ئەم هەواڵە بڵاوبكەوە
FaceBook  Twitter  

دوای دامەزراندنی یەكەم حكومەت لە عێراق لەساڵی 1920 یەكەم كابینەی حكومەتی كاتی عێراقی دامەزرا كە(عبدالرحمان نەقیب)پۆستی سەرۆك حكومەتی پێ درا، لەو كاتەشدا كورد كۆمەڵێك داواكاری لە كۆمیسەری باڵا لە بەغدا هەبوو، ئەمانەش هەندێكن لەو داواكارییانە:

1-بەڕەسمی ناساندنی سەربەخۆیی باشووری كوردستان.

2-ئەو ناوچانەی كەزۆرینەی دانیشتوانی كوردن دەبێت بەشێك بێت لەكوردستان.

3-پێكهێنانی لێژنەیەك بۆدیاری كردنی سنوری نێوان كوردستان و عێراق. 

4-شێخ مەحمود بەپلەی حكومداری كوردستان بناسرێ.

5-هەڵبژاردن بكرێ و ئەنجومەنی نەتەوەیی كورد پێكبهێنن .

سەرەتا بەریتانیەكان ڕایانگەیاندبەداواكارییەكان ڕازین وە حكومەتێكی كوردی لە چوارچێوەی عێراق پێك بهێنن بەڵام هیچ لە بەڵێنەكانیان نەهێنا دی بۆیە حكومەتی كوردستان بەرتەسك كرایەوە،شێخ محمود تادەهات بڕوای كەمتر دەبوو بەئینگلیزەكان ئەوەبوو لەگەڵ توركەكان پەیوەندی خۆی پتەوكرد بەتایبەتیش (ئۆزدەمیر پاشا) كەبەڵێنی ئەوەی بە شێخ دا یارمەتی كوردەكان دەدات ئینگلیز دوور دەخەنەوە تاكو چیای حەمرین .

شێخ چەندین جارنامەی ناردووە بۆیەكێتی سۆڤیەت داوای یارمەتی لێكردون بەڵام سۆڤیەتیش دوای مردنی (لینین)داواكاریەكانی شێخیان پشت گوێ خستوە ئەوەبوو لەساڵی(1923)ڕێكەوتنامەی (لۆزان) دەبەسترێ ئەو بەندانەی كە لەپەیمانی (سیفەر) باس كراوە هەموو پشت گوێ خرا لەو رێكەوتنە بەهیچ جۆرێك باسی كورد و كوردستانی نەكردوە.

ئینگلیزەكان هەوڵیان دەدا سێلمانی بخەنە سەرعێراق بەڵام شێخ دژی ئەو هەوڵانە بوو بۆیە دووبارە گرژیو ئاڵۆزی دەكەوێتە نێوان شێخ و ئینگلیز بەڵام شێخ لەهەوڵەكانی بەردەوام بوو ئەوجارە حكومەتی سێ یەمی لەمانگی تەمموزی ساڵی(1923) بەناوی (ئەنجومەنی میللی گشتی) دامەزراند،بەڵام ئینگلیزەكان ڕازی نەبوون بۆیە داوایان لەشێخ كرد بچێتە بەغدا بۆ گفتوگۆ كردن ئەویش ڕەتی كردەوە و لەسەر كار وچاڵاكیەكانی بەردەوام بوو بۆیە ئینگلیزەكان بەتۆپ وتەیارە وەڵامی شێخیان دایەوە بۆردومانی شاری سلێمانیان كردو چەندین كەسیان كوشت و لەساڵی (1924)شاری سلێمانیان كۆنترۆڵ كردەوە. 

بۆیە شێخ بەناچاری ڕووی كردە ناوچەشاخاوییەكانی كوردستان چەند ساڵێك لەخەبات بەردەوام بوو تاساڵی (1927) ئیتر هەموو شتێك بەسوودی عێراق و ئینگلیز شكایەوە.

  • 1