ئەم هەواڵە بڵاوبكەوە
FaceBook  Twitter  

 

سیاسه‌ت هه‌میشه‌ وه‌ك یه‌كێك له‌ چالاكیه‌ گرنگه‌كان و هونه‌ره‌ باڵاكانی مرۆڤ پێناسه‌ ئه‌كرێت، چونكه‌ په‌یوه‌ندی راسته‌وخۆی به‌ رێكخستن و به‌رێوه‌بردنی كۆمه‌ڵگاوه‌ هه‌یه‌، په‌یوه‌ندی به‌ سه‌قامگیری و به‌رپاكردنی دادپه‌روه‌ری و دابینكردنی ژیانێكی باشتره‌وه‌ هه‌یه‌، سیاسه‌ت ئه‌توانێت رۆڵی گه‌وره‌ی هه‌بێت له‌ پاراستنی شكۆمه‌ندی مرۆڤ، به‌ڵام له‌ هه‌رێمی كوردستانی عێراقدا سیاسه‌ت له‌لایه‌ك وه‌ك ئامرازی خۆسه‌پاندنی گروپێكی سیاسی به‌سه‌ر كۆی كۆمه‌ڵگا به‌كارهاتوه‌، له‌لایه‌كی دیكه‌ش وه‌ك ئامرازی خۆده‌وڵه‌مه‌ندكردن و ده‌ستگرتن به‌سه‌ر بازار و چالاكیه‌ ئابوورییه‌كاندا رۆڵی بینیوه‌، ئه‌مه‌ش وایكردوه‌ سیاسه‌ت له‌ كۆنه‌ستی ئێمه‌دا هاو واتا بێت له‌گه‌ڵ پاوانكاری و به‌كارهێنانی ناره‌وای ده‌سه‌ڵات، له‌گه‌ڵ گه‌نده‌ڵی و به‌فیرۆدانی سامانی نیشتیمانی، له‌گه‌ڵ بێ فكری و بێ پرۆژه‌یی، هه‌ر ئه‌مه‌ش هه‌رێمی كوردستانی گه‌یاندۆته‌ دۆخێك كه‌ بونیادی ئابووریه‌كه‌ی به‌ره‌و داروخان ئه‌چێت و كێڵگه‌ی سیاسه‌تیشی گوزراشت له‌ قه‌یرانێكی قووڵ و چاره‌سه‌رنه‌كراو ئه‌كات، له‌ دۆخێكی له‌مشێوه‌یه‌دا پتر له‌ هه‌ر شتێكی دیكه‌ پێویستمان به‌ داهێنانی مۆدێلێكی تازه‌ی سیاسه‌ته‌، پێویستمان به‌ له‌دایكبوونی هێزێكه‌ كه‌ ئه‌م مۆدێله‌ نوێیه‌ی سیاسه‌ت له‌گه‌ڵ خۆیدا بهێنێت، ره‌نگه‌ ئه‌مه‌ هۆكارێكی به‌هێز بێت یارمه‌تیمان بدات بۆ رزگاربوون له‌م دۆخه‌ی خراپه‌ی مۆدێله‌ خراپه‌كانی سیاسه‌ت دروستیان كردوه‌، به‌ڵام چۆن بتوانین ئه‌م مۆدێله‌ نوێیه‌ی سیاسه‌ت دابهێنین؟ كۆمه‌ڵێك بنه‌مای گرنگ وه‌ك بنه‌مای داهێنانی مۆدێلێكی تازه‌ی سیاسه‌ت روون ئه‌كه‌ینه‌وه‌

 

یه‌كه‌م: پرۆژه‌ی فیكری و ته‌فسیركردنی دیارده‌كان

 

یه‌كێك له‌ گرفته‌ هه‌ره‌ بنچینه‌ییه‌كانی مۆدێلی باڵاده‌ستی حزبی كوردی له‌ هه‌رێمی كوردستانی عێراقدا، بریتیه‌ له‌ نه‌بوونی پرۆژه‌ی فیكریی و دنیابینی، نه‌بوونی تێز و دیدگای رۆشنی فیكری و زانستی بۆ ته‌فسیركردنی كێشه‌كانی كۆمه‌ڵگا، بۆ راڤه‌كردنی هه‌لومه‌رجه‌ نوێیه‌كانی دنیای ئابووری و سیاسه‌ت و كاریگه‌رییه‌كانی له‌سه‌ر كۆمه‌ڵگای كوردی، چه‌ندین پرسی گه‌وره‌و و ستراتیجی هه‌ن كه‌ حزبی كوردی تا ئێستا له‌باره‌یانه‌وه‌ هیچ دید و دنیابینیه‌كی رۆشنی نیه‌، به‌ڵكو به‌ پێچه‌وانه‌وه‌ له‌ هه‌ژاری و ده‌ستكورتییه‌كه‌ی گه‌وره‌ی فیكری و هوشیاریدان

