ئەم هەواڵە بڵاوبكەوە
FaceBook  Twitter  

بەشی حەوتەم

{جیایى یه‌کان به‌ڕێگاى ڕه‌دووکه‌وتن}

له‌به‌شى پێشووترى ئه‌م په‌رتووکه‌دا، لێکۆڵێنه‌وه‌و باسێکى ووردترمان له‌مه‌ڕ جیابونه‌وه‌و جیاوازى یه‌کان کردووه‌. لێکدانه‌وه‌یه‌کى دیالێکتیکیمان خستووه‌ته‌ڕوو له‌باره‌ى جیابوونه‌وه‌کان.

جیاوازىیه‌کان له‌کوێوه‌ سه‌رچاوه‌ ده‌گرن؟! جیاوازیه‌کان چۆن به‌ئه‌نجام ده‌گه‌ن؟ ئایا جیاوازىیه‌کان له‌ڕووکارى ده‌ره‌وه‌یه‌ یان له‌ناوه‌ڕۆکدایه‌؟!یان هه‌ردوو لایه‌نى پێکهاته‌ ماددىیه‌که‌ى سه‌رچاوه‌ن بۆ جیاوازى؟ بێگومان ئه‌م پرسیارانه‌و چه‌ند پرسیارى تریش به‌ڕۆشنى وه‌ڵامیان پێدراوه‌ته‌وه‌و شیکارىیه‌کى دیالێکتیکى مان به‌ئه‌نجام گه‌یاندووه‌. بنه‌ڕه‌تى جیاوازىیه‌کانمان ڕاگه‌یاندووه‌و خستووته‌ڕوو.

به‌ڵام جیاییه‌کان له‌لاى بزوتنه‌وه‌ى بنیات نان و ده‌سته‌ى جیابووه‌وه‌ له‌ (حککا)، هه‌ڵوێسته‌و لێکدانه‌وه‌یه‌کى میتا فیزیکانه‌ى به‌خۆیه‌وه‌ گرتووه‌و نه‌یتوانیوه‌ کرۆکى جیابوونه‌وه‌کان به‌فۆرمى دیالیکتیکى یانه‌ى خۆیدا ببرێت و جیاوازییه‌کان بنه‌مایه‌کى ماددى یان هه‌بێت.

(رضای مقدم) له‌ڕاگه‌یاندنى ڕۆژنامه‌گه‌رى وازهێنانى له‌ (حککا) که‌مێژووى 9ى نیسانى 1999 پێوه‌یه‌. هیچ لێکدانه‌یه‌کى ڕۆشنى تێدانىیه‌و نه‌یتوانیوه‌ هه‌ر هیچ نه‌بێت سه‌ره‌داوێک له‌لایه‌ن و خاڵى جیاوازى هزرى له‌ هۆى جیابوونه‌وه‌کانى له‌بارى تیۆرى و ڕامیارىیه‌وه‌ ده‌ربخات و له‌ نامه‌ى جیاوازبوونه‌وه‌یدا به‌یان بکات. ته‌نها ئه‌وه‌نده‌ى ڕاگه‌یاندووه‌ که‌ ئه‌و حیزبه‌ ئینتقالىچینایه‌تى نه‌کردووه‌و نه‌ى توانیوه‌ ببێت به‌حیزبى سۆسیالیستى چینى کرێکار، یان به‌یانى ئه‌وه‌ ده‌کات ئه‌م کاره‌ که‌ جێ به‌جێ نه‌کراوه‌ ئه‌وا به‌پێی لێکدانه‌وه‌ى سه‌ره‌تاى دروست بوونى (حککا) ئیتر ئه‌و حیزبه‌ ده‌بێته‌ حیزبێکى ناکرێکارى. یان له‌فۆرمى مارکسیست بوونى ده‌رده‌چێت.

هه‌روه‌ها ده‌ڵێت له‌ سنووربه‌ندىیه‌ به‌رنامه‌یى و تاکتیکى یه‌کاندا به‌شوێن شوناسه‌که‌یدا بگه‌ڕێی، له‌ ئه‌نجام دانیدا شکستى هێنا. واتا ته‌نها قسه‌ و قسه‌ڵۆکى له‌سه‌ر ئه‌وه‌یه‌ که‌ ئینتقالى چینایه‌تى پێوه‌ دیار نىیه‌ یان به‌یانى جێگه‌و ڕیگه‌ى گۆڕان به‌حیزبى چینى کرێکار ئه‌نجام نه‌دراوه‌.

ئه‌م لێکدانه‌وانه‌ى (رضای مقدم) خود هه‌ڵخه‌ڵه‌تاندنى پێوه‌ دیاره‌ نه‌وه‌کو خود هوشیارى. چونکه‌ له‌به‌روارى دروست بوونى و هه‌وڵه‌کانى له‌ پێناو دروست بوونى (حککا)دا به‌شدار بووه‌ هه‌روه‌کو خۆشى ڕایگه‌یاندووه‌.

به‌رنامه‌ى حیزب له‌یه‌که‌مین جاردا چۆن قبوڵ کراوه‌! چۆن ڕێگه‌ى پێ درا که‌ به‌رنامه‌ى ڕاگه‌یاندراوى حیزب بێت؟! هه‌ڵبه‌ت مه‌به‌ستمان به‌رنامه‌ى (دنیاى باشتر)ه‌ که‌خۆشى هه‌ر ئه‌و مه‌به‌سته‌ى هه‌یه‌. یان کارێکى به‌ئه‌نجام گه‌یاندووه‌ که‌له‌ڕێگه‌ى ئه‌وه‌ى که‌ پرۆسیسى به‌رنامه‌ى (حکا)ى کردووه‌و دواتر لێی هاتنه‌ده‌ره‌وه‌و هه‌روه‌ها بۆ به‌رنامه‌ى (حککا)یش ده‌بێت به‌هه‌مان ئه‌زموونیدا بباته‌وه‌. واته‌ کارێک که‌ (رضای مقدم) و هاوڕێکانى ئه‌نجامیان داوه‌ هه‌وڵێکى ئه‌مپریستىیانه‌یه‌و هۆشیارى تیادا پرۆسیس نه‌کراوه‌و ئاوه‌زى هۆشیارانه‌ جێگاى به‌ئاوه‌زێک که‌له‌سه‌ر ئه‌زموون گه‌رى بنیات نرابێت نه‌گرتووه‌ته‌وه‌. ئه‌م لایه‌نانه‌ى بیرکردنه‌وه‌و پراکتیک کردنى له‌ بزووتنه‌وه‌ى چینى کرێکاردا، ترسناکى یه‌که‌ى به‌ئاستى هێرش کردنێکى هه‌مه‌لایه‌نه‌ى بۆرژوازىیه‌ بۆسه‌ر بزوتنه‌وه‌که‌یان، له‌به‌ر ئه‌وه‌ ده‌بێت له‌سۆنگه‌ى ئه‌مه‌وه‌ ئاوه‌زێک به‌کار بهێنرێت که‌له‌سه‌ر بنه‌ڕه‌تى ئه‌زموون گه‌ڕایى بنیات نه‌نرێت و هه‌روه‌ها چاوه‌ڕێی ئه‌وه‌ نه‌کرێت که‌ بزانرێت ئه‌و میتۆده‌ جێ به‌جێ ده‌بێت له‌ دیفاکتۆى کۆمه‌ڵایه‌تى و بیۆس پۆلیتیکۆس ى چینایه‌تى و ئابوورى کۆمه‌ڵگادا. به‌ڵکو تێزه‌کانى بزوتنه‌وه‌که‌ و هه‌روه‌ها تێزى ناو به‌رنامه‌یه‌کیش هه‌موولایه‌نه‌کانى هه‌ڵبسه‌نگێنرێت و په‌یڤینى دیالێکتیکانه‌ى بۆ بکرێت.

ئاستى په‌یوه‌ندى و هه‌وڵ و کۆششه‌کانى بۆ ئاسۆدار کردنى بزوتنه‌وه‌ى چینى کرێکار تیدا لێبکۆڵرێته‌وه‌ و ئینجا وه‌ک به‌رنامه‌ى حیزب دا بنرێت له‌سه‌ر ئاستى پرۆسیس کردن و له‌ڕه‌وشه‌ جیاجیاکاندا وه‌ڵامى گونجاوى زانستى و پراکتیکى خۆى هه‌بێت. سانا نىیه‌ که‌سێک یان ئه‌ندامێک له‌دروست بوونى حیزبدا ده‌ست و نه‌خشه‌ى هه‌بێت و پاش چه‌ند ساڵ بڕیارى له‌سه‌ر به‌رنامه‌ بڕیارێکى پێچه‌وانه‌ بێت.

له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا له‌ کۆنگره‌و هه‌روه‌ها له‌سه‌ره‌تایى دروست بوونه‌که‌ شدا به‌رنامه‌ى پێ هه‌زم کرابێت و وه‌ک خۆراکى بزاوتنى چینى کرێکارى چواندوو بێت. به‌ڵام بێ ئه‌وه‌ى بڕیارێکى زانستى له‌ پشت بۆ چوون و دیدگا نوێ کانیه‌وه‌ بێت. بڕیارى نه‌گه‌تیڤى به‌رنامه‌یى خۆکردو ڕابردووى ده‌دات.

به‌ بڕواى من ده‌بێت ئه‌م ئاوه‌زه‌ به‌ته‌واوى له‌ناو بزاڤى چینى کرێکاردا له‌به‌ین ببرێت و هیچ په‌یوه‌ندییه‌کى پێوه‌ نه‌کرێت و نه‌بێت به‌ ئاوه‌زى جوڵان و پرۆتستۆکردنى. چونکه‌ ناتوانێت جێگه‌ى هه‌وڵێکى پرۆتستۆى ماددى سروشتى و زانستى ئاوه‌زێکى دیالێکتیکى و ماددى مارکسیست بگرێته‌وه‌. له‌به‌ر ئه‌وه‌ى لۆجیکى ئه‌و بیر کردنه‌وه‌یه‌ ناتوانێت جووت بێت له‌گه‌ڵ خواست و هه‌وڵه‌ تیۆرى و پراکتیکى یه‌کانى بزاڤى کۆمۆنیستى زانستى و ڕابه‌رایه‌تى و سه‌رپه‌رشتى بزوتنه‌وه‌ى چینى کرێکارو بزوتنه‌وه‌ى کۆمۆنیزمى زانستى بکات. چونکه‌ ئاوه‌زێکى دیالێکتیکى بوونى نىیه‌ له‌لاى تووێژه‌رو لێکۆڵیارى ئه‌و سه‌رکرده‌یه‌و به‌ ته‌واوى نه‌یتوانیوه‌ درکێکى مارکسیستى له‌سه‌ر دیفاکتۆى کۆمه‌ڵایه‌تى و ڕامیارى و چینایه‌تى و ئابوورى هه‌بێت و له‌ بنه‌ماکانى فه‌لسه‌فه‌ى بزاوتنى چینى کرێکارو هه‌وڵه‌کانى له‌پێناو به‌ده‌ست هێنانى دنیایه‌کى ته‌واو گۆڕاو دا تێگه‌شتبێت، له‌به‌رئه‌وه‌ىئاوه‌زى چه‌پىئێران و عێراق، ئاوه‌زێکى ئه‌بستراکته‌و دوورله‌ دیالێکتێک و لۆجیکى ئاوه‌زێکى زانستى و چاوڕوون و جیهان بینى قووڵ و ڕاسته‌ له‌به‌رامبه‌ر جیهانى ده‌ره‌وه‌ى ئاوه‌زدا.

