ئەنجوومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتی پشتبەستن بە ئەنجامی لووتکەکەی بەرلین، بڕیارێکی پەسەندکرد کە تیایدا داوای پابەندبوون بە ئاگربەست لە لیبیا دەکات.

بەدەستپێشخەری تورکیا و رووسیا لە ١٩ی مانگی رابردوودا بە بەشداری ١٢ وڵات، نەتەوە یەکگرتووەکان، یەکێتیی ئەورووپا، یەکێتیی ئەفریقا و کۆمکاری عەرەبی به‌ ئامانجی راگه‌یاندنی ئاگربه‌ستی هه‌میشه‌یی له‌ لیبیا و ده‌ستپێكردنی قۆناغی سیاسی له‌و وڵاته‌دا لووتکەیەکی نێودەوڵەتی له‌ به‌رلین سازكرا و دواتر راگەیەندراوی کۆتایی بڵاوکرایەوە.

له‌ راگه‌یه‌ندراوەکەدا داوا كرا لایه‌نه‌كان پابه‌ندبن به‌ راگه‌یاندنی ئاگربه‌ست و بڕیاره‌كانی نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتووه‌كان تایبەت بە قه‌ده‌غه‌كردنی ناردنی چه‌ك بۆ لیبیا، هه‌روه‌ها وڵاتانی دیكه‌یش ده‌ستوه‌ردان و چالاكییه‌ سه‌ربازییه‌كانیان له ليبيا بوه‌ستێنن.

بڕیارەکە بەژمارە "٢٥١٠ " لەلایەن ١٤ وڵاتی ئەندامی ئەنجوومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتییەوە دەنگی لەسەر دراوە و رووسیا نەبیت کە دەنگی لەسەر نەداوە.

لای خۆیەوە باڵیۆزی رووسیا لە نەتەوە تەکگرتووەکان، ڤاسیلی نیبێنزیا پەسەندکردنی بڕیارەکەی وەک راکردنێک لەلایەن وڵاتانی ئەندام لە ئەنجوومەنی ئاسایشی نێودەڵەتی لەقەڵەم داو و گوتی: "باشتربوو بەرلەم بڕیارە، چاوەڕاوانمان بکردبایە تا لیژنەی هاوبەشی سەربازی حکوومەتی تەبایی نیشتمانی لیبیا و خەلیفە حەفتەر لەمیانی کۆبوونەوەکانی نێوانیاندا، دەگەیشتن بە رێککەوتنێک بۆ ئاگربرست و دواتر ئێمە بە بڕیارێک پاڵپشتیمان لێ دەکرد".

لە بڕیارەکەدا داوا لە لایەنەکانی لیبیا کراوە کە گرنگە پابەندی ئاگربەست بن، جگە لەوەش داوا لە سەرجەم وڵاتانی ئەندام لە نەتەوە یەکگرتووەکان کراوە کە پابەندبن بە بڕیاری قەدەغەکردنی ناردنی چەک بۆ لیبیا بەپێی بڕیاری ژمارە "١٩٧٠" بۆ ساڵی ٢٠١١ .

هەروەها ئەنجوومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتی لە بڕیارەکەیدا، ئیدانەی ئەو گەمارۆییەی کردووە کە بەم دواییانە لەلایەن هێزەکانی خەلیفە حەفتەرەوە خراوەتە سەر دامەزراوە نەوتییەکانی لیبیا و جەختیکردووەتەوە لەسەر ئەوەی کە گرنگە لەپێناو بەرژەوەندی گەلی لیبیادا، پڕۆسەکانی بەرهەمهێنان و هەناردەکردنی نەوت لەو وڵاتە دەست پێبکرێتەوە.