با سه‌رنجی چه‌ند چه‌مك و پرسێكی گرنگ بده‌ین تا پتر ئه‌م هه‌ژاری و ده‌ستكورتیه‌ فكریه‌ روون ببێته‌وه‌، بزووتنه‌وه‌ی ناسیۆنالیستی كوردی (كوردایه‌تی) به‌درێژایی سه‌ده‌ی بیست و تا ئێستا گوتاری زاڵ و هه‌ژموونگه‌ر بوه‌ له‌ دیمه‌نی سیاسی كوردستاندا، دوای هه‌موو كاره‌ساته‌ گه‌ورانه‌ی ناسیۆنالیزمی كوردی به‌سه‌ر كوردیان هێنا، تا ئێستاش كوردایه‌تی جگه‌ له‌ دووباره‌كردنه‌وه‌یه‌كی كاریكاتێری ناسیۆنالیزمی تورك و دواتریش ناسیۆنالیزمی عه‌ره‌ب شتێكی دیكه‌ نه‌بوه‌، كه‌ ئه‌وه‌ش زانراوه‌ ناسیۆنالیزمی تورك شتێكی باشتر له‌ مۆدێلی كه‌مالیزم و ناسیۆنالیزمی عه‌ره‌ب شتێكی باشتری له‌ مۆدیلی به‌عسیزم به‌رهه‌مهنه‌هیناوه‌، ئێستا و دوای هاتنه‌ئارای ئه‌و هه‌موو شكسته‌ گه‌ورانه‌ی له‌سایه‌ی ئه‌و هێزانه‌ی ئیدیعای كوردایه‌تی ئه‌كه‌ن، هێزێك نیه‌ وه‌ك فكر و پرۆژه‌ بپرسێت باڵاده‌ستی ئه‌م گوتاره‌ ناسیۆنالیستیه‌ تاكه‌ی؟ هێزێك نیه‌ ئه‌وه‌مان بۆ شیكار بكات چۆن كوردایه‌تی ئه‌توانێت رێز له‌ ئازادی تاك و پره‌نسیپی هاوڵاتیبوون بگرێت له‌كاتێكدا لوجیكی ئه‌م گوتاره‌ ناسیۆنالیستیه‌ له‌سه‌ر سه‌ركوتكردنی ئازادی تاك راوه‌ستاوه‌ له‌ پێناو ئازادی گشتی نه‌ته‌وه‌دا، كه‌ له‌ دواجاریشدا ئازادی نه‌ته‌وه‌ شتێك نیه‌ جگه‌ دیكتاتۆریه‌تی حزبی ده‌سه‌ڵاتداری نه‌ته‌وه‌ وه‌ك له‌ ئه‌زموونی به‌عسی عێراقی و سوریدا بینیمان، هێزێك نیه‌ بپرسێت چۆن پره‌نسیپه‌كانی هاوڵاتیبوون و یه‌كسانی هه‌مووان له‌به‌رده‌م یاسادا و پلورالیزمی سیاسی و كولتووری له‌گه‌ڵ گوتاری ناسیۆنالیستی كوردیدا یه‌كده‌گرێته‌وه‌، له‌كاتێكدا جه‌وهه‌ری گوتاری ناسیۆنالیستی هه‌ژموونی ره‌گه‌زی نه‌ته‌وه‌ و حزبی پێشره‌وی نه‌ته‌وه‌ و كاریزمای گه‌وره‌ی نه‌ته‌وه‌یه‌؟ هیچ هێزێك نیه‌ خاوه‌ن روانگه‌یه‌كی فكری و تیۆریی بێت و بپرسێت چۆن كۆتایی به‌ گوتارێكی ناسیۆنالیستی ئیتنیكی بهێنین و ده‌ست بكه‌ین به‌ بیناكردنی گوتارێكی نیشتیمانی كه‌ بنه‌ماكه‌ی ئازادی تاك و فره‌یی سیاسی و كولتوری بێت؟

