ئەمە بڵاوبكەوە
FaceBook  Twitter  

چیرۆك

پارچە بوون

رێك لەتەمەنی حەوت ساڵیدا بوووم، ئەو تەمەنە ناسكەی كە لێواو لێوە لەبەرائەت‌و گەمەو رووداوە تۆماركراوەكان. ئا لەو تەمەنە خاوو نیانەدا بووم كە بەو چاوانەی خۆم دیتم پارچەكانی ئامانە شێت كۆدەكەنەوە، ئەو ژنە باڵا بەرزو لاوازەی كە هەمیشە پرچە سپی‌و ئاڵۆزەكانی تا نێو پشتی هاتبوون، رۆژ نەبوو شەقامی خانەقا سرتەی پێیە نەرم‌و بێدەنگەكانی ئەو نەبیستێ‌، لەشۆڕبوونەوەی بەگەڕەكدا منداڵ لێی كۆنەدەبوونەوە ، چونكە ئەوانیش دەیان ناسی و بەنیانی و دنیا پڕ لەنهێنیەكەی راهاتبوون ، ئاخر گەڕەك بێ‌ ئامانە شێت چۆڵ بوو، بێ‌ ئەو چۆلەكەكان نەدەدیتران و بەرەو نەدیوەكان دەڕۆشتن ، ژیان تاریك دەبوو بێ‌ پرچی ئەو پرچە سپی و سۆڵەكانی هەرزوو شەو دادەهات، بۆیە هەرچەند ئامانەشێت دەركەوتایە گەڕەك روناكترو شاریش هێمنتر، ساڵەكان بەو نەدەوێران چونكە تادەهات باڵای بەرزتر دەبوو،هێمنترو سپیتر دەبوو، بێدەنگی ئەم ئافرەتە پڕبوو لە نهێنی ئەو هەڵگری رۆژانێكی سەخت و دژوار بوو بۆیە هەمیشە ناوەراستی شەقامی دەگرت و ئەوەی بەلایدا تێپەڕیبا سڵاوێكی لێدەكرد، بەڵام هەرگیز وەڵام لای ئەو نەبوو، ئەمن ئێستاش گوێم لە دەنگی ئەو نەبوو هەروا لێشی نەدەترسام، پێشتر پێم گوترابوو كەشێتەكان دەست دەوەشێنن بەڵام ئامانە شێت وانەبوو هەمیشە لە خەڵوەتا بوو جوانیەكەی تیشكی دەداوە، تەنها بەناو شێت بوو ئەگەرنا جگە لە خۆی زیانی بۆ كەس نەبوو، بۆیە خۆشەویستی ئەو لەدڵی تەواوی خەڵكی ئاوایدا بوو، بەڵام زۆری نەخایاندو رۆژو ساڵەكان زوو تێپەڕین،

ئەو رۆژە گوللە تۆپێكی ناكاو لەو تۆپە كوێرانەی رۆژانە شارەكەمی دەكوتا ئەوی پێكا، بەجۆرێك راستەوخۆ تۆپەكە بەو كەوتبوو، بۆیە هەلا بەهەلابوو، ئەو رۆژە بێدەنگی بەكۆتاهات فەقێیەكانیش بۆ كۆكردنەوەی پارچەكانی ئامانە شێت سەربان‌و دارو دیواری شەقام دەگەڕان، ئەو رۆژانە منێكی بارگاوی بەترسی خوێن‌و دیتنی مەرگ‌و خاش خاش بوونی پەنجەرەكان، بۆ یەكەم جار پارچە گۆشتی مرۆڤم بینی، بۆ یەكەم جار پژانی خوێن‌و كون كون بوونی عەمودی ئاسنین‌و هەڵوەرینی دەست‌و پەنجەكانم بینی، پێشترو لەو تەمەنە كرچ‌و كاڵەمدا نەمبیستبوو مرۆڤ لەماوەی چركە ساتێكدا بەم شێوەیە هەلا بەهەلا دەبێ‌‌و پارچەكانی شیتەڵ دەبنەوەو هەناوی ئەم بۆگەنە ناخۆشەی لێدێ‌، بۆیە ترسام، ترسێك هەموو ئەو دەعباو دڕندانەی لەبیر بردمەوە كە لە حكایەتەكانی شەواندا بیستبوومن، تێگەیشتم ژیان كۆتایی هەیە مردن لە هەر چركەیەكدا بێت دێت و شێت و منداڵ و پیاو ناناسێ‌ ، ئاخر ئەوڕۆژانە گەرمەی هەڵوەشانەوەی خەونەكانی ئۆتۆنۆمی بوو ، سەرەتای جەنگێكی درێژخایەن بوو كەدەیان و سەدانی وەكو ئامانە شێتی تێدا پارچە پارچە بوو، دەستپێكی جارێكیتر ژێردەستەیی وخەباتێكی درێژ خایەن كە سەرەتاكەی لە ئاسۆ دابوو بەڵام كۆتاییەكەی نادیاربوو، ئەو كاتانە بوو كەهێشتا خەڵكی شارەكەم لە ئاوارەیی نەگەڕابوونەوە زەنگی ئاوارە بوونێكی دی دەبیسترا ئەو رۆژە خوێن بێئومێدی هەڵڕژاند، ژیان بۆ چەند چركە ساتێك وەستا.

