ئەم هەواڵە بڵاوبكەوە
FaceBook  Twitter  

لەبەرنامەی پەنجەمۆری كەناڵی ئاسمانی كە كاك كاوە ئەمین پێشكەشی دەكات، لەیەكێك لە میوانەكانی هەفتەی ڕابووردوو بەناوی محمد عزیز كە كاك كاوە پرسیاری لەسەر حزبی شیوعی لێدەكات ئەو برادەرە، وەكو كەسێك ڕۆژێك لە ڕۆژان حزبی شیوعی نەناسیبێت و هیچی لە هەڵوێستەكانی ئەو حزبە نەبیستبێت. حزبی شیوعی بە ڕووداوی ساڵی 1959 ی كەركوك تاوانبار دەكات و دەڵێت شیوعییەكان دەستیان لەو ئاژاوەیەدا هەبووە.

لە هەر هەوڵ و كۆششێك كە بۆ نوسینەوەو گواستنەی ڕاستییە مێژوویەكان دەدرێت، لە هەر پرسیارو وەرگرتنەوەی وەڵامدا، دەبێت پشت بە سەرچاوەی مێژوویی ببەسترێت، نەك بەشێوەیەكی ئارەزوومەندانەوە هەڵوێستی پێشوەخت وەڵام بدرێتەوەو ڕاستییەكان بشێوێنرێت. هەرچەندە پەنجەمۆر بە كەسی میوان دەكرێت و پەنجەمۆری لێوەردەگیرێت، بەڵام ڕەنگدانەوەی زۆر خراپ لەسەر كەسایەتی مەعنەوی و ڕاستگۆیی گوتاری ڕاگەیاندنی كەناڵێكی وەكو ڕووداو دروست دەكات. 

بۆ ڕاستكردنەوەی رەوتی ڕووداوە مێژووییەكان، بۆ ئەوەی كاك كاوە و بەرنامەی پەنجەمۆریش نەكەونە هەمان هەڵەی مێژووییەوە، ئەوەی لەو بەرنامەیەدا تۆمار دەكرێت و بە پەنجەكانی شایەدحاڵەكان كە میوانی ئەو بەرنامەیەن مۆر دەكرێت، ببێتە یەكێك لەو بەڵگەنامە و سەرچاوانەی سبەی ڕۆژ نەوەكانی دواڕۆژی گەلەكەمان بۆ تێگەیشت لە ڕاستی ڕووداوە مێژوویەكان پشتی پێببەستن، باشە ئەو میوانانەی بەشداری لەو بەرنامەیەدا دەكەن ئەم جۆرە هەڵانەیەیان بەسەردا تێپەڕ نەكەن و كاتێك باس لە پرسێكی گرنگی وەكو پەیوەندی حزبی شیوعی بە ڕووداوی دڵتەزێنی شاری كەركوك دەكرێت. لەسەر ئەو جۆرە وەڵامانە هەڵوێستە بكەن و داوای بەڵگەی مێژوویی بكەن. نەك بەبێ‌ هیچ بەڵكەیەك ئەو شایەدیدانە تۆمار بكەن. لێرەدا ژمارەیەك بەڵگەی مێژووی دەخەمە ڕوو كە ڕاستی بێتاوانی حزبی شیوعی دەسەلمێنێت. 

1- حەنا بەتاتۆ كە مێژووی كۆمەڵگای عێراقی و پارتە سیاسییەكان بەشێوەیەكی بێلایەنانە نوسیوەتەوە، شایەتحاڵی ئەو ڕاستییەیە كە حزبی شیوعی هیچ پەیوەندییەكی بەو تاوانانەوە نییە كە لە ڕووداوی ساڵە 1959 لە كەركوك ڕوویداوە.

2- عزیز سەباهی باس لە ( عقود من تاریخ الحزب الشیوعی العراقی ) دا دیسانەوە بە دەیان بەڵگە دەیسەلمێنێت كە حزبی شیوعی پەیوەندی بەو ڕووداوەوە نییە.

3- دكتۆر عبدالفتاح بۆتانی كە كەساییەتییەكی ناسراوی هەرێمی كوردستانە، لەوكتێبەیدا كە باس لە بزووتنەوەی شەوافی موسڵ و ڕووداوی 1959 ی كەركوك دەكات، ئەو بەڕێزەیش بەهەمان شێوە باس لە بێتاوانی حزبی شیوعی دەكات.