تێكرای حزبه‌كانی كوردستان بانگه‌شه‌ی دژایه‌تی هه‌ژاری ئه‌كه‌ن، به‌ڵام هیچیان پێیان نه‌وتوین چۆن هه‌ژاره‌كان له‌ مه‌ترسیه‌كانی بازاری ئازاد ئه‌پارێزن ؟ له‌كاتێكدا سیستمی بازاری ئازاد و هه‌ڵپه‌ی به‌رفروانی سه‌رمایه‌داری بۆ ساغكردنه‌وه‌ی كاڵا هه‌موو رۆژێك هه‌ژاره‌كان هه‌ژارتر و ده‌وڵه‌مه‌نده‌كان ده‌وڵه‌مه‌ندتر ئه‌كات؟ چۆن رووبه‌ری چینی مامناوه‌ند له‌ كۆمه‌ڵگا فراوان ئه‌بێت ؟ مه‌رجه‌ مێژوییه‌كانی گه‌شه‌كردنی ئه‌م چینه‌ كۆمه‌ڵایه‌تیه‌ چییه‌؟ چۆن رێگا ئه‌گرن له‌ گۆرینی كوردستان به‌ بازارێكی گه‌وره‌ بۆ ساخكردنه‌وه‌ی كاڵای بیانی ئه‌مه‌ له‌ كاتێكدا كوردستان زیاتر له‌هه‌ر شوێنێكی دنیا له‌ ژێر هه‌ژموونی به‌ جیهانیبوونی ئابووری و جوڵه‌ی بازرگانی ئازادایه‌ ؟ چۆن كه‌ڵه‌كه‌بوونی سه‌رمایه‌ له‌ كۆمه‌ڵی كوردیدا ئه‌كرێت ببێته‌ بنه‌مای گه‌شه‌ی ئابووری و هه‌ڵكشانی چالاكییه‌ ئابوورییه‌كان؟ چۆن نابێته‌ سه‌رچاوه‌ی دیكه‌ی بڵاوكردنه‌وه‌ی هه‌ژاری و په‌خشكردنی نادادپه‌روه‌ری ؟ ته‌نانه‌ت ئه‌م هێزانه‌ پرسیار له‌وه‌ش ناكه‌ن چ ناسنامه‌یه‌ك به‌و ده‌سه‌ڵاته‌ ئه‌به‌خشن كه‌ بینای ئه‌كه‌ن؟ ئه‌م ناسنامه‌یه‌ چ په‌یوه‌ندییه‌كی له‌گه‌ڵ ناسنامه‌ی ئایینی و ناسنامه‌ی نه‌ته‌وه‌ و زماندا ئه‌بێت؟ ئه‌مانه‌ و ده‌یان پرسیاری ستراتیجی و گرنگ بۆ كۆمه‌ڵگای ئێمه‌ بوونی هه‌یه‌ و هیچ هێزێكی سیاسی تا ئێستا هیچ پرۆژه‌ و روانگه‌یه‌كی فكری و زانستی بۆ ئه‌م پرسیارانه‌ نه‌بوه‌، له‌ فه‌راغێكی گه‌وره‌ی فیكر و دنیابینی زانستیدا ئه‌ژین، مه‌رجی سه‌ره‌كی له‌دایكبوونی هه‌ر مۆدێلێكی نوێی سیاسه‌ت تێپه‌راندنی ئه‌م تایپه‌یه‌ له‌ حزب و سیاسه‌ت كه‌ بێ فكر و بێ ته‌فسیرن، له‌دایكبوونی هێزێكی سیاسی نوێیه‌ كه‌ بتوانێت خاوه‌نی ته‌فسیر و تێز بێت، دیدگا و دنیابینی رۆشنی بۆ ئه‌م تێكرای پرسه‌كانی كۆمه‌ڵگا هه‌بێت

 

دووه‌م : حزب وه‌ك دامه‌زراوه‌ی سیاسی

 

