ڕێناس گەرمیانی

لە سەر ڕێگەی دیالە- بەغدا چەكدارانی داعش ڕێگری لە پاسێك دەكەن وحەوت كەس كە سەرجەمیان سەرنشینی پاسەكەن گولەباران دەكات.

بە پێی ئەو زانیاریانەی كە دەست (ڕێگای كوردستان) كەوتوون لە ناوچەی نەهەرەوانی نێوان دیالە- بەغدا چەكدارانی داعش ڕێگری لە پاسێكی نەفەر هەڵگر دەكەن وحەوت سەر نشینی ئەو پاسە كە سەرجەمیان پیاون دادەگرن ودواتریش گولەبارانیان دەكەن.

بەپێی هەمان زانیاری ئەو حەوت هاوڵاتییە كەس وكاری یەكدین كە لە گەڵ خێزانەكانیان لە نێو ئۆتۆمبیلەكەدا بوون ودوای ئەو ڕووداوەش ئەو چەكدارانە ناوچەكەیان بەجێهێڵاوەو بەرەو شوێنێكی نادیار هەڵهاتوون. 

لە لای خۆشیەوە محەمەد فایەق بەرپرسی پێشووی ڕاگەیاندنی قایمقامیەتی خورماتوو بە (ڕێگای كوردستان)ی ڕاگەیاند:- ئەو حەوت هاوڵاتییەی كە داعش گولەبارانی كردوون سەرجەمیان لە هۆزی شمەرن.

سەرلەبەیانی ئەمڕۆ پێنجشەممە 5ی 7ی 2018، ھێزەکانی سوپای عێراق لە سێ میحوەرەوە ئۆپراسیۆنی سەربازیی دژی تیرۆریستانی داعش دەستپێکرد، کە ئامانجی سەرەکیی لێی کۆنتڕۆڵکردنەوەی رێگای کەرکوک - بەغدادە کە چەندین ساڵە ھێزە ئەمنییەکان نەیانتوانیوە بە تەواوەتی کۆنتڕۆڵی بکەن.

سەرچاوەیەكی ئەمنی رایگەیاند: سەرلەبەیانی ئەمڕۆ سەعات پێنج لە سێ میحوەرەوە ئۆپراسیۆنی سەربازیی دژی پاشماوەکانی داعش دەستیپێکرد، بەجۆرێک لە دیالە کە لە سنووری ئینجانەی دەشتی حەمرین تا سنووری سلێمان بەگ لەلایەن ھێزی ئۆپراسیۆنەکانی دیالە کێوماڵ کراون.

ھەروەھا لە میحوەری دووھەم لە سلێمان بەگەوە تا سنووری قەزای داقووق، ھێزەکانی رەدی سەریع، کێوماڵی ناوچەکە دەکەن، 

لە ئەنجامی ئۆپراسیۆنەکەدا چەند بۆمبێکی جینراو پووچەڵکراونەتەوە و چەند حەشارگەیەکی تیرۆریستانی داعشیش رووخێنراون.

جێگەی باسە ھێزی رەدی سەریع لە ناوچەی داویەی سەر بە کفری، ھەماھەنگیی زانیاریی لەگەڵ ھێزی پێشمەرگەدا ھەبووە.

لە میحوەری سێ، ھێزەکانی پۆلیسی فیدڕاڵی ئۆپراسیۆنێکیان لە لەیلان و سنووری داقوق لە دژی تیرۆریستانی داعش ئەنجامداوە.

دوای رزگارکردنەوەی شاری موسڵ لەدەست تیرۆریستانی داعش، تا ئاستێک مەترسیی رێکخراوەکە کەمتر ببوو، بەڵام ماوەیەکە لە چەند ناوچەیەک جموجۆڵەکانی تیرۆریستان دەستیانپێکردووەتەوە و رووبەڕووی ھێزە ئەمنیەکانی عێراق دەبنەوە.

 

 

بڕیارە سبەینێ هەینی وەزیرانی دەرەوەی چین و ڕوسیا و بەریتانیا و فەڕەنسا و ئەڵمانیا لە ڤییەنا لەگەڵ بەرپرسانی ئێرانیدا تایبەت بە ڕێککەوتنە ئەتۆمییەکە کۆببنەوە.

ئاژانسی هەواڵی ڕۆیتەرز بڵاویکردەوە، کۆبوونەوەکە بەمەبەستی دۆزینەوەی ڕێگە چارەیەکە بۆ پاراستنی ڕێککەوتنە ئەتۆمییەکەی ئێران کە لە ساڵی ٢٠١٥ دا لەنێوان ئەو وڵاتانەدا واژۆ کرا.

هاوکات فیدریکا موگیرینی بەرپرسی سیاسەتی دەرەوەی یەکێتی ئەوروپا لە بەیاننامەیەکدا جەختی لە سازدانی ئەو کۆبوونەوەیە کردەوە کە دەزگای فەڕمی هەواڵی کۆماری ئیسلامی ئێران پێشتر ڕایگەیاندبوو.

ئاژانسەکە ئەوەشی وتووە، وەزیری دەرەوەی چین و ئەندامی ئەنجومەنی دەوڵەت وانگ یی بەرەو ڤییەنا دەچن بۆ بەشداریکردن لە دانوستاندنەکاندا، هەروەها سێرگی لاڤرۆڤ وەزیری دەرەوەی ڕوسیا بەشدار دەبێت.