له‌لایه‌کى تره‌وه‌ (ئیره‌جى ئازه‌رین) له‌ وه‌ڵامى نامه‌یه‌کى (اضغرى کریمیدا)و هه‌روه‌ها وه‌ک ڕاگه‌یاندنى وازهێنانى له‌ (حککا)دا له‌به‌روارى 16/حزیران/1999دا، چه‌ند په‌یڤینێکى خۆى له‌گه‌ڵ مه‌نسوری حیکمت و اضغری کریمى دا ئه‌نجام داوه‌. هه‌روه‌ها په‌یڤینه‌که‌ى ده‌گه‌رێته‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ى که‌ (ک.ک) له‌ڕابردوودا جیاوازىیه‌کى بنه‌ڕه‌تى له‌گه‌ڵ ئێستایدا هه‌یه‌. چونکه‌ به‌پێی ئه‌و بڕوایه‌ى ئیره‌جى ئازه‌رین و هه‌روه‌ها منسوری حیکمت (ک.ک) ناڕه‌زایه‌تى چینى کرێکاره‌. (ئیره‌جى ئازه‌رین) ئێستا ئه‌وه‌ ده‌بینێت له‌ناو (حککا)دا، که‌ ئه‌و میتۆده‌ گۆڕانى ڕیشه‌یی به‌سه‌ردا هاتووه‌و ده‌رچووه‌ له‌وه‌ى که‌جارێکى تر بگه‌ڕێته‌وه‌ سه‌ریان، به‌ڵام ئه‌م لێکدانه‌وه‌ى (ئیره‌جى ئازه‌رین) بێ به‌هاى و نه‌زۆکى به‌ئاستى نازانستى بڕواو بۆ چوونه‌کانى (ک.ک)ىیه‌. چونکه‌ فه‌لسه‌فه‌ى بیرو هۆشى (ک.ک) له‌سه‌ر ئه‌و بنه‌ڕه‌ته‌ بنیات نراوه‌و هه‌روه‌ها به‌رنامه‌که‌ شیان ڕه‌نگدانه‌وه‌ى هه‌مان میتۆده‌و ئه‌و میتۆده‌شى دروست کردووه‌ که‌ سیسته‌مى ئێستا ته‌نها له‌ڕێگه‌ى چاره‌ سه‌رسازىیه‌وه‌ ده‌گه‌یه‌نێت به‌ سۆسیالیزم. ئه‌گه‌ر ئێمه‌ له‌ناوى به‌رنامه‌ى (دنیاى باشتر)ه‌وه‌ باس و خواست بکه‌ین، ئه‌وا به‌وئه‌نجامه‌ى ده‌گه‌ین و ئه‌وه‌ ده‌رده‌که‌وێـت که‌ ڕه‌نگدانه‌وه‌ى لۆجیکى ئه‌و بڕواو بۆ چوونه‌ یه‌ که‌ ده‌ڵێت(ک.ک)ى ناڕه‌زایه‌تى چینى کرێکاره‌.ئه‌مه‌ش ڕاستى یه‌کى حاشا هه‌ڵنه‌گره‌و که‌ سیش ناتوانێت نکۆڵى لێ بکات ئه‌گه‌ر خۆى هه‌ڵ نه‌خه‌ڵه‌تێنىَ، یان نه‌یه‌وێت خۆڵ بکاته‌ چاوى ده‌روروبه‌رى چونکه‌ له‌زۆرترین شوێن و نووسراوه‌دا ده‌بینرێت و به‌به‌شێکى گه‌وره‌ى به‌ئه‌نجام گه‌شتنیان له‌ قه‌ڵه‌م ده‌ده‌ن، لێره‌دا هه‌ڵوێسه‌یه‌ک ده‌که‌ین و ده‌گه‌ڕێینه‌وه‌ سه‌ر بابه‌تى مه‌به‌ستدار.

به‌ڵام ئه‌وه‌ى ده‌گه‌ڕێنه‌وه‌ سه‌ر ئه‌و جیابوونه‌وانه‌وو لێکدانه‌وه‌کانیان له‌سه‌ر ئه‌وه‌ى که‌ (ک.ک) ناگه‌ڕێته‌وه‌ سه‌ر ڕیشه‌ى فه‌لسه‌فه‌ى مارکسیزم ئه‌مه‌ ڕاسته‌و له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا ڕاستى ئه‌و لێکدانه‌وه‌یه‌ له‌ویۆوه‌ ده‌بینرێت که‌ (ک.ک) کۆمۆنیزم به‌ ناڕه‌زایه‌تىچینى کرێکار به‌یان ده‌کات، به‌ڵام کێشه‌ى مارکسیستى نه‌بوونى (ک.ک)ى هه‌رله‌و میتۆده‌وه‌ ده‌رده‌که‌وێت که‌ له‌سه‌ره‌وه‌ باسمان کردووه‌. هه‌روه‌ها بووه‌به‌ به‌ڵگه‌ى کارو کردارێکى نامارکسیست و ئیتر ئه‌وه‌ ڕۆشنه‌ که‌ (ک.ک) له‌سه‌ره‌تاشه‌وه‌ ڕه‌وتێکى سه‌ربه‌ مارکسیزم نه‌بووه‌و میتۆدێکى وورده‌ بۆرژوازىیانه‌ى هه‌بووه‌ و دوور له‌پرنسیپه‌کانى مارکسیزم و به‌رنامه‌ى بزووتنه‌وه‌ى چینى کرێکار و بزوتنه‌وه‌ى کۆمۆنیستى زانستىبووه‌. له‌م سۆنگه‌یه‌وه‌ (ئیره‌جى ئازه‌رین) نه‌یتوانیوه‌ ده‌ست نیشانى ته‌نگژه‌کانى (حککا) بکات و هه‌روه‌ها دیفاکتۆى ئه‌و ته‌نگژانه‌ ببینێت و باکگراوندى بنه‌ڕه‌تى کێشه‌ى نامارکسیست بوونى ده‌ست نیشان بکات.

واده‌رده‌که‌وێت که‌کێشه‌کان زیاتر کێشه‌ى که‌سێتى ڕابه‌رىبێت و هه‌وڵه‌کان له‌پێناوى له‌سه‌ر ڕێکه‌وتنى بزوتنه‌وه‌ى ماددى سروشتى چینى کرێکارو بزووتنه‌وه‌ى کۆمۆنیستى پێوه‌ دیار نه‌بێت.

هه‌روه‌کو ووتم نه‌توانراوه‌ به‌ئاوه‌زێکى زانستىیانه‌وه‌ له‌ دیارده‌و ڕووداوه‌کان بڕوانن و بێ ئاوزێکه‌ شکستى ئه‌و ڕه‌وته‌ له‌کوێوه‌ سه‌رچاوه‌ى گرتووه‌، بێگومان له‌نووسینه‌کانى ساڵانى پێشووتردا زیاتر له‌سه‌ر نامارکسیست بوونى (ک.ک)ى لێکدانه‌وه‌مان ئه‌نجام داوه‌ و ناگه‌ڕێمه‌وه‌ سه‌ریان به‌ڵام ئه‌ونده‌ هه‌یه‌ که‌ جیابوونه‌وه‌کان و په‌رچه‌کردار به‌رامبه‌ر به‌جیابووه‌کان، په‌رچه‌کردارى نازانستى و دوور له‌هه‌ڵسوکه‌وتێکى پێویستى بیۆس پۆلیتیکۆس و زانستى ڕاڤه‌کراوه‌.

لێره‌دا لێکدانه‌وه‌ى ئه‌م لایه‌نه‌ کارى ئێمه‌ نیه‌ ته‌نها ئه‌وه‌نده‌ى لێوه‌ هه‌ڵه‌ئینجێنین که‌ هه‌ڵسوکه‌وتى له‌و جۆره‌ به‌ره‌نجامه‌ى بێ وه‌ڵامى و به‌ده‌رکه‌وتنى ده‌ستى ڕه‌شى شاراوه‌یه‌. ئه‌مه‌ش زیاتر له‌وه‌ڵامه‌کانى مه‌نسورى حیکمه‌ت دا ده‌رده‌که‌وێت به‌رامبه‌ر به‌ئیره‌جى ئازه‌رین و رضای مقدم و هه‌روه‌ها دروستکردنى ئه‌نجومه‌نى (ها – هوو) له‌ ئه‌نته‌رنێت، که‌دووره‌ له‌وه‌ڵامى هه‌موو په‌ره‌نسیپێکى ڕامیارى و هزرى و حیزبى و هه‌تا تێزى په‌یڤینى سه‌رده‌م و دیارده‌کان و ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌یه‌کى ماددىیانه‌و دیالێکتیکىیانه‌ تیایدا به‌ته‌واوى له‌به‌ین براوه‌.

ئه‌م ئه‌نجومه‌نى (ها.هوو) که‌ (حککا) دروستىکردووه‌، له‌به‌رامبه‌ر ئه‌و ده‌سته‌یه‌و که‌سانه‌ى که‌له‌(حککا)ى جیا ده‌بنه‌وه‌ و به‌کاریده‌هێنن مه‌نۆلۆژییه‌کى زۆر زۆر بآناوه‌ڕۆک و بێ تامى پێوه‌ ده‌به‌ستن و دوور ده‌که‌وێته‌وه‌ له‌هه‌موو په‌ره‌نسیپه‌کانى دیالۆگ. هه‌روه‌ها وه‌ڵامى مه‌نسورىحیکمه‌ت که‌له‌ ژوئیه‌ى 1999دا له‌ژێر ناونیشانى (ناقاره‌مانان) وه‌ڵامى ئیره‌جى پێ داوه‌ته‌وه‌، به‌ڕاستى وه‌ڵامێکى دوور له‌په‌یڕه‌وى سیاسىو وه‌ڵامێکى نازانستىیه‌، چونکه‌ ئه‌مانه‌ جام و ڕه‌سمه‌که‌یان لێیان بووه‌ به‌شه‌ڕ، بۆیه‌ له‌و باره‌ مه‌هزه‌لاوییه‌ زیاتر هیچىترى لێوه‌ به‌رهه‌م نایه‌ت و ئه‌نجام گیریه‌کانیشییان هه‌ر به‌و پله‌و ئاسته‌ ده‌گات که‌ ناتوانن بچنه‌ چوارچێوه‌ى په‌ره‌نسیپێکى دیالێکتێکىیانه‌وه‌و دوربێت له‌هه‌ڵخه‌ڵه‌تاندن و دروستکردنى جه‌سته‌یه‌کى ناشیرینى ڕامیاریست و په‌یڕه‌ویى.

به‌ره‌نجامى هه‌موو ئه‌مانه‌ کاریگه‌رى خراپى یان بۆسه‌ر ده‌وروبه‌ریان ده‌بێت، و گۆشکردنیان به‌شێوه‌یه‌کى زۆر زۆر بۆگه‌ن و دوور له‌ئاوزانى پێویست بوونى ماددى سروشتى جیابوونه‌وه‌کان به‌رجه‌سته‌ ده‌بێت. که‌واتا ده‌بێت ئێمه‌ شێوه‌ى کارو هه‌ڵسوڕانمان به‌دوور بگرین له‌هه‌موو په‌یڕه‌وێکى میتافیزیکىء خۆ هه‌ڵخه‌ڵه‌تاندن و بتوانین جیابوونه‌وه‌کان به‌شێوه‌یه‌کى زۆر ماددىیانه‌ جیابکه‌ینه‌وه‌و تێڕوانین و لێکدانه‌وه‌یه‌کى دیالێتیکیانه‌ى بۆ بکه‌ین و ڕه‌گه‌ى جیابوونه‌وه‌کان به‌ته‌واوى له‌هێڵه‌ هزرى و ڕامیارییه‌کان ومیتۆده‌که‌یدا ده‌ستنیشان بکه‌ین و ئاوات و ئامانجى بزووتنه‌وه‌که‌ به‌رجه‌سته‌ و پراکسیس بکه‌ین.

ده‌بێت میکانیزمى هه‌ڵسووڕانمان له‌ڕووته‌ختێکى تردا نه‌خشه‌ ڕێژ بکه‌ین، بۆئه‌وه‌ى بتوانیت دروستبوونى ساختمانى بزوتنه‌وه‌که‌مان تووندوو تۆڵ و به‌هێز بێت و له‌توانایدا بێت که‌مێژوویه‌کى زیاتر به‌رگه‌ى هه‌ڵچوون و داچوونه‌کانى سیسته‌مى سه‌رمایه‌دارى و هێرشه‌کانى بگرێت و بتوانێت سه‌رکه‌وتن به‌ده‌ست بهێنێت. ئه‌وه‌شى ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ سه‌ر بزوتنه‌وه‌ى بنیات نان و جیابوونه‌وه‌یان له‌ڕه‌وتى هزرى (ک.ک)، نه‌یانتوانیوه‌ ڕاستى ڕووداوه‌کانى ناو (ک.ک)ى به‌دیفاکتۆیه‌کىتره‌وه‌ هه‌ڵبسه‌نگێنین که‌ دوور بێت له‌مه‌سه‌له‌ى خه‌ون و خه‌یاڵ و هه‌ڵسوکه‌وتى ناڕاست و دروستکراوى تیا نه‌بێت.