حزبی سیاسی وه‌ك یه‌كێك له‌ پێداویستیه‌كانی دنیای مۆدێرنه‌ هاتۆته‌ ئاراوه‌، كه‌ تیایدا كۆمه‌ڵێك هاونیشتیمانی له‌ چوارچێوه‌ی پرۆژه‌یه‌كی سیاسی و هێڵێكی فكری و نیشتیمانی كۆ ئه‌بنه‌وه‌ و، به‌مه‌به‌ستی كاریگه‌ربوون له‌سه‌ر ژیانی گشتی و به‌رێوه‌بردنی ده‌سه‌ڵات و رێكخستنی كۆمه‌ڵگا؛ حزبی سیاسی داده‌مه‌زرێنن، له‌م روانگه‌یه‌وه‌ حزبی سیاسی گرێبه‌ستێكه‌ له‌ نێوان تێكرای ئه‌و هاونیشتیمانیانه‌دا كه‌ به‌ شێوه‌یه‌كی ئاره‌زوومه‌ندانه‌ له‌ چوارچێوه‌ی حزبێكی سیاسیدا خۆیان رێكخستوه‌، به‌مشێوه‌یه‌ حزبی سیاسی وه‌ك ئیراده‌ی به‌شێك له‌ هاوڵاتیان دێته‌ ئاراوه‌، بۆ رێكخستن و رێزگرتنی ئه‌م ئیراده‌یه‌ گشتییه‌ حزب وه‌ك دامه‌زراوه‌یه‌ك له‌دایك ئه‌بێت، دامه‌راوه‌یه‌ك كه‌ تاكه‌كه‌سێك یان خێڵێك ناتوانێت بریار له‌ چاره‌نووسی بدات به‌ڵكو تێكرای هاونیشتیمانیانی به‌شدار له‌ حزب پێكه‌وه‌ ئه‌و بڕیاره‌ ئه‌ده‌ن، حزب وه‌ك دامه‌زراوه‌یه‌ك دێته‌ ئاراوه‌ بۆ ئه‌وه‌ی ده‌ره‌فه‌تی یه‌كسان بۆ به‌شداری له‌ كایه‌ی سیاسه‌تدا بۆ تێكرای ئه‌ندامانی بره‌خسێنێت.

حزبی كوردی ئه‌گه‌ر زۆربه‌یان به‌م سه‌ره‌تا گرنگه‌وه‌ ده‌ستیان پێكردبێت، به‌لام هه‌ر زوو له‌ حزبی دامه‌زراوه‌وه‌ بوون به‌ حزبی خێڵ و بنه‌ماڵه‌، بوون به‌ حزبی خێزان و سه‌ركرده‌ی باڵا، كۆتاییان هێناوه‌ به‌ مافی بوونی دره‌فه‌تی یه‌كسان بۆ به‌شداری له‌ سیاسه‌تی ناوخۆیی حزب و سیاسه‌تی گشتی وڵاتدا، ره‌سمكردنی سیاسه‌ت و ئاراسته‌ی حزب وه‌ك ئه‌ركی ئه‌ندام و كادر نه‌مایه‌وه‌ به‌ڵكو بوو به‌ ئه‌ركی نوخبه‌یه‌كی قۆرخكاری حزب كه‌ دواجار هه‌ر نوخبه‌ی ده‌سه‌ڵاتداری خێڵ خۆیه‌تی، به‌ڵكو ده‌رفه‌ت له‌ سه‌ر بناغه‌ی ئینتیما بۆ خێڵ یان ئینتیما بۆ سه‌رۆك بوونی هه‌یه‌ نه‌ك وه‌ك مافێك كه‌ ئه‌ندام هه‌یه‌تی، له‌ دۆخێكی له‌م شێوه‌یه‌دا ئه‌رگی گرنگی هه‌ر مۆدێلێكی تازه‌ی سیاسه‌تكردن ئه‌وه‌یه‌ كه‌ حزب وه‌ك دامه‌زراوه‌ بینا بكات، حزب وه‌ك دامه‌زراوه‌ بینا بكات و هه‌لی یه‌كسان بۆ ته‌واوی ئه‌ندامان بره‌خسێنێت تا به‌شداری له‌ سیاسه‌تی ناوخۆیی حزب و سیاسه‌تی گشتی وڵاتدا بكه‌ن، ره‌سمكردنی سیاسه‌تی حزب و دروستكردنی بڕیار به‌شێوه‌یه‌كی دیموكراتیزه‌كراو و دامه‌زراوه‌یی بێت، بۆ پارێزگاری له‌م پره‌نسیپه‌ گرنگه‌ش پێویسته‌ له‌ مۆدێلی نوێی سیاسه‌تكردندا حزب كۆمه‌ڵێك میكانیزم و ده‌زگا دروست بكات كه‌ زه‌مانه‌تی پاراستنی گیانی دامه‌زراوه‌یی نێو حزب بكات، چاودێریكه‌ر بێت به‌سه‌ر حزبه‌وه‌ تا نه‌بێته‌وه‌ به‌ حزبی خێڵ و حزبی بنه‌ماڵه‌، دیموكراتیزه‌كردنی دامه‌زراوه‌یی سیاسی و به‌رێوه‌بردنی كاره‌كان به‌ شێوه‌یه‌كی دامه‌زراوه‌یی ئه‌ركێك نییه‌ یه‌كجار به‌جێی بهێنیت و وازی لێ بهێنیت، به‌ڵكو پره‌نسیپێكه‌ پێویسته‌ به‌رده‌وام له‌ پێناویدا خه‌بات بكه‌یت، به‌رده‌وام به‌رگری لێ بكه‌یت و ریگه‌نه‌ده‌یت پێشێل بكرێت.