پارچەكانی ئامانە شێت لە عەسەرێكی 74 دا كۆكرانەوە، خرانە ناو ئەو گونیانەی خوێنیان لێدەچۆڕا، خوێنێك شەقامەكانی وەك چاوی من‌و منداڵەكانی گەڕەك سوور داگەڕاندبوو، خوێنێك هەر لەو ساوەو تا ئێستا لەنێو پارچەكانی ئەم نیشتمانە سڕبووە لە رژان دایە.ڕوداوەكان هەردێن و تەواو نابن ،مناڵیمان لەخۆیەوە دەباو لاویەتیشمان هەڵدەوەرێنێ‌ ،

ئەو رۆژە قۆناغی ترس‌و كۆكردنەوەی پارچەكان لەتەمەنی مندا دەستی پێكرد، پێم وابوو هەر كەسێك شێت‌و تەنها بێ‌ هەلا بەهەلا دەبێ‌‌و پارچەكانی كۆدەكرێنەوە، ئەو رۆژە مردووم بەو چاوانەی خۆم دیت‌و تێگەیشتم نهێنییەكانی بوون ئالێرەدا كۆتایی دێت، ئا لێرەدا شێوەكانی مرۆڤ دەگۆڕێ‌‌و گەمە راستەقینەكان دەستپێدەكەن، چونكە ئەو گەمە مناڵیانەی شەوانی شەقامەكانمان پێ‌ ئاوەدان دەكردەوە قەرا قەرایەن بوو، ئەو گەمە خۆشاردنەوە بوو لەو پەناو پەسیوانەی لەنهێنیدا نقوم ببوو، ئەو گەمانە بوونە خۆشاردنەوەیەكی راستەقینە لەناو ئەو كونە تۆپ‌و تەیارانەی لەهەموو حەوشەی ماڵێكی شارەكەمدا هەبوو، ئەو رۆژە سەرەتای گۆڕانێكی خێرابوو لە پڕۆڤەوە بۆ نمایش‌و لە حیكایەتەوە بۆ كاركتەرێكی زیندوو، تا رۆڵ لەو شانۆگەریەدا ببینم، كە پەردەكانی لەچەند پارچەیەك‌و تیلمەی كراسە وونجڕبووەكەی ئامانە شێت دروست كراون، شانۆگەرییەك بە بۆردومان‌و رشتنی گازی ژەهراوی دەستی پێكردو دواتر ئەنفال‌و كۆڕەو ئەو جار بەئازادی‌و لەناو چوونی بەهاكان كۆتایە هات.

چونكە بەردەوامبوونی تراژیدیاكان‌و دووبارەو چەند بارەبوونەوەی پارچەبوون، پارچەو هەلاهەلابوونی ئەوانەی لەپێناوی چوار پارچەو دوو پارچە بووندا تێدەكۆشان، منی هەراش كردو لەناو ئەزموونی خۆشاردنەوەیەكی گەماوی‌و تەفرو تونابوونێكی راستەقینەدا ئەوانەم ناسی كە تاكوكۆ بەیەكەوە پارچە دەكەن‌و دواتریش دوای چەندین ساڵ ئەو ئەكتەرانەم ناسی كە رۆڵی دێو لەشانۆگەرییە راستەقینەكاندا دەبینن‌و وەكو لەشكرە ترسناك‌و بێ‌ ئامانەكانی ناو ئەو حیكایەتانەی باوكم بۆی دەگیڕاینەوە، هێرش دەكەنە سەرمان‌و پارچە پارچەمان دەكەن.

