ئەمە بڵاوبكەوە
FaceBook  Twitter  

(لەقینی بەرد هەڵبەزو دابەزی روداوەكانی ئەم رۆمانەیە)

رۆمانی له‌قینی به‌رده‌كان نوێترین رۆمانی نوسه‌ر (سه‌لام عومه‌ر كه‌ریم) ه‌ له‌ به‌رگێكی قه‌شه‌نگی قه‌باره‌(12*20)سم به‌ 280 لاپه‌ڕه‌یی له‌ چاپخانه‌ی تاران به‌ تیراژی(500)دانه‌ كه‌وته‌ نێو كتێبخانه‌ی كوردی و بەردیدی خوێنه‌ران، كاتی روودانی رۆمانه‌كه‌ سه‌ره‌تای ساڵانی هه‌شتاكانی سه‌ده‌ی رابردووه‌، شوێنیش قه‌ڵادزێ و هه‌ولێره‌، ئه‌م رۆمانه‌ به‌ زمانێكی ساده‌ و ساكار نووسراوه‌ته‌وه‌، ستالین ده‌ڵێ:(كاره‌كان با ساده‌بن،ساده‌ی كاریگه‌ر) بەڵام فانتازیاو وێنەی جوان دێراوەكانی ئەم رۆمانەی ئاوداوە،  له‌ ناوه‌ڕۆكدا جگە لەوەی بەرد كاراكتەرێكی سەرەكییە گوزارشتیش له‌ ژیانی دوو گه‌نجی خوێندكاری كورد ده‌كات له‌ قه‌ڵادزێ، كه‌ دواتر ناویان له‌ كۆلیژی ئه‌ندازیاری به‌شی جیۆلۆجی زانكۆی سه‌ڵاحه‌دین له‌ هه‌ولێر دێته‌وه‌، پاش وه‌رگرتنیان بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ سه‌رقاڵی توێژینه‌وه‌ی زانستی ده‌بن، بۆ ئه‌نجامدانی ئه‌م كاره‌ش گه‌شت بۆ چیای سه‌فین ده‌كه‌ن، توێژینه‌وه‌كانیان له‌سه‌ر پێكهاته‌كانی زه‌وی و به‌رد و شاخ ئه‌نجام ده‌ده‌ن، ئیدی نووسه‌ر هه‌ر له‌وێوه‌ هاتوه‌ باس له‌ به‌ها و نرخی چیای سه‌فین ده‌كات و به‌ خوێنه‌ر و به‌تایبه‌ت نه‌وه‌ی نوێ ده‌ڵێت:سه‌رده‌می قۆناغه‌كانی به‌رگری له‌ خاك و گه‌ل، چیاكانی كوردستان پشت و په‌نا و داڵده‌یه‌كی چه‌نده‌ گرنگ بون بۆ به‌رگریكاران، هه‌ربۆیه‌ چه‌نده‌ به‌بایه‌خه‌وه‌ له‌وێوه‌ شۆڕده‌بێته‌وه‌ نێو چه‌ندین به‌سه‌رهات و چیرۆكی سه‌رنج راكێشی دیكه‌وه‌، به‌نده‌ به‌ش به‌ حاڵی خۆم زیاتر له‌ ده‌ ساڵ له‌گه‌ڵ ناوبراو پێكه‌وه‌ بوین، ئادگاریه‌كانی ئه‌و رۆژانه‌ تا ئێستاش بونه‌ته‌ به‌شێك له‌ هزر و خه‌یاڵم، هه‌رچه‌نده‌ تێگه‌یشتن له‌و مرۆڤه‌ كه‌مێك سه‌خته‌ و زۆر ئاسان نیه‌ به‌هۆی سه‌نگینیه‌كه‌یه‌وه، ‌چونكه‌ به‌ڕاستی تائێستا نه‌متوانیوه‌ په‌ی به‌په‌یژه په‌نهانیه‌كانی دڵی ئه‌و