 

سێیه‌م : سیاسه‌ت وه‌ك كارێكی خۆبه‌خشانه‌

 

یه‌كێك له‌ پێویستیه‌ هه‌ره‌ گرنگه‌كانی هه‌ر مۆدێلێكی تازه‌ی سیاسه‌ت له‌ كوردستان ئه‌وه‌یه‌، سیاسه‌ت وه‌ك كارێكی خۆبه‌خشانه‌ بهێنێته‌ ئاراوه‌، سیاسه‌ت كارێكی خۆویستانه‌ و خۆ به‌خشانه‌یه‌ له‌ پێناو چاكه‌ی گشتی و گۆرینی ژیانی گشتیدا، له‌ پێناو كاراكردنی هێڵێكی فیكریی و سیاسی له‌ به‌رێوه‌بردنی وڵات و ره‌سمكردنی سیاسه‌تی ناوخۆیی و ده‌ره‌كی وڵات و باشتركرنی گوزه‌رانی هاوڵاتیان و به‌دیهێنانی ئامانجه‌ سیاسیه‌كانی وڵات، نه‌ك ئامرازێك بێت بۆ بازرگانی و بزنس، بۆ ده‌ستبه‌سه‌راگرتنی چالاكیه‌ ئابوورییه‌كان، بۆ به‌ده‌ستهێنانی مووچه‌ی قه‌به‌ و ئیمتیازانی بێ شومار.

به‌درێژایی چاره‌كه‌ سه‌ده‌ی رابردوو سیاسه‌ت له‌ كوردستاندا وه‌ك بازرگانیه‌كی به‌ قازانج ته‌ماشاكراوه‌، وه‌ك ئامرازێك بۆ خۆژیاندن و خێرا ده‌وڵه‌مه‌ندبوون كاری بۆ كراوه‌، له‌م ساڵانه‌ی دوایشدا وه‌ك وه‌سیله‌ی خانه‌نیشكردن به‌ پله‌ی باڵا، وه‌ك رێگای ده‌ستگه‌یشتن به‌ ته‌نده‌ری ملیۆنه‌ها دۆلاری و بازرگانی نه‌وت و ده‌رمان سه‌یركراوه‌، ئه‌مه‌ به‌ ته‌واوی رۆحی سیاسه‌تی كوشتوه‌ و سیاسه‌تی له‌ هونه‌رێكی باڵای ئینسانییه‌وه‌ كردوه‌ به‌ كارێكی نا ئه‌خلاقی، هه‌ر مۆدێلێكی تازه‌ی سیاسه‌ت له‌ كوردستان پێویسته‌ به‌وه‌ ده‌ست پێبكات كه‌ سیاسه‌ت به‌ ته‌واوی له‌ خه‌ونی ده‌وڵه‌مه‌ندبوون و كه‌ڵه‌كه‌كردنی سه‌رمایه‌ دوور بخاته‌وه‌، سیاسه‌ت وه‌ك ئاره‌زوویه‌كی تایبه‌تی و كارێكی خۆبه‌خشانه‌ ئه‌نجام بدرێت، پێویسته‌ میكانیزم و ده‌زگا هه‌بێت بۆ به‌جێگه‌یاندنی ئه‌م ئه‌ركه‌ گرنگه‌، به‌ ته‌واوی كۆتایی به‌ په‌یوه‌ندی نێوان سیاسه‌ت و خۆ ده‌وڵه‌مه‌ندكردن بهێنین.

