ئەمە بڵاوبكەوە
FaceBook  Twitter  

عومه‌ر خدر كاكیل- پیرمام

 

ڕووداوه‌كانی ئه‌م ڕۆمانه‌ كه‌ له‌ شارۆچكه‌ی (بیوفۆرت)ی ویلایه‌تی كاررۆلینای باكور، ساڵی 1958ه‌. باس له‌ چه‌ند هه‌رزه‌كارێك له‌ چینی ده‌وڵه‌مه‌ندی سه‌ره‌ڕۆی شارۆچكه‌كه‌ ده‌كات. كه‌ له‌ قوتابخانه‌ هه‌ر خه‌ریكی سه‌ره‌ڕۆیی و ئاژاوه‌نانه‌وه‌ و ڕابواردنن. ته‌نیا كچێك نه‌بێ، ئه‌ویش (جه‌یمی) پاڵه‌وانی ڕۆمانه‌كه‌یه‌، كه‌ هه‌م له‌ چینێكی هه‌ژاره‌ و هه‌میش كچی قه‌شه‌ی شارۆچكه‌كه‌یه‌، ئه‌م دوو هۆكاره‌ وا ده‌كه‌ن ئه‌م كچه‌ دووره‌په‌رێز و خۆپارێز بێت له‌ تێكه‌ڵبوون له‌گه‌ڵ هه‌رزه‌كاره‌ سه‌ره‌ڕۆكان، هه‌میشه‌ خه‌ریكی خوێندن و كاری خۆبه‌خشی و خزمه‌تی خانه‌ی منداڵه‌ هه‌تیوه‌كانه‌.

له‌ولاشه‌وه‌ پاڵه‌وانی یه‌كه‌می ڕۆمانه‌كه‌ (لاندن) كه‌ هه‌رزه‌كارێكی ڕاڕایه‌ و حه‌زی له‌و سه‌ره‌ڕۆییه‌ی هاوچینه‌كانی نییه‌. به ‌ڕقه‌وه‌ به‌هۆی باپیری "كه‌ سه‌رمایه‌دارێكی گه‌وره‌ بووه‌ " و سه‌رمایەیە‌كی زۆری بۆ باوكی (لاندن) و خێزانه‌كه‌یان جێهێشتووه‌. دژی چینی سه‌رمایه‌دارانه‌. ئاخر (لاندن) ئه‌وه‌ی زانیوه‌ كه‌ باپیری ئه‌و هه‌موو سه‌روه‌ت و سامانه‌ی كه‌ په‌یدای كردووه‌، به‌ كه‌سابه‌ت و ئاره‌قه‌ی نێوچه‌وان و ڕێگایه‌كی دروست نه‌بووه‌. به‌ڵكو به‌ڕێگای قاچاغچیه‌تی ده‌رمان و ماده‌ی قه‌ده‌غه‌كراو و قازانج و سووی زۆر و ده‌ست به‌سه‌رداگرتنی زه‌ویوزاری جووتیاران و كارگه ‌و كار و پیشه‌ی خه‌ڵكی، به‌ ته‌ڵه‌كه‌بازی بووه‌. بێ ئه‌وه‌ی ڕۆژێك له‌ ڕۆژان پیاوه‌تییه‌ك به‌و سه‌روه‌ت و سامانه‌ زۆره‌ی بكات. كه‌ ئه‌مه‌ش سیما و ئاكاری سه‌رمایه‌داری پیشان ده‌دات له‌ ئه‌مریكا.

ئه‌گه‌ر ته‌ماشا بكه‌ین ئه‌و خه‌سڵه‌ته‌ی كۆكردنه‌وه‌ی سه‌روه‌ت و سامان له‌ كوردستانی خۆشمان، له‌و ساڵانه‌ی دوایی به‌ شێوه‌یه‌كی نادروست چه‌ندین ملیاردێر و ملیۆنێری دروست كرد، كه‌ به‌هه‌مان شێوه‌ی باپیری (لاندن)، یان نزیك له‌و بوون به‌ سه‌رمایه‌داری گه‌وره‌.