ببه‌م، به‌ڵام ئه‌وه‌ی منی زیاتر له‌ زۆربه‌یان نزیكتر كرده‌وه‌ له‌و ئه‌وه‌ بوو،كه‌ به‌مانای وشه‌ له‌ ناخه‌وه‌ هه‌ستی لێوان لێوه‌ له‌ میهرو سۆز و خۆشه‌ویستی و راستگۆیی و بێگه‌ردی، بێگه‌ردیه‌ك پاكتر له‌ په‌پوله‌، به‌ دیدی من فاكته‌ری پاڵنه‌ری ناخ پاكی و هه‌سته‌ به‌رزه‌ مرۆڤ دۆستیه‌ بێ ئه‌ندازیه‌كه‌ی پاڵی پێوه‌ ناوه‌ بۆ نووسینی ئه‌م رۆمانه‌، شه‌ونوخونی و ماندوبون و نووسینی نووسه‌ر له‌م بابه‌ته‌ ئه‌وه‌مان پێ ده‌ڵێت:گێڕانه‌وه‌ی چه‌ند به‌سه‌رهاتێكی شێوه‌ واقعی راسته‌قینه‌ئامێز ئاوێته‌ی یه‌كتریان ده‌كات و ده‌یان هۆنێته‌وه‌، رۆمانێكی به‌پێز و تام و چێژێكی به‌له‌زه‌تمان له‌ بیست به‌ش له‌ دووتوێی به‌رگێكی قه‌شه‌نگدا پێشكه‌ش به‌ كتێبخانه‌ی كوردی ده‌كات، بابه‌ته‌كانیش كه‌ پڕاوپڕ كورده‌وارییانه‌ن، له‌ چیای سه‌فینه‌ شێته‌ی سه‌ركه‌شه‌وه‌ ده‌ستپێده‌كات ئیدی هێواش هێواش به‌ره‌و ئه‌و رووداوانه‌مان ده‌بات كه‌ گومانیان تیاندانیه‌، ده‌یان دیارده‌ی هاوشێوه‌یان له‌ واقعی ژیانی كورده‌وارییانه‌ی خۆماندا لێره‌ و له‌وێ روویان داوه‌، ئه‌و هاتوه‌ زیره‌كانه‌ و هونه‌رییانه‌ به‌ زوبانێكی ساده‌ و ساكار فه‌نتازیای تیا نه‌خشاندوه‌ و تابلۆیه‌كی پڕ ره‌نگینی سیحراوی پێچاوپێچی پڕ مانا و خه‌رمانێك وانه‌ و په‌ند و وته‌ی به‌نرخ و داهێنانی تیا ره‌خساندوه‌، د.ماریا مۆنی سۆری ده‌ڵێت(خه‌یاڵ مه‌زن نابێت، هه‌تا مرۆڤه‌كان به‌هۆی ئازایه‌تی و هێزیان به‌كاری نه‌هێنن بۆ داهێنان) له‌ڕاستیدا وایه‌ نوسه‌ر له‌م شاكاره‌ ئه‌ده‌بیه‌یدا خه‌یاڵێكی زۆر مه‌زنی داهێنانی داهێناوه‌، بوێرانه‌ هێزی شاراوه‌ی تیا به‌كارهێناوه‌، پێشوتر ئاماژه‌م پێكرد له‌ ده‌ستپێكدا به‌ به‌ردو شاخ و چیا ده‌ستی پێكردوه‌، چونكه‌ ئه‌و ده‌زانێ به‌رد و شاخ و چیا سه‌خته‌كان چه‌نده‌ به‌نرخن، وێڕای ئه‌وه‌ی هه‌ندێجار له‌ ئه‌نجامی به‌ركه‌وتنی مرۆڤه‌كان به‌هه‌ڵه‌ به‌و ماددانه‌ كاره‌سات ده‌خوڵقێنن و ده‌گه‌نه‌ ئه‌و راده‌یه‌ی هه‌لاهه‌لاشمان ده‌كه‌ن، هه‌روه‌ها له‌ پێكهاته‌ و كاره‌ فیزیایی