پارچەبوونی ئامانە شێت ئەو ژنە باڵا بەرزو لاوازەی كە هەمیشە پرچە سپی‌و ئاڵۆزەكانی تا نێو پشتی هاتبوون، سەرەتایەكی ترسناك بوو بۆ ئەو ئێستایەی پارچەبوونی لێوە فێربووین، چونكە سەرەتای وونكردنی ئایدیاكان بوو لەناو كەلتورێكی كۆندا كە مرۆڤی تێدا بێ‌ بەهاكرد، مرۆڤی بەدەستی مرۆڤ پارچە پارچە كردو سەرەتای كوشتن‌و ناشتنی ئەو جوانیانە بوو كە هەتا ئێستاش پارچەكانی بزرن‌و بزربوونێك كە پێناچێ‌ لەناو پارچەكراوەكاندا مابن.

ئاخر گرێدانەوەی كۆبوەونەوە داخراوە پڕ لەنهێنییەكان، ئەوانەی لێرەو بەغداو دیمەشق و تاران و ئەنكەرە بەرێوە دەچن هەمان ئەو موچڕكە ترسناكەم وەبیر دەهێنێتەوە كە لەپارچەبونی ئامانە شێتدا بەجەستەمدا رەتبوون‌و لەدابەشكردنەوەی پۆستەكانیشدا بە كۆتاهات.

رێك لەتەمەنی حەوت ساڵی دابووم، ئەو تەمەنە ناسكەی كە لێواولێوە لەبەرائەت‌و گەمەو رووداوە تۆماركراوەكان، كە دیمەنی تراژیدیای پارچەبوونی جەستەی مرۆڤێكی بێ‌ گوناه و تاوانم دی، ئەو رۆژە كەسم نەدی شینی شێتانە بۆ مرۆڤێكی بێ‌ كەس بكا، بەڵام فرمێسكەكانی من كە لەترس‌و نهێنیدا دەڕژان، هەڵپەڕین‌و هەنسكێكی بەردەوامی لەهەناومدا دروستكردبوو كە تا ئێستاش لەگەڵ هەر ترسێكی پارچەبووندا دووبارە دەبێتەوە. هەر لەو تەمەنە ناسك‌و نۆڵەدا بووم بەو چاوانەی خۆم دیتم ناپاڵم شەقامی شارەكەمی كردە گۆمی خوێن‌و شێت‌و عاقڵ‌و ژن و منداڵی كردە قیمە، مرۆڤایەتی لەوێ‌ هەڵوەری، چەكە قەدەغە كراوەكان بەسەر ئێمەی بێتاواندا تاقیكرانەوە بەبێ‌ ئەوەی یەك وڵاتیش نقەی لێوە بێ‌، منێكی منداڵیش لە جیاتی گەمەو قەراقەرایەنی شەوانە فێرە هەڵگرتنەوەی قەوانە بەتاڵەكان بوین،گوێمان بە ریژنەی گوللەكان راهات، بۆیە ئا لەوێوە لە پارچەبوون راهاتم، راهاتنێك زنجیرەیەك كارەساتی یەك بەدوای یەكی بەدواداهات، هەر لە بۆردومانكردنی شارەكان كە بەوێران كردن‌و لەت‌و پەتبوونی مرۆڤ كۆتایی دەهات، تا دەگاتە شەڕی ناوخۆ و دیل كوشتن و پاكردنوەی پەرێزەكان و ئەو تەقینەوەو خۆكوژی‌و ریسواكردنەی لەنێو هەولێردا بەدەستی ئاژەڵە گۆشكراوەكان ئەوانەی پیرۆزی رۆژەكانیان كوشت‌و بەكۆمەڵ مرۆڤەكانیان پارچە پارچە كردو سروشتی هێمنیان لەبەریەك هەڵوەشاند، ئا لەو شوێنەدا لەپارچەكردنی مرۆڤ راهاتم كە گروپە سەیرو سەمەرەكەی شێخ زانا بەچەقۆ كەوتبوونە گیانی ئەو پەپولانەی باوەشێنی ئازادیان دەكردو ئەنجام لەنێو رۆژە پیرۆزەكاندا پارچەكران، لەوێ‌ رێك لەو كاتانەدا بوو پارچەبوون لای من دیمەنێكی سواوو كۆن بوو، بەڵام لای ئەوانەی نەیاندیبوو سەرچاوەی ترسێكی ئەستوور بوو، ترسێك تا هەنوكەش رۆژەكانی جەژن‌و بۆنە ئایینی‌و كۆمەڵایەتییەكان بەساردی تێدەپەڕن‌و وەك تەمێك ئاسمانی هەولێر دادەپۆشێ‌، بۆیە سەرجەم ئەو هەوڵانەی هەتا ئێستاش بە ئامانجی دووبارە نەبوونەوەی پارچەبوون دەدرێ‌، پارچەبوونی جەستەو خاك‌و سنوورو هەرێمەكان ئەو سنوورو هەرێمەی كە هەمیشە سەرچاوەی پارەچبوونی هەموومانە، هەموو ئەو هەوڵانە بۆ پاراستن‌و بەردەوامبوونی ئەو پارەچەیە كە زۆربەی هەرە زۆری دیمەنە تراژیدیا‌و لەت‌و پەتبوونەكان لەوێ‌ تاقیكرانەوە، ئا لەوێ‌ دوژمنانی جوانی‌و فانتازیابوون دەرفەتیان وەرگرت پرسەیان بەهەموومان دانا. ئا لەو ساتانەدا بوو پارچەكانی سەركردەو مناڵ‌و خەڵكی ئاسایی تێكەڵ بوون‌و كردیانە جەژنانە، لەجیاتی چوكلیات بەسەر هەموو ماڵێكدا دابەشكرا، ئەو رۆژانە رێك دیمەنی پارچەبوونی ئامانە شێتیان هێنامەوە بەرچاو كە ژنێكی باڵا بەرزو لاواز بوو هەمیشە پرچە سپی‌و ئاڵۆزەكانی تا نیوەی پشتی هاتبوون، ئەو رۆژە بەنەمانی شێتێك كۆتایی هات‌و بەڵام سەرەتای شێتبوونی هەموومان بوو شێتبوون لەناو تراژیدیا بەردەوامەكان‌و تۆقاندنی ئەو وەچانەی لەوێوە لەدایكبوون، ئەو وەچانەی لەلایەن ئەوانەوە پارچە كران‌و دوایی فێرە پارچەكردن بوون.

