ئەم هەواڵە بڵاوبكەوە
FaceBook  Twitter  

حزبمان،حزبی شیوعی عێراق لە 17/ئەیلول/1967 فراوانترین كەرتبوونی بە خۆیەوە بینی ، ئەو رووداوە تەواوی رێكخراوەكانی حزبی لە عێراق و كوردستان و دەرەوە گرتەوە ، كەرتبوونەكە لە لایەن كوتلەی ـ رمزی، وەلید ـ بە سەرپەرشتی (عزیز ئەلحج ) كە ئەندامی مەكتەبی سیاسی حزب و نوسەرێكی ناسراو بوو بەرێوە چوو،زۆربەی زۆری رێكخراو و ئەندام و لایەنگرانی حزبییان رەگەڵ كەوت و، حزبێكیان راگەیاند بە ناوی (حزبی شیوعی عێراق ،سەكردایەتی كاتی ) دروشمەكانییان گەلێك توند و تیژ بوون و،ئاگرییان لێوە دە باری و،پە یمانی وایان دە دا كە لە ماوەیەكی كورتدا شۆرش بەرپادەكەن و ، دەسەلات لە عێراق دەگرنە دەست ،دروشمەكان لە گەل هەست و ئ ئارە زووی هاورێیان وجەماوەری حزب گونجاو بوون ،لە شاری هەولێریش بەشی زۆری رێكخراو و ئەندام و لایەنگرانی لە گەڵ (سەكردایەتی كاتی ) بوون ، هەر بۆ مێژووش ئاماژە بۆ ئەوە دەكەم ،كە ژمارە یەكی بەرچاو لە هارێیان كە گەڵ حزب مابوونەوە دروشمەكانی (سەركردایەتی كاتی ) یان بە باش وگونجاو دەزانی ،بەڵام لە بەر ئەوەی كاری كەرتكارییان لە ناو حزبدا پەسند نەدەكردو ،كارە كەیان بە كردەوەیەكی تێدەرانە لە قەلەم دەدا و،هەروا كەرتكردنی حزبییان بە بییانۆی چارەكردنی گبروگرفتی ناوخۆی حزب بە پێچەوانەی كارو كردەوەی شیوعییەكان دەزانی و، رەتییان كردە وە و ،دژی وەستانەوە و، ریسوای كردەوەكەیان كرد،شایانی باسە هیچ یەكێك لە ئەندامانی لێژنەی مەحەلی هەولێر لە گەڵ كەرتكەران نەچوون و،دژی كردەوەكانییان وەستانەوە و،گەرم وگورتر لە جاران جۆرە ها چالاكییان لە سەر ئاستی پارێزگای هەولێر بە رێوە دە برد، لە پێناو كۆكردنەوە و رێكخستنەوەی رێكخراو و ئەندامانی حزب و هاندانییان بە مەبەستی پەیوەندكردن بەو هاورێ‌ و دۆستانەی كە لە گەڵ كەتكەران رۆیشتبوون یان لە حزب دابڕابوون و دانیشتبوون و كاری حزبییان نەدەكرد ،بە ئامانجی گێڕانەوە یان بۆ ناو رێزەكانی حزب،دوای كاركردنی بێ ووچان و نواند نی گەلێك چالاكی رێكخستنەكانی حزبمان لە پارێزگای هەولێر بووژانەوە و،لێژنەی شارو قەزاكان جم و جۆلییان پەرەی سەند و بازنەی دۆستایەتییان لە ناو جەماوە ر فراوانبوو،لایەنگرانی حزب دەستی یارمەتییان بۆ حزب درێژ دەكردو ،پشتیوانییان بۆ حزب زیادی كرد.. 