له‌م سۆنگه‌یه‌وه‌ (ئاسۆ غریب) له‌وه‌ڵامى پرسیارێکدا که‌ ڕۆژنامه‌ى په‌یامى کۆمۆنیزمى ژماره‌ (9)ى حوزه‌یرانى 1999 دا لێی کراوه‌ به‌ ناسروشتى و ناماددیانه‌و زۆر ناڕاستگۆیانه‌ باسى پێشووى کردووه‌و ده‌ڵێت [ ئێمه‌ له‌مێژه‌ ده‌رباره‌ى ته‌جروبه‌ى کۆمۆنیزمى کرێکارى و حیزبى کۆمۆنیستى کرێکارى عێراق قسه‌مان کردووه‌و به‌کولى به‌م ته‌جروبه‌یه‌و کارو پراکتیکى ئه‌م حیزبه‌دا پیاچوونه‌وه‌یه‌کى سیاسى قووڵمان هه‌بووه‌و هه‌مه‌لایه‌نه‌ تاوتوێ مان کردووه‌، به‌دروستى قه‌یرانى سیاسىو ڕێکخراوه‌یى ئه‌م بزووتنه‌وه‌و حزبه‌مان دیاریکردووه‌، و شکست و بن به‌سته‌کانیمان خستۆته‌ڕوو. هه‌روه‌ها بۆ هه‌ستانه‌وه‌ى سه‌ر له‌نوێى کۆمۆنیزمى کرێکارى و بۆ وه‌ڵامى دروست به‌کێشه‌ حیزبى و سیاسىیه‌کانى بزوتنه‌وه‌یه‌کى فعلى و مادیمان به‌ڕێ خستووه‌و خۆش به‌ختانه‌ شه‌وگێکى باشمان بڕیووه‌ (په‌یامى کۆمۆنیزم ژماره‌ 9- ل9- حوزه‌یرانى – 1999) ] ئه‌و په‌ره‌گراڤه‌ به‌شێکى ئه‌و وه‌ڵامه‌یه‌که‌ له‌سه‌ر جیابوونه‌وه‌کانى ناو حیزبى ک.ک.ا دراوه‌ته‌وه‌ له‌لایه‌ن به‌ڕێزان ئیره‌جى ئازه‌رین و رضای مقدم و ده‌سته‌که‌ى ئه‌وانیش. ئه‌م وه‌ڵامه‌ هێشتا قسه‌ وباسیان له‌سه‌ر جیابوونه‌وه‌ له‌(ک.ک)ى نه‌کردووه‌. واتا هه‌تا کاتى ده‌رچوونى ئه‌و ژماره‌یه‌و ژماره‌کانى هه‌تا (14)چوارده‌ى ڕۆژنامه‌که‌ جیابوونه‌وه‌یان ڕانه‌گه‌یاندووه‌ له‌ ڕه‌وتى کۆمۆنیزمى کرێکارى. به‌ڵام ئه‌وى ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ سه‌ر ئه‌و ده‌ربڕینانه‌ى ئاسۆ غریب، به‌ڕاستى ناڕاستى پێوه‌ دیاره‌و دوور له‌ دیفاکتۆى هه‌ڵسه‌نگاندنه‌کانى پێشووتریانه‌ ده‌رباره‌ى (ک.ک)و ته‌نگژه‌و شکسته‌کانى ئه‌وان له‌پێشتردا به‌شان و باڵى (حککا)و مه‌نسوری حیکمه‌تدا هه‌ڵیان ده‌داو (حککع) یان ده‌کرد به‌وه‌ى که‌ ڕه‌وتى سه‌ر به‌(ک.ک)و بزوتنه‌وه‌که‌ى نىیه‌، به‌ڵام هه‌موو ئه‌و به‌ڵگانه‌ى ئه‌وان پۆزشیان ته‌نها له‌پێناوى ئه‌وه‌بوو که‌ جیایىیه‌کانى خۆیان له‌و حیزبه‌ به‌ڕاست و دروست بۆ ده‌وروبه‌ریان به‌یان بکه‌ن. ئه‌گینا له‌ چ شوێنێکداو له‌چ سات و سه‌ودایه‌کدا ده‌ستخراوه‌ته‌ سه‌رئه‌ولایه‌نه‌ى که‌ هۆیه‌کى گرنگى ته‌نگژه‌ى بزووتنه‌وه‌که‌یه‌و نه‌ى هێشتووه‌ گه‌شه‌ بکات، له‌به‌ر ئه‌وه‌ى لایه‌نى میتۆدى گرنگى خۆى هه‌یه‌ له‌جیابوونه‌وه‌دا پلان و پراکتیکه‌کان و جۆرى په‌یوه‌ندىیه‌کان و هه‌روه‌ها ئه‌لته‌رناتیڤ و هه‌ڵوێستى ڕۆژانه‌و په‌ره‌نسیپى ڕێکخستن و فه‌لسه‌فه‌و هزرو هه‌ر هه‌موویان و گه‌لێک لایه‌نىتر که‌ گرنگن له‌به‌یانى جیابوونه‌وه‌و دابڕاندا. به‌ڵام ئه‌و بزوتنه‌وه‌یه‌ له‌سه‌ر بناغه‌ى ئه‌م لایه‌نانه‌ پێىهه‌ڵنه‌گرتووه‌.

هه‌روه‌ها بۆخۆشى میتۆدى هزرى (ک.ک)ى له‌بارى تێوورىیه‌وه‌ شۆکێکى گه‌وره‌ى هه‌یه‌و نه‌یتوانیوه‌ بچێته‌وه‌ سه‌ر میتۆدى مارکسیزم و جیهان بینى ئه‌و له‌لێکدانه‌وه‌کانیدا به‌کار به‌رێت، هه‌تا ئه‌وکاته‌ش که‌ئه‌و په‌ڕه‌گراڤه‌ى به‌یانکردووه‌، بێژان و ئاوه‌زییان له‌سه‌ر ئه‌وه‌یه‌ که‌ئه‌مان کارییان هه‌ر له‌خولگه‌ى (ک.ک)ى دا ده‌سووڕێته‌وه‌و، تا بتوانن ئه‌و ته‌نگژه‌ى که‌(حککع) تیادا ده‌تلێته‌وه‌، فریاد ره‌سى ئه‌و بزوتنه‌وه‌یه‌بن.

به‌ڵام ئه‌مانه‌ هه‌ر هه‌موویان ناڕاستى و ناسروشتى ماددى تێڕوانینى ئه‌و نوسه‌ره‌ ده‌رده‌خات و کایه‌کردن به‌هه‌ل و مه‌رج و په‌یڤینه‌کانه‌وه‌یه‌، ئه‌گینا ئێمه‌ له‌به‌شه‌ جیاجیاکانى پێشووترى ئه‌م په‌رتوکه‌دا، ئه‌وه‌مان به‌دیفاکتى ماددى ڕوونکردۆته‌وه‌ که‌ جیاوازییه‌کان جیاوازییه‌کى بنه‌ڕه‌تى نین. وه‌ له‌سۆنگه‌ى ئه‌مه‌شه‌وه‌ ئه‌و ده‌سته‌یه‌ نه‌یان توانیوه‌ له‌قۆزاغه‌ى مت بوون و پووکانه‌وه‌ ده‌ربچن.ئێستاش بۆمه‌سه‌له‌ى جیاکارییه‌کانیان و جیابوونه‌وه‌کانى ناو (حککا) قسه‌و قسه‌ڵۆکىترى بۆده‌که‌ن. بێگومان به‌ڕوون و ئاشکرایى ده‌رده‌که‌وێت جیابوونه‌وه‌ له‌ڕه‌وه‌ندێک که‌له‌تواناییدا نه‌بێت خزمه‌ت به‌بزووتنه‌وه‌ى چینى کرێکارو بزووتنه‌وه‌ى کۆمۆنیستى بکات. کۆمه‌ڵێک دیالۆگ و مه‌نه‌لۆجى جۆراوجۆر ده‌هێننه‌ سه‌ر ڕووپه‌ڕى په‌ڕاوو ڕۆژنامه‌ى سیاسیان.

به‌ڵام ئێمه‌ ئه‌وه‌ش به‌گرنگ ده‌زانین که‌ جیابوونه‌وه‌کان ده‌بێت گۆڕانێکى چۆنایه‌تى بێت بۆ به‌ده‌ستهێنانى چه‌ندایه‌تى له‌ڕووى ئه‌ندام و کارو هه‌ڵسووڕانه‌وه‌.نه‌وه‌کو گۆڕانه‌کان له‌سه‌ر بنه‌ڕه‌تى مانه‌وه‌ له‌ هه‌مان خولگه‌داو دابڕینى ناونیشانێکى تربێت. 

گێمى یارىیه‌کانیان نه‌ى توانیوه‌ بردنه‌وه‌ى تیادا ده‌سته‌به‌ر بکرێت. ته‌نها گێمه‌کانیان له‌پێناوى په‌یوه‌ستى ڕاگه‌یاندنى دڵسۆزى بۆ (ک.ک)ى به‌ئه‌نجام گه‌یاندووه‌. هه‌روه‌ک ئه‌و په‌ڕه‌گراڤه‌ ڕاگه‌یاندنێکى ڕوون و ئاشکراى ناماددى جیابوونه‌وه‌ى تیادایه‌. هه‌روه‌ها له‌هه‌مان وه‌ڵامدا و له‌دواى هه‌مان په‌ره‌گراڤه‌وه‌ ئاسۆ غریب ڕاده‌گه‌یه‌نێت [ له‌م پرۆسه‌یه‌دا هه‌میشه‌ ئیشکالات و بن به‌ست و که‌م و کوڕیه‌کانى تێکراى کۆمۆنیزمى کرێکارى و(حیزبى کۆمۆنیستى کرێکارى ئێران) یشمان دیاریکردووه‌و لێکمان داوه‌ته‌وه‌ (ل9 –ژماره‌ – 9- په‌یامى کۆمۆنیزم – حوزه‌یرانى –1999) ] ئه‌م ده‌سته‌واژه‌یه‌ش ده‌سته‌واژه‌یه‌کى دوور له‌ڕاستین و بادانه‌وه‌ى قسه‌و باسه‌کانیان به‌شێوه‌یه‌کى زۆر ناشىیانه‌و دوورن له‌هه‌ندێ ڕامیارى و دوور له‌هه‌موو ئه‌و په‌ره‌نسیپانه‌ى که‌ دیفاکتۆى ڕامیارى و کۆمه‌ڵایه‌تى و ڕیکخراوه‌یى هه‌ڵده‌سه‌نگێنین و ده‌یخه‌ینه‌ ژێر نه‌شته‌رى تاوتوێکردنه‌وه‌. ئه‌گینا ئێمه‌ له‌سه‌ره‌تاى ساڵه‌کانى نه‌وه‌ته‌وه‌ به‌ده‌لیلى هزرى و ڕامیارى و چینایه‌تى ڕۆشنه‌وه‌ ده‌ستى ریڤیژنیزمى و ئیکۆنۆمیستانه‌ى ئه‌و ڕه‌وه‌نده‌ هزرى و ڕامیارییه‌ى (ک.ک)ى مان خستۆته‌ ڕوو.

پرسیارێک له‌سه‌ر ئه‌و ده‌سته‌واژانه‌ى سه‌ره‌وه‌ى ئاسۆ غریب خۆى قوت ده‌کاته‌وه‌و ئه‌ویش له‌کام شوێندا و له‌چ باس و لێکدانه‌وه‌و پلیمێک و دیالۆگداو به‌پێوه‌رى کام دیالێکتیک قسه‌و باس له‌سه‌ر ته‌نگژه‌کانى حککاو (ک.ک)ى کراوه‌؟ بێگومان هه‌تاکاتى ئه‌و وه‌ڵامه‌و به‌شێوه‌یه‌کى گشتى هه‌تاکاتى ئه‌م نوسینه‌ى منیش لێکدانه‌وه‌یه‌کى ئه‌وتۆو ڕه‌خنه‌یه‌کى هزرى و سیاسى و چینایه‌تى قووڵ له‌ (ک.ک)و ڕامیارى پارتایه‌تى ئه‌و ڕه‌وه‌نده‌ نه‌گیراوه‌ له‌لایه‌ن بزوتنه‌وه‌ى بنیات نانى حیزبى … عێراقه‌وه‌ بێگومان له‌ده‌ره‌وه‌ى ئه‌و ڕه‌وه‌نده‌ش لێکدانه‌وه‌یه‌کى ئه‌و تۆش له‌سه‌ر لایه‌نه‌ جیاجیاکانى مارکسیزم و جیاوازییان له‌گه‌ڵ (ک.ک)ى نه‌کراوه‌ بێجگه‌ له‌و لێکدانه‌وانه‌ى ئێمه‌ که‌له‌ پێش ئه‌م نووسینه‌دا له‌سه‌ر لایه‌نه‌کانى چه‌پ و (ک.ک)کراوه‌ ده‌توانن جارێکى تریش بگه‌ڕێنه‌وه‌ سه‌ر نووسینه‌کانى ئێمه‌.

ئه‌و قسه‌و باسانه‌ى ئاسۆ غریب هیشتا نه‌یتوانیوه‌ له‌سه‌ر سکه‌ى (ک.ک) لابدات و بچێته‌وه‌ سه‌ر سکه‌ى تێزو جیهان بینى مارکسیزم. بۆیه‌ نه‌ى توانیوه‌ جیاوازى بنه‌ڕه‌تى له‌گه‌ڵ (ک.ک)ى دا ڕابگه‌یه‌نن و هه‌روه‌ها دابڕانى چینایه‌تى و کۆمه‌ڵایه‌تى و سیاسىو هزرى جێ به‌جێ بێت. لێکۆڵینه‌وه‌ له‌کام شوێنى ته‌نگژه‌ى سیاسى و ڕێکخراوه‌یى (ک.ک)ى کراوه‌و چ میتۆدێکى تیادا به‌کاربراوه‌؟! بێگومان هیچ هه‌وڵێکى بۆ میتۆدى و هزرى بۆ گۆڕانى میتۆدى تیادا رووى نه‌داوه‌.

