ئەمە بڵاوبكەوە
FaceBook  Twitter  

 ئەحمەد كامەران/ گەشتی مەیدانی و سوودەكانی

گەشتی مەیدانی بریتیە لە گەشتێكی زانستی و ئەكادیمیانە كە تایبەتە بەو كەسانەی هەڵدەستن بە كاری توێژینەوە یاخود ئەو خوێندكار و كادیرانەی كە سەرەتا هاتونەتە نێو ناوەندێكی ئەكادیمی و زانستیانە بۆ درێژەدان و خزمەتكردنی ئەو زانستە , هەڵبەتە ئەم گەشتەش بۆ ئەوە ئەنجام دەدرێت هەتاوەكو ئەو كادیرو خوێندكارانە بەشێوەیەكی فراوانتر ئاشنایەتیان لەگەڵ ئەو زانستە درووست بێت كە تێیدا دەخوێنن.

دیارترین ئەو بەشە یاخود ئەو ناوەندە زانستیەی كە پێویستی بە گەشتێكی مەیدانی زۆر هەیە وە جیاوازتر لە ناوەندەكانی دیكە ئەویش بریتیە لە ( ناوەندی شوێنەوار) كە ساڵانە بە چەندین كادیری تازە پێگەیشتوو لەم ناوەندە زانستیە وەردەگیرێن بۆ ئەوەی لە داهاتوودا ببنە كادیرێكی باڵای شوێنەوارناس بۆ خزمەتی ناوچە شوێنەواری و كەلەپووریەكانی وڵاتەكەیان.

بەڵام ئەوەی كە جێگای نیگەرانیە ئەوەیە كە حكومەت لە هەموو ڕوویەكەوە گرنگی ئەوتۆی بە بەشی شوێنەوار و شوێنەوارناسان نەداوە كە هەرچەندە لە چەند وتارێكی پێشووترم ئاماژە م بە گرنگی نەدانی حكومەت كردوە لە بەرامبەر بە شوێنەوار و شوێنەوارناسان, لەگەڵ ئەوەشدا هیچ جۆرە داهاتێكی دیاری كراو تەرخان ناكرێت بۆ ئەو كادیرو خوێندكارە تازەپێگەیشتوانە كە ساڵانە ڕوو دەكەنە خوێندنی زانستی شوێنەوار بۆ ئەنجامدانی گەشتی مەیدانی و زانستی بۆ ناوچە شوێنەواریەكانی كوردستان و دەرەوەی كوردستان , چوونكە خۆی لە بنەڕەتدا زانستی شوێنەوار واتە ئەنجامدانی زۆرترین گەشتی مەیدانی بۆ ناوچە شوێنەواریەكان , ئەمەش بۆ زیاتر ئاشنابوونی ئەو خوێندكارانەیە بە فراوانی ئەو زانستەی كە تێیدا دەخوێنن, نەك تەنها خوێندكار لە گۆشەیەكی ژووری داخراوی نێو ناوەندەكە زیندانی بكرێت و چەندین مەلزەمەی ژەهر خواردبكرێت, بەداخەوە لەپاش تەواوبوونی هەر چوار ساڵ خوێندنەكەی لەو ناوەندە زانستیە كەچی ئەو خوێندكارانە تەنیا كاغەزێكی بەدەستەوەیە نوسراوە تۆ بڕوانامەی بەكارلیۆس بە دەستهێناوە لەم ناوەندە زانستیە كەچی ئاستی زانستیشی هیچ...

هەڵبەتە نوسینی ئەم وتارە پەیوەندی بەخودی خۆمەوەش هەیە چوونكە منیش لە ئێستادا لە ناوەندێكی زانستی وەكو خوێندكار دەخوێنم كە ئەویش(شوێنەوارە) .

لێرەدا لەم وتارەم دا شایەنی باس و سووپاسە بۆ مامۆستای زۆر خۆشەویستمان كەهاوكاتیش یەكێكە لەهەرە مامۆستا بە ئەزموونەكانی نێو زانستی شوێنەوار لە كۆلێژی ئەدەبیاتی زانكۆی سەڵاحەدین ئەویش ڕێزدار(م.سازان سەباح پیڕباڵ) كە توانیویەتی بە ئەتەكێتێكی زۆر زانستیانەو ڕۆشنبیرانە خزمەتی زانستی شوێنەوار بكات,ئەگەر چی بەڕێزیان لەپاڵ خزمەتی زانستی شوێنەوار , لەلایەكی دیكەوە وەكو خەمخۆرێك بۆ خوێنكارانی بەشی شوێنەوارناسی هەڵستا بە پێشكەشكردنی داوایەك بۆ ئەنجامدانی گەشتێكی زانستی بۆ سەر قەلاتی هەولێر بە هاوكاری دوو مامۆستای دیكەدا(م.زیاد ئەحمەد |م. مەهدی جەلال) لە بەرواری 25|2|2020 كە ئەمەش بەیەكەم گەشتی زانستیمان دادەنرێت بۆ وەرگرتنی زانیاری بەشێوەیەكی ڕاستەو خۆ دەربارەی قەلات و مێژووەكەی , هەرچەندە مێژوویەكەی بەشوێوەیەكی زۆر ڕوون دیار نیە بەڵام بەپێی ئەو نووسینە مسماریانە بێت كە دۆزراونەتەوە ئاماژە بەوە دەكەن كە لەسەردەمی شووسین و ئامارسین واتە پێش 3000 ساڵ پ.ز ناوی هاتووە, لەگەڵ ئەوەشدا كۆنترین شارە كە ژیانی تێدا هەبووە, لەهەمان كاتیشدا هەتاوەكو ئێستا تاكە شوێنەوار ە لە كوردستان ناوی لە لیستی یۆنسكۆ تۆماركراوە كە ئەمەش جێگای بایەخ دانە بە مێژوو ولایەنی شارستانیەتی كورد, هەرچەندە بەهۆی ئەو داگیركاری و سەركوتكردنەی نەیارانی كورد ئەمەش وای كوردوە كە لایەنی مێژوو و پاشماوە شوێنەواریەكانی كورد بكەونە لێواری مەترسیەوە , لەگەڵ ئەوەشدا حكومەت كەم تەرخەمی خۆی لەلایەنی شوێنەواری نیشاندەدات بەڵكو بە پێچەوانەوە دەبێت حكومەت لەپاڵ سەرجەم پرۆژەكانی دیكەی پڕۆژەی ناوچە شوێنەواریەكان گرنگیەكی ئەوتۆتری پێ بدرێت .