لە پێناو رێكخستنەوەی ركخراوەكانی حزب و دارشتنی بەرنامەی كارو هەڵبژادنی ئەندامانی لێژنە حزبییەكانی شارو قەزا كان و، پاشان لە لێژنەی مەحەلی ئەنجام بدرێت، سەركردایەتی حزبمان ،حزبی شیوعی عێراق،بریاریدا ئامادەكاری بۆ سازدانی كۆنفرانس لە شارو قەزاكان ساز بدرێت ، بۆ ئەوەی كۆنفرانسی مەحەلی هەولێر گرێبدرێت ،لە شاری هەولێر لە 28/5/1968 لە گەرە كی ئازادی لە مالی هاورێ محمد شێروانی یەكەمین كۆنفرانسی لێژنەی شاری هەولێر بە سەركەوتوویی بە رێوەچوو،لێژنەی قەزاكانیش كۆنفرانسییان ئەنجامدا،دوا بە دوای جێبەجێ كردنی ئەركی كۆنفرانسەكان ،لەلایەن مەكتەبی لێژنەی مەحەلی هەولێر ئاگادار كراین،ئامادە بین بۆ بەشداری لە یەكەمین كۆنفرانسی لێژنەی مەحەلی هەولێر ..رۆژی 12/تەموزی/1968 نوێنەرانی رێكخراوەكانی شاری هەولێر بۆ كۆنفرانسی مەحەلی هەولێر بەرەو گوند ی ( داربەسەری ) سەربە قەزای كۆیێ بە جێبێكی لاندرۆڤەر بە رێكەوتیین و بەبێ گیروگرفت گەییشتینە شوێنی مەبەست ،بارەگایەكی بچوكی حزبمان لە نزیك ماڵی هاورێ (علی مولود) هەبوو، هاورێ (نوری) لە ژوورێك خەریكی چاپكردنی راپۆرتەكانی كۆنفرانس بوو. 

نوێنەرانی كۆنفرانس هەموویان گەییشتن و،هاورێ (كریم احمد و ابو حكمت و ابو شوان و كچێكی هاورێ كریم)شیان لە گەڵ بوو لە بەغداوە لە گوندی(داربەسەر) ئامادە بوون، دوای نانی نیوەرۆ هاورێ (ابو حكمت و ابو شوان) رۆیشتن و هاورێ (كریم) مایەوە .

رۆژی 13/تەموزی/1968،یەكەمین كۆنفرانسی لێژنەی مەحەلی هەولێر،لەلایەن هاورێ (فاتح رسول) بە وەستانی چەند ساتێك بۆ گیانی پاكی شەهیدانی حزب و گەل دەستی بە كارەكانی كردو،هاورێ (فاتح) پیرۆزبایی بەستنی كۆنفرانسی پێشكەش بە هاورێیان كردو ،باسی بایەخ و گرنگی كۆنفرانسەكەی لەم بارودۆخەی كە حزبمان پێیدا رەت دەبێت پێشكەش كرد و هیوای سەركەوتنی بۆ هاورێیان خواست،پاشان هاورێ (كریم) باسی باری سیاسی عێراق وكوردستانی كردو ،ئاماژەی بۆ ئەوە كرد كە حكومەتی (عبدالرحمن عارف) زۆر لاواز و بێ دەسەڵاتە ،ووڵات رووبە ڕووی جۆرەها قەیرانی سیاسی و ئابووری و كۆمەڵایەتی بۆتەوە و ،شەڕێكی ناڕەواش لە كوردستان لە دژی گەلی كوردمان بەردەوامی هەیە،ئەنجا باسی لە كردەوەكانی كوتلەی (رمزی، ولید) كردو،ئەوەی خستەڕوو كە چۆن لە ناو شاری بەغدا چوونەتە سەر ماڵی هاوڕێیانی سەركردایەتی حزبمان و دەستگیرییان كردوون، وەكو جەماعەتێكی دوژمن بە حزب رەفتارییان كردووە،كارێكی وایان ئەنجامداوە كە بووە هۆی لاوازی و كەرتكردنی حزبمان و پێگەی لە ناو جەماوەر بەر تەسك بووە،ئەو كارەیان بە پشتیوانی كەسانی دەرەوەی حزب كردوە،زۆر بە توندی لە دژی كەرتكەران لە روونكردنەوەكانی بەردەوام بوو،هاورێ (كریم ) زۆر تورە بوو،جۆرەها دەستەواژەی لە دژییان بە كارهێنا.