لە بڕیارەکەدا داوا لە یەکێتیی ئەفریقا و کۆمکاری عەرەبی کراوە کە چۆنیەتی پاڵپشیتکردنیان لە هەوڵەکانی نەتەوە یەکگرتووەکان لە لیبیا دیاری بکەن، هەروەها داوا لە لایەنەکانی لیبیاش کراوە کە بگەڕێنەوە سەر رێرەوی سیاسی بۆ ئەوەی بتوانن ناکۆکییەکانی نێوانیان بەو ئاراستەیە چارەسەر بکەن.

ئەنجوومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتی داوای لە لایەنەکانی لیبیا کردووە کە بەتەواوی پابەندبن بە یاسای نێودەوڵەتی تایبەت بە مافەکانی مرۆڤ، نیگەرانی خۆشی لە هەمبەر زیادبوونی گرژی و ئاڵۆزییەکان لە لیبیا نیشانداوە و جەختیکردووەتەوە لەسەر ئەوەی کە هێشتا رەوشی لیبیا هەڕەشە و مەترسییە بۆسەر ئاسایش و ئاشتی نێودەوڵەتی.

ئەنجوومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتی لە بڕیارەکەیدا ئاماژەی بەوەکردووە کە هەست بە نیگەرانی دەکات لە هەمبەر ئەو چالاکییانەی کە لەوانەیە زیان بە دامەزراوە فەرمییەکانی دارایی و نەوتی لیبیا بگەیەنن و داواشی لە سکرتێری گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان، ئەنتۆنیۆ گوتیرێس کردووە کە راپۆرتێکی ورد سەبارەت بە کارەکانی لیژنەی بەدواداچوونی نێودەوڵەتی بۆ لووتکەکەی بەرلین پێشکەش بە نوێنەرانی وڵاتانی ئەندام لە ئەنجوومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتی بکات.

 

ڕێكخراوی خۆراك و كشتوكاڵی جیهانی لە نەتەوە یەكگرتووەكان رایدەگەیەنێت، زیاتر لە ١١٣ ملیۆن كەس لە ٥٣ دەوڵەتی جیهاندا بەهۆی جەنگ و روداوە سروشتییەكانەوە، ڕووبەڕووی برسێتییەكی زۆر بوونەتەوە.

رێكخراوی خۆراك و كشتوكاڵی جیهانی (فاو) لە راپۆرتی جیهانی خۆیدا سەبارەت بە قەیرانی خۆراك و برسێتی لە ساڵی ٢٠١٩دا رایگەیاند، یەمەن و كۆنگۆی دیموكراسی و ئەفغانستان و سوریا لەناو هەشت دەوڵەتدا نزیكەی دوو لەسەر سێ دانیشتوانەكەی ڕووبەڕووی مەترسی برسێتی بوونەتەوە لە جیهاندا.

فاو ئاماژەی بەوەكردووە، قەیرانەكان و نەبوونی ئەمن و ئاسایش دوو هۆكاری سەرەكی برسێتین، ئەوە سەرەڕای قەیران و كێشە ئابورییەكان و بومەلەرزە و گۆڕانە كتووپرەكانی كەش و هەوا، وەك وشكەساڵی و لافاو.

لە ڕاپۆرتەكەدا زیاتر بارودۆخی ئەو وڵاتانە دەرخراوە كە پێشوازیان لە ژمارەیەكی زۆر لە پەنابەران كردووە، بە تایبەت بەنگلادش كە زیاتر لە ملیۆنێك پەنابەری موسڵمانی كەمینەی ڕۆهنگای لە میانمارەوە بۆ هاتووە و دەوڵەتانی هاوسێی سوریاش كە پێشوازیان لە چەندین ملیۆن لە هاوڵاتیانی سوریا كردووە، كە بەهۆی جەنگی ناوخۆیی ئەو وڵاتەوە ئاوارەی ئەو وڵاتانە بوون.

 

به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی پۆلیس راپه‌رین رایدەگەیەنێت، ژماره‌یه‌ك تۆمه‌تبار له‌ سنوری ئیداره‌ی ڕاپه‌ڕین به‌ تۆمه‌تی كوشتنی كوڕ و باوكه‌كه‌ی ناحیه‌ی حاجیاوا ده‌ستگیر كران.

