بگەین بە كۆمەڵگای سۆسیالیستیی.

7- ماوەیەكی كەم ماوە بۆیەكی ئایار، ڕۆژی جیهانی كرێكاران، ڕەوشی كرێكاران لەسەر ئاستی دونیا لەسایەی سیستەمی سەرمایەدارییدا چۆن دەبینی؟ 

وەڵام: ژیانی كرێكاران ڕۆژ بەڕۆژ لەخراپبووندایە، ڕۆژ لەدوای ڕۆژ كرێی كرێكاران كەم دەكرێتەوە، هەموو ڕۆژێك لە كاتی كاركردنیان زیاد دەكرێت، بەردەوام باج لەسەریان بەرز دەكرێتەوە، دەبێت تێچووی هەموو قەیران و كورتهێنانەكان بدەن، هەروەها لەدوو لاشەوە كرێكاران هەموو مافێكی خۆڕێكخستنیان لێسەندراوەتەوە، لەگەڵ باڵادەستبوونی نیۆلیبرالیزمدا كۆت و زنجیر لە دەست و پێی كرێكاران درا و هەموو ڕێكخراوەكانی تایبەت بەخۆیان لێ قەدەغە كران، لەبەرانبەردا ڕێكخراوە زەردەكانی خۆیان بۆ كرێكاران دروستكرد كە هەموویان ڕێكخراوگەلی بیرۆكراسیی توندن و بەردەوام هەوڵی ئاشتیی لەنێوان خاوەنكار و كرێكاردا دەدەن و نەك هەر ئەمەش، بەڵكو بگرە بەهەموو شێوەیەك لەپشتی خاوەنكارانەوە وەستاون و لەڕێگای بیرۆكراسییەوە ڕێگری لەهەموو جوڵەیەكی كرێكار دەكەن و لەبەرانبەریشدا بەزۆر ئابوونە لە كرێكاران وەردەگرن، و كرێكار هیچ مافێكی ناڕەزایەتیی نییە و تەنانەت لە وڵاتی ئەڵمانیا لە ساڵی 1998ـەوە یاسایەك دەركراوە كە تەئمینی كۆمەڵایەتیی لەسەر كرێكار هەڵگرتووە و خاوەنكار دەتوانێت تا 6 مانگ بێ هیچ هۆ و لێپرسینەوەیەك كرێكار دەربكات و كرێكاریش هیچ مافێكی ناڕەزایەتیی نییە، ڕۆژانە دەركردنی كرێكاران لەبەرزبوونەوەدایە و ڕۆژ بەڕۆژ بێكاریی بەرۆكی خەڵكی كرێكار و زەحمەتكێشی وڵاتانی پێشكەوتووی سەرمایەداریی دەگرێت. دیسان دەیڵێمەوە بژاردەیەكی دیكە لەبەردەم كرێكاراندا نییە، كرێكاران بەهیچ جۆرێك نابێت نوقمی وەهمی نیشتمانپەرستیی ببن، دەبێت جەنگی جیهانیی بگۆڕن بۆ جەنگی ناوخۆیی دژی ڕژێمەكانی خۆیان و لەبری بەرگریكردن لە نیشتمان كە بۆرژوازیی بانگەشەی بۆ دەكات، دەبێت بەرگریی لە دەسەڵاتی كرێكاریی و شورایی خۆیان بكەن و جیهانیش لەدەستی ئەم دێو و دڕندانەی سەرمایەداریی ڕزگار بكات. وەك ئۆكتۆبەر دەبێت جارێكی دیكە پەلاماری ئاسمان بدەنەوە.

8- تادێت سروشتی دەسەڵاتی هەرێمی كوردستان وەك دەسەڵاتێكی بۆرژوازیی مشەخۆر و پاشكۆی سیستەمی سەرمایەداریی جیهانیی ڕونتردەبێت، پێتانوایە ئەو ئەركانە چین ڕووبەڕووی پارتە چەپ و سۆسیالیستەكان و كەسانی ماركسی لەمڕۆدا دەبێتەوە؟

وەڵام: دەقیقەن كوردستان پاشكۆی ئیمپریالیزمە و هەموو ڕۆژێكیش دەڵاڵانی ئەم ناوچەیە، بانگەشەی زیاتر دەكەن بۆ ئەوەی كە ئیمپریالیزم ڕزگاركەریانە و كوردستانیان كردۆتە بازاڕێكی گەورە و بەئاشكراش بانگەشە بۆ كەرتی تایبەت و بازاڕی ئازاد دەكەن و دەیانەوێت ئەركی سەرشانی حكومەت نەك سوك بكەن بەڵكو بەتەواوی نەیهێڵن و هەموو قورساییەكە دیسان بخەنەوە سەر شانی خەڵكی زەحمەتكێش و چینی كرێكار. ئەوەی یەكاڵا بووەتەوە ئەوەیە كە كوردستان نەك سەرمایەدارییەكی كلاسیك نییە، بگرە بەتەواوی بەرەو سەرمایەداریی بازاڕی ئازاد و پشتبەستوو بە ئیمپریالیزم ڕۆیشتووە. ئەركی سۆسیالیستەكانە دەستبكەن بە پروپاگەندەیەكی گەورەی سۆسیالیستیی لەپێناوی ڕێكخستنی كۆمەڵایەتیی چینی زەحمەتكێش و كرێكار و وشیاریی چینایەتییدا و لەباری ستراتیژی شۆڕشگێڕیشەوە دەبێت هەموو سۆسیالیستەكان بەتەواوی ئاگایان لە دوانە ئەركی شۆڕشی سۆسیالیستیی بێت كە بریتییە لە ئەركی چارەسەركردنی مافە دیموكراتییەكان هاوكاتی ئەركی شۆڕشی سۆسیالیستیی و پەیوەندیشیان بە بزووتنەوە ئەنتەرناسیۆنالەكانەوە دروستبكەن و بیپارێزن و هاوشانی یەك خەبات بكەن، جوڵە لە شوێنێكدا ڕووبدات بە حەتمیی شوێنی دیكەش دەگرێتەوە و شۆڕشی ئۆكتۆبەر ئەمەی سەلماندووە، جوڵەی ئێمە جوڵەی ئەوروپا و غەرب و وڵاتانی دیكەشی بەدوادا دێت.

 

 بەرهەمە چاپكراوەكانی پێشرەو محەمەد.....