ئەم هەواڵە بڵاوبكەوە
FaceBook  Twitter  

سه‌ره‌تای ساڵانی هه‌شتاكان سه‌ره‌تایه‌كه‌ بۆ یادگارییه‌كانی منداڵیم كه‌زۆر تا كه‌م له‌یادماوون به‌ ساته‌ خۆش و ناخۆشه‌كانه‌وه‌، گه‌رچی پاش ئه‌و هه‌موو ساڵانه‌ی پڕ له‌ ڕووداو به‌سه‌رهاتی جۆراوجۆر ناكرێت هه‌موو یادگارییه‌كان به‌ ڕۆژو كات و ساڵی دروسته‌وه‌ بێنه‌وه‌ یاد چونكه‌ ئه‌وكاته‌ وافێرده‌كراین كه‌ ڕووخسار و ناوی هه‌ندێ كه‌س له‌مێشكی خۆماندا نه‌هێڵینه‌وه‌، له‌هه‌مانكاتدا هه‌ندێ به‌سه‌رهات ده‌بوایه‌ له‌بیرخۆمانی ببه‌ینه‌وه‌ چونكه‌ ژیانی ئاسایی ناو ماڵمان وابوو به‌هۆی كاری سیاسییه‌وه‌ كه‌ باوكم( ئه‌حمه‌د عه‌لی ده‌وڵه‌ت) سه‌رقاڵی بوو به‌ نهێنی و به‌ئاشكراش ده‌یگووت كاسپی ماڵ و منداڵی خۆم و ده‌مێكه‌وازم له‌ سیاسه‌ت و حزبایه‌تی هێناوه‌.

ئه‌وكه‌سانه‌ی كه‌ده‌بووایه‌ له‌بیرخۆمانی ببه‌ینه‌وه‌ زۆربوون و سه‌رجه‌میان تێكۆشه‌رانی حزبی شیوعی عێراقی بوون كه‌ له‌شوێنه‌ جیاجیاكانی عێراق و كوردستانه‌وه‌‌ ده‌هاتنه‌ماڵمان و دواتر هه‌واڵی هه‌ندێكمان به‌رگوێ ده‌كه‌وت كه‌ شه‌هید بوون، هه‌ندێ گیران، هه‌ندێ بوونه‌ پێشمه‌رگه‌ و هه‌ندێكی تریش ده‌نێردرانه‌ ده‌ره‌وه‌ی ووڵات جا بۆ خوێندن یان ئه‌كی تربووبێت، ئه و تێكۆشه‌رانه‌ به‌ ژن و پیاوه‌وه‌ هه‌رچه‌نده‌ نه‌ڕووخساریان وه‌ هه‌ندێ جار زمانی ئاخاووتنیان هه‌رگیز وه‌ك ماڵی ئێمه‌ نه‌بوو به‌ڵام ده‌بوایه‌ له‌لای براده‌روو دراوسێ ئه‌و كه‌سانه‌ به‌ مام و خاڵ و پورزاو پوری باوك یان دایكم له‌ قه‌ڵه‌میان بده‌ین، له‌ گه‌ڕه‌كه‌كه‌ماندا چه‌ند ماڵێكی كه‌م خه‌ڵكی سلێمانی بوون ده‌نا ئه‌وانی تر دانیشتوانی دێهاته‌جۆراوجۆره‌كانی ده‌ره‌وه‌ی سلێمانی بوون كه‌ حكومه‌تی ئه‌وكات به‌زۆر دێهاته‌كانی پێ چۆڵكردبوون، ئه‌مه‌ش ئاسانكارییه‌ك بوو چوونكه‌ ئه‌و دراوسێ تازانه‌ خزمه‌كانی ئێمه‌یان نه‌ده‌ناسین.