هه‌روه‌ها له‌لایه‌کىتره‌وه‌ ئاسۆغریب له‌باره‌ى ته‌نگژه‌ى ئه‌و ڕه‌وه‌نده‌و هه‌وڵه‌کانیان بۆ ده‌رچوون لێیان به‌تێزى خۆى ده‌ڵێت [ ئه‌م قه‌یرانه‌ پێویستى به‌ وه‌ڵام و چاره‌سه‌ر هه‌یه‌و پێویسته‌ هه‌م به‌جدى وه‌ربگیرێ و هه‌م مه‌سئولانه‌ مامه‌ڵه‌ى بکرێ. پیاچوونه‌وه‌یه‌کى سیاسى قوڵتر به‌ته‌جروبه‌ى هه‌ردوو حیزب وقولى کۆمۆنیزمى کرێکارى و تاوتوێکردنى، قوڵبونه‌وه‌ى سیاسى و فکرى به‌مه‌به‌ستى وه‌ڵامێکى چاره‌نووس سازو مێژوویى و .... ئه‌مانه‌ وه‌زیفه‌و ئه‌رکێکى سه‌ره‌کى ئه‌م ده‌ورانه‌ن و ده‌بێت خۆمانى بۆ ئاماده‌بکه‌ین. هه‌ر له‌سه‌ره‌تاوه‌ ئه‌مه‌ فه‌لسه‌فه‌ى وجودى (بزوتنه‌وه‌ى بنیاتنانى حیزبى کۆمۆنیزمى کرێکارى – عێراق) بووه‌و بۆ پێشوازیکردن له‌م ئه‌رک و مه‌سئولیه‌ته‌ مێژوویىیه‌ به‌ڕێکه‌وتووه‌. (ل9 – ژماره‌ –9- په‌یامى کۆمۆنیزم – حوزیرانى – 1999) ] ئه‌م په‌ره‌گراڤه‌ ته‌واو په‌ره‌گراڤێکى میدیایىیه‌و ناوه‌ڕۆکى ئه‌رک و پراکتیکێکى به‌بڕشت و به‌رجه‌سته‌ نىیه‌. چونکه‌ بزوتنه‌وه‌که‌یان هه‌تا کاتى ئه‌م نووسینه‌ش نه‌یان توانیوه‌ له‌ قه‌یرانه‌کانى (ک.ک)ى بکۆڵنه‌وه‌و ده‌ورو کاریگه‌رى خراپى ئه‌و ڕه‌ونده‌ له‌سه‌ر ڕه‌وشى بزوتنه‌وه‌که‌و گه‌یاندنى بزاڤه‌که‌ى به‌ ئاسۆیه‌کى ڕیفۆرمیستى، درک بکات و له‌به‌رامبه‌ریدا مورادیفێکى گونجاوى هزرى به‌یان بکات- بێگومان قه‌یرانه‌کانى (ک.ک) بێ وه‌ڵام، بێ لێکدانه‌وه‌ن له‌لایه‌ن بزوتنه‌وه‌ى بنیاتنانه‌وه‌.

ئه‌م بێژانه‌ى ئاسۆ غریب له‌سه‌ره‌تاى جیابوونه‌وه‌یان دا له‌(1998ز)دا به‌یانیان به‌م شێوه‌یه‌نه‌کردووه‌ هه‌تاکاتى جیابوونه‌وه‌کانى رضای مقدم و ئیره‌جى ئازه‌رین و دواتر هه‌وڵه‌کانیان لێکدانه‌وه‌کانیان په‌یڕه‌وێکى ڕه‌دووکه‌وتن به‌خۆیه‌وه‌ گرێداوه‌. ئه‌گینا ئه‌وه‌ بێژانى ساته‌وه‌ختى ساڵێک له‌وه‌و پێش نىیه‌. ئه‌وه‌شى که‌له‌کۆنفرانسى دووه‌م و دوایى ئه‌و کۆنفرانسه‌ لێکدراوه‌ته‌وه‌. بێگومان نه‌ىتوانیوه‌ قه‌یرانى (ک.ک) وچه‌پ تێ په‌ڕبکات. به‌ڵکو پێکووته‌و ته‌پاو تلانکردنه‌ له‌هه‌مان ته‌نگژه‌دا. که‌واته‌ ئه‌و ره‌وه‌نده‌ى که‌ ده‌یه‌وێت به‌په‌یڕه‌وێکى نادیفاکتۆى ماددى و ناماددى به‌یانى ڕه‌ووشى ته‌نگژه‌ بکات. ناتوانێـت له‌ ڕووته‌ختى ته‌نگژه‌ ده‌ربچێت و شیکارى ڕامیارى و هزرى و پراکتیکى چینایه‌تى خۆى له‌ڕووته‌ختێکى تردا ڕاڤه‌بکات.

هه‌روه‌کو ئه‌و هه‌ل و مه‌رجه‌ى که‌ئێستاى بزووتنه‌وه‌ى بنیاتنان و چه‌پى تێدایه‌. دووباره‌کردنه‌وه‌ى لێکدانه‌وه‌کانى پێش کۆنفرانسى دووه‌م له‌ کۆنفرانسدا به‌ڵگه‌یه‌کى ڕوونى بێ توانایى وکه‌م هێزى و ناگورجوگۆڵى ئه‌وان ده‌رده‌خات له‌دووباره‌کردنه‌وه‌یدا، له‌پێناوى ده‌رچوون له‌ ته‌نگژه‌ى ڕامیارى و هزرى ڕابردوو و ئێستاشیاندا. بێگومان ته‌نها ئه‌وه‌نده‌ به‌س نىیه‌ و نامانگه‌ یه‌نێته‌ ده‌رچوون له‌ته‌نگژه‌ ته‌نها به‌بێژانى ڕسته‌یه‌ک و بووترێت ده‌بێت مارکسیزم به‌کاربهێنینه‌وه‌. چونکه‌ زیاتر ده‌رچوون له‌ وته‌نگژه‌یه‌ په‌یوه‌ندى به‌ به‌وه‌وه‌ ده‌بێت که‌به‌کارهێنانى مارکسیزم ده‌بێت به‌پراکتیک پرۆسیس بکرێت بێجگه‌ له‌وه‌ى ده‌بێت ئاوه‌زێکى مارکسیستىیانه‌ ڕێنوێنى پراکتیکى بزاڤى چینایه‌تى چینى کرێکارو خه‌بات و تێکۆشانه‌ مارکسیستیه‌کان بکات. 

له‌به‌رئه‌وه‌ى هه‌تا ئێستاش ئاوه‌زى مارکسیستى یانه‌ له‌لاى بزووتنه‌وه‌ى بنیات نان و چه‌پ وونه‌. بۆیه‌ هزرى مارکسیزم په‌یڕه‌وى پراکتیکىیان نىیه‌. چونکه‌ هێڵه‌ هزرىیه‌کانى له‌لاى ئه‌وان ڕوون و ئاشکرانىیه‌، واته‌ چه‌پ و بزووتنه‌وه‌ى بنیاتنان ئاوه‌زێکى دیالێکتیکیان نىیه‌ و له‌بیرکردنه‌وه‌شدا ماددىیانه‌ به‌کارهێنانى زۆر لاوازه‌و هه‌تا ئاستى نه‌بوونه‌، له‌م سۆنگه‌یه‌وه‌ ئیتر ئه‌و چه‌پ و بزوتنه‌وه‌ى بنیات نان چۆن ده‌توانن ته‌نگژه‌ى سیاسى تێ په‌ڕبکه‌ن؟! بێگومان هه‌موو به‌کارهێنانه‌کانى ئێستاى ئاسۆغریب له‌وه‌ڵامه‌که‌یدا مۆراڵى ڕه‌دووکه‌وتن یان پێوه‌ دیاره‌و له‌پێشیندا هیچ جۆره‌لێک دانه‌وه‌یه‌کى وه‌هایان به‌ئه‌نجام نه‌گه‌یاندووه‌، تابتوانێت ببێته‌ سه‌رچاوه‌ بۆ هه‌ڵگرتنى جۆگه‌یه‌کى جیاوازى هزرى و ڕامیارى و چینایه‌تى، ته‌نها یه‌ک لێکدانه‌وه‌و ڕه‌خنه‌ ئه‌بێت که‌له‌گۆشه‌ى ئازادى ڕۆژنامه‌ى په‌یامى کۆمۆنیزمدا له‌لایه‌ن (سه‌لام یونس)ه‌وه‌ له‌سه‌ر به‌رنامه‌ى دنیاى باشتر کراوه‌و به‌لێکدانه‌وه‌ى ڕه‌سمى ئه‌و رۆژنامه‌یه‌ش به‌یاننه‌کراوه‌ ئیتر ئه‌و نووسینه‌ش هه‌ر چۆنێک لێکدانه‌وه‌ى تیاداکرابێـت، تابتوانین ئێمه‌ هه‌مووى به‌لێکدانه‌وه‌ى ئه‌وان وه‌ربگرین، به‌هه‌رحاڵ ئێمه‌ ئه‌گه‌ر لێکۆڵینه‌وه‌ى جیاوازیشمان له‌گه‌ڵیدا هه‌بێت، ئه‌م نووسینه‌ جێگاى ئه‌و باسه‌ نىیه‌، که‌واتا له‌به‌ر ئه‌وه‌ى ئه‌و نووسینه‌ى (سه‌لام یونس)یش هیچ په‌یوه‌ندىیه‌کى به‌بڕواو بۆ چوونه‌کانى ئه‌وانه‌وه‌ نه‌بووه‌ یان مۆرى ڕازى بوونیان لێنه‌داوه‌. 

له‌م سۆنگه‌یه‌وه‌ بزووتنه‌وه‌ى بنیات نان هیچ پانێڵ و لێکدانه‌وه‌یه‌کى له‌باره‌ى ئه‌و ته‌نگژه‌یه‌وه‌ نه‌هێناوه‌ته‌ به‌رهه‌م، له‌لایه‌کى تره‌وه‌و له‌هه‌وڵێکى ترى ئه‌واندا هه‌ر چۆنێک بێت که‌له‌هیچ ڕوویه‌کىیه‌وه‌ جێگاى ڕازىبوونى ئێمه‌ نىیه‌، ئیتر وه‌ڵامه‌کانى منسورى حیکمه‌ت چۆنه‌و چۆن نىیه‌، به‌ڕاستى ئه‌وه‌ مه‌سه‌له‌یه‌کىتره‌و په‌یوه‌ندى به‌په‌یڕه‌وێکى زۆر ناڕامیاریسته‌وه‌ هه‌یه‌و، له‌به‌ر ئه‌وه‌یه‌ وه‌ڵامه‌کانیشیان ده‌سته‌ى (ها – هووى) لێوه‌ به‌رهه‌م هاتووه‌، واتا تێزى (ها –هوو) به‌رهه‌مى ئاوه‌زى مه‌نسوری حکمه‌ت و هاوه‌ڵه‌کانیه‌تى، به‌ڕاستى هیچ ئه‌ندامێک که‌ یه‌ک تۆز له‌گه‌ڵ ڕامیارى و په‌ره‌نسیپه‌کانیدا مامه‌ڵه‌ى کردبێت، مۆرالێکى له‌و جۆره‌ به‌رجه‌سته‌ ناکات له‌به‌رامبه‌ر نه‌یاره‌کانیدا چونکه‌ هه‌موو جۆرێکى ئه‌و هه‌ڵسوکه‌وتانه‌ به‌ره‌نجامى بێ وه‌ڵامى هزرییه‌ و که‌م فامى سیاسىیه‌. به‌ڵام مه‌نسوری حیکمه‌ت کاڵ فامى ڕامیارى نىیه‌، میتۆدى پێچه‌وانه‌ى مارکسیزمى هه‌یه‌ و ئاوه‌زى وورده‌ بۆرژوازى بنه‌ڕه‌تى فۆرم و هه‌وڵى لێکدانه‌وه‌کانیه‌تى.

به‌ئاوه‌زێکى زۆر سه‌یرو سه‌مه‌ره‌وه‌ ئاسۆ غریب به‌یانى ناوه‌ڕۆکى ئاوزانى ڕامیارى و هزرى خۆى ده‌کات و ده‌بێژێت: [ (بزوتنه‌وه‌ى بنیاتنانى حزبى کۆمۆنیزمى کرێکارى – عێراق)یش به‌ووردى چاودێرى ئه‌م ڕووداوو گۆڕانکاریانه‌ ده‌کات و هه‌ڵوێستى هه‌ردوو ته‌ره‌ف و به‌ڵگه‌نامه‌کانیان و لێکدانه‌وه‌ جیاوازه‌کان تاوتوێ ده‌کات و هه‌ڵیان ده‌سه‌نگێنێ و له‌سه‌ر ئه‌م بنه‌مایه‌وه‌ له‌ئاینده‌یه‌کى نزیکدا به‌یانى هه‌ڵوێستى ڕه‌سمى خۆى له‌م باره‌یه‌وه‌ ڕاده‌گه‌یه‌نێت. (ل9 – ژماره‌ (9) – په‌یامى کۆمۆنیزم – حوزه‌یرانى – 1999-) ] ئه‌م په‌رگرافه‌ جیاوازى هه‌یه‌ له‌گه‌ڵ وه‌ڵامه‌کانى هه‌مان پرسیارو وه‌ڵامدا چونکه‌ له‌لایه‌ک له‌پێشدا ده‌ڵێت ئیمه‌ لێکدانه‌وه‌ى خۆمان له‌سه‌ر (حککا) و (حککع) کردووه‌و هه‌ڵوێستى ڕوون و ئاشکرامان هه‌بووه‌و له‌لایه‌کىتر ده‌ڵێت بزووتنه‌وه‌ى بنیات نان له‌سه‌ره‌تاوه‌ له‌و پێناوه‌دا دروست بووه‌ که‌چه‌پ له‌ته‌نگژه‌ى ئێستاو لێکدانه‌وه‌کانى له‌مه‌ر (حککع) و(حککا)و هه‌ڵوێستى گیرى ڕۆشنیان له‌سه‌رى هه‌بێت.

