ئەمە بڵاوبكەوە
FaceBook  Twitter  

سەحەر و دەوران دوو كۆمەڵە چیڕۆكی سیاسەتمەدای باكور(سەلاحەددین دەمیرتاش)ن، (سەردار حەسەنخاڵی)لە توركیەوە وەرگێڕاونەتە سەر كوردی.

یەكەمیان دوانزە چیڕۆك و دوەمیان چواردە چیڕۆك لە خۆ دەگرێ، تەواوی ئەم چیڕۆكانە بەرهەم و نووسینی ناو گرتوخانەن. كۆمەڵە چیڕۆكی (سەحەر) لە ساڵی 2017 پڕفرۆشترین كتێب بوون لە توركیا و هەر زووش بۆ چەندین زمانی زیندوی جیهانیش وەرگێڕدران.

بیگومان هەموومان (سەلاحەددین دەمیرتاش)مان وەك سیاسەت مەدار و پەڕلەمانتارێكی خاوەن هەڵوێست و داكۆكیكار لە بەرژەوەندیەكانی گەلی كورد لە باكور ناسیووە، بەو هۆیەشەوە چەند ساڵە رژێمی توركیا لە زیندانی پەستاوە. بەڵام ئەو گۆرانیبێژێكی دەنگ خۆش و سترانزان و میوزیكزانێكی بە سەلیقەش بوو.

ئەوەتا بەم دوو كۆمەڵە چیڕۆكەش،دەیسەلمێنێ كە نووسەرێكی لێهاتوو هۆشیارە، هەست بە ئازارو خەمی تەواوی چین و توێژی ناو كۆمەڵگاكەی دەكات بە كورد و توركیشەوە. گرتوخانەش بۆ ئەو پیاوە خۆڕاگرو مەردە بۆتە قوتابخانە، تیایدا جوانترین و بەپێزترین و هەژێنەرترین چیڕۆكمان بە ناوەرۆكی بەرز بۆ دەنێرێتە دەرەوەی گرتوخانە. ئاخر ئەوە سیفەتی مرۆی سیاسی و وڵڵات پارێزە كە گرتوخانە دەكاتە قوتابخانەو تیایدا بەهرەكانی بەرەو پێش دەبا، لە وێنەی سیاسەتمەدارانی ساڵانی پەنجاو شەستەكانی بزوتنەوەی چەپ لە وڵاتی خۆمان لە چەشنی فەهد و عەزیز محەمەد چەندان سەركردەی تر.

لە خەباتی مەدەنی و پەرلەمانی هەردەم سەركردە زەرەرمەندی سەركییە، چەندان سەركردەو پەرلەمانتار توشی توشی گرتن و ڕاوەدونان بونەتەوە. بە پێچەوانەی خەباتی چەكداری كە بەردەوام سەركردەكان لە دواوەی دواوەن و بەدەگمەن ڕێك دەكەوێ سەركردە لە شەڕگەكان زەرەرمەند بن، بەتایبەتی لە خەباتی چەكداری نەتەوەیی.

ئەم دوو كۆمەڵە چیڕۆكەلە ڕووی بابەت و ناوەرۆك و تەكنیكی چیڕۆك نووسین، شایەنی ئەوەیە ڕەخنەگران و لێكۆڵەرەوان بایەخی پێبدەن و لێیبكۆڵنەوە .

من وەك خوێنەرێك، گیرۆدەی بابەتی چیڕۆكەكان بووم و هەندێ چیڕۆك هێندە هەژێنەرن لەكاتی خوێندنەوەی، مرۆ ناتوانێ خۆی ڕاگرێ و فرمێسك بە چاوانی نەیەنەخوارێ. ئەوەتانووسەرلە چیڕۆكی (سەحەر) كە كۆمەڵە چیڕۆكی یەكەمیشی بەناوكردوە، مەرگەسات و تڕاژیدیایەكی كۆمەڵایەتیمان بۆ دەگێڕێتەوە، كە لە زۆربەی شارو شارۆچكەو گوندەكان، ئەم جۆرە چیڕۆكانە ڕویانداوەو تیایدا كچان بوونەتە قوربانی سڕینەوەی شەرەف. لە كاتێكدا پیاوان تاوانباری یەكەمن .