یه‌كێك له‌و تێكۆشه‌رانه‌ی بۆ ماوه‌ی یانزده‌ساڵ هاتووچۆی ماڵمانی ده‌كرد هاوڕێ ئه‌بو عه‌لی یان باوكی سروه‌ یان مامۆستا فه‌تاح و چه‌ندین ناوی نهێنی تر به‌ڵام له‌ناو ئێمه‌دا به‌ (مامۆستا) بانگمان ده‌كرد هه‌رچه‌ند ناوه‌ڕاستییه‌كه‌ی (عیزه‌ت حاجی عوسمان)، دیاره‌ باسكردنی (مامۆستا) به‌چه‌ندین كتێب كۆتایی نایه‌ت، به‌ڵام ڕۆژێكیان هاوین بوو له‌گه‌ڵ باوكم قسه‌ی ده‌كردوو دواتر بڕیاردرا بچین بۆ سه‌یران، باوكم به‌ دایكی ووت (ئه‌خته‌ر) ئه‌چین بۆ سه‌یران خۆت و مناڵان كۆكه‌ره‌وه‌، هێنده‌ی نه‌برد من و په‌رواو ئاشنای خوشكم ئاماده‌بووین و به‌ڵام وه‌ك هه‌موو جارێك ئاكۆی برام به‌ ده‌گمه‌ن له‌گه‌ڵمان ده‌هات، ده‌شمانزانی زۆربه‌ی سه‌یرانه‌كانمان بۆ لای پێشمه‌رگه‌یه‌، كه‌وتینه‌ ڕێ و ووتمان ئه‌مه‌ كوێ یه‌ باوكم ووتی دوكانیان، كه‌ده‌كه‌وێته‌ پشتی زنجیره‌ چیای گۆیژه‌ وه‌، هاوڕێ ئه‌بو عه‌لی ( مامۆستا) ووتی سه‌یری بن داره‌كان بكه‌ن و ئه‌گه‌ر پیاوێكی كه‌چه‌ڵتان بینی پێم بڵێن، ئاشنا ووتی : ئه‌گه‌ر جامانه‌ی له‌سه‌ربوو چۆن بزانین كه‌چه‌ڵه‌؟ مامۆستا پێكه‌نی و ووتی گه‌رمایه‌و ئێستا دایگرتووه‌، به‌ڵێ هێنده‌ی نه‌برد كاكی پێشمه‌رگه‌مان بینی و له‌ شوێنێك چاوه‌ڕوانی ده‌كرد و پێشوازی لێكردین، مامۆستا پێوه‌ی دیار بوو كه‌ زۆری خۆشده‌وویست و هه‌رله‌ خۆشه‌وویستیدا به‌ كه‌چه‌ڵ بانگی ده‌كرد به‌ڵام ناوێكی لێنا ئه‌ویش ( حه‌مید) كه‌ دواتر له‌لای ئێمه‌ به‌وه‌ ناسرا به‌ڵام ناوه‌ ڕاسته‌قیینه‌كه‌ی ( بورهان حاجی عوسمان ) كه‌ دوای شه‌هید بوونی ئه‌و ناوه‌م لا ئاشكرا بوو.

(هاوڕێ حه‌مید) چه‌ند شتێكی ڕاده‌ستی مامۆستا و باوكم كردوو دواتر له‌ ناو سه‌یاره‌كه‌ماندا شاردرایه‌وه‌و گه‌ڕاینه‌وه‌ بۆ ماڵ، پاش ماوه‌یه‌ك بینیم (هاوڕێ حه‌مید) هات بۆ ماڵمان به‌ڵام ئه‌مجاره‌ كراس و پانتۆڵی پۆشی بوو هه‌رگیز نه‌ده‌گوترا ئه‌مه‌ له‌ شاخ بووبێت، هه‌میشه‌ ڕووخۆش و به‌گاڵته‌و پێكه‌نینه‌وه‌ ده‌هات و ده‌چوو هه‌میشه‌ قسه‌ی خۆشی بۆ ده‌كردم و به‌رزی ده‌كردمه‌وه‌ و وام هه‌ست ده‌كرد منداڵێكی هاوته‌مه‌نم بێت. ڕۆژان تێپه‌ڕی و بوو به‌ جه‌ژنی قوربان منیش جلی كوردیم بۆكرابوو له‌ گه‌ڵ جووتێ كلاش كه‌ زۆر دڵم به‌ جله‌كانم خۆش بوو له‌به‌رده‌رگا بووم كاتێكم زانی له‌ دواوه‌ یه‌كێك ده‌ستی خسته‌ سه‌رشانم و كاتێك ئاووڕم دایه‌وه‌ مامۆستا و براكه‌ی بوون كه‌ یه‌كه‌م جار بوو به‌یه‌كه‌وه‌ بێن بۆ ماڵمان، (هاوڕێ حه‌مید) باوه‌شی پیاكردم و به‌رزی كردمه‌وه‌و ڕووی كرده‌ مامۆستا و پێ ی ووت: ئه‌مه‌ له‌ كوێخا ئه‌چێ به‌م جله‌كوردییانه‌وه‌، كوێخای كوڕی ئاغا، باشه‌ ئه‌م كوێخایه‌ چۆن بكه‌ین به‌ شیوعی ؟ ، مامۆستاش وه‌ك هه‌موو جارێك و به‌ هێمنیییه‌كه‌ی خۆی و به‌ زه‌رده‌خه‌نه‌یه‌كه‌وه‌ وووتی خه‌مت نه‌بێ ده‌مێكه‌ له‌گه‌ڵمانه‌. ئیتر له‌و ڕۆژه‌وه‌ ته‌نها به‌ كوێخا بانگی ده‌كردم.