و كیمیاوییه‌كانیش دواوه‌و زۆریش زانستیانه‌ شڕۆڤه‌ی بابه‌تیانه‌ی ئه‌و چه‌مكانه‌ی كردوون و به‌های ئه‌و ماددانه‌ی نێو زه‌وی گه‌لێك به‌ گرنگیه‌وه‌ نرخاندون، بۆ ئه‌مه‌ش نوسه‌ر زیره‌كانه خۆی له‌ قه‌ره‌ی مه‌سه‌له‌یه‌كی زانستی ئه‌و پێكهاتانه‌ی سروشت داوه‌ و بۆ ئه‌مه‌ش له‌نێویاندا به‌ردی هه‌ڵبژاردوه‌ و به‌سه‌لیقه‌وه‌ و نه‌فه‌سێكی ئارام و له‌سه‌ره‌خۆی دورودرێژ كوتومت خۆی وه‌كو كاره‌كته‌ری نێو روداوه‌كان بوبێ، خه‌سڵه‌تی به‌رهه‌می هونه‌ری شاكار ئه‌وهان، خوێنه‌ریش خۆی له‌نێو بابه‌ته‌كه‌دا ده‌بینێته‌وه‌، كاتێك ده‌ست به‌ خوێندنه‌وه‌ی ده‌كه‌ی وێڵی ئه‌وه‌ ده‌بی كه‌ به‌ زوترین و كه‌مترین كات بگه‌یته‌ ئه‌نجام، به‌ڵام له‌گه‌ڵ هه‌موو ئه‌وانه‌شدا زۆر شه‌یدایانه‌ و به‌ ئێشق و حه‌زێكی زۆر و حه‌سره‌ته‌وه‌ به‌ په‌له‌په‌ل و وشه‌ به‌ دوای وشه‌ و دێڕ دوای دێڕ لاپه‌ڕه‌ به‌دوای لاپه‌ڕه‌دا به‌خێرایی ده‌چیت و مه‌راقت پێده‌كات كاتێكت زانی ئه‌م به‌ش ته‌واو، ئێنجا ده‌تداته‌ به‌شێكی دی(تاوێره‌ به‌رده‌كانی كێوی سه‌فین ره‌گیان به‌نێو جه‌سته‌یه‌كی پته‌ودا چه‌قیوه‌ و به‌ ئامان و زه‌مان هه‌ڵناقه‌ندرێن)ل3 ئیدی ئه‌و له‌وێوه‌ ده‌مان باته‌ نێو دونیای پڕ ململانیه‌ كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كانه‌وه‌ هه‌ر له‌وێوه‌ تاوێك له‌ هه‌ولێر و ده‌مێكیش له‌ پشده‌ر و زه‌مانێكیش رزگار عاشق به‌ نازدار ده‌بێ، گه‌رچی به‌داخه‌وه‌ ئه‌م خۆشه‌ویستیه‌ش درێژه‌ ناكێشێ و نازدار به‌ كاره‌ساتێك گیان له‌ده‌ستده‌دات و به‌ تراژیدیایه‌ك به‌ كۆتادێت، ئیتر گومان له‌وه‌دانیه‌ چیرۆك و به‌سه‌رهاتی عاشق و مه‌عشوقه‌كانی ئه‌م وڵاتی پڕ قه‌زا و قه‌ده‌رانه‌ ئاشكرایه‌ زۆربه‌یان ئه‌نجام وه‌ك نازداره‌كان و رزگاره‌كانیان به‌سه‌ردێت و هه‌ندێكیان به‌ كاره‌سات و تراژیدیای دڵته‌زێن به‌ كۆتادێن، نوسه‌ر رۆمانه‌كه‌ی دابه‌شی بیست په‌یژه‌دا كردوه‌ پێیاندا سه‌رده‌كه‌وێت، له‌ هه‌ندێكیاندا به‌زوویی و به‌خێرایی گوزه‌ر ده‌كات، به‌ڵام له‌ هه‌ندێ په‌یژه‌یاندا زۆر