لە هەندێ چیڕۆكیش، پاڵەوانی "یاخی لە نادادوەری"مان پیشان دەدا، ئەوەشمان پێ دەڵێ كە بە پاڵپشتی یەكتر كردن سەركەوتن نزیك دەبێتەوە. لە چیڕۆكی (مۆڵ) زۆر بەقوڵی باس لە خەم و ئازارەكانی ئەو كرێكارانە دەكات كە لە مۆڵەكان ئیشی پاككردنەوە دەكەن، ڕەنگە هەموومان لەكاتی سەردانی مۆڵەكان بیانبینین، بەڵام كەسمان هەست بە ئازارو خەمەكانیان نەكەین. هەموومان تەنها بریقەو جوانی مۆڵەكان دەبینین، كەسمان نازانین چی "لە ڕاڕەوە تەسكەكانی پشتی كۆگاكان، لە ژووری كارمەندان، لە دەرگای هێنانە ژوورەوەی شتومەكەكان ، لە هەموو سووچەكانی دیكە" كە نایانبینین، چی ڕوودەدات. كرێكاران ناچارن ڕوخساری ناشادیان لە مشتەریەكان بشارنەوە، خۆیان دڵخۆش نیشانبدەن نەوەك لەسەر كار دەربكرێن.

(زەینۆ)ی پاڵەوانی چیڕۆكەكە: "كە كچێكی كرێكاری هۆشیاری یاخیە" و خەمخۆری (سەرحەد)ی هاوكارو هاوپیشەیەتی، دەیەوێ لە خەمی كەمكاتەوە، كاتێ دەیبینێ هەموو رۆژ لەكاتی پشوو، كرێكاران دەچنە باخچەكە پشوو دەدەن، تەنها ئەو دەچوە نهۆمی یەكەمی گەراجە داخراوەكەی ئوتومبیلان و بەخەمباری دادەنیشت. بۆیە زەینۆ رۆژێك دەچێت لەتەنیشتی دادەنیشێ و پێی دەڵێت: "ئەگەر دەردێك هەبێ با ببمە هاودەردت، ئەگەر دڵخۆشیەك هەبێ با دابەشی بكەین؟".

سەرحەدیش پێی دەڵێ:" پێش ئەوەی ئەم مۆڵە دروست بكرێت، ئێرە گەڕەكە وێرانەكەی ئێمە بوو". لەم گەڕەكە هەژار نشینە دایكم بە هەتیوی و بە بەرگدرویی لە كارگەیەك منی بەخێوكرد، تا توشی نەخۆشی (سلیكۆزیس) بوو، بۆیە لەسەر كار دەریان كرد و پاش سێ مانگ گیانی سپارد. بۆیە من كە ئێستا دێمە ئەو گەراجە داخراوە بۆ دوكەڵی گزۆز نایێم، بەڵكو دێمە لای دایكم وادەزانم ئێستاش لێرەیە.

نیوەڕۆ لەكاتی قەڵەباڵغ بوونی خواردنگە، لەكاتی خاوێنكردنەوەی مێزەكان (سەرحەد) ببسیەكی لەدەست بەردەبێتەوەو كچێكی باربی ئاسا كە لەگەڵ دڵخوازەكەی خەریكی نانخواردنن جلەكانی پیس دەبن، كچە بەسەر سەرحەد هاوار دەكات و سوكایەتی پێدەكات، داوای لێبوردنی سەرحەد داد نادات و كوڕەش دێتە ناو مشت ومڕەكە، (تاجۆ)ی سەركاریش وا دەزانی (كۆیلە) ئەبێ سنووری بۆ دیاری بكرێت. بەڵام (زەینۆ)ی یاخی زوو بەفریای (سەرحەد) دەگات و تف دەكاتە دەمووچاوی (تاجۆ)ی سەركار و پیتزاكەی بەردەمی كچە و دەڵێ: " گوم كردە داب و دەستورتان". هەردوكیان بەروانكەكانیان فڕێ دەدەن و دەستی یەك دەگرن و ئەوێ بەجێدێڵن، "ئیتر كەس سەیری ئێمەی نەكرد، پێم وایە بەرگەی دیتنی كۆیلەیەكی یاخیبوو ناگرن". زەینۆ وای گوت.

لە كۆتایی چیڕۆكەكە كە زەینۆ دەڵێ: " كێ دەزانێت، ڕەنگە لە نهۆمی مۆڵێكدا لەگەڵ ئێوە ڕووبەڕووی یەكتر ببینەوە". ئەم ڕستەیەمەغزا و مەدلولی زۆر هەڵدەگرێ، ڕەنگە نووسەر بڵێ هاكا كریكاران یەكیان گرت و لە كارگە نا بەڵكو لە مۆڵەكانتان ئەوجارە لێتان ڕاپەڕن .

هەموو چیڕۆكەكانی تری ئەم دوو كۆمەڵە چیڕۆكە جێگای تێڕامان و لێوردبوونەوەن، ڕەنگە لە بەردەوامی خوێندنەوەم جارێكی تر بگەڕێمەوە سەریان ...