ئەم هەواڵە بڵاوبكەوە
FaceBook  Twitter  

 

نووسین كردەیەكە كە نووسەر بكەرەكەیەتی و یەكێَكە لە قورسترین كارەكانی نووسەری جددی، بەوپێیەی كە ئەم كردەیە هەم دیكۆمێنت دەكرێت و هەم بەرپرسیارێتییەكە لەئاست بابەتێتی و ئەخلاقیاتی دەربڕین لەلایەك، هەم شكاندنی ئەو هێڵە سوورانەیە كە كایەكانی سیاسی و كۆمەڵایەتی و كولتووری دیارییان كردووە، لەلایەكی دیكە كە من بە نووسینی سپی ناوی دەبەم، ئەویدیكەش كە هیچ ئەخلاقیات و بەرپرسیارێتییەكی تێدا نییە و تەنیا ئامادەگییەكی بازاڕییە و وەكو كاڵایەكی بێبەها تەماشا دەكرێت، بە نووسینی ڕەش ناوی دەبەم، سانسۆریش لەبەرامبەر ئەو دوو جۆرە نووسینە ئەوكاتە كاریگەرییە پۆزەتیڤییەكەی هەست پێدەكرێت كە خوێنەر بەبەشداری لەدروستكردنی فەزای گشتی لەقەڵەمی دەدات لەدژی ئازادی رادەربڕین دەیناسێ‌ كە سیاسەتی چەوت فەزاكە دەخوڵقێنێ‌. 

ئەو پێناسەیەی كە بۆ سانسۆر لەسەر نووسین كراوە تائێستا و نووسەریش ئیلتیزامی پێوە دەكات، جۆرێكە لەهەڵە تێگەیشتن لەچەمكەكە، چونكە ئەو سانسۆرەی كە لەدەرەوەی خود دەخرێتە سەر نووسین، بەشێكی پێوەندی بە سیاسەت و بە میدیاوە هەیە، بەشەكەی تری خودییە، چونكە ئەگەر سانسۆرێك نەبێت لەسەر نووسین، واتە ئەو سانسۆرەی كە ئەخلاقیات و لێپرسراوێتی دەپارێزێت و سپییە، مەبەستم ئەو خەمەیە كە نووسەری جدی هەیەتی لەسەر ئەو بابەتانەی كە پەیوەندییان بە كۆمەڵگەوە هەیە، ئەو فەزایە دەخوڵقێنێ‌ كە ئێستا لە دنیای میدیای كوردیدا هەیە، یان ئەو فەوزایە دەخوڵقێنی كە بەناوی ئازادییەوە هەموو جۆرە نامەعقولییەك لەژێر عینوانی ئازادیدا دەكرێت بە لۆژیك و سەرەنجام نووسینی ڕەش بەرهەم دێنێ‌. 

جیاوازی لەنێوان ئەو ئازادییەی كە لەقسەكردنی دەرەوەوی میدیادا هەیە و لەڕاستیدا دژی ئازادییە، لەگەڵ ئەو نووسینەی كە تەسكیە دەكرێت لەلایەن خوێنەری شارەزا و هۆشیارەوە، ئەو سانسۆرە ئەخلاقییەیە كە خودی نووسەر بەبێ‌ ترس لەبەرامبەر هەر جۆرە هێڵێكی سوور دەیخاتە سەر خۆی و بەرژەوەندی گشتی دەخاتە پێش ئەو مۆدێلەی كە پاڵەوانێتیەی كە كراون بە ئەستێرەی شاشە و میدیا بەتایبەتی، ئەوەی كە ئێستا زۆرترین بەناو نووسەری بەرهەمهێناوە و هیچ كاریگەرییەكیشیان نییە لەسەر خوێنەر، ئەو ململانێ‌ سیاسییە ناعادیلانەیە كە هەوڵدەدات لەڕێگەی جۆرە میدیایەك كە دژ بەهەموو هۆشیارییەكی سیاسی، نووسینی جدی و سپی هاوتا بكات لەگەڵ ئەو جۆرە نووسینەی كە ڕێگە پێدراو نییە و ڕەشە، یان هیچ بەهایەكیان نییە، مەبەستم لەو نووسینانەیە كە لەڕێگەی فەیسبوك یان وێب سایتە نامولتەزیمەكانەوە بڵاو دەكرێنەوە. 

ئامادەگی یەكێكە لەو هۆكارانەی كە نووسینی ڕەشی كردووەتە مۆدێلێك بۆ بەشداریكردن لەپرۆسەی سیاسی، ئەم حالەتە گەورەترین مەترسییەكە هەم بۆسەر كایەی سیاسەت و هەم بۆسەر نووسەری بیركەرەوە، چونكە لەلایەك گورزێكی كوشندە لەزمانی سیاسەت دەدات و ئامانجەكەشی ئاراستەكردنی خەڵكە بەو ستایلە، لەلایەكی تر خوێنەر دەكات بە كارێكتەرێك بۆ ئەوەی بیر نەكاتەوە، ئەم مەترسییە لەشوێنێكی دیكەدا هەستی پێدەكرێ‌ كە هیچ بەهایەك ناهێڵێتەوە بۆ خاوەندارێتی، ئەو خاوەندارێتییەی كە نووسەری جدی و نووسینی سپی لەیەكتر جیا دەكاتەوە، ئەم بەناو ئامادەگییەی كە بەلێشاو خاوەن نووسینە ڕەشەكانی هێناوەتە ناو دنیای نووسینەوە، هەوڵێكە بۆ كوشتنی عەقڵ و مەعریفەت، هەم هەوڵێكە بۆ شاردنەوەی ئەو خودە نەخۆشانەی كە لەڕووی سایكۆلۆژییەوە خراپ خاڵی بوونە لەئامادەگی، لەوەش مەترسیدارتر ئەوەیە كە پێناسەی خودی ئامادە دەخاتە ناو چوارچێوەیەكەوە كە نووسینی سپی و ڕەش پێكەوە سانسۆر بكرێت.

 

  • 1