ڕۆژێكیان بۆ خۆشی دایكم به‌هاورێ حه‌مید ی ووت ڕۆڵه‌ی گیان ئه‌رێ تۆ بۆ ژن ناهێنیت؟ ئه‌ویش وه‌ڵامه‌كه‌ی ئاماده‌بوو ڕوویكرده‌ دایكم و ووتی دایكی ئاكۆ ژن هه‌یه‌ به‌ڵام مه‌لا نییه‌، ئه‌ی له‌كوێ ماره‌ی بكه‌م؟ باوكم ووتی مه‌لا له‌سه‌ر ئێمه‌، دراوسێییه‌كی باشمان هه‌یه‌و جێگه‌ی متمانه‌یه‌ تۆ ڕۆژێك دابنێ و با به‌یه‌كه‌وه‌ بڕۆین. پاش چه‌ند ڕۆژێك قسه‌كه‌ بوو به‌ڕاست و مه‌لا سه‌عیدی دراوسێمان له‌گه‌ڵمان هات و مه‌راسیمه‌كه‌ به‌ڕێوه‌چوو، له‌گه‌ڕانه‌وه‌ بۆماڵه‌وه‌ له‌ناو سه‌یاره‌كه‌دا ته‌نها من و باوك و دایكم و مه‌لا سه‌عید بووین، باوكم دیاری و پاره‌ی پێشكه‌ش به‌ مه‌لا كرد و مه‌لاش دوودڵی پێوه‌دیاربوو به‌ڵام خۆی بۆ نه‌گیراو پرسیاری كرد: كاك ئه‌حمه‌د من زۆر ڕێزی تۆو داده‌ ئه‌خته‌ر ده‌گرم و متمانه‌م پێتانه‌ به‌ڵام چوونه‌ ئه‌م ماڵه‌ به‌م بێده‌نگییه‌ پرسیاری له‌لا دروستكردووم، باوكم ووتی مامۆستا گیان دڵت هیچ نه‌كات من ده‌زانم كه‌ به‌ڕێزت چه‌ند مرۆڤێكی نیشتمانپه‌روه‌ریت هه‌ربۆیه‌ تۆمان هه‌ڵبژارد له‌به‌ر ئه‌وه‌ی ئه‌وكوڕه‌ گه‌نجه‌ له‌ عه‌سكه‌ری فیراره‌و نامانه‌وێت توشی كێشه‌ببێت، مه‌لا سه‌عید زۆر خۆشحاڵبوو به‌و قسه‌یه‌و ده‌یگوت پاره‌و دیاریم ناوێت ده‌بێت دیاری من بێت بۆ ئه‌و دووانه‌ چونكه‌ ئێستا هه‌ستده‌كه‌م خێرێكم كردبێت.

(شه‌هید بورهان) پاش هاوسه‌رگیری له‌گه‌ڵ (خاتوو شلێر) كه‌ لای ئێمه‌ به‌ (سوهام) ناسرابوو، به‌رده‌وام بوون له‌كاری حزبی شان به‌شانی یه‌كتر هاتووچۆیان ده‌كردین و هه‌ندێ جار به‌ ته‌نهاش سه‌ردانیان ده‌كردین‌، شایه‌نی باسه‌ هاوڕێ شلێر له‌ خانه‌واده‌یه‌كی به‌ناوبانگی نیشتمانپه‌روه‌ری شاری كه‌ركوكن.