 

چواره‌م : راستكردنه‌وه‌ی مه‌فهومی نوێنه‌رایه‌تیكردن

 

به‌ بڕوای من یه‌كێك له‌ لێدانه‌ گه‌وره‌كان له‌ دیموكراسی و هه‌ڵبژاردن له‌ هه‌رێمی كوردستاندا، كه‌وتنی مه‌فهومی نوێنه‌رایه‌تیكردن بوه‌، گۆڕینی نوێنه‌رایه‌تی بوه‌ له‌ ئامرازێكه‌وه‌ بۆ پاراستنی به‌رژه‌وه‌ندی گشتی بۆ ئامرازێك بۆ پاراستنی به‌رژه‌وه‌ندی تایبه‌تی، له‌ وه‌سیله‌ی چاكه‌ی گشتیه‌وه‌ بۆ وه‌سیله‌ی خۆده‌وڵه‌مه‌ندكردن و خۆشگوزه‌رانی خێزانی، له‌ ئه‌ركێكه‌وه‌ بۆ جێبه‌جێكردنی ئه‌جێندایه‌كی نیشتیمانی و به‌دیهێنانی به‌ڵێنه‌كان، بۆ پیشه‌یه‌ك له‌ پێناو خوشگوزه‌رانی خودی نوێنه‌ردا، ئه‌وه‌ی به‌رپرسیاره‌ له‌م لێدانه‌ كوشنده‌ له‌ مه‌فهوم و ئه‌ركی نوێنه‌رایه‌تیكردن، ته‌نها دوو پارته‌ ده‌سه‌لاتداره‌كه‌ی هه‌رێم نین، ته‌نها یه‌كێتی و پارتی نین، به‌ڵكو تێكرای پارته‌كان له‌م پرۆسه‌یه‌دا به‌شدارن، مۆدێلی تازه‌ی سیاسه‌تكردن له‌ كوردستان به‌راستكردنه‌وه‌ی مه‌فهوم و پراكتیكی نوێنه‌رایه‌تیكردن ده‌ناسرێته‌وه‌، چتیر نوێنه‌ری حزب له‌ په‌رله‌مان و حكومه‌ت و دام و ده‌زگا جیاوازه‌كاندا، نوێنه‌ری به‌رژه‌وه‌ندی گشتی بێت نه‌ك نوێنه‌ری به‌رژه‌وه‌ندی تایبه‌ت،كاركردن بێت له‌ پێناو چاكه‌ی گشتی نه‌ك چاكه‌ی تایبه‌تی، ئه‌مه‌ش ده‌كرێت له‌ رێگای دوو خاڵی گرنگه‌وه‌ به‌دیبێت، یه‌كه‌میان :دامه‌زراندنی دامه‌زراوه‌یه‌كی تایبه‌ت به‌ چاودێریكردن و لێپرسینه‌وه‌ی نوێنه‌ران، به‌چۆرێك هه‌م له‌ ئه‌دا و هه‌م له‌ ژیان و داراییان بپرسێته‌وه‌، نوێنه‌ر بۆی نیه‌ له‌ ده‌ره‌وه‌ی مافه‌ گشتیه‌كان و ئه‌ركه‌كانی نوێنه‌رایه‌تیكردن كاری دیكه‌ بكات، هه‌روه‌ها نوێنه‌ر نیه‌ ژیانێكی هاوشێوه‌ی شازاده‌یه‌ك بژی، به‌ڵكو ئه‌ركی یه‌كه‌می به‌رپاكردنی عه‌داله‌ته‌ له‌ دابه‌شكردنی سامانی نیشتیمانیدا و هه‌نگاوی یه‌كه‌میش ده‌بێت له‌ خۆیه‌وه‌ ده‌ست پێ بكات، دووه‌میان : بوونی میساقێكی شه‌ره‌ف تایبه‌ت به‌ نوێنه‌ران به‌جۆرێك پابه‌ندیان بكات به‌ به‌رژه‌وه‌ندی و چاكه‌ی گشتیه‌وه‌ و له‌ هیچ بارودۆخێكدا نه‌توانن لێ لابده‌ن