له‌م په‌ره‌گراڤه‌شدا زۆر به‌سانایى هه‌موو ووته‌کانى پێشترى پێچه‌وانه‌ى ڕاستى ڕاده‌گه‌یه‌نێت و ده‌ڵێت ئێمه‌ چاودێرى ڕووداوه‌کان وگۆڕانکارییه‌کانى دواتر ده‌که‌ین و به‌یانى هه‌ڵوێستى خۆمان ده‌که‌ین. ئه‌گه‌ر له‌وه‌و پێش لێکدانه‌وه‌ى ڕۆشنیان هه‌بووبێت، ئیتر ئێستا چاوه‌ڕێى ئه‌وه‌ بۆ ده‌که‌ن که‌بزانن لێکدانه‌وه‌و جیاوازییه‌کانى دواترى باڵى جیابووه‌و جیانه‌بووه‌وه‌ى (حککا) چى به‌سه‌ردێت، بێگومان هه‌ر هه‌موو ئه‌و لێکدانه‌وانه‌ ئه‌وه‌ ڕاده‌گه‌یه‌نێت که‌ ئه‌مان خۆیان تواناى بیرکردنه‌وه‌یان نىیه‌ به‌ڵکو بیریان بۆ ده‌که‌نه‌وه‌و هه‌روه‌ها ئاوه‌زى ئه‌وه‌یان نىیه‌ که‌ئاوزانیان له‌سه‌ر ڕووداوه‌کان هه‌بێت. بێگومان هه‌تا ئێستاش نه‌یان توانیوه‌ له‌ (ک.ک)و جیاوازییه‌کانیان له‌گه‌ڵ مارکسیزم تێبگه‌ن. 

له‌و سۆنگه‌یه‌وه‌ هه‌ڵوێستێکى بۆ دروستکردوون که‌گیان و بیرکردنه‌وه‌یه‌کى ڕه‌دووکه‌وتووانه‌ى بێ پرسیار له‌پراکتیکیاندا به‌رجه‌سته‌ بکه‌ن، بێگومان هه‌تا وه‌کو ئاوه‌زى چه‌پ له‌فۆرم و پراکتیکى له‌و جۆرانه‌ له‌هه‌ڵوێستگیرى و بیرکردنه‌وه‌دا تێی نه‌په‌ڕێنن. ته‌نگژه‌ى خۆى تێناپه‌ڕێنێت و ناتوانێت هه‌وڵ و تێکۆشانه‌کانى به‌قازانجى بزوتنه‌وه‌ى چینى کرێکارو بزوتنه‌وه‌ى کۆمۆنیستى زانستیدا ئاراسته‌ بکات، له‌به‌رئه‌وه‌ى ئاوه‌زى ڕه‌دووکه‌وتن ئاوه‌زى باوى ناوچه‌پى عێراق و کوردستانه‌و ئه‌و بزووتنه‌وه‌یه‌ى به‌پاشکۆى بزوتنه‌وه‌کانى ترى ناوچه‌که‌وه‌ پابه‌ندکردووه‌..

بۆ ئه‌وه‌ى له‌چوارچێوه‌ى ئاوه‌زێکى ناماددى بابه‌تى وه‌ک ئه‌وه‌ى ئه‌وان که‌باسمانکرد ده‌ربچێت و پێویسته‌ بزووتنه‌وه‌ى کۆمۆنیستى له‌کوردستان و عێراقدا خاوه‌نى ده‌زگایه‌کى هزرى سه‌ربه‌خۆبێت و هه‌ڵئێنجاوى ناو هزرو میتۆدى مارکسیزم بێت. بۆ ئه‌وه‌ى بتوانێت له‌گه‌ڵ ڕووداو و ڕه‌وشى ناوخۆو ناوچه‌که‌دا هه‌ڵوێستى زانستى و به‌پراکتیکى هه‌بێت و هه‌نگاوێکى زیاتر به‌بزوتنه‌وه‌که‌ بۆ پێشه‌وه‌ هه‌ڵبگرێت، ده‌بێت چه‌پ له‌کارى ئه‌بستراکت ده‌ربچێت.

سه‌رووتارى ژماره‌ یازده‌ى په‌یامى کۆمۆنیزم که‌له‌ ئابى 1999دا ده‌رچووه‌ به‌ئاوه‌زێکى زۆر ناڕاست، به‌ڵگه‌ى له‌سه‌رخۆدوورخستنه‌وه‌و دابڕان له‌پێشینه‌ى ڕامیارى و پراکتیکى هێناوه‌ته‌وه‌و ده‌ڵێت [ هه‌ڵبه‌ته‌ بزووتنه‌وه‌ى بنیاتنان له‌کۆنفرانسى یه‌که‌مه‌وه‌ تاکو ئه‌مڕۆ هه‌نگاوى سیاسى و ته‌شکیلاتى جددى هه‌ڵهێناوه‌ته‌وه‌و له‌خاڵى سه‌ره‌تاى خۆیه‌وه‌ به‌ئه‌ندازه‌یه‌کى باش دوور که‌وتۆته‌وه‌، تێکڕاى بزوتنه‌وه‌ى کۆمۆنیستى کرێکاریش نه‌ک هه‌ر له‌عێراق به‌ڵکو له‌ئێرانیش ئاڵوگۆڕى جددى به‌سه‌ر هاتووه‌. ل1 – ژماره‌ (11) په‌یامى کۆمۆنیزم – ئابى – 1999) – سه‌رووتار ] بێگومان ئه‌م په‌ره‌گراڤه‌ خۆ هه‌ڵ خه‌ڵه‌تاندنێکى تێدایه‌و کایه‌کردن و ووته‌و ڕسته‌ى جیاواز جیاوازى کردووه‌ به‌به‌ڵگه‌ى جیابوونه‌وه‌و دوورکه‌وتنه‌وه‌ له‌ڕابردوو و به‌یانى خۆدابڕانى پێده ه‌کات. به‌ڵام گۆڕانى کرۆکى له‌پلمک و شیکاریه‌کاندا بوونیان نىیه‌ ئه‌م په‌رگراڤه‌ش هه‌ر ئه‌وه‌نده‌ هه‌ڵده‌گرێت بۆیه‌ گفتوگۆى زیاترى له‌سه‌ر ناکه‌ین و لێره‌وه‌ له‌ژماره‌ (11)ى په‌یامه‌وه‌ بگوێزینه‌وه‌ بۆ ژماره‌ (12)ى په‌یام و ئه‌و ووتاره‌ى که‌نزار عبدالله له‌و ژماره‌یه‌دا نووسیوویه‌تى و له‌ژێر ناونیشانى (به‌رنامه‌و حزبیه‌تى کۆمۆنیستى) ئه‌وه‌ ڕوون ده‌بێته‌وه‌ که‌هێشتا دانه‌بڕان و جیانه‌بوونه‌وه‌ سیماو ڕووخسارى بزوتنه‌وه‌و لایه‌نى بزووتنه‌وه‌ى بنیاتنانه‌، ئه‌ویش به‌وه‌ى له‌و ووتاره‌دا ده‌ڵێت:

[ به‌تایبه‌تى و به‌دیارىکراوى بزووتنه‌وه‌ى کۆمۆنیزمى کرێکارى وه‌کو بزوتنه‌وه‌یه‌کى ماددى و چینایه‌تى کرێکاران پێناسه‌کردووه‌و له‌کۆمۆنیزم و سۆشیالیزمى بۆرژوازى جیاىکردۆته‌وه‌. (ل7،ژماره‌(12)- په‌یامى کۆمۆنیزم) ]. ئه‌م به‌شه‌ى ووتاره‌که‌و به‌شه‌که‌ى پێشووترى که‌له‌ ژماره‌(11)داهه‌یه‌، گه‌واهى له‌سه‌ر ئه‌وه‌ ده‌ده‌ن که‌نووسه‌ر کایه‌و ئاڵوگۆڕ به‌ووته‌و ووته‌زاکانى خۆى ده‌کات و ناتوانێت جێگیرى له‌سه‌ر یه‌ک ڕه‌وه‌ندى بیروتێزى به‌یه‌ک ئاراسته‌ى لێکدانه‌وه‌و تێزو تێڕوانین دا بڕوات.ئه‌مه‌ بێجگه‌ له‌وه‌ى که‌هه‌ردوو لێکدانه‌وه‌و ڕسته‌ڕیزکردنه‌کان یه‌ک سه‌رچاوه‌و یه‌ک تێزییان هه‌یه‌.

ئه‌وه‌ی که‌ له‌ژماره‌ (12)دا ئه‌و بڕواو بۆ چوونه‌ى هه‌بێت و ژماره‌ (11) پێچه‌وانه‌ى ئه‌و بابه‌ته‌ى تێدابێت بێجگه‌له‌ دووڕوویى و لێکدانه‌وه‌ى جیاوازو ناوازه‌ و دوالێزمه‌ى تێزو تێڕوانین و بێ میتۆدى ئه‌و به‌ڕێزه‌و بزووتنه‌وه‌ که‌یان هیچىترى تیادا به‌دىناکرێت. ئیتر چۆن چۆنایى بڕوابه‌و ڕسته‌یه‌ ده‌کرێت که‌ مادد‌یه‌تى ده‌ڕبڕى جیابوونه‌وه‌و دوورکه‌وتنه‌وه‌یان بێت له‌سه‌ره‌تادا. ئه‌مانه‌ به‌ڵگه‌ى خۆبه‌ده‌سته‌وه‌دان و کاڵ فامى تێورى و ڕامیارى و هزرىیانه‌. چونکه‌ نه‌یان توانیوه‌ ئاوه‌زى (ک.ک) له‌هه‌ڵسووکه‌وتیان ده‌ربکه‌ن و دیدگایه‌کى تریان بۆ گێتى و په‌یوه‌ندى کۆمه‌ڵایه‌تى و ڕامیارى و ئابوورى هه‌بێت.!

هه‌روه‌ها چۆن ده‌کرێت له‌سه‌ره‌تاى خۆت دووربکه‌ویته‌وه‌! ئه‌گه‌ر گۆڕانکارییه‌کى چوونایه‌تى نه‌هێنرێت به‌سه‌ر لێکدانه‌وه‌ى پێشووترو چۆنایه‌تى هزر نه‌گۆڕێت و به‌یانى گۆڕانێکى بنه‌ڕه‌تى بکه‌ین! رامیارى و ئاوه‌زى میتۆدى ڕه‌دووکه‌وتن پراکتیک و پرۆسیسى میتۆدى به‌رجه‌سته‌ى ناوچه‌پى (ک.ک)ء وچه‌پ به‌گشتى بوو.

پرۆتستۆکردن له‌لاى ئه‌وان ببووه‌ ناوکى ئاوه‌زانه‌یان و کارێکى ساناو به‌رده‌وامىیان و بێ میتۆدى ده‌رباره‌ى هه‌موو جۆره‌ لێکدانه‌وه‌یه‌کى ده‌ره‌وه‌ى خۆیان بوو هه‌روه‌ها په‌رده‌پۆشى تێزى میتافیزیکیانى پێ بکه‌ن و به‌بێ به‌ڵگه‌ش ئه‌و کاره‌یان ئه‌نجام ئه‌داو ته‌نها له‌چوارچێوه‌ى بێژاندا ده‌مایه‌وه‌. به‌ڕاستى ئه‌مه‌ش به‌ره‌نجامى نه‌بوونى ئاوه‌زێکى دیالێکتیکىیه‌ له‌ناوچه‌پ و بزوتنه‌وه‌که‌یاندا. 

هه‌ڵوێستى به‌دیالێکتیک و ماددى هۆیه‌که‌ بۆ چوونه‌ پێش و ده‌بێت ببێت به‌گرنگترین لایه‌نى جووڵه‌و پێشکه‌وتنى بزاڤى چه‌پ، چونکه‌ میتۆدى ماددى و بابه‌تیانه‌و ئاوه‌زێکى دیالێکتیکى پرۆتستۆى ئاوه‌زێکى ئه‌بستراکته‌ واته‌ بوونى ئاوه‌زێکى به‌وشێوه‌یه‌ چونێتى یه‌که‌ى ده‌رکردنى گیانى ئه‌بستراکتى ناو چه‌په‌و به‌ڕێگا ڕۆشتنى بزووتنه‌وه‌که‌یه‌ و به‌ئاقارێکى گونجاو ڕاسته‌ ڕێگه‌ى خۆى ده‌گرێت. هه‌روه‌ها له‌سه‌ر ووتارى ژماره‌ (11)دا ده‌یه‌وێت ئه‌وه‌ش پێش نیاز بکات که‌ ده‌بێت کۆنفرانس تێڕوانینێکى ڕوونى له‌باره‌ى ئاڵوگۆڕه‌کانه‌وه‌ هه‌بێت و له‌ کۆنفرانسیشدا به‌گرنگىیه‌کى زیاتره‌وه‌ هه‌ڵوێست بگیرێت.