توشی هه‌ڵكشان و داكشانی سه‌ختی و نه‌هامه‌تی و ئاڵنگاری ده‌بێ و پاش هاوردن و بردنێكی زۆر به‌ ئاسته‌م ده‌گاته‌ ئه‌نجامێك، دیاره‌ كاركردن به‌م ستایله‌ بۆخۆی ماندوبونێكی زۆر و توانا و هێزی نووسینی ده‌وێ، به‌ڵام ئه‌و وریایانە‌ به‌رەنگاری بۆته‌وه‌ و وشه‌ به‌ وشه‌ ده‌یانهۆنێته‌وه‌ و حه‌كیمانه‌ تێیانده‌په‌ڕێنێت تا ده‌گاته‌ په‌یژه‌یه‌كی تر، له‌گه‌ڵ هه‌مو ئه‌وانه‌ش له‌ هه‌ر به‌شێك وێڕای دژواریه‌كان ئومێدێك له‌ ناخی كاره‌كته‌ره‌كانیدا به‌دیده‌كرێت و تروسكایی ئه‌و ئاسۆیانه‌ش له‌ هه‌مو به‌شه‌كاندا ره‌نگی داوه‌ته‌وه‌، هه‌ندێجار بێئه‌وه‌ی خوێنه‌ر ماندو بكات و تامه‌زرۆی زیاتر ده‌بێ له‌ به‌رده‌وام بون به‌ خوێندنه‌وه‌یان، ئینجا له‌ كۆتاییدا وێڕای كاره‌ساته‌كان ئه‌و ئاسۆیانه‌ش چرۆده‌كه‌ن، به‌واقع وا نیشانمان ده‌دات كه‌ شه‌پۆلی شادیه‌كان خه‌مه‌كان راده‌ماڵن و ده‌ست له‌ ملانێی شادی و به‌خته‌وه‌ری ده‌بێ و ژیان به‌رده‌وامه‌ وپێمان ده‌ڵێ:گه‌ر  لێبوردن و عه‌شق نه‌بێ ژیان وێران ده‌بێ، ئیدی له‌ كۆتاییدا هێواش هێواش هه‌مو شته‌كان ئاسایی ده‌بنه‌وه‌، پێویسته‌ ئاماژه‌ به‌وه‌ش بكه‌م كاره‌ساته‌ دڵته‌زێنه‌كان له‌ سروشتی ئه‌م میلله‌ته‌ش به‌رده‌وامن هه‌رچه‌نده‌ نێوه‌ڕۆكی ئه‌م چیرۆكه‌ به‌ ئه‌نقه‌ست و مه‌به‌ستدارنین، گه‌رچی به‌شێكی ئه‌و روداوه‌ دڵته‌زێنانه‌ له‌ ده‌سه‌ڵاتی مرۆڤدانین كاره‌ساتێكی سروشتیه‌ و له‌ به‌رئه‌نجامی جوڵه‌ و گه‌ڕانی مرۆڤه‌ به‌دوای پشكنین و دۆزینه‌وه‌ی حه‌قیقه‌ته‌كانی نێو پێكهاته‌ی سروشت و كه‌ره‌سته‌ و مادده‌ كانزاییه‌كانن وه‌ هه‌ندێ جاریش له‌ كه‌مته‌رخه‌می و نه‌زانینه‌وه‌ن، روداوه‌كانی نێو رۆمانه‌كه‌ زۆربه‌یان په‌یوه‌ستن به‌و ساتانه‌ی كه‌ رزگار و قه‌ندیل له‌ زانكۆ وه‌رده‌گیرێن و له‌و سه‌روبه‌نده‌دا رزگار عاشق به‌ نازدار ده‌بێ،كه‌چی نازدار بێئاگا به‌ به‌ردێكی تیژی بچكۆڵه‌ی تیغ ئاسا چاوی ده‌پێكرێت كه‌ له‌لایه‌ن منداڵێك به‌رده‌كه‌ ده‌هاوێژرێت و له‌ ئاكامدا به‌ ماوه‌یه‌كی كه‌م به‌و هۆیه‌وه‌ گیانله‌ده‌ستده‌دا