ڕۆژێك زه‌نگی ته‌له‌فۆن لێیدا و من وه‌لاممدایه‌وه‌ و پێی ووتم كوێخا چۆنی؟ دایه‌ له‌ ماڵه‌؟ منیش دایكم بانگ كرد ووتی كێیه‌؟ ووتم پێی ووتم كوێخا، وا بزانم یان مامۆستا یه‌ یان براكه‌ی، كاتێك دایكم كه‌وته‌ قسه‌ له‌گه‌ڵی زۆر به‌كورتی بوو به‌ڵام هه‌ستم كرد دایكم ڕه‌نگی ده‌مووجاووی گۆڕدرا كه‌ ئه‌وه‌ش نیشانه‌ی شڵه‌ژان و ترسێك بوو ، هه‌رچه‌نده‌ یه‌كه‌م جارو ده‌توانم بڵێم دواجار بوو كه‌ مامۆستا ته‌له‌فۆن به‌كار بهێنێت بۆ په‌یوه‌ندی پێمانه‌وه‌، به‌ كورتی له‌ قسه‌كانیدا ووتبووی : كه‌چه‌ڵ زۆر نه‌خۆشه‌و براوه‌ته‌ خه‌سته‌خانه‌ ده‌ڵێن حاڵه‌ته‌كه‌ی خراپه‌و ناهێڵن كه‌س سه‌ردانی بكات بۆ ئه‌وه‌ی كه‌س لێوه‌ی توش نه‌بێت، نیازتان نییه‌ ئه‌م هاوینه‌ سه‌فه‌ربكه‌ن؟ . به‌ واتایه‌كی تر به‌ ناڕاسته‌وخۆ ئه‌وه‌ی به‌دایكم گه‌یاند هاوڕێ حه‌مید گیراوه‌و هه‌وڵبده‌ن ماڵ به‌جێبهێڵن نه‌باده‌ شوێنه‌كه‌تان ئاشكرا بووبێت له‌ لایه‌ن ئه‌منه‌وه‌، هه‌ڵبه‌ته‌ ئێمه‌ له‌ ماڵی خۆمان ماینه‌وه‌ چونكه‌ نه‌ده‌كرا ڕووبكه‌ینه‌ هیچ ماڵه‌‌ خزمێك یان ناسراوێك له‌به‌ر ئه‌وه‌ی زۆربه‌یان خۆمان ئاسا له‌ سیاسه‌ته‌وه‌ نزیك بوون جا چ ئه‌وانه‌ی شیوعی بوون یان سه‌ربه‌لایه‌نه‌كانی تری كوردستان، به‌ڵام قاره‌مانێتی و خۆراگری ئه‌و مرۆڤه‌ مه‌زنانه‌ نه‌یانهێشت كه‌ به‌هۆی ئه‌وانه‌وه‌ بكه‌وێته‌ به‌رده‌ستی ده‌زگا داپڵۆسێنه‌ره‌كان، گیرانی ئه‌و دوو هاوڕێیه‌ كاتی خایاند و ئێمه‌ش خانووه‌كه‌مان ته‌واو بوو دواتر گواستمانه‌وه‌ له‌ گه‌ڕه‌كی دارۆغا بۆ گه‌ڕه‌كی تووی مه‌لیك، ماڵه‌كه‌شمان هه‌روه‌ك جاران بووه‌وه‌ به‌ په‌ناگه‌، هه‌واڵی هاوڕێیانی زیندانی نه‌بوو.

ڕۆژێكیان درواسێیه‌كمان ووتی دوێنێ جه‌نازه‌ی براكه‌ی نوری عوسمان یان هێنایه‌وه‌و ناشتیان، ئه‌مجاره‌ش دایكمم بینی نه‌ك هه‌ر ڕه‌نگی تێكچوو به‌ڵكو گریانیش بوو به‌ كاری ڕۆژانه‌ی، پاش ماوه‌یه‌ك ناسیاوێكمان تانكه‌ره‌ ئاوی بۆ هێناین چونكه‌ بێ ئاوی بوو ئه‌و ده‌مه‌، ناسیاوه‌كه‌مان ووتی ئاسۆ گیان دڵم نایه‌ت له‌ ئه‌خته‌ر بپرسم به‌ڵام تۆ پێم بڵێ بۆ چی جلی ڕه‌شی له‌ به‌ردایه‌؟ منیش ووتم براده‌رێكی باوكم ئیعدام كراوه‌، ناسیاوه‌كه‌مان ووتی براده‌ری باوكت بێت یه‌عنی شیوعییه‌، تێگه‌یشتم، به‌داخه‌وه‌.

