ئەمە بڵاوبكەوە
FaceBook  Twitter  

ئامادەکردنی: محەمەد چاوشین

 

بەشی تەکنیکی و فێرکاری"فیدراسیۆنی شاخەوانی کوردستان"لەچوار چێوەی هەوڵەکانی خۆیدا بۆ پێشخستن و مۆدێرنکردنی ڕەوتی وەرزشی شاخەوانی لە کوردستاندا، خولێکی فێرکاری شاخەوانی لەژێرناوی(خولی بنەماکانی شاخ پێوان و شاخەوانیی) بۆ چەندین گرووپی شاخەوانی سنووری دەڤەری سۆران کردەوە.

لەم خولەدا کە سەرەتای مانگی ئۆکتۆبەری ئەمساڵ بەڕێوە چوو، نزیکەی ٦٠ شاخەوان لە سنووری سۆراندا بەشدارییان تێداکرد و ماوەی سێ ڕۆژ بەردەوام بوو.

دوو ڕۆژی یەکەمی خولەکە بەشێوەی تیۆری و ڕۆژی سێهەمیش لەشێوەی پڕاکتیکی لە خەرەندی ڕەواندزدا بەڕێوە چوو.

هەفتەنامەی(ڕێگای کوردستان) گفتوگۆیەکی لەگەڵ دوو کەسی دیاری فیدراسیۆنی شاخەوانی کوردستان ئەنجام داوە، ئەوانیش (د.ئەنوەر عەلی محەمەد) سەرۆکی فیدراسیۆنی شاخەوانی و هەرەها (هەردی بابان) ڕاهێنەری پێشکەوتووی بواری شاخەوانی. ئەم دوو ناوەش بەیەکەوە وەکوو مامۆستای وانەبێژ لەم خولەدا بەشدارییان کرد و خولەکەیان بەڕێوەبرد.

"د.ئەنوەر عەلی محەمەد" سەرۆکی فیدراسیۆنی شاخەوانی کوردستان، لەلێدوانێکدا بۆ"ڕێگای کوردستان"گوتی" فیدراسیۆنی شاخەوانی کوردستان پلان و بەرنامەی خۆی هەیە بۆ ئەوەی ڕەوتی وەرزشی شاخەوانی لە کوردستان پێش بخەین و لەقۆناغی زۆری و بۆری ڕزگاری بکەین و بیخەینە سەر ڕێچکەیەکی تەندروست کە لەژێر ڕۆشنایی ستانداردە جیهانییەکان بەرەو پێشەوە بچێت".

سەرۆکی فیدراسیۆنی شاخەوانی کوردستان گوتیشی" وەکوو قیدراسیۆنی شاخەوانی کوردستان، پلانێکی گشتگیر و تۆکمەمان هەیە بۆ بەهێزکردنی وەرزشی شاخەوانی لە کوردستان، بۆ گەیشتن بەو ئامانجەش دەبێ لە هەندێک ژێرخانەوە دەست پێبکەین. یەکێک لەو هەنگاوە گرنگانەیش ئەوەیە کە گروپە شاخەوانییەکان بەشێوەیەکی زانستی و لەسەر هەندێک بنەمای"میتۆدۆلۆژی"شاخەوانی پەروەردە بکرێن و خولی تایبەتییان بۆ بکرێتەوە بۆئەوەی لەفۆڕمێکی شیاو و مۆدێرندا شاخەوانی بکەن".

سەبارەت بە کردنەوەی خولەکان، سەرۆکی فیدراسیۆن گوتی"خول و دەورەکان دەبێ قۆناغ قۆناغ بێت، لە قۆناغی سەرەتاییەوە بۆ ناوەند و بۆ خولی پێشکەوتوو، دوای ئەوەی بەشداربوانی خول لەو خولانەدا ئەزموون و شارەزایی کۆدەکەنەوە و لەوێشەوە هەنگاو بە هەنگاو شاخەوانی ڕوخسارێکی پێشکەوتوو و پڕۆفشناڵتر بەخۆیەوە دەگرێت".

لەلایەن خۆشیەوە، "هەردی بابان"ڕاهێنەری پێشکەوتووی بواری شاخەوانی لە کوردستان و بەرپرسی ناوەندی هەولێری فیدراسیۆنی شاخەوانی، باسی ئەوە دەکات کە ئەوان خەونی گەورەیان هەیە و دەیانەوێ ئەم وەرزشە پێش بخەن، هەردی بابان لەوبارەوە دەڵێت" یەکێک لە خەونەکانی ئێمە جیا لەوەی خەونی پێکهێنانی هەڵبژاردەی نیشتیمانی کوردستانە لەبواری شاخەوانیدا بۆ ئەوەی گەشتی دەرەوەی وڵات و ئێکسپدەیشن ئەنجام بدەین، هاوکات پێگەیاندنی کادر و ڕاهێنەری شارەزا و بە ئەزموونیشە لەبواری وەرزشی شاخەوانیدا". 