ئەگەر چی لە میانی ئەو گەشتە زانستیە بەسوودەمان كە بە سەرپەرشتی بەڕێز مامۆستا سازان سەباح پیڕباڵەوە ڕێكخرابوو كە توانیمان لە نزیكەوە وەكو كادیرێكی تازە پێگەیشتووی بواری زانستی شوێنەوار , ئاشنایەتیەكی نزیك پەیدا بكەین لەگەڵ سەرجەم شوێنەكانی نێو قەلات, هەرچەندە بەشێك لە شوێنەكانی قەلات داخرابوون بەتایبەتی حەمامەكەی ئەمەش بەهۆی دووبارە دەستپێكردنەوە بە نۆژنكردنەوەی قەلات كە لەساڵی 2014 بەهۆی قەیرانی دارایی و سەرهەڵدانی جەنگی داعشەوە ڕاگیرابوون, چوونكە بەشێكی زۆری خانووەكانی نێو قەلات ڕووخاون وە هەندێكی تریشیان مەترسی ڕووخانیان لەسەر دایە بۆیە دەبێت حكومەت دەستبەجێ بەشێوەیەكی فراوان دەست بكاتەوە بە نۆژەن كردنەوەیان وە دووبارە گەڕانەوەی ژیان بۆ سەر قەلات لەگەڵ ئەوەشدا بكرێتە شوێنێكی گەشتیاری جوان و ڕازاوە بەهۆی ئەوەی قەلات دەكەوێتە نێو جەرگەی شاری هەولێر كە ئەمەش وا دەكات گەشتیارێكی زۆر ڕووی تێبكەن و لە هەمان كاتیشدا دەبێتە داهاتێك بۆ خەزێنەی حكومەت لە كەرتی گەشتیاری و لەگەڵ ئەوەشدا دەبێتە دەرگایەكی باش بۆ كردنەوەی دامەزارندنی خوێنكارانی بەشی شوێنەوار .

بەڵام لەگەڵ ئەو گەڕانە بەردەوامیەمان بە نێو قەلات دا, دیمەنێكی زۆر ناشرینی دواكەوتوانەم كەوتە پێش چاوم كە ئەویش بریتی بوو لە نووسینی هەندێك وشەی بێكەڵك و ناشرین بەسەر دیوارەكانەوە كە ئەمەش وای كردبوو سیمایەكی ناشرین پێشكەش بكات , هەرچەندە لەپێشتردا لە ڕێگای وتارێكم لە ڕۆژنامەی خەبات ژمارە (5733) 21|4|2019 لە ژێر ناونیشانی (ئاستی ڕۆشنبیری تاك لە بەرامبەر شوێنەوار كەلەپوور) كە تێیدا ئاماژەم بە بوونی ئەو دیاردە ناشرینانە كرد كە لەسەر دیواری ناوچە شوێنەواریەكان بوونیان هەیە, چوونكە لە ڕاستیدا بەشێكی تاكی كورد زۆر بێ بەرپرسیارانە مامەڵە دەكەن لەگەڵ ناوچە شوێنەواریەكانی خۆیان دا بەتایبەتیش ئەو دیمەنە ناشرینەی سەر قەلات كە بەچاوەكانی خۆم بینیم , بۆیە دەبێت ئەو جۆرەكەسانە كاتێك بەم كارە هەڵدەستن ڕاستەوخۆ یاسا بە بڕێك پارە سزایان بدات بۆ ئەوەی جارێكی دەست بۆ ناشرینكردنی ناوچە شوێنەواریەكان نەبەن.

سەرنجێكی ترم دەربارەی گەشتە مەیدانەكەمان بۆ سەر قەلات لە بەرواری 25|2|2020 ئەوەیە كە لەلاین بەشێكی خوێندكارەكانەوە زۆر كرچ و كاڵی و بێ بەهایی پێوە دیاربوو كە زیاتر خۆیان خەریكی گرتنی وێنەو سناپەوە بوون كەچی كەمتر گرنگی و تێبینیان لەسەر گەشتەكە هەبوو.