له‌ نیوه‌ڕۆیه‌كی زۆر گه‌رم دا چووینه‌ سه‌ردانی هاوڕێ حه‌مید به‌ڵام ئه‌مجاره‌یان له‌ گۆڕستانی سلێمانی، ئه‌مجاره‌یان مامۆستا و باوكم وه‌كو سه‌ردانه‌كه‌ی دوكانیان ئاره‌زووی قسه‌كردنیان نه‌بوو، خه‌مبارو دڵپڕبوون، له‌لای شه‌هید بورهانه‌وه‌ كه‌وتینه‌ ڕێ بۆ لای شه‌هیدانی حزب و گه‌ل، له‌وڕۆژه‌دا من ناوی ته‌وای شه‌هید بورهان ی خۆڕاگر فێر بووم كاتێك له‌سه‌ر كێله‌كه‌ی خوێندمه‌وه‌.

خاتوو شلێری خۆڕاگڕ مه‌حكوم بوو به‌ زیندانی هه‌تا هه‌تایی، به‌دڕنده‌ترین شێوه‌ ئه‌شكه‌نجه‌درابوو، هه‌تا كۆرپه‌له‌كه‌شی له‌ ده‌ستدا بوو له‌ زینداندا، هه‌ڵبه‌ته‌ به‌ڕێزیان له‌ چاووپێكه‌وتنێكی به‌رنامه‌ی ئه‌وانه‌ی ئه‌م ڕۆژه‌یان دروستكرد به‌ته‌واوی باس له‌وساتانه‌ده‌كات، دواتر به‌ لێبوردنی گشتی ئازادكرا.

قاره‌مانێتی و خۆراگری ئه‌م هاوڕێیانه‌ وای كرد كه‌ ژیانی ئێمه‌ پارێزراوبێت، به‌رگه‌ی هه‌موو جۆره‌ ئه‌شكه‌نجه‌یه‌كی دڕاندانه‌یان گرتبوو به‌ڵام هیچیان نه‌دابوو به‌ده‌ست جه‌لاده‌كانه‌وه‌. ئه‌مه‌ش واییكرد كه‌ چه‌ندین هاوڕێ ی تر به‌رده‌وام هاتووچۆیان ده‌كردین، ته‌نانه‌ت له‌ كۆتایی هه‌شتاكان و پێش ڕاپه‌ڕین هه‌ردوو هاوڕێیان ئه‌بو فاروق( عومه‌ر عه‌لی شێخ) و دایكی به‌هار( په‌خشان زه‌نگه‌نه‌) كه‌ به‌ نهێنی هاتبوونه‌وه‌ ناوشارو كاری نهێنییان ده‌كرد، له‌ شاری سلێمانی هاتنه‌ ماڵمان و كۆبوونه‌وه‌یان له‌گه‌ڵ ( مامۆستا) دا ده‌كرد، بێگومان هه‌مووی ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ ئازایه‌تی شه‌هید بورهان ی نه‌مرو هاوڕێ شلێری قاره‌مان كه‌ سه‌لماندیان شیوعییه‌ت له‌ مردن به‌هێزتره‌و له‌ ‌په‌تی سێداره‌ش به‌رزتره‌.

شایه‌نی باسه‌ شه‌هید بورهان یه‌كه‌م و دوا شه‌هیدی ئه‌و بنه‌ماڵه‌ تێكۆشه‌ره‌ نییه‌ به‌ڵكو كاروانی به‌رخودانی بنه‌ماله‌كه‌ی زۆر دورودرێژه‌.

سه‌ری ڕێزو نه‌وازش داده‌نه‌وێنم بۆ شه‌هید بورهان و سه‌رجه‌م شه‌هیدانی كوردستان و شه‌هیدانی ڕێگای ڕزگاری

سڵاوو هه‌زاران سلاوو له‌ گیانی پاكی شه‌هیدانی ڕێگای نیشتمانێكی ئازادو گه‌لێكی به‌ختیار

  • 1