به‌ڵام له‌ژماره‌ (12)ى په‌یامى کۆمۆنیزم دا هه‌موو ئه‌و لایه‌نه‌نانه‌ى پێش سه‌رووتارى (11)و هه‌ڵوێستى بێ هه‌ڵوێسته‌کانیان دووباره‌و سێ باره‌ ده‌کاته‌وه‌ هه‌روه‌ها له‌سه‌ر ووتارى ژماره‌ (11)دا جارێکىتر ده‌ڵێت [ سه‌ره‌نجام ڕابه‌رایه‌تیه‌کى کۆمۆنیستى و حیزبى کارامه‌و لێهاتوو، مارکسیست و مطلع،و زاڵ به‌سه‌ر مه‌یدانه‌کانى خه‌باتى چینایه‌تىکرێکاراندا به‌توانا له‌بوارى وه‌ڵام دانه‌وه‌ى گرێ و ڕێگریه‌کانى به‌رده‌م پێک هێنانى سیاسى و عه‌مه‌لى حزبى کۆمۆنیزمى کرێکارى – عێراقدا بۆ داهاتووى بزوتنه‌وه‌که‌ هه‌ڵبژێررێ و دیارى بکات (ل1-ژماره‌ – 11-) په‌یامى کۆمۆنیزم – ئابى – 1999- سه‌رووتار)] ڕابه‌رابه‌تى کۆمۆنیستى و لێهاتوو ومارکسیست دوور که‌وتنه‌وه‌یه‌ له‌هیواو ئامانجى سۆشیال لیبرالیزم و هیوا په‌یداکردن به‌(ک.ک)ىیه‌، به‌مه‌رجێک تێزى ڕابه‌رایه‌تى هه‌ڵئێنجاوى ناو هێڵه‌ هزرى و فه‌لسه‌فىیه‌کانى مارکسیزم بێت نه‌وه‌کو به‌یانى وورده‌ بۆرژوازىبه‌ مارکسیزم بکرێت و له‌گه‌ڵ جۆرێک له‌نوێگه‌ریدا به‌یان بکرێت و به‌ترۆپکى بیرو دیدێکى ڕابه‌رى بزووتنه‌وه‌ى چینایه‌تى و کۆمه‌لایه‌تى چینى کرێکار پیشان بدرێت، 

بێگومان ئه‌م لێکدانه‌وه‌یه‌ى سه‌رووتار زۆر پێچه‌وانه‌ى به‌شى پێشووترى هه‌مان سه‌رووتاره‌، چۆن دوورکه‌تنه‌وه‌ ڕووده‌دات هه‌مان میتۆدو په‌ره‌نسیپ به‌یانى ڕامیارى و هزرى بزووتنه‌وه‌که‌ت بێت! بێگومان هه‌موو ئه‌و لێکدانه‌وانه‌ى سه‌رووتار تێکه‌ڵى خه‌ون و خه‌یاڵى ئه‌بستراکت و تێزى میتافیزیکانه‌ى وورده‌ بۆ رژوازىیه‌، ئه‌گینا دوورکه‌وتنه‌وه‌ له‌هه‌ر ڕه‌وه‌ندێک ده‌بێت دوورکه‌وتنه‌وه‌ بێت له‌هزرى ئه‌و ڕه‌وه‌نده‌، له‌میتۆدو تاکتیکى و ستراتیژى بۆ پرۆسیس کردنى ئه‌و به‌ئه‌نجام گه‌یشتنه‌ى به‌لۆجیکێکى زانستىیانه‌ ده‌توانرێت په‌ڕینه‌وه‌ به‌رهه‌م بهێنرێت و له‌ڕووپێوێکىتردا ده‌وارى هزرى و ڕێکخراوه‌یى خه‌باتى چینایه‌تیت هه‌ڵبده‌یت. ئه‌گینا جیاوازبوون ڕوونادات و ده‌رچوونى ڕه‌وه‌ندى بزووتنه‌وه‌ى کۆمۆنیستى له‌ته‌نگژه‌که‌ى خۆى ده‌بێته‌ کارێکى مه‌حاڵ و دوورده‌ست، که‌له‌بنه‌ڕه‌تیشدا ئاوه‌زێکى دیالێکتیکى ده‌توانێت مامه‌ڵه‌یه‌کى لۆجیکانه‌ى له‌گه‌ڵدا بکات و گۆڕانێکى چه‌ندایه‌تى و چۆنایه‌تى به‌رهه‌م بهێنێت.

ئیتر دوورکه‌وتنه‌وه‌ له‌میتۆدى ڕابردوو ده‌توانێت دوورکه‌تنه‌وه‌ له‌پراکتیک و سیاسه‌ت و تاکتیکى ڕابردوو به‌ئه‌نجام بهێنێت، چونکه‌ ناتوانرێت به‌هه‌مان میتۆدى ته‌نگژه‌گرتوو، میتۆدى ڕابه‌رایه‌تى ڕابردوو مسۆگه‌ر بکات. ئه‌مانه‌ى سه‌ره‌وه‌ى بزوتنه‌وه‌ى بنیات نان ئاوه‌زى چوونه‌ ناوه‌وه‌ى کۆنفرانسى دووه‌م یان ده‌بێت. به‌ڵام نازانین چۆن چۆنایى وه‌ک هه‌ڵ کردن و کوژانه‌وه‌ى پلاکێکى کاره‌بایى گۆڕانه‌کان له‌یه‌ک چرکه‌ساتى دیاریکراودا ڕوویان داو هه‌ڵگه‌ڕانه‌وه‌ى بێ میتۆد گۆڕاویان جێ به‌جێکرد، بێگومان هه‌ر هه‌موویان سه‌رچاوه‌که‌یان له‌ ڕامیارى ره‌دووکه‌وتنى بێ پرسیاره‌ وه‌سه‌رچاوه‌ىگرتووه‌.

هه‌روه‌ها لێره‌دا ده‌چینه‌ ناو باس و به‌ڵگه‌نامه‌کانى کۆنفرانسى دووه‌مى کادرانى بزووتنه‌وه‌ى بنیاتنانى حیزبى کرێکارانى کۆمۆنست – عێراق، که‌ کانوونى دووه‌مى (2000) چاپ و بڵاویانکردووه‌ته‌وه‌. پێشه‌کىیه‌که‌ى که‌به‌لێپرسراوى کۆمیسیۆن نووسراوه‌ له‌لایه‌ن (احمد معین)ه‌وه‌ به‌یانى جیایىیه‌کانیان به‌م شێوه‌یه‌ ده‌کات [ ئه‌و بنه‌ما فکرى و سیاسىیه‌ى که‌ ئێمه‌ خۆمان به‌پێى ئه‌و ناساندووه‌ (جه‌ره‌یانى کۆمۆنیزمى کرێکارى) که‌ ناوه‌نده‌ ئه‌سڵیه‌که‌ى و مه‌رجه‌عه‌فکرى وڕابه‌ڕیه‌که‌ى له‌ڕیزى حیزبى کۆمۆنیستى کرێکارى ئێراندا، خۆى ده‌بینێته‌وه‌، تووشى ئه‌زمه‌و وه‌رچه‌رخان و سه‌ره‌نجام جیاییه‌کى گه‌وره‌ بووه‌ وه‌له‌ڕیزه‌کانیدا که‌ ئاکامه‌ ڕاسته‌و خۆکه‌ى بریتىبوو له‌ چونه‌ ده‌ره‌وه‌ى نزیکى (100)که‌س له‌که‌وادرى رابه‌رى و ئه‌ندامانى ئه‌و حزبه‌و ئیعلانى جیایى خۆیان لێی له‌ئه‌نجامى شکستى پرۆژه‌ى حزب و جه‌ره‌یانى ناوبراو بۆ ته‌بدیل بوونى به‌حبزبى سۆسیالیزم و کۆمۆنیزمى کرێکارى. گشت ئه‌وانه‌ کۆمه‌ڵێک ئه‌رکى تازه‌و پرسیارى نوێی خسته‌ ده‌ستوورى کارى ئێمه‌وه‌، وهه ر ‌به‌و پێیه‌ش ئاڵوگۆڕێکى هێنایه‌ سه‌ر پرۆسه‌و ڕه‌وت و هه‌نگاوه‌کانى ئێمه‌ بۆ بنیاتنانى حزب (ل4-5)/ پێشه‌کى (باس و به‌ڵگه‌نامه‌کانى کۆنفرانسى دووه‌مى کادرانى حزبى کرێکارانى کۆمۆنیست – عێراق) – کۆتایى ئۆکتۆبه‌رى –1999) ] ئه‌م په‌ره‌گرافه‌ش ئه‌وه‌ ده‌رده‌خات که‌ جیایىیه‌کان چه‌نده‌ به‌کاریگه‌رى و شێوه‌کارى ڕه‌دووکه‌وتنى بێ پرسیار ئه‌نجام دراوه‌.

هه‌ر له‌وباس و خواستانه‌ى که‌ رضای مقدم و ئیره‌جى ئازه‌رین، له‌نامه‌و ڕاگه‌یاندنى جیایىیه‌کانیان له‌م په‌ره‌گراڤه‌دا زۆرترین هه‌ڵوێست و لێکدانه‌وه‌ له‌سه‌رچاوه‌ى بیرودیدگاى ئه‌وانه‌وه‌ هه‌ڵئێنجراوه‌. هه‌روه‌کو چۆن رضای مقدم ده‌ڵێت ئه‌حمه‌د معین و بزوتنه‌وه‌ى بنیات نان... ش به‌وشێوه‌یه‌ به‌یانى ئه‌و ده‌که‌ن که‌حیزبى یان نه‌بووه‌ به‌حیزبى هه‌ڵگرى بیروڕاى سۆسیالیزم. ئه‌م هه‌ڵوێسته‌ى بزوتنه‌وه‌ى بنیاتنان... دواى ئه‌و جیابوونه‌وانه‌ دروست ده‌بن که‌ ئه‌و ده‌سته‌ى (100)کادره‌ هه‌ڵوێستیان له‌سه‌رگرتووه‌، به‌ڵام له‌پێشتردا قسه‌ له‌سه‌ر هیچ کام له‌و لێکدانه‌وانه‌ نىیه‌، له‌گه‌ڵ ئه‌وشدا میتۆدیان هه‌مان میتۆدى ئێستایه‌. ئه‌و ئه‌نجامگیریه‌ى (ئه‌حمه‌د معین) ئه‌وه‌ به‌ڕۆشنى ده‌رده‌خات که‌چه‌نده‌ ڕامیارى و پراکتیکىیان پابه‌ندى ئه‌و جیابوونه‌وانه‌بوون و لێشاوى ڕووداوه‌کانى ئه‌وانیش له‌گه‌ل قوڕاوى خۆیدا ڕاپێچ ده‌کات.

بۆ ده‌بێت ئه‌نجام گیرى جیابوونه‌وه‌کان له‌سه‌رچاوه‌ى چوونه‌ ده‌ره‌وه‌ى (100)ئه‌ندام بێت؟! ئه‌ى بۆ نابێت پرۆسیسى لێکدانه‌وه‌کان و هه‌ڵسه‌نگاندنه‌ تیۆرییه‌کان و میتۆدییه‌که‌ى، هۆیه‌ک بێت بۆ ڕاگه‌یاندنى جیاوازى پراکتیکى و چینایه‌تى و لێک جیابوونه‌وه‌و دابڕان. که‌واتا ده‌بێت ئێمه‌ له‌سه‌رچاوه‌ى ماددى سروشتى بزوتنه‌وه‌و جێگه‌و پێگه‌ى چینى کرێکارو تواناى سیسته‌مى سه‌رمایه‌دارىو په‌یوه‌ندیگرتنى ڕێکخراوه‌ به‌چکه‌کانىو له‌هه‌وڵێکى میتۆدییه‌وه‌ سه‌رچاوه‌ى جیاوازییه‌کان بێت، نه‌وه‌کو کارى ڕه‌دووکه‌وتن و لاسایىکردنه‌وه‌ کارى ئه‌ندامى جیابووه‌وه‌ یان و ڕێکخراووگروپ بێت. ئێمه‌ پێویستمان به‌وه‌یه‌ به‌ئاوه‌زێکى دیالێکتیکىیه‌وه‌ مامه‌ڵه‌ له‌گه‌ل لایه‌نه‌کانى ڕووداوه‌کان و په‌یوه‌ندىیه‌ ماددییه‌کان و تواناى ڕاڤه‌کردنى دیالێکتێکى ماددى و بابه‌تىیانه‌ ئه‌نجام گیرىیه‌کى لۆجیکىیانه‌ى لێ به‌ده‌ست بهێنێت.

(ئه‌حمه‌ معین) له‌و پێشه‌کىیه‌یدا ئه‌وه‌ى به‌یانکردووه‌ که‌ ئاڵوگۆڕو جیایىیه‌کانى (حککا) هۆیه‌ک بووه‌ بۆ ئاڵۆگۆڕیش له‌ناو ڕه‌وه‌ندى بیروئاوه‌زى ئه‌مانه‌دا. ئه‌م به‌یانکردنه‌ زۆر به‌ڕوونى ئه‌وه‌ ده‌رده‌که‌وێتء جۆرێک له‌ڕاست گۆیشى پێوه‌ دیاره‌ ئیتر که‌پێى بزانێت یان نا چۆن چۆنایى هه‌ڵوێستى ڕه‌دووکه‌وتنى یانى به‌یانکردووه‌.

هه‌روه‌ها ئه‌مه‌ مه‌سه‌له‌یه‌که‌ په‌یوه‌ندى به‌ئاوه‌زى (ئه‌حمه‌د معین) ه‌ وه‌هه‌یه‌ به‌ڵام بۆ ئێمه‌ ئه‌وه‌ ڕۆشن ده‌کاته‌وه‌ که‌لێک جیایىیه‌کانیان و جیابوونه‌وه‌کانیان و لاچوون له‌سه‌رسکه‌ى ڕه‌وه‌ندێکى هزرى، بێ هه‌ڵسه‌نگاندن و لێکدانه‌وه‌ ئه‌نجام گیریان لێوه‌ به‌رهه‌م هاتووه‌. ئه‌مه‌ش له‌هه‌موو لایه‌نه‌کانىیه‌وه‌ خراپترین ئه‌نجام دروست ده‌کات. که‌ئه‌ویش لێکۆڵینه‌وه‌و شیکارى بیرودیدگا بۆ ڕینوێنىکردنى بزووتنه‌وه‌که‌ ده‌خاته‌ که‌ناره‌وه‌ و به‌نه‌بوونى ده‌سپێرێت.واتا له‌کاتى پێشتریشدا ڕه‌وه‌ندى (ک.ک) سه‌رچاوه‌و بیردانیانى خۆیان بووه‌ هه‌روه‌کو له‌ لێکدانه‌وه‌کانى پێشووترو له‌وپێشه‌کییه‌شدا دووباره‌یان کردووه‌ته‌وه‌.

