ئەمە بڵاوبكەوە
FaceBook  Twitter  

لە گەرمای هاوینی ساڵی 2015 بوو كە ئەوكات پۆلی 10 ئامادەیی بەشی وێژەییم تەواو كرد لەگەڵ ئەوەشدا لە چاوەڕوانی قۆناغێكی تری خوێندن دابووم , وە هەروەها هاوینەكە زۆر دوورو درێژو گەرم بوو لەپاڵ ئەوەی هاوینێكی گەرم و دوورو درێژ بوو كەچی كات لە شوێنی خۆی وەستابوو بەهیچ شێوەیەك جوڵەی نەدەكرد لەگەڵ ئەوەشدا بارودۆخی ناوچەكانی دەورووبەرمان نالەبار بوو بەهۆی سەرهەڵدانی گرووپێكی تیرۆرستی بەناوی(داعشەوە) كە ترسێكی زۆری لەنێو دڵی خەلكی درووست كردبوو, بەڵام بەهەرحال من بەشێوەیەك توانیم زاڵ بم بەسەر ئەو هاوینە گەرم و دوورو درێژەدا كە ئەویش لە ڕێگای خوێندنەوەی كتێب و سەیركردنی فلیمە سینەمایەكان بوو كە ئەم دوانە بۆم بوونە دوو هۆكاری گرنگ كە توانیان چێژێكی گەورە پێم ببەخشن لەو هاوینە گەرمەدالە هەمانكاتیشدا وە كو هاوڕێیەك وابوون بۆ من, وە ئیتر هەستم نەدەركرد كە چۆن كات و ڕۆژەكانی هاوین تێپەڕبوو بەهۆی خوێندنەوە و سەیركردنی فلیمە سینەمایەكان ,بەڵام ئەوەی بۆ من زۆر بەچێژتر و سوود بەخشتر بوو خوێندنەوەی كتێبەكە بوو كە هەرچەندە بینەری زۆرترین فلیمی سینەمایی بووم بەڵام نەگەیشتە ئەو چێژەی كە لەكاتی خوێندنەوە هەمبوو بۆ لاپەڕەكانی كتێب,ئێوارەیەكی گەرمای هاوین بوو بڕیارم دا بڕۆم بۆ بازار بۆ كڕینی كتێبێك و لەگەڵ چەند فلیمێكی سینەمایی بەڵام كتێبەكەی ئەم جارەم جیاواز بوو كە هاوكات بە كڕینی ئەو كتێبە بووە دووەم كتێب كە من بیكڕم لە كتێبخانە وە , چوونكە بەهۆی ئەوەی خۆشەویستی من بۆ دونیا كتێب و خوێندنەوە زۆر نوێ بوو كە تەنیا نزیكە چەند مانگێگ لەمەو پێش بوو من ئارەزووم لە خوێندنەوەی كتێب درووست ببو , ئەو كتێبەی كە كڕیم كتێبێكی مێژوویی بوو دەربارەی ژیانی كەسایەتیەك و سیاسەتەكانی بوو كە خۆم لەسەرەتادا تەنها گوێبیستی بووم بەشێوەیەكی كورت لەگەڵ ئەوەشدا كە هەرچەندە خۆمیش قوتابیەكی وێژەیی(ئەدەبی) بووم ئیتر بڕیارم دا كە كتێبێكی مێژوویی بكڕم بە ناوی(مستەفا كەمال ئەتاتورك ) كە لەلایەن مەنسور عەبدلحەكیم نووسرابوو وە لەلایەن شەویار حەسەنەوە كرابوو بە كوردی لە ساڵی(2012)هەولێر, كڕینی ئەم كتێبە مێژووییە لەوەدا هات كە لە پۆلی 10ی ئامادەیی وانەیەكی تایبەتمان دەربارەی مێژوو هەبوو كە زۆر سەرسامی ئەو وانەیە بووم وە لەهەمان كاتیشدا لە وانەی مێژوو نمرەیەكی زۆر باشیشم هێنا , هەڵبەتە مامۆستای مێژووەكەمانیش مامۆستایەكی زۆر شارەزاو ڕۆشنبیر بوو لە بواری مێژوودا كە ناوی مامۆستا نەوزاد كەلهور بوو لەگەڵ ئەوەشدا یەكێك بوو لە مامۆستا ڕووناكبیرەكانی قوتابخانەی ڕۆژی نوێی كوڕان , كە لەهەمان كاتیشدا خاوەنی چەند كتێبێكی چاپكراو بوو, ئیتر هەر ئەوە بوو كە منیش وا بڕیارم دا كە یەكەم كتێبی مێژوویم دەربارەی ژیانی و سیاسەتی مستەقا كەمال ئەتاتورك بێت بۆ خوێندنەوە, لەگەڵ ئەوەشدا كتێبێكە نزیكەی چوارسەد لاپەڕەبوو كە ئەمەش وای لە من كرد ئەم كتێبە دووجار بیخوێنمەوە چوونكە كتێبە خۆی لە چەندین بابەتی جۆارو جۆر بینیەوە دەربارەی كەسایەتی (مستەفا كەمال ئەتاتورك) .