پارچەبوونێك لەناوی ناوەوەماندا گەورەبووە‌و گرێدانەوەو دوورانەوەی تەنهاو تەنها لەترسی لەبارچوونی هەموو شتەكانە، ئەگەرنا نێوانی پارچەكان هەر هەیەو دیمەنی پارچەبوونی ئامانە شێت‌و خنكانی هەڵەبجەو جێژنانەی قوربان‌و موچوڕكەكانی شێخ زانا، فلمێكن رۆژانە هەر هەموومان دەیبینین‌و هەندێ‌ جاران دەرهێنەرو كاراكتەرو قوربانییەكانیش هەر بۆ خۆمانین‌و خۆشمان بینەرو رەخنەگرو وتارخوێنی بڵندگۆی مزگەوتەكانین.

بۆیە لەیەكەم بینینی دیمەنی پارچەبوونی ئامانە شێتدا تێگەیشتم،كۆچە ناوادەكان دێن وبەخێرایش وندەبن كەسێ‌ نیە بەدوای هۆكارەكانەوە بێ‌ كۆچ دێو زۆر بەخێرایی بەبەر دیدەماندا رەتدەبێ‌ دەڕواو ئیدی بەدوادادێ‌، بەردەوامیەك هەیە لە كۆچدا كە هەرگیز بە منێكی منداڵ شینابێتەوە، هەموو دەستكەوت‌و پارچەبوونەكان لە هەلا هەلا بوونی ئامانە شێتەوە هاتن‌و بێرەدا رەتبوون، رەتبوونێك كت‌ومت گەورەبوونی من‌و تێپەڕبوونی خێرای تەمەنی لاویەتیم، كە پێم سەیرە لەناو ئەو تەمەنە سرك‌و بزێوەمدا پارچەپارچە نەبووم!!!؟.

2006