هه‌موو ئه‌مانه‌ وایان له‌ (لاندن) كرد كه‌ ژیانی له‌به‌ر چاو بكه‌وێت و بڵێـت (ژیان هیچ یه‌كسانی تێدا نییه‌) و له‌ چینه‌كه‌ی هه‌ڵگه‌ڕێته‌وه‌. به‌ڵام له‌به‌رئه‌وه‌ی له‌ وڵایه‌ته‌ یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا هۆشیاری ململانێی چینایه‌تی بوونی نییه ‌و ڕێكخراو نییه‌، یان یاساغ و بڤه‌یه. بۆیه‌ كه‌نیسه‌ تا ئاستێك ئه‌و بۆشاییه‌ی بۆ پڕده‌كاته‌وه‌. وه‌ك به‌دیلی ئه‌و نادادییه‌ی كه‌ (لاندن) هه‌ستی پێده‌كات و (جه‌یمی)ش پێی ئاشنا ده‌كات. به‌هۆی تێكه‌ڵی و نزیكبوونه‌وه‌ی له‌ (جه‌یمی) ئه‌و هه‌سته‌ی قووڵتر ده‌بێته‌وه‌ و له‌ ئاكامدا هه‌م بیروباوه‌ڕی ده‌گۆڕێت، له‌ كه‌سێكی سه‌ره‌ڕۆ بۆ كه‌سێكی مرۆڤدۆست و به‌شدار له‌ كاری مرۆڤدۆستی و به‌شداریكه‌ر له‌ یارمه‌تیدانی منداڵانی هه‌تیوو.. هه‌میش به‌ره‌به‌ره‌ خۆشه‌ویستییه‌كی پاك و بێگه‌رد به‌ره‌و (جه‌یمی) ڕایده‌كێشێ. 

له‌ ئه‌نجامدا ڕۆژ به‌ڕۆژ (لاندن) ده‌كه‌وێته‌ به‌ر دڵی (هێگبێرت)ی قه‌شه‌ی باوكی (جه‌یمی)، له‌ولاشه‌وه‌ (لاندن) په‌شیمانی و شه‌رمه‌زاری خۆی ده‌رده‌بڕێ له‌وه‌ی كه‌ جاران هه‌ڵسوكه‌وتی ناشرینی به‌رانبه‌ر قه‌شه‌ (هێگبێرت) و (جه‌یمی) هه‌بوو. عیشقه‌كه‌شیان ڕۆژ بەڕۆژ گه‌وره‌تر و جوانتر ده‌بێت.

تا له‌پڕ (لاندن) بۆی ده‌رده‌كه‌وێ كه‌ خۆشه‌ویسته‌كه‌ی (جه‌یمی) گرفتاره‌ به‌ده‌ست نه‌خۆشی شێرپه‌نجه‌ی خوێن و چه‌ند مانگێكی كه‌می ماوه‌ له‌ژیان.. لێره‌وه‌ قۆناغێكی تر له‌ ژیانی (لاندن) به‌تایبه‌تی و (جه‌یمی) به‌گشتی ده‌ست پێده‌كات. (لاندن) زۆر به‌ په‌رۆش و به‌ عیشقه‌وه‌ بڕیار ده‌دات كه‌ هه‌رده‌م پاڵپشت و په‌نای (جه‌یمی) بێت و له‌و كاته‌ ناخۆشه‌ به‌جێی نه‌هێڵێ.. ئاخر ئه‌وه‌تا ده‌ڵێ: (جه‌یمی ته‌نیا كچێك نه‌بوو خۆشم بوێت و به‌س، زۆر زیاتر بوو له‌وه‌. له‌ماوه‌ی ئه‌و ساڵه‌دا، گه‌لێك شتی لێوه‌ فێر بووم و كردمی به‌م كه‌سه‌ی ئێستا هه‌م.). 

(لاندن) له‌كۆتاییه‌كانی ڕۆژانی ژیانی (جه‌یمی) بڕیار ده‌دات ژیانی هاوسه‌ری له‌گه‌ڵ (جه‌یمی) پێك بێنێت، تا ئه‌و تاكه‌ ئاواته‌ی بهێنێته‌ دی كه‌ له‌شه‌وی كریسمس لێی پرسیبوو ئاواتت چییه‌ له‌ ژیان؟! ئه‌ویش گوتبووی: (تاكه‌ ئاواتم ئه‌وه‌یه‌ كاتێك شوو ده‌كه‌م، باوكم ده‌ستم بگرێت و به‌ناو ڕیزه‌ كورسییه‌كانی ئه‌مبه‌ر و ئه‌وبه‌ری كڵێساكه‌دا كه‌ "پڕبێت له‌ خه‌ڵكی شارۆچكه‌كه‌مان" باوكم ده‌ستم بگرێت و پیشكه‌شی زاوام بكات). 

ئاخر جه‌یمی هۆكاری ئه‌وه‌بوو باوكی (لاندن) "كه‌ چه‌ندین ساڵ دوور له‌وان ده‌ژیا" بێته‌وه‌ لایان و هه‌ر ئه‌ویش بووه‌ هۆی ئه‌وه‌ی كه‌ ئه‌و حاجزیه‌ی ساڵانی ڕابردوو له‌نێوان هه‌ردوو بنه‌ماڵه‌ هه‌بوو بسڕێته‌وه‌. هه‌ر (جه‌یمی)یش بوو (لاندن) و هاوڕێكانیشی فێری به‌های لێبورده‌یی و ئه‌نجامه‌كانی كرد و فریشته‌یه‌ك بوو به‌فریای هه‌مووان كه‌وت. بۆیه‌ هه‌مووانیش به‌ چاوی پڕ له‌ فرمێسك ئاماده‌ی مه‌راسیمی هاوسه‌رگیرییه‌كه‌یان بوون. هۆڵی كڵێسا ده‌ره‌وه‌شی پڕ بوو له‌و كه‌سانه‌ش كه‌ خۆشیان نه‌ده‌هات له‌ جه‌یمی كچه‌ هه‌ژاره‌كە. 

