ئەم هەواڵە بڵاوبكەوە
FaceBook  Twitter  

 

كورد لە سەرەتای دامەزراندنی عێراقەوە، هەر لە مەلەكییەوە تا عەبادی، تاكو ئێستاش كەسێكی حوكمڕانی نەدۆزیوەتەوە مامەڵەیەكی مرۆڤانە لەگەڵ داوا ڕەواكانیدا بكات، بۆیە لێرەوە بە پێويستی دەزانین ڕوون بكرێتەوە كە ئایا بڕیاری لایەنە كوردییەكان لە گفتوگۆ سەرەتاییەكانی پێكهێنانی حكوومەتی نوێی عێراقیدا چییە و خۆیان لە كام بەرەی شیعەدا دەدۆزنەوە، عەبادی یان مالیكی؟.

 بۆ ئەوەی بڕیارێكی دروست بۆ ئێستا بدەین، پێویستە پێداچوونەوە بە ڕابردووی ئەم دوو كەسایەتییەدا بكەین، لە كۆتاییەكانی دەسەڵاتی مالیكی وەك سەرۆكوەزیران، بڕیاری بڕینی بودجەی كوردستانی دا، لە پاش هاتنەسەر كورسیی دەسەڵات، عەبادییش درێژەی بەم هەنگاوە دا و زیاتر لەمەش، بەڵكوو كار گەیشتە بڕینی بەشی كوردستان لە دەرمان و پێداویستیی پزیشكی و، نەناردنی پارەی جووتیارانیشی هاتە سەر.

 كاتێك مالیكی سەرۆكوەزیران بوو، بەردەوام هەڕەشەی بەكارهێنانی هێزی دەكرد لە دژی حكوومەتی هەرێم و هەوڵی داگیركردنی ناوچە كوردستانییەكانی دەدا، بەڵام لە رووداوەكانی ۱٦ ئۆكتۆبەردا، عەبادی بە كردار ئەم هەڕەشانەی مالیكی جێبەجێ كرد و دەیان تاوانیشی لە دژی هاووڵاتیانی كورد لەم ناوچانەدا ئەنجام دا و داوای گەڕانەوەی كوردی دەكرد بۆ هێڵی ۳٦.

 مالیكی، بەردەوام هەولی دەدا پێگەی كورد بێهێز بكات لە بەغدا و دەسەڵاتەكانی حكوومەتی هەرێمیش كەم بكاتەوە و ڕێگری بكات لە هەناردەكردنی نەوتی هەرێم بۆ دەرەوەی وڵات، هەر لە ژێر دەسەڵاتی عەبادیدا، وەزیر و بریكاری وەزیر و سوپاسالاری عێراق كە كورد بوون، هەموویان دوور خرانەوە و پێگەی كورد لە خراپترین باریدا بوو لە دوای ۲٠٠۳، هاوكات لە ۱٦ی ئۆكتۆبەردا ویستی وا بوو بە یەكجاری كۆتایی بە دەسەڵاتی كوردی و حكوومەتی هەرێم بهێنێت.

 مالیكی، بە شێوەیەكی نهێنی و لە رێگەی یارمەتیی ماددییەوە هەندێك حیزبی كوردستانی هان دەدا بۆ پەرتەوازەكردنی هێزە سیاسییە كوردییەكان و دروستكردنی پشێوی لە هەرێمی كوردستان، بەڵام عەبادی لە كوردستان لیستی هەبوو بۆ هەڵبژاردنەكان لە كوردستان و لە رێگەی راگەیاندنەكان و  لە كۆنگرە ڕۆژنامەوانییە هەفتانەییەكانیدا، خەڵكی كوردستانی هان دەدا بۆ دروستكردنی پشێوی لە كوردستان و بە ڕەسمی پێشوازی لە وەفدە حیزبییەكان دەكرد و لە بودجەی ۲٠۱۸ ناوی هەرێمی لادابوو و لە بری ئەوە، ناوی پارێزگاكانی باكووری بەكار هێنابوو.

 تایبەت بە جێبەجێكردنی ماددەی ۱٤٠ و پرسی ناوچە دابڕێندراوەكان، مالیكی ساڵانە بودجەی بۆ لیژنەكە دابین دەكرد و بڕیارەكانی بەعس تایبەت بە زەوییە داگیركراوەكانی كوردی هەڵوەشاندەوە و تەعریب بوونی نەمابوو، كە عەبادی پۆستی سەرۆكوەزیرانی وەرگرت، لیژنەی تایبەت بە ماددەی ۱٤٠ی هەڵوەشاندەوە و كەركووكی داگیر كرد و تەعریب دەستی پێكردووەتەوە و بڕیارەكانی سەردەمی بەعسی لە دژی هاوولاتیانی كورد دووبارە كار پێكردەوە.

 ئەوەی زۆر گرینگە لەم گفتگۆ سەرەتاییانەی تایبەت بە پێكهێنانی حكوومەتی نوێی عێراقیدا، شاندی هاوبەش خۆیان بەدوور گرتووە لە ورووژاندنی وڵاتانی هەرێمی و بەكارهێنانی كورد وەك كارتی فشار لە دەست هێزە كاریگەرەكان دژ بە هێزەكانی بەرامبەریان، بەڵكوو تاكە شت كە گرینگیی پێ بدەن، جێكردنەوەی داواكارییەكانی كوردە لە بەرنامەی حكوومەتی داهاتووی عێراقدا.

 لە لایەكی دیكەوە، عەبادی مەترسیی زۆر زیاترە لە مالیكی بۆ سەر كوردستان، ئەویش لەبەر چەند هۆكارێك، مالیكی بە سیاسییەكی نزیك لە ئێران و تارادەیەك شەفاف لەكاری سیاسیدا ناسراوە، بەڵام عەبادی بە دووڕووترین سیاسی لە مێژووی عێراقدا هەژمار دەكرێ و هاوكات كەسایەتییەكی ناڕوونی هەیە، لە لایەكەوە بە نزیك لە ئەمەریكا و بە كرداریش بەرنامەكانی بەریتانیا لە عێراقدا جێبەجێ دەكات و یارمەتیدەرە بۆ زیادكردنی هەژموونی ئێران لە عێراقدا، ئیدی بۆمان ڕوون دەبێتەوە تاكە بنەما بۆ پاڵپشتیی هەر كوتلەیەك، بەڵێنی بەدیهێنانی مافە دەستوورییەكانی كوردستانیانە بە ئامادەبوونی لایەنی سێیەم لە عێراقدا، ئەگینا سیاسییە عێراقییەكان هەمووان كۆك و تەبا و تەواوكەری یەكترن لە دژایەتیكردنی گەلی كورددا.

  • 1