و به‌مه‌ش سه‌ره‌تای كاره‌ساته‌كه‌یه‌ و به‌ ماوه‌یه‌كی كه‌متر له‌ شه‌ش مانگێك رزگاری مه‌عشوقیشی له‌ گه‌شتی توێژینه‌وه‌ی زانستی كۆلێژه‌كه‌یدا له‌سه‌ر چیای سه‌فین تاشه‌ به‌ردێك له‌ژێرپێی ده‌خزێ و به‌و له‌قینه‌ و داڕمانه‌ی به‌رده‌ ئه‌و ده‌كه‌وێته‌ نێو روبارێك ئاوی سه‌ر كێوی سه‌فین و ده‌یان شاخه‌به‌ردی دیكه‌ له‌گه‌ڵیدا داده‌ڕمێن و سه‌ره‌نجام رزگاریش به‌ ده‌ردی عاشقه‌كه‌ی گیان له ‌ده‌سده‌دات، قه‌ندیلی هاوشاری و هاوپۆلی و هاوڕێی گیانی به‌ گیانی لاشه‌ی رزگار له‌گه‌ڵ هاوپۆله‌كانی ده‌رده‌هێنن و ئه‌یبه‌نه‌وه‌ گۆڕستانی قه‌ڵادزێ و شانبه‌شانی نازداری جوانه‌مه‌رگ ده‌ینێژن، به‌م روداوه‌ كاره‌ساته‌كه‌ قوڵتر و جه‌رگبڕتر ده‌بێ، ئیتر به‌ حوكمی ئه‌وه‌ی قه‌ندیل له‌ ته‌واوی چیرۆكی په‌یوه‌ندیه‌كانی نێوان رزگار و نازدار ئاگاداربو، هه‌مو به‌ڵگه‌ و نامه‌ خۆشه‌ویستیه‌ عاشقانه‌كانی رزگار و نازداری له‌لابون هه‌ر له‌وێوه‌ عاشقی دولبه‌ری خوشكی نازداری جوانه‌مه‌رگ ده‌بێ، ئه‌نجام به‌یه‌ك شادده‌بن، ده‌بێ ئاماژه‌ به‌ به‌شێكی ئه‌و نامه‌ ئاگراوییه‌ عاشقانه‌یه‌ی نێوان رزگار و نازدار بكه‌م كه‌ كاتی خۆی له‌ نێوانیاندا گۆڕدراونه‌ته‌وه‌ كه‌ به‌ڕاستی نامه‌ گه‌لێكی پڕ سۆز و دڵسۆزی و به‌رائه‌تیان لێده‌بارێ، نوسه‌ر له‌وه‌شیاندا زۆر لێزانانه‌ نمونه‌ی چه‌ند نامه‌یه‌كی بۆ خوێنه‌ر به‌یان كردوه‌ كه‌ به‌ڕاستی شایه‌نی باس لێوه‌كردنن، له‌ لایه‌كی دیكه‌وه‌ به‌ پێویستی ده‌زانم به‌داخ و كه‌سه‌رێكی زۆره‌وه‌ چیرۆكی به‌سه‌رهاتی(لالی)یه‌ دوای ئه‌زمونێكی قوڵی غه‌مگینی و شه‌پۆلێك ته‌نهاییه‌ و به‌دوای كه‌ڵكه‌ڵه‌ی راكردنه‌ له‌و ته‌نهاییه‌ و په‌نا ده‌باته‌به‌ر هه‌ڵگرتنی ریكۆرده‌رێك به‌ چه‌ند كاسێتێكی گۆرانیه‌كانی حه‌مه‌جه‌زا و مه‌ی خواردنه‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی روداوه‌كانی رابردوی له‌ بیرخۆی بباته‌وه‌،چونكه‌ غه‌مگینی و ته‌نهایی وێرانی كردوه‌ و بۆ ئه‌مه‌ش زۆربه‌ی كاته‌كان ناچارده‌بێ له‌نێو داستان و ده‌رواری