4- لە كتێبی وەكخۆی كە لەلایەن هاوڕێ‌ فخرالدین تاڵەبانی ناسراو بەمام ساڵح بەهەمان شێوە بێتاوانی ودووری حزبی شیوعی لەوتاوانە دەسەلمێنێ‌.

5- پەڕاوی لێكۆڵینەوەو بڕیاری بێتاوان بوونی 28 هاورێی حزبمان و ئەندامێكی پارتی دیموكراتی كوردستان بە تۆمەتی تێوەگلان لەو ڕووداوە، دادگایی كران، لەلایەن دادگای ئەوسەردەمەی ڕژێمی عێراقی، كە بڕیاری بێتاوان بوونیانی داوە بە هەمان شێوە راستی بێتاوانی حزبی شیوعی دەسەلمێنێت.

6- دەركردنی بەیاننامەی مەكتەبی سیاسی حزبی شیوعی عێراقی كە ئیدانەی ئەو تاوانەدەكات. 

ئیتر نازانم میوانەكەی بەرنامەی پەنجەمۆر چۆن بوێری كرد و ئەو تاوانە گەورەیەی خستە پاڵ حزبمان و بە شیوعییەكان ناوی هێناین.

ئەبێت ئەو بزانین كە ئەم جۆرە گێڕانەوە بێبنەماو بێ سەرچاوەی مێژوویی لەو پڕوپاگەندانەوە سەرچاوە دەكرێت، كە لەلایەن بزووتنەوەی شەوافی موسڵەوە بۆ بەپاڵپشتی دەسەڵاتی دكتاتۆری و كۆنەپەرستی و دژ بە پێشكەوتن و بەدەستهێنانی مافی گەلەكەمان بڵاویان دەكردەوە. لە موسڵ گروپی لایەنگران، یان پشتیوانانی ئاشتی ( انصار السلام) كردە ئامانج و ژمارە یەكیان لێبەند كراو یەكێك لەو بەند كراوانە بەناوی ئەحمە ڕەشاش دەگێرێتەوە كە شیوعییەكان چەند هاوكاری برینداران و بەرگرییان لە هاوڵاتییانی توركمان كردووەو دوای ماوەیە كە بەعسییەكان دەزانن هاوڕێ ئەحمەد ڕەشاشە كە لە كەركوك یەكێك بووە لەو كەسانەی داكوكی لە توركاندمانەكان كردووە لە ناو شاری موسڵدا لە كردەوەیەكی تیرۆرستیدا شەهیدی دەكەن.

بە هەمان شێوە هاوڕێ‌ مام ساڵح خۆی وەكو شایەتحاڵێك كە لەناو ڕووداوەكەدا بووە، لە كتێبەكەی خۆیدا، دەگێڕێتەوە كە ڕێنمایی حزبی شیوعی لە كەركوك بۆ پاراستنی ئاسایشی شارو هاوڵاتییانی توركان دەردەكەن خۆی یەكێك دەبێت لەو هاوڕێیانەی كە پارێزگاری لە برا توركمانەكان كردووە. شایانی باسە بزووتنەوەی شەواف كە لە موسڵەوە سەری هەڵدا، لە بنەرتیشدا بۆ دژایەتی كردنی ئەو گۆڕانكاری و سەقامگیری و جۆرێك لە دیموكراسییەی لە عێراقدا وەكو بزووتنەوەیەكی شۆڤێنی سەری هەڵداو، بە هەموو شێوەیەك كاریان بۆ تێكدانی بارەودۆخەكە دەكرد و لە كەركوك تۆرانییەكان وەكو داردەستی ئەو ئاراستە سیاسییە كۆنەپەرستە بۆ دژایەتی دۆزی ڕەوای كورد بەگشتی و لەكەركوكدا بەتایبەتی بەكارهێناو بەداخەوە دەرەنجام ئەم ڕەوتە شۆڤێنیە نەتەوەییەی عەرەبی عێراق بەگشتی و هەرێمی كوردستانیشی ڕووبەڕووی شەڕو ماڵوێرانییەكی زۆر كردەوەو هەموان تیایدا زەرەرمەند بووین دوا دیاری دەستی ئەو ئاراستەیە، پاڵپشتی دەوڵەتی خەلافەتی ئیسلام بوو لە عێراق و سوریا. واتا تاكو ئێستا ئەو ڕەوتە كۆنەپەرستە ئامادەیی هەیە و مەترسییە بۆ سەر پرۆسەی دیموكراسی و ئازادی.