ئەم هەواڵە بڵاوبكەوە
FaceBook  Twitter  

پاش ڕووداوەكانی 16ی ئۆكتۆبەر، ماكینە ئیعلامییەكانی بەغدا و هاوبیرەكانیان، وایان پیشان دا كە عەبادی لە پاراستنی یەكپارچەیی خاكی عێراق سەركەوتوو بووە و بەشێكی كۆمەڵگای نێودەوڵەتیش، بێ وردبوونەوە و سەرنجدان لە دۆخی هەستیاری ئەو وڵاتە كاولبووە، عەبادییان وەك پاڵەوانی سەدەی بیستویەكەم ناساند.

عەبادی كە هاوشێوەی مالیكی و بگرە خراپتریش، دوای ئەنجامدانی گشتپرسی كە مافێكی زۆر سەرەتایی خەڵكی كوردستان بوو و (لە هیچ ماددە و بڕگەیەكی دەستووردا ڕێ لە ئەنجامدانی نەگیراوە)، كۆمەڵێك بڕیار و سزای بەسەر حكوومەتی هەرێمی كوردستان و خەڵكەكەیدا سەپاند و "شەلم كوێرم ناپارێزم" لە رێگەی میلیشیاكانی حەشدی شەعبییەوە پتر لە 200 هەزار خێزانی ناوچە كوردستانییەكانيشی دەربەدەر و ئاوارە كرد و تەنانەت ماڵی زۆربەیانی لە خورماتوو و شوێنەكانی دیكە ڕووخاند و چەندان پێشمەرگە و خۆبەخش و خەڵكی سڤیلی كوردیشی شەهید كرد.

سەرۆكوەزیرانی عێراق "شیعە"، لە كاتێكدا باش دەزانێت ناوچەكانی ماددەی 140 بە خوێنی پێشمەرگە لە (دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام) "داعش" ستێندرانەوە، كەچی بە زەبری هێز و بە یارمەتیی سەربازیی سوپای پاسداران پاشەكشەی بە هێزەكانی پێشمەرگە لەو ناوچە كوردستانیانە كرد و پێچەوانەی دەستووری بەغدا (كە بە گوێرەی دەستوور دەبوو لە 2007 كێشەی ئەو ناوچانە یەكلا كرابایەوە)، دەسەڵاتی ناوەندیی لەو ناوچانەدا سەپاند، ئەمە لە كاتێكدایە، ناوچە كوردستانییەكان كێشەیان لەسەرە و بە گوێرەی ماددەی 140ی دەستووریش دەبووایە 10 ساڵ لەمەوبەر چارەنووسیان دیاری بكرایە، نەك لە رێگەی لەشكركێشی و بەعەرەبكردن و وەدەرنانی زۆرەملێوە.

ئەو سەركێشیانەی عەبادی و بەشێكی شیعەكانیش، ئەگەر ئامانج لێی پڕوپاگەندەی هەڵبژاردن بێت یان نا، پێشێلكردنی ئاشكرایانەی ئەو شتەیە كە لە بەغدا ناوی لێ نراوە "دەستوور"، دەستوورێك كە لە سایەیدا قەیرانەكان قوڵتر ببنەوە و تەنها ئەو ماددانە جێبەجێ بكرێن كە لە بەرژەوەندیی بەغدادان، دەبێ چاوەڕێی ئەوەشی لێ بكرێت دۆخەكە بە تەواوی بشڵەقێنێت.

چونكە، تەنانەت یەكەمین ماددەی دەستوور كە دەڵێ عێراق دەوڵەتێكی فیدراڵییە، پێشێلیان كردووە و باوەڕیان پێی نییە، لەوەش زیاتر دەخوازن عێراق بە تەواوی پاوان بكەن و باوەڕیان وایە جگە لە عەرەبی شیعە، هیچ نەتەوە و ئایینزایەكی دیكە و هیچ هەرێم و قەوارەیەكی تر لە عێراقدا بوونی نییە، بۆ نموونە لە دیالە و سەڵاحەددینیش كە داوای فیدراڵییەت و بنیاتنانی هەرێم كرا، سوپایان بەكار هێنا و چەندان كەسیان كۆمەڵكوژ كرد.

بە كوردی و بە كورتی، ئەوان تەنها دەیانەوێت حكوومەتێكی مەركەزی هەبێت و زۆرینەی شیعە حوكمی بە ناو دەوڵەتەكە بكات، ئەمە بێ ڕەچاوكردنی ئەوەی كە سزادانی خەڵكی هەرێمی كوردستان، جا چ بە نەناردنی مووچە و بوودجە بێت یان هێنانەوەی پاساو بۆ گەندەڵی و بەهەدەردانی سامانی گشتی لەلایەن ژمارەیەك بەرپرسی هەرێمەوە، پەرچەكرداری بە دواوەیە و بە لای كەمەوە هاونیشتمانیان و مووچەخۆران، لەمە زیاتر قبووڵی ئەو دۆخە نالەبارە ناكەن و بەغدا و كاربەدەستانیشی پتر دەكەونە بەر نەفرەت و ڕق و كینەی خەڵكی برسییەوە، چونكە هەمووان دەزانن لەم بارە ناقۆڵایەدا، تەنیا هاووڵاتیانی ئاسایی دەبنە قوربانی و بەرپرسان تۆزقاڵێكیش گرفتیان بۆ دروست نابێت (ئەگەر چەند ساڵێكی تریش مووچە و بوودجە نەنێردرێت).     

بۆیە ئێستاش بەندە لەو باوەڕەدام، عەبادی و دارودەستەكەی، بەرامبەر حكوومەتی هەرێم و (بە تایبەت خەڵكەكەی)، نیازیان پاك نییە و دەستوورێكیش لە دەوڵەتێكی بێ یاسادا بنووسرێتەوە، دەرەنجامی لەوە باشتری لێ چاوەڕێ ناكرێت.