شکستى پرۆژه‌ى حزب شکستى پرۆژه‌ى میتۆدى ره‌وه‌ندى (ک.ک)ىیه‌. هه‌ر بۆیه‌ شکستى ئه‌و لایه‌نه‌ له‌سه‌رده‌مێکى پێش جیابوونه‌وه‌کانه‌وه‌ ده‌رکه‌وتبوو، به‌ڵام بۆ له‌کاتى خۆیدا قسه‌وباس له‌سه‌ر ئه‌و لایه‌نه‌ نه‌کراوه‌، ئه‌گه‌ر ئه‌و قسه‌و باسانه‌ى پێشووتر به‌ده‌لیلى به‌ڵگه‌و لێکدانه‌وه‌ى جیاوازىییان به‌یان بکرێت هیچى به‌رهه‌م نه‌هێناوه‌، به‌ڵکو دووباره‌ و سێ باره‌ى هه‌مان کێشه‌و بارى میتۆدى پێشووتره‌.

هه‌تا ئێستاو له‌ناو کۆنفرانسیش دا هیچ پلمیکێکى ڕۆشن و ماددى نىیه‌ که‌ شیکردنه‌وه‌ى جیاوازییه‌کان به‌یان بکات، هه‌تا ئێستا هێڵێکى میتۆدى و هزرى ڕۆشن نىیه‌ بۆ به‌یانى جیابوونه‌وه‌و دابڕان له‌ناو ڕه‌وه‌ندى بزوتنه‌وه‌ى بنیاتناندا. له‌م سۆنگه‌یه‌وه‌ به‌رهه‌مى ئه‌و به‌رهه‌م هێنه‌ره‌ به‌رهه‌مێکى به‌سه‌ر چووه‌ و ناتوانرێت به‌کاڵایه‌کى ئێستاو باش به‌کاربهێنرێـت. که‌واته‌ ئێمه‌ له‌سه‌ره‌تاوه‌ پێویستمان به‌وه‌ هه‌یه‌ که‌ میتۆدێک، ڕێنوێنى جیابوونه‌وه‌کانمان بکات هه‌روه‌کو ئێمه‌ له‌پێشتردا به‌ئه‌نجاممان گه‌یاندووه‌.

به‌ڵام له‌لاى ئه‌وان ئه‌م په‌یڕه‌وه‌ به‌هاى خۆى له‌ده‌ست داوه‌و، ملى ڕێگرتنى بێ پرسیار بووه‌ته‌ مۆراڵى ڕامیارى و رێکخراوه‌یى ئه‌وان، ئیمه‌ جیاییه‌کانمان به‌ڕێگه‌یه‌کى زانستى و به‌دیفاکتێکى به‌ڵگه‌داره‌وه‌ ده‌چێته‌ مه‌یدانى جیابوونه‌وه‌وه‌، به‌ڵام له‌لاى بزووتنه‌وه‌ى بنیاتنان مۆڕاڵى ڕه‌دووکه‌وتن، مۆڕاڵى پرۆسیسى ڕامیارى و پراکتیکى ئه‌وانه‌.ڕه‌دووکه‌وتنى بێ پرسیار هه‌ڵدێرى ڕامیارى و ڕێکخراوه‌یى و میتۆدى به‌رهه‌م ده‌هێنێت، هه‌روه‌ها جیاوازى هزری له‌جیاوازى چینایه‌تى وه‌ فه‌رامۆش ده‌کرێت و به‌ره‌نجام نابێت.

به‌ڕاستى ئه‌م کاره‌ش ناتوانێت بزووتنه‌وه‌که‌ له‌بارێکه‌وه‌ بگوێزرێته‌وه‌ بۆ بارێکى باشترو دیفاکت ترى خه‌بات و تێکۆشان، بۆ ئه‌وه‌ى له‌به‌ره‌نجام دووربین و پرۆسێسى ڕامیارى وهزریمان نه‌کرۆژێ له‌م سۆنگه‌یه‌وه‌، به‌ڵکو ده‌بێت به‌لۆجیکى زانستى و به‌ئاوه‌زێکى دیالێکتیکى مامه‌ڵه‌ى ڕووداو دیارده‌کان بکه‌ین، وله‌به‌رامبه‌ریشدا هه‌ڵوێست و پلانێکى به‌میتۆدى زانستى و لێبڕاوانه‌ بگرین. نه‌وه‌کو ووتارى پێش جیابوونه‌وه‌و ببێته‌ ووتارى دواى جیابوونه‌وه‌ له‌سه‌ر حیزب. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا ئه‌و میتۆده‌ى که‌لێی جیابووه‌ته‌وه‌، میتۆدى ووتارى پێش جیابوونه‌وه‌و دواى جیابوونه‌وه‌یه‌. وه‌ک ئه‌و ووتاره‌ى که‌ (ئه‌حمه‌د معین) له‌سه‌ر حیزبى کۆمۆنیست ((زه‌روره‌ت و ماناکان و پایه‌کانى و پێش مه‌رجه‌کانى)) که‌له‌ په‌یامى کۆمۆنیزمدا بڵاوىکردۆته‌وه‌ و دواتریش به‌شێکى کۆنفرانسى دووه‌میان پێوه‌ گیرکردووه‌ وه‌ک پلیمێکى ناو کۆنفرانس به‌هه‌ند وه‌رگیراوه‌.

هه‌روه‌ها له‌لایه‌کىتره‌وه‌ له‌لاپه‌ڕه‌ (4) و (5)ى باس و به‌ڵگه‌نامه‌کانى کۆنفرانسى دووه‌مدا دووباره‌ى بنیات نانه‌وه‌ و هه‌نگاو هه‌ڵگرتن له‌پێناوى بنیاتنانى حیزبى کۆمۆنیزمى کرێکارى-عێراق دووباره‌ و سێ باره‌ ده‌کاته‌وه‌. بزوتنه‌وه‌ى بنیات نانى حیزبى کرێکارانى کۆمۆنیست – عێراق خۆشیان نازانن ئاڕاسته‌ى کام لا ده‌گرن و له‌گه‌ڵ کام بارو جیاوازیدا جووت ده‌بن. هه‌ر هه‌موو ئه‌ولایه‌نانه‌ى لێکدانه‌وه‌کان بێ میتۆدى و نه‌بوونى هزرى جیابوونه‌وه‌و هه‌ڵوێستى پراکتیکیش ڕووبه‌ڕووى سه‌رگه‌ردانى و بێ ڕێچکه‌یى کردووه‌، (ئه‌حمه‌د معین) له‌کۆنفرانسى دووه‌م داو له‌ووتارێکى به‌ناونیشانى (هه‌ڵسه‌نگاندنێکى ڕه‌خنه‌گرانه‌ى (ک.ک)ىو بنه‌ماکانى ته‌حه‌زوبى کۆمۆنستى) هه‌مان بڕواو بۆ چوونى ڕابردووى مه‌نسورى حیکمه‌ت به‌یان ده‌کات له‌سه‌ر (ک.ک)ى و په‌یوه‌ندییه‌کانى به‌ شۆڕشه‌ جیا جیاکانه‌وه‌و، به‌ کاربردنى ئه‌و ده‌سته‌ واژانه‌ له‌ پێناوى ئه‌وه‌ى که‌ بتوانێت (ک.ک)ى به‌لێکدانه‌وه‌و شیکارییه‌کى سه‌رده‌م به‌یانى بکات.

(ئه‌حمه‌د معین) به‌شێوه‌یه‌کى زۆر سانایى دووباره‌ى هه‌مان لێکدانه‌وه‌ده‌کات و ده‌ڵێت [ کۆمۆنیزم جه‌ره‌یانێکه‌ له‌ڕووى مێژوویشه‌وه‌ له‌ناوچینى کرێکاره‌وه‌، وه‌کو مه‌یل و حه‌ره‌که‌تێک هه‌بووه‌و کۆمۆنیزمى کرێکارى فۆرمۆلێکه‌، پێش گشت شتێک، بۆ وه‌سف و ته‌عریف کردنى ئه‌و حه‌ره‌که‌ته‌ چ به‌مانا کۆمه‌ڵایه‌تیه‌که‌ى چ به‌مشه‌خه‌ساته‌ سیاسىوفکرى و تیۆرى و به‌رنامه‌یىیه‌که‌یه‌وه‌، ل8 – باس و به‌ڵگه‌نامه‌کانى کۆنفرانسى دووه‌مى کادرانى بزووتنه‌وه‌ى بنیاتنانى حیزبى کرێکارانى کۆمۆنسیت – عێراق – کانوونى دووه‌مى (2000) ] ئه‌م لێکدانه‌وه‌یه‌و باس و خواستکردنه‌ له‌سه‌ر کۆمۆنیزمى کرێکارى، هه‌مان لێکدانه‌وه‌ى مه‌نسورى حکمه‌ته‌ که‌له‌ رابردوودا له‌باره‌ى ماتریال بوونى بڕواو بۆچوونى (ک.ک)ىیه‌وه‌ کردوویه‌تى.

به‌ڵام دووباره‌کردنه‌وه‌ى له‌هه‌مان ووتارى (ئه‌حمه‌د معین) دا به‌ڵگه‌ى مانه‌وه‌ى هه‌مان کاریگه‌رى و هه‌مان میتۆدى ڕابردووه‌ له‌ئاوه‌زدان و ئاوه‌زى سیاسیدا هه‌روه‌ها که‌م توانایى له‌بارى شیکردنه‌وه‌و لێکدانه‌وه‌ى دیارده‌کانه‌وه‌ سه‌رچاوه‌یان گرتووه‌، بێجگه‌ له‌وه‌ى که‌نه‌یتوانیوه‌ لێکدانه‌وه‌یه‌کى ڕاست له‌سه‌ر مه‌سه‌له‌ى ڕووداوه‌کانى ڕابردوو به‌یان بکات و مه‌یلى و بۆچوونه‌کانى ناوچینى کرێکار شىبکاته‌وه‌. له‌م سۆنگه‌یه‌وه‌ به‌ڕاستى ناونیشانى (ک.ک) ته‌نها ناونیشانى هێڵى هزرى وورده‌ بۆرژوازىیه‌و هیچىتر په‌یوه‌ندیشیان به‌بزووتنه‌وه‌ى چینى کرێکارو شۆڕشه‌کانى پاریسیش و ئۆکتۆبه‌ره‌وه‌ نىیه‌، هه‌موو ئه‌و مورادیڤه‌ که‌کراوه‌ بۆ کۆمۆنیزم هیچ شتێک نىیه‌ بێجگه‌ له‌ کایه‌کردن به‌ده‌سته‌واژه‌کان و ڕه‌نگکردنى ئه‌ندێشه‌و خه‌ونه‌ سه‌وزو زه‌رده‌ دروستکراوه‌کانیان. بێجگه‌ له‌وه‌ى که‌له‌و ڕێگه‌یه‌وه‌ ده‌یه‌وێت بڕواو بۆ چوونه‌کانى (ک.ک)ى به‌تێزى بزووتنه‌وه‌ى چینى کرێکار به‌راورد بکات هیچىترى سه‌وز نه‌کردووه‌.

به‌ڵام ئه‌و ڕه‌وه‌نده‌ ناتوانێت به‌زیندوویى بمێنێته‌وه‌. چونکه‌ ناتوانێت هه‌تا سه‌رلایه‌نه‌ داپۆشراوه‌کانى دژ به‌کۆمۆنیزم و چینى کرێکار له‌ژێر په‌رده‌ى به‌ناو کۆمۆنیست بووندا بمێنێته‌وه‌. به‌ڵکو سه‌نه‌دو دیفاکتۆى ڕووداوه‌کان و خه‌باتى چینى کرێکار زۆر به‌زووى ئه‌ودیووى داره‌ستانه‌کان ده‌رده‌که‌ون و ده‌یانخاته‌ که‌ناره‌وه‌و، له‌گه‌ڵ ته‌لیسمه‌کانى شه‌پۆلى ڕیڤیژینیزمدا تێکه‌ڵیان ده‌کاته‌وه‌.

کاریکاتۆرییه‌ کاتێک (ک.ک) ى ده‌کرێت به‌فۆرمۆلێک بۆ پیاهه‌ڵدان و پیناسه‌کردنى ئه‌و بزاڤانه‌ى چینى کرێکار له‌هه‌موو ڕوویه‌کى کۆمه‌ڵایه‌تى و ڕامیارى و به‌تایبه‌تمه‌ندى ڕامیارى و هزرى و تێورى و به‌رنامه‌یىیه‌که‌یه‌وه‌ به‌ند بکرێت. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا له‌لایه‌ک (ک.ک)ى به‌یانى وورده‌ بۆرژوازى و له‌ده‌ره‌وه‌ى چینىکرێکار ڕیزى گرتبێت و له‌لایه‌کىتر پیاهه‌ڵدان و لێکدانه‌وه‌کان له‌سه‌ریان، جیاوازى له‌گه‌ڵ دوودێڕى پێش ئه‌و بێژانه‌ هه‌بێت.