له‌ كۆتایی ڕۆمانه‌كه‌ دوای چل ساڵ دووركه‌وتنه‌وه‌ی (لاندن) له‌شارۆچكه‌كه‌ و گه‌ڕانه‌وه‌ی، كه‌چی هیچ كات یادەوه‌رییه‌كانی ڕۆژانی كڵێسای له‌ یادنه‌چووه‌، به‌رده‌وام له‌ زه‌ین و خه‌یاڵیدا ماوه‌. تا ئه‌وكاتیش هیچ كاتێك خۆشه‌ویستی (جه‌یمی) له‌دڵ ده‌رنه‌چوو، ته‌نیا بیری له‌وه‌ش نه‌كرده‌وه‌ ئه‌ڵقه‌ی په‌نجه‌ی لاببات.

(گوزه‌رێك بۆ یادكردنه‌وه‌ی ڕابردوو) ڕۆمانێك ته‌ژی له‌ عیشق و سۆز و وه‌فا و ئه‌مه‌كداری، به‌ زمانێكی شیرین كراوه‌ته‌ كوردی. هه‌رچه‌نده‌ وه‌ك هه‌ر به‌رهه‌مێكی تر خاڵی نییه‌ له‌ وشه‌ی عه‌ره‌بی و بێگانه‌. بۆ نموونه‌ : به‌ ئه‌ده‌ب و ئوسوله‌وه‌، حسابات، -حاجز، مه‌شغول، فه‌رق و چه‌ندین وشه‌ی تر. 

سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی كه‌ چاپی دووه‌مه،‌ به‌ڵام چه‌ندین هه‌ڵه‌ی ڕێنووسی تێكه‌وتووه‌: بۆ نموونه‌ له‌ لاپه‌ڕه‌ دا13 له‌ دێڕی چواره‌م (به‌دزیه‌وه‌) دووجار نووسراوه‌. له‌ لاپه‌ڕه‌ 15دا (وه‌ڵایی) هه‌ڵه‌یه‌. له‌ لاپه‌ڕه‌ 26دا دێڕی یه‌كه‌م (ئینجله‌كه‌) هه‌ڵه‌یه‌. له‌ لاپه‌ڕه‌ 73دا له‌ دێڕی 22 (گاربه‌ر خۆشی دیار، بوو) ئه‌و وێرگوڵه‌ زیاده‌یه‌ و چه‌ندانی تر، به‌ڵام هه‌موو ئه‌وانه‌ش له‌ بایه‌خی جوانی وه‌رگێڕانه‌كه‌ كه‌م ناكه‌ن.

* ڕۆمانووس (نیكۆلاس سپاركۆس) له‌ ساڵی 1965 له‌ ئۆهامای ئه‌مریكا له‌دایك بوو. له‌ساڵی 1990 یه‌كه‌م ڕۆمانی "كه‌ به‌هاوبه‌شی له‌گه‌ڵ (بیللی میللز) نووسی و بڵاویانكرده‌وه،‌ له‌ ساڵی یه‌كه‌م 50 هه‌زار دانه‌ی لێ فرۆشرا. 

دوای ئه‌وه‌ له‌ 2002 به‌ته‌نیا ده‌ستی به‌نووسین و بڵاوكردنه‌وه‌ی ڕۆمانه‌كانی كرد . تا ئێستا 16 ڕۆمانی چاپكراوی هه‌یه‌ و حه‌وتیان كراون به‌ فیلمی سینه‌مایی. ڕۆمانه‌كانی پڕفرۆشترینن له‌ ئه‌مریكا و‌ بۆ 35 زمان وه‌رگێردراون. (نیكۆلاس سپاركۆس) سه‌ره‌ڕای ڕۆماننووسین، نووسه‌ر و وه‌رزشكاری تایكواندۆ و وه‌رزشوانی گۆڕه‌پان و مه‌یدان و سیناریۆنووسه‌.

ئه‌م ڕۆمانه‌ی (نیكۆلاس) كه‌ له‌لایه‌ن (به‌رزان عوسمان) كراوه‌ به‌كوردی، چاپی دووه‌می به‌ تیراژی 2000 دانه‌ له‌ ساڵی 2017 بڵاوكراوه‌ته‌وه‌ ..