روباره‌كه‌ رێگا له‌ رێبواران بگرێ تا قوتاری ببێ له‌و پاڵه‌په‌ستۆیه‌ی ناخی و له‌و بۆشاییه‌ رزگاری ببێ و له‌بیری خۆی بباته‌وه‌ و گه‌ر بۆ تاوێكیش بێ خۆی به‌تاڵ بكاته‌وه‌،ئاخر سه‌رده‌مانێك رزگار و قه‌ندیلیش به‌ دوا كۆچی كاره‌ساتاوی نازدار په‌نایان ده‌برده‌ لای ئه‌و و ئه‌ویش هه‌ر به‌و بۆنه‌یه‌وه‌ فێری خواردنه‌وه‌ی كردبون،دیاره‌ چیرۆكی لالی و هاوشێوه‌كانی به‌سه‌رهاتێكی دیكه‌یه‌ له‌ ئه‌نجامی عاشقبونی به‌ كچێك كه‌ باوكی تۆمه‌تباره‌ به‌ به‌عسی بون،به‌و هۆیه‌وه‌ له‌لایه‌ن دایكی و مام و خاڵه‌كانیه‌وه‌ له‌سه‌ر ئه‌و مه‌سه‌له‌یه‌ سه‌ره‌كۆنه‌ ده‌كرێت ناچارده‌كرێت ده‌سبه‌رداری ئه‌و كچه‌ ببێ و له‌و پێناوه‌شدا ماڵی خراپ ده‌بێ و چاره‌نوسی ره‌ش،دایكی له‌ده‌سده‌دا و له‌ خوێندن داده‌بڕێ و له‌ ئه‌نجامدا ناچارده‌بێ پاش هه‌ڵقرچان و سوتانێكی زۆر په‌نا بباته‌ به‌ر ئاره‌ق خواردنه‌وه‌ و ئیدی دێوانه‌ئاسا سه‌رگه‌ردان ده‌بێ و ته‌ركی ژیان ده‌كا و شه‌و و رۆژ گوێ بۆ گۆرانیه‌كانی حه‌مه‌جه‌زا رادێرێ و ژیان به‌ خه‌مه‌وه‌ به‌ڕێده‌كا، له‌ یه‌ك دوو قۆناغی جیاوازدا رزگار و قه‌ندیل دواتر قه‌ندیل و وه‌لی،لالی بۆ ئه‌وان ده‌بێته‌ فریادڕه‌س و په‌ناگه‌یه‌ك بۆ دڵنه‌وایی بونیان له‌و دۆخه‌ی تێی كه‌وتون، ئه‌وانیش هه‌ر له‌ رێگای لالییه‌وه‌ فێری مه‌ی خواردنه‌وه‌ ده‌بن و ئێواران بۆ ماوه‌یه‌كی باش پێكه‌وه‌ سه‌ری خۆیان گه‌رم ده‌كه‌ن و خه‌می دڵی خۆیان بۆ یه‌كتری هه‌ڵده‌ڕێژن و به‌تاڵده‌كه‌نه‌وه‌، له‌و به‌شه‌ و په‌یوه‌ندییه‌ هاوڕێیه‌تیه‌كانی كاره‌كته‌ره‌كانی نێو به‌سه‌رهاته‌كاندا نوسه‌ر پێمان ده‌ڵێت:به‌داخه‌وه‌ ئێستا دۆستی هاوشێوه‌ی( وه‌لی،قه‌ندیل،لالی)مان ده‌ستناكه‌ون و ده‌گمه‌نن و بگره‌ له‌م سه‌رده‌مه‌دا هه‌رنین،جاران دۆستی دڵسۆز و گیانی به‌ گیانی وه‌ك وه‌لی هه‌بون، وه‌لیش كوڕه‌ هه‌ولێرییه‌كی ساده‌ و ئاسایی خوێندكاری زانكۆ بوه‌، له‌باره‌ی هاوڕێیه‌تییه‌وه(پێس)ده‌ڵێ:هاوڕێ ئه‌و كه‌سه‌ نیه‌ كه‌ له‌ پێناوت خه‌ڵك ده‌كوژێ، بگره‌ له‌ پێناوت ده‌مرێ.

