ئەم هەواڵە بڵاوبكەوە
FaceBook  Twitter  

گوتار وەك سیاسەتی حەقیقەت

"J'espère que la vérité de mes livres est dans l'avenir"

Michel Foucault

‎فوكۆی سیاسی، ئەم دەربڕینە دەیەوێت ڕەفتارێك بنوێنێت، ڕەفتاری مرۆڤ و هاوڵاتییەك، كەسێك دەیەوێت چەمكی ڕوناكبیرێكی تایبەت تیۆریزە بكات. سەرباری ئەمەش، فوكۆی سیاسی گوزارشت و دەربڕینێكە دەیەوێت وەك ڕەهەندێكی هەمیشە چالاك و ئەكتیڤی بیركردنەوە دەركەوێت، لە كوێدا؟ لەو شوێنەو لەو جێگایەی هەموو گوتارێك، هەموو ئەقڵانییەتێك، هەموو بەركەوتن و دەرگیربوونێك لە گەڵ حەقیقەتدا، هاوشان و بە یەكداچووە لە گەڵ فۆرمێكی دەسەڵاتدا، دیسانەوە دەرخستنی ئەوەی كەگوتار وەك ئەوەی هەیە، سیاسەتی حەقیقەتێك مانێڤست دەكات. فەلسەفە وەك ئاركیۆلۆژیا، كارتۆگرافی و نەخشەی ئەم سیاسەتەیە، كەواتەڕەسمكردنەكە بێكاریگەری نابێت لە كایەی سیاسەیێكی كاریگەردا. (لە ناو گوتاردایە كە، دەسەڵات و مەعریفە یەكتر دەنەخشێنن). ئەوەی كە ڕاستییە لە ناو گوتارە شیكاركراوەكانی میشێل فوكۆدا، هەمان ڕاستییە كە خودی فوكۆ وەریگرتووەو بەریكەوتووە. شیكاری و شیكردنەوەی گوتارەكان ئەكتێكی سیاسییە، ئەكتێكی سیاسی وەك لاوازكردن و تەنكردن و فشۆڵكردنی هێڵەكانی بە مەعریفەوە، هەستاندنەوەی بە ئاگاهێنانەوەی ناكاوی و پەلەكردنەكانێتێ : ئەو هەڵوەشاندنەوەو تێكدانە تیۆرییانەیكە، لە ناو فۆرمیولەبوون و شكڵبەندییە گوتارییەكاندا پێی هەڵدەسێت، ەەك بابەت و ئۆبژێیەك وەریدەگرێت، ئەمە كردەیەكی پراتیكیانەی بەرگرییە لە ناو خودی ئەم هەڵوەشاندنەوەو وێرانكردنەدس. تیۆریزاسیۆن و تیۆریزەكردن لە هەمانكاتداو بە جیانەكراوەیی بەرگرییەكی پراتیكییە. تیۆرو پراییك لێكجیانەكراوەو دانەبڕاون. ئاركیۆلۆژیا نە مەعریفەیەو نە دەسەڵات، Ni un savoir ni un pouvoir.