ڕۆیتەرز لە زاری دەزگای هەواڵی ئێرانی و دیبلۆماتکارە ئەوروپییەکانەوە بڵاویکردەوە، ئێران داوای ئەنجامدانی کۆبوونەوەیەکی کردووە بۆ ڕزگارکردنی ڕێککەوتنە ناوەکییەکە، ئەوەش وەکو ڕووبەڕووبوونەوەی بڕیارەکەی ترەمپ بۆ کشانەوە لە ڕێککەوتنەکە و سەپاندنەوەی سزاکان بەسەر ئێراندا.

لە ٨ی ئایاری ئەمساڵدا دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا کشانەوەی خۆی لە ڕێککەوتنە ئەتۆمییەکە ڕاگەیاند، هاوکات لە مانگی ٨ی ئەمساڵدا سزاکان دەسەپێنرێنەوە بەسەر ئێراندا.

 

سەرچاوەیەک لە تەندروستیی کەنەدا رۆژی چوارشەممە بڵاویکردەوە، بەهۆی شەپۆلی گەرماوە ١٩ هاووڵاتی لە هەرێمی کیبیکی خۆرهەڵاتی کەنەدا گیانیان لەدەستداوە.

دوای ئەو شەپۆلە گەرمایەی کە ماوەی چەند رۆژێکە رووبەڕووی هەرێمی خۆرهەڵاتی کەنەدا بووەتەوە، حکومەت لەو ناوچەیە باری نائاسایی راگەیاندووە و هۆشداریی داوەتە هاووڵاتیان.

رۆژی چوارشەممە پلەی گەرما لە شاری مۆنتریاڵ ٤٠ پلەی سیلیزی بووە، هەروەها رێژەی شێش گەیشتووەتە لە ٤٠٪، میلین دروان لێپرسراوی گشتیی تەندروستیی هەرێمەکەش رایگەیاندووە: بەوهۆیەوە ١٢ هاووڵاتی لە شاری مۆنتریاڵدا بوونەتە قوربانی.

پلەی گەرما لە باشووری کیبیکدا ٣٠ پلەی سیلیزی تێپەڕاندووە، هەروەها رێژەی شێش گەیشتووەتە ٤٤٪ پلە ، بەگوێرەی رۆژنامەی لاتریبون، لەماوەی ٤٨ سەعاتدا پێنج هاووڵاتی لە خۆرئاوای کیبیکدا گیانیان لەدەستداوە.

هەروەها دوێنێ دوو حاڵەتی گیانلەدەستدان لە دەوروبەری شاری مۆنتریالدا تۆمارکراوە.

جێی بیرهێنانەوەیە، لە ساڵی ٢٠١٠دا بەهەمان شێوە شەپۆلێکی گەرما رووی لە خۆرهەڵاتی کەنەدا کرد و بەهۆیەوە ١٠٠ هاووڵاتی لە شاری مۆنتریاڵ گیانیان لەدەستدا.

 

وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مریكا ئاشكرایكرد، ولایه‌ته‌ یه‌كگرتوه‌كانی ئه‌مریكا سووره‌ له‌سه‌ر ناچاركردنی ئێران بۆ گۆڕینی هه‌ڵسووكه‌وتی له‌رێگه‌ی وه‌ستاندنی هه‌ناده‌رده‌ی ده‌ره‌كی نه‌وته‌كه‌ به‌ته‌واویی.

براین هوك، به‌ڕێوه‌به‌ری پلانی سیاسی له‌ وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مریكا رایگه‌یاند، له‌گه‌ڵ هاوپه‌یمانانمان به‌رده‌وامین له‌ دانوستاندن و گفتوگۆكردن بۆ داڕشتنی ستراتیژێكی نوێ بۆ مامه‌ڵه‌كردن له‌گه‌ڵ ئیران، واشنتنیش دڵنیایه‌ كه‌ یه‌ده‌گی نه‌وتی جیهان به‌شی ئه‌وه‌ ده‌كات، كه‌ واز له‌ كڕینی نه‌وتی ئێران بهێنین.

به‌ڕێوه‌به‌ری پلانی سیاسی له‌ وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مریكا وتیشی‌، سزاكانی ئه‌مریكا دژی ئه‌و كۆمپانیایه‌ ده‌بێت، كه‌ مامه‌ڵه‌ له‌گه‌ڵ ئێراندا ده‌كه‌ن و له‌ 6ی ئابه‌وه‌ دووباره‌ سزا به‌سه‌ر كۆمپانیاكانی ئۆتۆمبێل و كانزاكاندا ده‌سه‌پێنێت و له‌ 4ی تشرینی دووه‌مه‌وه‌ سزا به‌سه‌ر مامه‌ڵه‌ نه‌وتیی و بانكییه‌كانی ئێران جێبه‌جێ ده‌كه‌ین.

براین هوك ده‌شڵێت "ئامانجمان فشارخستنه‌سه‌ر حكومه‌تی ئێرانه‌، له‌رێگه‌ی كه‌مكردنه‌وه‌ی داهاتی فرۆشتنی نه‌وته‌كه‌ی بۆ سفر".

ئاماژه‌ی بۆ ئه‌وه‌شكرد "سزا بانكییه‌كانی سه‌ر ئێران له‌ 4ی تشرینی دووه‌مه‌وه‌ جێبه‌جێ ده‌كرێت و سه‌رماییه‌كانی ئێران له‌ ده‌ره‌وه‌ی بلۆك ده‌كرێت و رێگه‌ نادرێت ئێران دراوی قورسی له‌ده‌ره‌وه‌ ده‌ستبكه‌وێیت".