هەردی بابان لەسەر قسەکانی بەردەوام دەبێت و گوتی"بۆ ئەوەی شاخەوانی ڕوویەکی مۆدێرن بەخۆیەوە بگرێت دەبێ کادر و ڕاهێنەری شارەزا و لێزانمان هەبێت کە بە چەکی مەعریفە و زانستی شاخەوانی مۆدێرن تەیار و ئامادە کرابن. بێگومان بۆ ئەو کارە هەنگاومان ناوە و کاریشمان بۆی کردووە و لەداهاتووشدا بەردەوام دەبین".

 

فیدراسیۆنی شاخەوانی کوردستان، وەکوو ئۆرگانێکی فەرمی بواری شاخەوانی لە کوردستان کاردەکات و دوای بڕینی کۆمەڵێک ڕێکاری یاسایی، لە بەرواری (١٢/ ٢/ ٢٠٠٦) ئەنجوومەنی وەزیران ڕەزامەندی لەسەر دامەزراندنی (فیدراسیۆنی شاخەوانی کوردستان)دراوە و دوای ئەوەش لە بەرواری(١٦/ ٢/ ٢٠٠٦) لەلایەن(ئەنجوومەنی باڵای وەرزش)ی ئەوکاتەوە بەشێوەیەکی فەرمی و وەکوو ئۆرگانێکی فەرمی ناسێنراوە.

دواتر سەرۆکی فیدراسیۆنی شاخەوانی کوردستان"د.ئەنوەر عەلی محەمەد"، سەبارەت بە بایەخی کردنەوەی ئەم خولانە دەڵێت"دەمانەوێ لە خودی کوردستاندا کەسانێک هەبن کە چ بەشێوەی بزنس یان گروپی خۆبەخش، وەکوو ڕێبەری کوێستان گروپەکانی شاخەوانی لەگەڵ خۆیان ببەن بۆ ناوچە شاخاوییەکان بۆ وەرزشی شاخەوانی و دواتریش بیانگەڕێننەوە. ئەو کەسانەش دەبێ دەورات و خولی تایبەت ببین و ئێمەیش لە فیدراسیۆنی شاخەوانی کوردستان بۆ پێشخستنی ئەم کارە پلان و بەرنامەی تایبەتیمان هەیە و کاری لەسەر دەکەین".

ناوبراو هەروەها ئەوەشی گوت"فیدراسیۆن بەشێوەیەکی جدی کار لەسەر ئەوە دەکات کە لە کوردستاندا ڕاهێنەری شاخەوانی بە ئەزموون و شارەزا دروست ببن بۆ ئەوەی کاروانی وەرزشی شاخەوانی لە کوردستاندا بەرەو پێشەوە ببەن و ڕوویەکی مۆدێرن بەو وەرزشە ببەخشن و شاخەوانی باش پەروەردە بکەن".

 

سەرۆکی فیدراسیۆنی شاخەوانی کوردستان لەمیانی قسەکانی خۆیدا هەمیشە جەخت لەسەر بایەخی کردنەوەی ئەم خولانە دەکاتەوە و دەڵێت" دەورات و خولەکان بایەخێکی زۆریان هەیە، چونکە لەئێستادا شاخەوانی لە کوردستان لەقۆناغەکانی سەرەتا دایە، ئەوەی ئێستا لە کوردستان دەکرێت شاخ پێوان یان هایکینگێکی زۆر سادەیە. بە کۆڵە پشتێک و پۆشینی جل و بەرگێکی ڕەنگاوڕەنگ نابیتە شاخەوان، شاخەوانی کارێکی جدی و پڕ زانست و تەکنیکە، مەترسییەکانیشی زۆر زۆرن". 

"بۆئەوەی ببیتە شاخەوانی جدی، پێویستی بە هەنگاوی جدی هەیە، دەبێ بەشێوەی تیۆری و پڕاکتیکی خول و دەوراتی تایبەت ببینیت،ئەوەیش لە ئەولەویاتی کارەکانی فیدراسیۆن دایە". "د.ئەنوەر عەلی محەمەد" وایگوت.

 

هەردی بابان وەکوو ڕاهێنەرێکی بواری شاخەوانی و وانەبێژی خولەکە، جەخت لەسەر ئەو بۆچوونەی سەرۆکی فیدراسیۆنی شاخەوانی کوردستان دەکاتەوە و گوتی" ئەو کارانەی دەیکەین پێدانی زانست و زانیارییە بە شاخەوانان، شاخەوانیش چەندین بواری جیاواز و تەکنیکی جیاوازی هەیە، ئێمە لەڕێگای ئەم خولانەوە دەمانەوێ زانیاری لەسەر زانستی شاخ و شاخڕەوی بە شاخەوانان بدەین، دواتر لە قۆناغەکانی داهاتووی خولەکاندا بچینە لیڤڵ و پێشکەوتنەکانی تر بۆ ئەوەی کاری جدی تر لەگەڵ شاخەوانان ئەنجام بدەین و ئاستی زانیارییان لەسەر شاخەوانی ببەینە سەرەوە".