‎ بەڵكو دەزگاو میكانیزم و دیسپۆزیتیڤێكی تیۆری-ئەكتیڤی ئامادەیە كە، خۆی لەو زەمینەدا نیشان دەدات، كە گوتارێك وەزیفەی خۆی بەیان دەكات. دیسكۆرسێك كاردەكات. ئەمەش لە پاش ئەوەی ئێمە ئەوە دەستینشان دەكەین لە كوێدا ئێمە ڕەنگە نەتوانین بیربكەینەوەو كردارێك بنوێنن، كارێك بكەین وەك ئەوەی ئەم گوتارە بانگێشتمان دەكات، یان ناچارمان دەكات بۆ كردن و نەكردنی. بیركردنەوەی فوكۆ سەختە بۆی چاوەڕوانی دەرئەنجامی سیاسی لێبكرێت. بەڵام لەو چركەساتەی كە دەمانەوێت مێژوویەك دروست بكەین مانایەكی هەبێت، هەڵگری مانایەك بێت، بكارهێنان و بەكارخستنێك، كارایی و كارتێكردنێكی سیاسییانە، ئێمە ناتوانین بە كۆنكرێتی و بە مەلموسی ئەنجامی بدەین تەنیا لەو هەلو مەرجەدا نەبێت كە، ئێمە پئوەی گرێدراوین. بە شێوازێك یان شێوازێكی دیكە، بە خەباتكردن لەو مەیدانەدا. هاتنە ناوەو تەداخولكردنی فەلسەفی ڕێنماییكراوە، ئەمەش لە ناو كتوپڕیی و ناكاوییەكەیدا، لە ناو بەتەنگەوەهاتنێكی كردەیەكی خێراو كتوپڕ. پێویستە هەڵگری گوتارێكی ڕاستەقینە بێت تا ئەو ئاستەی كاراو كاریگەر بێت لە ڕوی سیاسییەوە، واتە خۆی پێك بێنێت لە ناوەوەو لە هەناوی سیاسەتی گشتی حەقیقەت، سیاسەتێكی گشتی حەقیقەت كە، هەموو كۆمەڵگەیەك بەرهەمی دێنێت. بەڵێ بە یەكداچوونێكی دەرەكییانە ژە نێوان فەلسەفەو كاریگەریی و كارایی فەلسەفە بوونی هەیە، پێشچاوخستنەكانی فەیلەسوف بە شێەەیەكی سیاسی مۆتیڤكراوە، لە ڕووی سیاسییەوە بونیادنراوە، لە ڕووی سیاسییەوە ئامادەكراوە، ئەو ناتوانێت سێ جاران خۆی بە سیاسی بكات چوونكە گوتار بە شێوەیەكی گشتی شوێن و جێگای دەسەڵاتە، شوێن و جێگاو ڕێگای حەقیقەتە، ئەمەش ئەو شتەیە كە، بە دەقیقی ئاركیۆلۆژیا بینای كردووە. خۆسازدان و ئامادەیی فكری فوكۆهەلومەرجی سەركەوتنە ستراتیژییەكەیەتی. زۆربەی جاران ئەم سەركەوتنانەی فوكۆ دووربووە لە تێكستەكانییەوە،مێژوی شێتی و چاودێری و سزاكەی، 

L'histoire de la folie et Surveiller et punir, 

‎دوو كاری زۆر تەكنیكی، تا ئەو شوێنەی قسەو باس لە ئێستا و بارودۆخی ئێستا ناكەن . بەڵام ئەو دوو تێكستە توانرا وەك بابەتی بگرەوبەردەو كێشمەكێشمی سیاسی ببینرێن. گوتاری فەلسەفی گرنگی و چڕبوونەوەیەكی ستراتیژی و تەكتیكیشی هەیە، ئەمەش لەو ڕێوشوێنەدا كە، نەیاریی و بەركەوتن و ململانێ مومكینە. فوكۆ وای دەبینێت لە كۆمەڵگەیەكی وەك كۆمەڵگەی فەرەنسیدا، ئەركی ڕاستەقینەی سیاسەتڕەخنرگرتنە لە گەمەو یاری ئەو دەزگایانەی خۆیان وەك بێلایەن و سەربەخۆ دەردەخەن، ڕەخنەكردن و پەلاماردان و هێرشكردنە سەریان بە شێوازێك زەبروزەنگ و توندوتیژی سیاسی لەوێدا وەك لێڵ و تاریك و خۆڵەمێشی مومارەسەی خۆی دەكات ، پێویستە ماسك و دەمامكی لەسەر هەڵبدرێتەوە، بتوانین دژیان خەبات بكەین. فەلسەفە پارێزگاری لە ئیمكانی كردەو ئەكتێكی سیاسی دەكات. لە زیندان و بەندیخانەكانی فەرەنسادا كتێبەكانی میشێل فوكۆ دەخوێنرانەوە، جموجوڵ و دەنگ بەرزكردنەوەو ناڕەزایی بەرانبەر هەلومەرجی زیندانییەكان هەڵكشا

‎"، حەقیقەتی كتێبەكانم لە ئایندە دایە"