له‌ بوونی كارێكی له‌مشێوه‌دا مه‌فهومی نوێنه‌رایه‌تیكردن مانا په‌یدا ئه‌كات، دیموكراسی و هه‌ڵبژاردنیش زیاتر له‌ جاران ره‌ونه‌ق په‌یدا ئه‌كات و ده‌نگده‌ریش ماناداتر له‌ پرۆسه‌كه‌ ئه‌روانێت، ئه‌مه‌ بنه‌مایه‌كی هه‌ره‌ گرنگه‌ بۆ داهێنانی هه‌ر مۆدێلێكی تازه‌ی سیاسه‌تكردن له‌ كوردستاندا.

 

پێنجه‌م : په‌روه‌رده‌كردنی هۆشیاری و سیاسی تاك

 

یه‌كێك له‌ ئه‌ركه‌ گرنگه‌كانی حزب بریتیه‌ له‌ به‌رهه‌مهێنانی مرۆڤی په‌روه‌رده‌كراو، په‌روه‌رده‌كراو به‌ هۆشیاریی سیاسی و فیكری گرنگ كه‌ ره‌نگدانه‌وه‌ی هێڵی فیكری و دنیای بینی و گوتاری ئه‌و حزبه‌ بێت، دیاره‌ ئه‌مه‌ هه‌رگیز به‌و مانایه‌ نایه‌ت ئه‌ندام په‌روه‌رده‌یه‌كی ئایدۆلۆژی بكرێت، یان جۆر و ئاراسته‌یه‌كی دیاریكراو بیركردنه‌وه‌ی به‌سه‌ر بسه‌پێنرێت، به‌ڵكو پتر به‌و مانایه‌ دێت كه‌ كۆمه‌ڵێك مرۆڤی په‌روه‌رده‌كراو بخرێنه‌ نێو ناوه‌ندی سیاسه‌ته‌وه‌، په‌روه‌رده‌كراو به‌ چه‌كی هۆشیارییه‌كی سیاسیی باڵا، پڕ چه‌كراو به‌ كۆمه‌ڵێك به‌ كۆمه‌ڵێك كه‌ره‌سته‌ی زانستی تا بتوانێت به‌ هۆیه‌وه‌ بیربكاته‌وه‌ و توانای ته‌فسیر و لێكدانه‌وه‌ی هه‌بێت، ئه‌م په‌روه‌رده‌ كردنه‌ش جگه‌ له‌ په‌روه‌رده‌ی هوشیاری گرنگه‌ ره‌هه‌ندی ئه‌خلاقیشی هه‌بیت، بۆ ئه‌وه‌ی تاكێكی په‌یوه‌ست به‌ پره‌نسیپ و به‌های مۆرالییه‌وه‌ بخانه‌ ناو كۆمه‌ڵگا و سیاسه‌ته‌وه‌، په‌روه‌رده‌یه‌ك بتوانێت مۆدێلێكی دیكه‌ له‌ مرۆڤ به‌رهه‌مبهێنێت به‌ ئاسانی گه‌نده‌ڵ نه‌كرێ

له‌ هه‌رێمی كوردستانی عێراقدا پارته‌كان په‌روه‌رده‌ی هوشیاری و سیاسیان نیه‌، بۆیه‌ په‌لاماردانی یه‌كتر، تیرۆركردنی كه‌سایه‌تی یه‌كتر، نه‌بوونی ئه‌خلاقی سیاسی بۆته‌ دیارده‌یه‌كی به‌ر بلاو، ته‌نانه‌ت دیارده‌ی سه‌نگه‌ر گواستنه‌وه‌ و گڕینی وه‌لائی سیاسی به‌رهه‌مێكی سروشتی نه‌بوونی په‌روه‌رده‌ و فیكره‌، پێویسته‌ هه‌ر مۆدێلێكی تازه‌ی سیاسه‌ت به‌ هێنانه‌ئارای په‌روه‌رده‌ی فیكری و سیاسیه‌وه‌ ده‌ست پێ بكات

  • 1