هاورێ(د.سامیە چاوشلی) مۆڵەتی قسەكردنی وەرگرت و ووتی،ئەیرۆ هاورێ (كریم) چۆن ئەو قسانە بەوانە دەڵێیت،ئەدی ئەوانە هاورێی ئێمە نەبوون. هاوری‌‌‌َ (كریم) زیاتر تووڕە بوو، ووتی (كچێ ووسبە ..،ئەوانە دوژمنی حزبن،ئەوانە كەی هاورێی حزبن،ئەوانە بە چەك و پارەی خەڵكی دژی حزب ئەو كارانەیان كردووە.....،دوای بەشدارییەكەی هاورێ(كریم) و قسەكانی ،نوێنەرانی كۆنفرانس بە جۆش وخرۆشێكی زۆرەوە بەشدارییان لەووت و وێژ لەسەر راپۆرتەكان بە مەبەستی دەوڵەمەنكردنییان كرد وپەسندییان كردن، لەم كۆنفراسەدا ئەوەی سەرنجی راكێشام و سەرسامی كردم ئەوە بوو ، كە كادیرانی بواری جوتیاری راپۆرتی زەوی و گیروگرفتی جوتیاران و چالاكی رێكخراوەكانی حزبییان زۆر بە گەرمی و جددییەوە موناقەشە دەكرد و توورە دەبوون، وام هەستدەكرد كە بەیانی حزبمان لە بەغدا دەسەڵات وە ردەگرێت، بەم گەرم و گورییەی هاورێیان گەڵێك شادبووم . تەواوی ڕاپۆرتەكانی كۆنفرانس پەسەند كران و بریاریان لە بارەیەوە درا. 

لەم كۆنفرانسەدا ئەم هاورێیانە (فاتح رسول نوری ،نجم الدین مامۆ ،علی مولود ،علی حاجی ،مەلا احمد ناسراو بە مەلا نەفتە، ابو دارا ، مەلا بكر، ملازم احمد ،محمد خلیل ،محمد شێروانی ،جبار حسن ،د.سامیە ،مامۆستا عباس رسول ،محمد رەواندوزی، مەلا محمد عمر ،رحمان سەرخوری ،احمد عەوێنە ، عەولا حاجی ،مام خدر ، مامۆستا سالح قادر ،اكرم ئاكرەیی ،مەلا غفور ،حسن كاكە ،بكری وێنەگر و، بەندە) بەشدار بوون، لە ماڵی هاورێ (علی مولود) و لەم ژوورەی كە كۆنفرانسی سێیەمینی حزبی شیوعی عێراق تێدا ساز درابوو ،یەكەمین كۆنفرانسی لێژنەی مەحەلی هەولێر بەرێوە چوو.

بەشی دووەمی كارەكانی كۆنفرانس هەڵبژاردنی لێژنەی مەحەلی هەولێر بوو، ئەو كاتە بۆ هەڵبژاردنی ئەندامانی لێژنە بەرپرسەكانی حزب لیستی حزب هەبوو ،هەر هاوڕێیەكیش ئارەزووی هەبووایە دەیتوانی خۆی كاندید بكات ، لیستی یەكەم بۆ ئەندامانی لێژنەی مەحەلی هەولێر لەم هاورێیانە (نوری ،نجم الدین مامۆ ،علی مولود ،مەلا بكر ،علی حاجی ،مەلا احمد ،د.سامیە چاوشلی ، مامۆستا مەلا حمدامین)پێك هاتبوون لە دەرەوەی لیستی حزب هاورێ(مەلا محمد عمر) خۆی كاندید كرد ،ئەنجامی دەنگدان ئەو هاورێیانەی لە لیستی حزب بوون دەرچوون، لیستی دووەم بە ناوی هاورێیان بوو بۆ پالێوراوی لێژنەی مەحەلی لەم هاورێیانە (محمد خلیل ،ملازم احمد ،محمد شێروانی ،ابو دارا) پێكهاتبوو ،دوای دەنگدان هەر چوارییان بە پالێوراوی لێژنەی مەحەلی دەرچوون ، لە یەكەم كۆبونەوەی لێژنەی مەحەلیدا هاورێ (نوری) بەسكرتێر هەڵبژێردرا و راگەیەندراوێك بە ناوی یەكەمین كۆنفرانسی لێژنەی مەحەلی هەولێر بڵاوكرایەوە، بەم شێوەیە كۆنفرانسەكە بە سەركەتوویی لە ئێوارەی رۆژی 14/تەموزی /1968 كۆتایی هات.