به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی پۆلیس راپه‌رین له‌راگه‌یاندراوێكدا ئاشكرای دەكات، شه‌وی رابردوو 30/1/2019 كاتژمێر 9:00 له‌ لایه‌ن هێزه‌كانمان كه‌ پێكهاتبوون له‌ بنكه‌ی پۆلیسی حاجیاوا و فریاكه‌وتن و نه‌هێشتنی تاوانی ڕانیه‌ و هۆبەی نەوجەوانانی ڕانیە، وە له‌ قه‌زای پشده‌ریش بنكه‌ی پۆلیسی فریاكه‌وتن و نه‌هێشتنی تاوانی پشده‌ر، ژماره‌یه‌ك تۆمه‌تبار له‌ سنوری ئیداره‌ی ڕاپه‌ڕین به‌ تۆمه‌تی كوشتنی كوڕ و باوكه‌كه‌ی ناحیه‌ی حاجیاوای سه‌ر به‌قه‌زای ڕانیه‌ ده‌ستگیر كران، هاوكات ئۆتۆمبێلێكی جۆری (BMW)ش ده‌ستی به‌سه‌ردا گیراوه‌.

پۆلیس باسی لەوەشكردووە، پاش لێكۆڵینه‌وه‌ له‌گه‌ڵیاندا له‌به‌رده‌م پۆلیس و دادگا دانیان ناوه‌ به‌ تاوانه‌كه‌یاندا كه‌ ده‌ستیان هه‌بووه‌ له‌ كوشتی باوك و كوڕه‌كه‌ی ناحیه‌ی حاجیاوا، په‌ڕاوی لێكۆڵینه‌وه‌یان بۆ كراوه‌ته‌وه‌ و لێكۆڵینه‌وه‌ش له‌گه‌ڵیان به‌رده‌وامه‌.

به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی پۆلیس راپه‌رین ئەوەشی خستەروو، ده‌ستگیركردنی بكوژه‌كان له‌كاتێدا بووه‌ كه‌ سود وه‌رگیراوه‌ له‌ به‌دواداچون و زانیاری هێزه‌كانمان و سود وه‌رگرتن له‌ كامێراكانی چاودێری و وه‌رگرتنی وته‌ی شاهید.

 

بەڕێوەبەرایەتی‌ پۆلیسی هاتوچۆی‌ سلێمانی‌ لەبارەی‌ زیادكردنی‌ ڕسوماتی‌ تۆماری‌ یەكەمجاری‌ ئۆتۆمبێلەوە دڵنیایی‌ بەهاوڵاتیان و شۆفێران.

رۆژی پێنجشەممە 7ی ئاداری 2019 رائید كاروان محەمەد وتەبێژی بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی هاتوچۆی سلێمانی بەماڵپەڕی‌ فەرمی‌ بەڕێوەبەرایەتیەكەی‌ ڕاگەیاندوە، "دوای‌ ئەوەی دەنگۆیەك لەناو هاوڵاتیاندا بڵاوبۆوە، بەوەی‌ گوایە ڕسوماتی تۆماری یەكەمجاری ئۆتۆمبیل زیاددەكات، ئێمەش وەك بەڕێوەبەرایەتی‌ ڕایدەگەیەنین ئەو دەنگۆیانە دورن لەڕاستیەوە".

وتەبێژی بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی هاتوچۆی سلێمانی راشیگەیاندووە،"ڕسوماتی تۆماركردنی یەكەمجاری ئۆتۆمبێل هەروەك پێشوەو هیچ زیادینەكردوە، هاوڵاتیانیش دڵنیادەكەینەوە هیچ بڕیارێكی لەو شێوەیە بونی نییە".

مجموعات فرعية