هەڵبەتە كەم كەس هەیە ناوی ئەم كەسایەتیەی نەبیستبێت كە ناوێكی دیارو لەهەمان كاتیشدا كاریگەریەكی ئەوتۆی درووست كرد بەسەر مێژووی توركیاو وە هاوكاتیش تەواوی جیهان بەتایبەتیش بۆ كورد,مستەفا كەمال ئەتاتورك خۆی بەناوی باوكی هەموو توركان ناساند كە هاوكات لە پاش ڕووخاندنی گەورەترین دەوڵەت و ئیمڕاتۆریەتی تورك كە ئەویش دەوڵەتی عوسمانی بوو كە ئەم ئیمڕاتۆریەتە لە ساڵی 1299ز بناغەكەی خۆی دامەزراند بە سەرۆكایەتی (عوسمانی كوڕی ئەرتەغۆل) كە بە یەكەم سوڵتانی دەوڵەتی عوسمانی دادەنرا, ئەم دەوڵەتە خۆیان بە میراتگری ئاینی ئیسلام دادەنا بەڵام بۆ دواجار لە پاش هەشت سەدە لە حوكمڕانی ئەم دەوڵەتە لە جەنگی جیهانی یەكەم لە ساڵی 1914ز بە تەواوەتی لەناوچوون ئەمەش وای كرد مستەفا كەمال ئەتاتورك ببێتە فەرمانڕەوای دەوڵەتی نوێی توركیای كۆماری وە هاوكاتیش كۆتا سوڵتانی دەوڵەتی عوسمانیش عەبدلحەمیدی دووەم بوو,كاریگەری ئەتاتورك بەسەر كۆمەڵگای ئەوكاتەی توركیا ئەوە بووە كە توركیا لەو كاتە لە ژێر ئایدۆلۆژیای دەوڵەتی عوسمانی بوو واتە دەوڵەتێكی ئیسلامی بوو, بەڵام بە چاو توروكانێك ئەو دەوڵەتە كۆتایی پێ هات و وڵات كەوتە ژێر هەژموونی دیموكراسیەت, بەڵام دیموكراسیەك لە ژێر بەرگی دیكتاتۆریەت بەهۆی ئەوەی كە ئافرەتانی بەزۆرلە سەرپۆشكردن قەدەغەكرد كە هەرچەندە بەشێكی ئافرەتان بڕیارەكەی ئەتاتوركیان پێ باش بوو كە بە ئازادی ئافرەت ناویان دەبرد چوونكە لەسەردەمی دەوڵەتی عوسمانی ئافرەتان بەردەوام وەكو كۆیلەیە ك تەماشا دەكران لە پاڵ ئەمەشدا بانگی مزگەوتەكانی نەهێشت بۆ نوێژكەران كە ئەمەش لە قالبی دیموكراسی دەرچووبون زۆربەی كارەكانی ئەتاتورك, كە ئەمەش وای كرد ناڕازایەتیەكی گەورەی بەدوای خۆیدا بهێنێت, بەڵام لەپاڵ ئەوەشدا خەلَِكانێكی زۆر پشتگیری لە كارەكەی ئەتاتوركیان كرد , بەمەش وڵات خۆی لە دوو بەرەی دژ بەیەكتر بینیەوە بەڵام لە دەرئەنجامدا ئەتاتورك ئەو بەرەیەی كە دژی بوون بەردەوام بوو لە سەركوتكردنیان, لەگەڵ ئەوەشدا بەبەردەوامی دەیگوت دەبێت توركیا ببێتە پێشكەوتوترین دەوڵەت لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و تەواوی جیهان ئەوەش بە گەڕانەوەی زمانی خۆمان نەك زمانی عەرەبی بیابانی كە چەندین سەدەیە توركیا خۆی لە دواكەوتوویی دەبینیەوە لەسایەی ئەو زمانەوە, بەڵام لەمەو بەدوادا بەهەموو جیهان پیشانی دەدەین كە وڵاتەكەمان لە چ ئاستێكی پێشكەوتن دا دەبێت, ئیتر بەمانەوە نەوەستاو هەڵستا بە چەندین كاری دیكە كە ئیتر خەلكیش وای لێهات ملكەچی كارەكانی بن , بەڵام لە پاڵیدا گرووپێك هەبوون بەردەوام دژایەتی ئەتاتوركیان دەكرد,ئەگەرچی بەپێی ئەو باسكردنە بێت ئەتاتورك كەسێكی مێ باز بوو كە بەردەوام حەزی لە ڕابواردن و خواردنەوە بووە كە هەرچەندە ڕۆژێكیان بە سەرخۆشی دەیەوێت دەستدرێژی بكاتە سەر خوشكی خێزانەكەی بەڵام سەركەوتوو نابێت لە كارە ئاژەڵیەكەی.

سەبارەت بە پرسی كورد و ئەتاتورك , پرسێكی ڕەش و تاریكە بۆ گەلی كورد بەهۆی ئەوەی كە كورد هەلێكی زێرینی بۆ هاتبووە پێش لەو سەردەمەدا بۆ درووستبوونی دەوڵەتێك بەڵام مستەفا كەمال ئەتاتورك بووە ڕەشەبایەكی ڕەش بۆ كورد كە تەواوی مافەكانی كوردی زەوت كرد و بەردەوام بوو لە دژایەتی و چەوساندنەوەیان لەپاڵ ئەوەشدا ئەتاتورك ناوی كوردەكانی نابوو(توركی چیایی)

بەڵام بۆ دواجار لە ساڵی 1938 ئەتاتورك بە نەخۆشیەكی كووشندە كۆچی دوایی كرد وە بەیەكەم سەرۆك كۆماری توركیا دادەنرا لە مێژووی توركیای كۆماری.