ئەمە بڵاوبكەوە
FaceBook  Twitter  

كاتێك شیعر ببووە سمبولی تێكۆشان و لە پاڵیشیدا تەواوی ژانرەكانی دی لە خۆیدا كۆكردبۆوە، ئەوكاتانەی شیعر پێشڕەوایەتی شۆڕش و سەردێڕی سیاسەتی تازە پێگەیشتووی كوردستان بوو، بەتایبەتیش كە زۆرینەی هەرە زۆری خوێندەوارەكانی حوجرە و قوتابخانەكان لەڕێگەی شیعرەوە پانتاییەكانی ئەدەبی شۆڕشگێڕیان ناسی، زۆرینەی هەرە زۆری سیاسی و سەركردەكانی نیشتمان شیعریان كردبووە درووشمی پارتەكانیان، لە هەگبەی هەرتێكۆشەرێكی نیشتماندا چەندین دیوانە شیعر هەبوو، لە رادیۆو راگەیاندنەكانیاندا هەر بەشیعر دەستی پێدەكردوو بە ئەیرەقیبیش كۆتایی دەهات، بەشیعر بەسەر گیانی شەهیدانیاندا هەڵدەگوت و بەسروود كڵپەیان لە هەناوی پێشمەرگە هەڵدەستاند، ژیاننامەی شەهیدان دەچۆڕایە نێو شیعرەوەو هەر بەشیعر رمبەیان لە مۆڵگەكانی دوژمن دەهێنا، ئەوكاتەی كە شاعیرێك لەنێو كۆبوونەوەیەكی سیاسیبا هەموان چاویان لە دەمی ئەو بوو لە مەجلیسێكی عەشایەریبا كەس قسەی بۆ نەدەهات، لەبەردەم مایكرۆفۆنبا هەموان گوێیان دەگرت و خۆ ئەگەر تەواویش دەبوو یەكپارچە هۆڵەكان دەبوونە چەپڵە، ئەوكاتانەی شیعر لەنێو دیوەخان و شەوانی بەر ئاگردان و تەنانەت زمانی منداڵەكانی پێدەپژا، هەر لە لایلایەی دایكو تا پەندو ئیدیۆمە كوردیەكان، ئاخر ئەوكاتانە شیعر باری زۆر گرانبوو جگە لەلایەنی شۆڕشگێڕیەكەی داستان و بەیت و چیرۆك و چامەی پێدەنووسرایەوە، واتە شیعر كاراكتەرێكی سەرەكی نێو لاپەڕە مێژووییەكانی باپیرانمان بوەو رۆڵی لە هەموو بوارەكاندا دەگێڕا، شاعیران جگە لە شیعر كە ئەویش بەچەندین كێش و سەروای قورسدا تێدەپەڕی و كەرستەی بەردەستی شاعیرەكانیش كە وشە بوو هێندە دەوڵەمەند نەبوو تا عاسێ‌ نەبن بۆیە ناچار چەندین وشەی بیانیان دەهێنایە نێو دەقەكانیانەوەو شیعرە كلاسیكە ناودارەكانیان پێدەنووسی.

ئەوكاتانە بوو دڵزاری شاعیر لەنێو كەشێكی شیعری لەشارێكی شیعری كە خاوەنی حاجی قادرو چەندین شاعیری ناوداری ئەو سەردەم بوو زمانی هاتە پشكوتن و هەر لە سەرەتاكانی خوێندنیەوە شیعر بووە نزیكترین هاوڕێی و دواتر خۆی لەنێو دنیای ئەدەبدا دۆزیەوەو لەهەمووشی گرنگتر دەرگای تێكۆشانی بۆ كرایەوە كە دەبوو لەپاڵ كێشو عەرووزی جواندا لەپاڵ ئەو هەموو شاعیرە بە ئەزموونەی لەپێش ئەودا شیعریان كردبووە سومبوول ئەویش یەكێك بێت لەریزی ئەوان و ئەگەر تێشیان نەپەڕێنێ‌ نابێت لە كاروانەكە دواكەوێ‌، ئەوكاتانە بوو كە لەسەر شیعرێكی نیشتمانی دەرگای زیندانەكانت بۆ دەكرایەوەو بەڵام نەشدەبوو نەنووسی، دڵزار لەم سەردەمەدا بوو دەستی دایە خامەو نەترسانە هەم رێبازی تەفرو توناكردنی چینایەتی لە كۆڵناو هەم شیعری كردە قەڵغانی بەرەنگار بوونەوەی دوژمنەكانی كورد، ئەوكاتانەبوو دڵزار هاتە گۆڕەپانەكەوەو چەندین چامەی جوانی نووسی كە دواتر بوونە سروود و گۆرانی و دەماودەم دەڕۆیشتن و دەگوترانەوە، ئەو لەم سەردەمەدا بووە ناو، ئەركی هەڵگرتنی ناویش بۆ شاعیرێكی نیشتمانی قورس بوو بۆیە دەبوو بەردەوام بێت هەم لە تێكۆشان و هەم لە نووسین، ئەگەرچی چەندینجار زیندانی كراو لەسەر شیعرو هەڵوێستەكانی بەچەندین شێوە هەڕەشەی لێدەكراو سزا دەدرا بەڵام ئەو وەك بەڵێنی بەخۆی و شارەكەو نیشتمان و خانەوادەكەی دابوو بەردەوام بوو، بەردەوامی لەو قۆناغە سەختانەدا گەورەیی شاعیر نیشاندەدا بەتایبەتی تاوەكو ئێستا لەسەر هەمان رێچكە خەریكی نووسینەو ئەگەرچی تەمەن هەندێ‌ جار رێگر بووە لەسەر داهێنانەكانی بەڵام مانەوەی لەسەر هەمان رێبازو نەگۆڕانی لەنێو ئەم بارو دۆخە سیاسیە ئاڵۆزەی بەدرێژایی سەد ساڵ تەمەن، پتەوی و خۆڕاگری و ئاسنینی ئەم پیاوە پیشاندەدا كە بەراستی دەبێ‌ خۆشخاڵبین كە نەوەی نوێ‌ لەسەردەمێكدا دەژی دڵزاریشی تێدایە، دەكرێ‌ ئەو ببێتە نمونەی ئەو تێكۆشەرە ناودارانەی كە هەرگیز توندوتیژیەكان و گۆڕانی ئایدیۆلۆژیەكان و سەردەمەكان نەیانتوانیوە بیانگۆڕن.