هه‌روه‌ها نوسه‌ر به‌راوردكاریه‌كی ژیرانه‌ی له‌سه‌ر چۆنیه‌تی سروشتی ژیان له‌نێوان دڵڕفێنی قه‌ڵای قه‌ڵادزێ و قه‌ڵاتی هه‌ولێر و جه‌نجاڵیه‌كه‌ی كردوه، سه‌رباری هه‌مو ئه‌و ده‌ستڕه‌نگینی و داهێنانانه‌ دیاره‌ رۆمانه‌كه‌ وه‌ك هه‌ر بابه‌تێك و به‌رهه‌مێكی دیكه‌ی ئه‌ده‌بی به‌ده‌رنیه‌ له‌ كه‌م و كورتی به‌تایبه‌ت له‌وانه‌ش زیاتر ده‌سته‌واژه‌ی ناوچه‌یی به‌سه‌ریدا زاڵه‌، ده‌بو به‌ شێوه‌زاری زمانی ستانداردی كوردی بنوسیبایه‌وه‌، چونكه‌ به‌مه‌ش لای خوێنه‌ر ئاشكرایه‌ كه‌مێك ئاڵۆزی له‌ نێوان وشه‌ و تێگه‌یشتنه‌كان دروستده‌كات، زیاتر له‌ نێوان هه‌ڵه‌ی چاپ یاخود ماناكان بۆ نمونه‌ له‌ چه‌ندین وشه‌ی(داك-دایك)دوباره‌بونه‌ته‌وه‌، حه‌قبو نوسه‌ر خۆی له‌و لایه‌نه‌وه‌ لابدایا، چونكه‌ ئه‌زمونێكی باشی له‌ رێزمان و رێنوسی كوردیدا هه‌یه‌، هه‌روه‌ها به‌داخه‌وه‌ هه‌ڵه‌ی چاپی زۆر تیا به‌دی ده‌كرێن، ده‌بو زیاتر له‌ جارێك پێداچونه‌وه‌ به‌ هه‌ڵه‌ی چاپه‌كان بكرابایه‌وه‌، ئیدی نامه‌وێ زیاتر شۆڕببمه‌وه‌ نێو ناواخنی ته‌واوی كتێبه‌كه‌ بۆ خوێنه‌ری به‌ڕێزی به‌جێ ده‌هێڵم، ئه‌مانه‌ی ئاماژه‌م پێكردن هیچ له‌ به‌ها و نرخی ئه‌م رۆمانه‌ كه‌مناكه‌نه‌وه‌، داخه‌كه‌م ژیان پڕانسیپه‌كانی تێكچونه‌ گه‌رنا ئێستا ده‌بو خوێنكارانی به‌شه‌كانی سۆسیۆلۆژی و ئه‌نترۆپۆلۆژیا و زانسته‌ كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كان عه‌وداڵی ئه‌م جۆره‌ كتێبانه‌ بونایه‌ به‌مه‌به‌ستی توێژینه‌وه‌كانیان، به‌هیوام كاكه‌ سه‌لام عومه‌ری شاكارنوس ته‌مه‌ن درێژبێ تاكو به‌رهه‌می نایابتر به‌دوایدا بێ، چونكه‌ كتێبخانه‌ی كوردی پێویستی به‌ به‌رهه‌می ئه‌م جۆره‌ نوسه‌رانه‌ هه‌یه‌، هه‌ر له‌و سۆنگه‌یه‌وه‌ پێشنیاریشم بۆ نوسه‌ر ئه‌وه‌یه‌ ده‌كرێ له‌ ئێستا به‌ دواوه‌ خۆی له‌ بۆته‌ی ئه‌ده‌بی كلاسیك رزگاربكا و هه‌وڵبدا له‌ بواری به‌رهه‌می ئه‌ده‌بی ریالیزم كاربكات، به‌هۆی ئه‌وه‌ی ئه‌و بۆخۆی رۆشنبیر و نوسه‌ر و چه‌پێكی نوێخوازی پڕهه‌ڵوێستی به‌ئاگایه‌، پێویسته‌ له‌ بواره‌ جیاوازییه‌ چینایه‌تیه‌كانی نێو كۆمه‌ڵگه‌ی كورده‌واریدا توانا و وزه‌ی خۆی زیاتر به‌كاربهێنێت، چونكه‌ كه‌ره‌سته‌كانی ئه‌و بواره‌ زۆرن تا ئه‌سپی خه‌یاڵ و فه‌نتازیای خۆی تیا تاوبدات، دڵنیام ئه‌وكات به‌رهه‌می نایابتر و شاكارتر به‌رهه‌مدێنێت له‌و بواره‌دا، به‌هیوای سه‌ركه‌وتن.