هەردی بابان لەمیانی قسەکانی خۆیدا، قسەیەکی سەرنج ڕاکێش بۆ شاخەوانان دەکات و دەڵێت"شاخەوانی کارێکی سادە نییە، شاخەوان دەبێ ئەکادیمی و سەردەمیانە شاخەوانی بکات، ٧٠% شاخەوانی تەکنیک و زانیارییە و ٣٠% توانای جەستەییە. بۆیە ئەگەر شاخەوان بەپێی ستانداردە جیهانییەکان شاخەوانی نەکات بێگوومان مەترسی لەسەر ژیانی خۆی دروست دەکات ، لەجیاتی سوود گەیاندن ئاکامی پێچەوانەی دەبێت".

بەڵام پرسیاری جدی هەر شاخەوانێک ئێستا لەکوردستان ئەوەیە، چی بکەین بۆ ئەوەی وێنەیەکی شیاو و مۆدێرن لە شاخەوانی کوردستان نیشانی خەڵک و دەرەوەی کوردستان بدەین؟

سەبارەت بەم پرسە، سەرۆکی فیدراسیۆنی شاخەوانی کوردستان گوتی"بۆ مۆدێرنکردنی ڕەوتی شاخەوانی لە کوردستاندا، پێویستیمان بە پێشخستنی بواری "بەردەوانی"هەیە، چەندە ڕەوتی بەردەوانی پێش بکەوێت ئەوەندەش کاریگەری لەسەر پێشخستنی ڕەوتی شاخەوانی هەیە. هەرچەندە بەردەوانی و شاخەوانی دوو کاری لێک جیاواز و ستایلی جیاوازیان هەیە".

د.ئەنوەر سەرۆکی فیدراسیۆن لەسەر قسەکانی بەردەوام دەبێت و گوتی"باوەڕی ئێمە وایە کە کوردستان بەهۆی هەڵکەوتەی جوگرافیاییەوە، دەتوانێ کانگایەک بێت بۆ وەرزشی بەردەوانی لەناوچەکە و تەنانەت جیهانیش!، ئەگەر ڕەوتی بەردەوانی لە کوردستان پێش بخرێت و ئیمکاناتی بۆ دابین بکرێت و بەشێوەیەکی پیشەییانە کاری لەسەر بکرێت، بێگوومان دەتوانرێ تۆریستی لە ناوچەکە و ئەوروپا و ئەمریکاش بۆ ڕابکێشرێت.بۆئەو کارە هەنگاوی جدی و کاری زۆری دەوێت، ئێمە لەم ڕوەوە زۆر ساواین و فیدراسیۆنی شاخەوانی کوردستانیش پلان و ستراتیژی کارکردنی خۆی هەیە".

باوەڕی سەرۆکی فیدراسیۆنی شاخەوانی کوردستان وایە، بەردەوانی سەرچاوەی شاخەوانی مۆدێرنە، چونکە جدیەتی تەکنیک لەبەردەوانییەوە سەرچاوە دەگرێت و دێتە ناوشاخەوانییەوە. هەربۆیە، پێشخستن و مۆدێرنکردنی شاخەوانی لە کوردستاندا، پەیوەندییەکی زۆری بە پێشکەوتنی بەردەوانییەوە هەیە، ئەم دوانە دوانەیەکی لێک گرێدراون، وێڕای ئەوەی دوو ستایلی لێک جیاوازن".

لەکۆتایی قسەکانیشدا، سەرۆکی فیدراسیۆنی شاخەوانی کوردستان گوتی". ئێستا لە فیدراسیۆنی شاخەوانی کوردستان سەرقاڵی (داتا بەیس)ێکین بۆ شاخەکانی کوردستان بۆ ئەوەی ببێتە ڕێبەرێکی گرنگ بۆ وەرزشی شاخەوانی لە کوردستان. لەو داتا بەیسەدا بەوردی کار لەسەر ئەوە دەکەین کە بۆ سەرکەوتن بەسەر شاخێکدا (لە وەرزە جیاوازەکانی ساڵ دا) لە چ ڕێگەیەکەوە بڕۆیت، چەند ڕێگای سەرکەوتن بۆسەر ئەو شاخە هەیە، مەترسییەکان چین، بەرزی ئەو شاخە چەندە، لەکام مەوقعی جوگرافیایی هەڵکەوتووە و زۆر شتی تریش.. بەڵام ئەو کارە کاتی زۆری دەوێت و ئێمەیش کاری لەسەر دەکەین".

No description available.

No description available.