دڵزاری شاعیر چەندین دەیەی شیعری تێپەڕاندووە واتە هەر لەسەردەمی كلاسیكەوە تا دەگاتە گۆران و روانگەو شاعیرە نوێ‌ خوازەكان ، كەچی لە هەموو ئەو قۆناغانەدا ئەو توانیویەتی خۆی بگونجێنێ‌ و لەكاروانەكە دوانەكەوێ‌، ئەوە جگەلەوەی لەگەڵ پێشكەوتنەكانی زمان و رستەو وێنە جۆراجۆرەكانی شیعر ئەویش بەردەوامی بە داماڵینی كۆتوبەندەكانی شیعر داوەو توانیویەتی سەركەوتوانە ئەو بارە قورسەی لە شیعر نرابوو كەمێك سوكی كاو ئەركی راستە قینەی شیعر لە دەقەكانیدا رەنگ بداتەوە، هەروەك ئەوەی لەشیعرەكانی دوای هەشتایەكانیدا بەدی دەكرا، ئەوەشمان لەبیر نەچێت، ئەو پیاوە زۆرینەی ژیانی لەسەردەمی داگیركاری نیشتماندا بەسەربردوەو لە دوای بەهەرێم بوونی كوردستانی باشووریش ئەو بەردەوام بووە لە نووسین، هەمیشەو لە هەموو سەردەمەكانیشدا داكۆكیكارێكی سەرسەختی چینی هەژاران بووە، هەروا دڵزاری شاعیر لەنێو رەزی هەنارانی كۆیەدا كە سرووشتێكی تایبەتی هەیە چاوی هەڵێناوە لەنێو خانەوادەیەك كە هەمیشە گیانی شۆڕشگێڕیەتی و ئەدەبیان لێدەتكا، لەپاڵ شاعیرو سیاسەتمەدارانی وێ‌ دلزاری جوان نووس بیری كردەوە وشەكانی ئەزبەر كردن و دواتر رژاندنیە سەر ئەو پەڕاوانەی كە هەموان چێژمان لێبینی.

ئێستا كە ئێمە لەسەردەمی ئەوداین و بیر لەرابردووی دەكەینەوە گەورەییەك دەبینین كە ناتوانین تەنیا بە وشە ژیانی ئەدەبی و سیاسی تۆمار بكەین ناچارین لە پەراوێزی ئەودا چەند وشەیەك بكەینە دیاری تا هەموان دڵزاری شاعیر وەكو خۆی بناسن و بزانن كە لەسەردەمە سەخت و دژوارەكاندا شاعیرانێك بەخوێنی خۆیان شیعریان بۆ ئێرە هێناوە و كەلتورو وشەی كوردی و ئەدەب بەگشتی لەسەر دەستی ئەوانە پارێزراوە، تا بزانن ئەو زمانە شیرینەی ئێستا پێی دەنووسین لە دۆزینەوەكانی ئەوانەو زیندوو بوونی نەتەوەو كەلتوورەكەمان لە هەگبەی تێكۆشانی ئەواندا ماونەتەوە، تا بزانین دڵزاری شاعیر یەكێك بووە لە سوارچاكەكانی شیعرو تا ئێرەی بۆ هێناوین و ئەركی پاراستن و بەردەوامی دانیش لە ئەستۆی نەوەی نوێیە،