شەوی 14/ تەموز /1968 لە گوندی (داربەسەر) مایینەوە و بوارم بۆ رەخسا لەگەڵ هاورێ (كریم) دانیشم و پرسیاری بارودۆخی شاری بەغداو دەوری حزبمان و لایەنەكانی ترم لێكرد ، هاورێ (كریم) بە درێژی وەزعی حزب و شاری بەغدای بۆ رۆنكردمەوە ، ووتی بەعسییەكان نەخشەیان هەیە دەسەڵات لە عێراق وەربگرن و داوایان لە حزب كردوە لە گەڵییان بەشدار بین، حزب هەندێ مەرجی هەبووە ،لە مەرجەكان :

ـ لە كاتی وەرگرتنی دەسەڵات دەبێ چارەی قەزییەی گەلی كورد بە رێگای ئاشتییانە و لە گەڵ شۆرشی كورد و بە سەرۆكایەتی بارزانی بكرێت.

ـ پێویستە بەیانێكی سیاسی بۆ گەلی عێراق بڵاو بكەنەوە و تێیدا ئیدانەی ئینقلابی 8/شوباتی/1963 بكەن و داوای لێبوردن بكەن............

ـ پێویستە پەیوەندی دیبلۆماسی و ئابوری حكومەتی عێراق لە گەڵ یەكێتی سۆفیەت و دەولەتانی سۆسیالیستی دروست بكرێت. 

وەلامی بەعسیەكان بۆ حزب بەم شێوەیە بووە..

ـ لە كاتی وەرگرتنی دەسەڵات چارەی قەزییەی گەلی كورد بە ڕێگای ئاشتییانە دەكەین ،بەڵام لەگەڵ جەماعەتی (جلال تالەبانی) چارەی قەزییەكە دەكەین،چونكە پەیوەندییەكانی شۆرش لەگەڵ دەوڵەتان لەلای ئێمە وەكو حزبی بەعس جێگای گومانە .

ـ دەربارەی ئیدانەی 8/ شوباتی /1963 ، ئێمە لە پێش حزبی شیوعی ئیدانی دەكەین ،بەڵام دەربارەی دەركردنی بەیانی سیاسی بۆ گەلی عێراق ئەوە كارێكی زۆر گرانە بۆ ئێمە وەكو حزبێكی سیاسی ئەمە ناكەین .

ـ لەكاتی وەرگرتنی دەسەڵات بریارمانداوە هەموو پەییوەندییەك لەگەڵ دەوڵەتانی ئیشتراكی و لە پێشەوەیان یەكێتی سۆفییەت دروست دەكەین.

هاورێ (كریم) بەردەوام بوو ووتی ئەم وەڵامەی حزبی بەعس لەلایەن حزبمانەوە رەتكرایەوە و رێكنەكەوتین.

هەر لەم دانیشتنەدا لەگەڵ هاورێ (كریم) ووتم لەم ماوەیەدا لێژنەی هەرێمی كوردستانی حزبمان بەیانێكی بڵاكردۆتەوە، گەلێك توند بوو لە دژی لاباڵی (جلالی) و بە ئاشكرا ناوییان یەكەمجارە بە جاشی (66) دەبات ،من ئەم بەیانەم بە باش زانیوە و، هەروا لە ناو شاری هەلێریش خەلك بە باشی باسی دەكەن ،هاورێ(كریم) پێكەنی و ووتی هاورێ لە سەر بەیانەكە (مەكتەبی سیاسی) بانگی كردمە بەغدا و محاسبەی كردم ، كە چۆن بەیانی وا بڵاوكراوەتەوە كە لەگەڵ سیاسەتی حزبی ئێمە گونجاو نییە و،هەروا بە رای هاورێیان ئەم جۆرە دەستەواژانە حزبمان لە بڵاوكراوەكانی بە كاری نەهێناوە و بەكاریشی ناهێنێت.

ئێمە رۆژی 15/تەموزی/1968 گەراینەوە شاری هەولێر و، رۆژی 17/تەموز بەعسیەكان لە بەغدا كودەتایان لە دژی حكومەتەكەی (عبدالرحمن عارف) كرد و دەسەڵاتیان وە رگرت .

رەوەند كریم هەولێر 9/ 6/2017