ئه‌م لێکداوانه‌ى (ئه‌حمه‌د معین) سه‌رلێتێکده‌رو ناوه‌ڕۆکێکى میتافیزیکیان هه‌یه‌و له‌ناوه‌ڕۆکى ماتریالیزمى دیالێکتیک دوورکه‌وتووه‌ته‌وه‌و ناتوانێت ڕاست و دروستى به‌یان و ئه‌لته‌رناتیڤیى (ک.ک)ى بێت. 

که‌م توانایى له‌بارى تێورىیه‌وه‌ سه‌ر لێشێواوى لێوه‌ دروست ده‌بێت و ناتوانێت هه‌ڵوێستى دروست له‌کات و شوێنى گونجاودا بگرێت. بێجگه‌ له‌وه‌ى که‌ تێکه‌ڵ و پێکه‌ڵیه‌ک له‌ به‌دڵ بوون و که‌نارکردن له‌زهنیدا دروست ده‌کات هیچى ترى لێ سه‌وزنابێت، که‌واته‌ ئه‌و تێووره‌ى که‌ ووتاره‌که‌ى پێنوسراوه‌ تیورێکى نه‌زۆک و مۆله‌قه‌ى هزرى و دوور له‌لۆجیکى شیکردنه‌وه‌و دروستکردنى ئه‌لته‌رناتیفى به‌رامبه‌ره‌.

هه‌موو ئه‌و لێکدانه‌وانه‌ فاکته‌رى ڕه‌دووکه‌وتنى بێ پرسیارو ڕاڤه‌نه‌کردنى زانستیانه‌ى هزرو ته‌رزى بیرو بۆچوونى به‌رامبه‌ره‌.

(ئه‌حمه‌د معین) له‌هه‌مان ووتارو هه‌ر له‌دێروو ڕسته‌کانى دواتریدا دیدگایه‌کى تر له‌باره‌ى ڕه‌خنه‌و جیایىیه‌کانى له‌ (ک.ک)ى به‌یان ده‌کات و هه‌مان بڕواو بۆچوونى (رضای مقدم)دووباره‌ ده‌کاته‌وه‌ که‌له‌به‌یاننامه‌ى جیابوونه‌وه‌یدا، له‌باره‌ى (ک.ک) و (حککا) وه‌ڕایگه‌یاندووه‌ [ ئه‌م ڕه‌وته‌یان له‌ دێژه‌ى ته‌فاعولات و قوڵ بوونه‌وه‌و گه‌شه‌و فعل و ئینفیعالاتى ناو بزوتنه‌وه‌ى کرێکارى یه‌وه‌ سه‌رى هه‌ڵنه‌داوه‌و ڕیشه‌ى مێژووى ئه‌م ڕه‌ووته‌ ئه‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ هه‌وڵ و تێکۆشانى هه‌ڵسوڕاوانێکى مارکسیست به‌هه‌ده‌فى ده‌ست گه‌یشتن به‌ ئاسۆیه‌کى فکرى و سیاسى و ته‌نانه‌ت هه‌ویه‌تى له‌بارو دۆخێکى تایبه‌تدا که‌ شۆڕشى ئێران و ده‌ورو نه‌خشى ((بزوتنه‌وه‌ى کۆمۆنیستى ئه‌و ساى ئێران به‌و جودى هێنابوو.(ل9-باس و به‌ڵگه‌نامه‌کانى کۆنفرانسى دووه‌م ى کادرانى بزوتنه‌وه‌ى بنیاتنانى حیزبى کرێکارانى کۆمۆنیست-عێراق- کانوونى دووه‌مى –2000ز) ] ئه‌م په‌ره‌گراڤه‌ ئه‌گه‌ر به‌ته‌واوى وه‌رنه‌گیرابێت له‌به‌یانى ڕۆژنا مه‌گه‌رییه‌که‌ى (رضای مقدم) ئه‌وا به‌گشتى هزرى ناو ئه‌و په‌ره‌گراڤه‌ له‌ هزرى جیابوونه‌وه‌ى (رضای مقدم) وه‌رگیراوه‌. ئه‌و به‌یانه‌ى ڕوونکردنه‌وه‌و ڕه‌خنه‌ ئامێزه‌ى که‌له‌ پێشتردا له‌سه‌ر (ک.ک)ى کردبووى ناوه‌ڕۆکه‌که‌ى له‌ مێژووى له‌وه‌و پێشدا هیچ به‌ڵگه‌یه‌کى مێژوویى نىیه‌ و نه‌ى توانیوه‌ ئه‌و ڕاستیه‌ش به‌یان بکات که‌ (ک.ک)ى وه‌ک فۆرم به‌یان و پیشانده‌رى تێزى بزوتنه‌وه‌ى کۆمۆنیستى زانستى ئه‌و کاته‌ نه‌ده‌کرد. 

هه‌روه‌ها به‌ناوه‌ ڕۆکیش نه‌یتوانیوه‌ جووت بێت له‌گه‌ڵ بزوتنه‌وه‌ى کۆمۆنیستى زانستى له‌مێژووى ڕابردوودا، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ى که‌ کۆمۆنیزمى زانستى ناسراوه‌ ته‌وه‌ به‌وه‌ى که‌ دیدگاو بۆچوونى جیاوازى مارکسیزمه‌ له‌ سۆسیالیسته‌ خه‌یاڵىیه‌کان (طوباوییه‌کان)و ئه‌وانه‌ى که‌ کۆمۆنیزمیان ده‌کرد به‌ به‌رگ و ناونیشان و له‌ ژێر په‌رده‌دا گه‌وره‌ترین بزاڤى ئانارشستى یان به ڕێده‌خست و ئامانج و ئاواته‌کانى چینى کرێکارى ده‌کرد به‌ قوربانى مه‌رام و خواستى وورده‌ بۆرژوازى یانه‌ى خۆیان.

به‌ڵام به‌باس و خواستى مه‌نسوری حیکمت و دووباره‌ کردنه‌وه‌ى له‌لایه‌ن (احمد معینه‌وه‌)، ناتوانێت ئه‌و ڕاستى یه‌ بشارێته‌وه‌ که‌ (ک.ک)ى به‌م میتۆده‌ى (15)ساڵ پێش ئێستاو ئێستاشى له‌ سه‌ر بێت، میتۆدۆلۆجىچینى کرێکارو بزوتنه‌وه‌ى کۆمۆنیستى بێت له‌ ڕابردوو ئێستادا. ئه‌و شه‌ن و که‌وکردنه‌ى که‌ بۆ (ک.ک)ى به‌فاکته‌رى ئه‌وه‌ ده‌کرا که‌ بکرێت به‌چاوگى بزوتنه‌وه‌ى کۆمۆنیستى، به‌ڵام میتۆدى ئه‌و سیسته‌مه‌ هزرى یه‌، په‌یوه‌ندى به‌بزوتنه‌وه‌ى ڕاست و دروستى چینى کرێکار و بزوتنه‌وه‌ى کۆمۆنیستىیه‌وه‌ نىیه‌.

له‌ ئێستاو ڕابردووشدا به‌ به‌ڵگه‌ى ئه‌وه‌ى که‌ کۆمۆنیزمى هێناوه‌ته‌ ئاستى ناڕه‌زایى چینى کرێکار و داخوازى ئابوورى ڕۆژانه‌و هه‌نووکه‌یى و ڕیفۆرمى ئه‌و چینه‌وه‌. به‌پێچه‌وانه‌وه‌ بێجگه‌له‌وه‌ى که‌ کۆمۆنیزم گۆڕانى ڕیشه‌ییه‌ له‌ په‌یوه‌ندى ڕامیارى وکۆمه‌ڵایه‌تى و ئابوورى کۆمه‌ڵگادا، هیچ پێناسێکى تر هه‌ڵناگرێت. ئه‌م پێناسه‌ى مارکس جیاوازى بنه‌ڕه‌تى له‌گه‌ڵ پێناسه‌ى (ک.ک)ى داهه‌یه‌. ناکرێت بزوتنه‌وه‌ى کۆمۆنیستى بدرێته‌ ده‌ست ڕووداو قه‌ده‌رى کۆمه‌ڵگا به‌رهه‌مى بهێنێت. به‌ڵکو هه‌وڵ و کۆششى کرێکارانى کۆمۆنیست و کۆمۆنیسته‌ زانستىیه‌کانه‌، که‌ گه‌شه‌ى زیاتر به‌ بزاڤى کۆمۆنیستى ده‌دات له‌ناو چینى کرێکاردا.

هه‌روه‌ها ڕه‌هاى گۆڕانى کۆمه‌ڵگا بۆ کۆمه‌ڵگایه‌کى بێچین خێراترو گه‌شه‌دار تر ده‌کات. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا ئه‌م ئه‌نجامه‌ ته‌نها له‌ خۆیه‌وه‌و خود به‌خود جێ به‌جێ نابێت و نابێته‌ لایه‌ن و گه‌شه‌ کردنى بزوتنه‌وه‌ى چینى کرێکار.

ئه‌م لێکدانه‌وه‌ى که‌ (ئه‌حمه‌د معین) و (رضای مقدم) ده‌یکه‌ن. له‌ڕابردووشدا به‌ شێوه‌و جۆرێکى ترو له‌ شوێنێکى تردا مه‌نسوری حیکمه‌ت به‌یانى کردووه‌و کردوویه‌تى به‌ناوه‌ڕۆکى داڕشتن و دروست بوونى هزرى خۆى. ئێمه‌له‌ نووسراوى (ئیکۆنۆمیسته‌کان نوێنه‌رى زانستى..) دا ڕه‌خنه‌ى میتۆدى و مارکسیستیمان ئاراسته‌ کردووه‌و له‌ به‌رامبه‌ریشدا دیفاکتۆى بزوتنه‌وه‌ى مارکسیستىو و کۆمۆنیستى زانستیمان به‌یان کردووه‌. ئه‌و ووته‌یه‌ى سه‌ره‌وه‌ى (ئه‌حمه‌د معین) زیاتر بۆ ئه‌وه‌ ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ که‌ بزوتنه‌وه‌ى کۆمۆنیستى ودروست بوونى حیزبى خۆى ده‌سپێرێت به‌کارێکى خود به‌خودى و دوور له‌ ده‌ست و نه‌خشه‌ى کۆمۆنیسته‌کان. گرنگترین لایه‌ن و ئه‌ندامى دروست بوونى حیزبه‌ کۆمۆنیسته‌کانن به‌هاوکارى و هه‌ماهه‌نگى چینى کرێکار. 

جارێکى تریش له‌لایه‌ن (ئه‌حمه‌د معین) و ده‌سته‌که‌یان به‌شێوه‌یه‌کى تر له‌ لێکدانه‌وه‌کاندا په‌نابراوه‌ته‌ به‌ر قسه‌و باسى (رضای مقدم) و کراوه‌ به‌سه‌رچاوه‌و ڕه‌گى لێکدانه‌وه‌ى خۆیان به‌رامبه‌ر به‌ده‌سته‌ى ئێستاى نه‌یاریان. به‌ڵام سه‌ره‌نجامى پرۆسیسى له‌و جۆره‌ هه‌موو ئه‌و لایه‌نانه‌ به‌ شکستى بزوتنه‌وه‌ که‌ ده‌شکێته‌وه‌و ناتوانێت هه‌نگاوێک بڕواته‌ پێش بێجگه‌له‌وه‌ى که‌ پاشه‌ کشه‌ ده‌کات. واته‌ ڕه‌دووکه‌وتنى بێ پرسیار مه‌سه‌له‌یه‌کى ئه‌وه‌نده‌ گرنگه‌ که‌ ده‌بێت هه‌موو لایه‌ک ئاگادارى بێت و شێوه‌ى هه‌ڵسوڕان و ئاوات و ئامانجه‌ کانى به‌و شێوه‌و ڕێگایه‌ ده‌ست نیشان نه‌کات. چونکه‌ لێکدانه‌وه‌کان ده‌چنه‌ خانه‌ى بێ په‌یوه‌ست به‌ دیفاکتۆى بزاڤى چینى کرێکاره‌وه‌ و له‌گه‌ڵ ئامانج و هزرى میتافیزیکا یه‌ک ئامانجه‌. له‌سۆنگه‌ى هه‌موو ئه‌وانه‌وه‌ ئه‌گه‌ر (ک.ک) پایه‌ى کۆمه‌ڵایه‌تى خۆى له‌ده‌ست داوه‌! بۆ ده‌بێت له‌کاتێکى له‌وه‌و پێش به‌شان و باڵى دا هه‌ڵبدرێت و بکرێته‌ لایه‌نى سه‌ره‌کى بزوتنه‌وه‌ى کۆمۆنیستى! بێگومان ئێمه‌ زۆر له‌وه‌و پێشه‌وه‌ له‌ساڵى یه‌که‌مى ئه‌و بزوتنه‌وه‌یه‌وه‌ قسه‌و باسمان به‌ڕوون و ئاشکرا و ناکۆک و جودا له‌گه‌ڵ تێزى هزرى کۆمۆنیزمى کرێکاریدا به‌یان کردووه‌ له‌بنه‌ڕه‌ته‌وه‌ (ک.ک)ى پایه‌ى کۆمه‌ڵایه‌تى و دروست بوونى هزرى و بزاڤه‌که‌شى له‌ناو وورده‌ بۆرژوازییدا بووه‌. هه‌رله‌ ناو ئه‌وانیشدا مابووه‌وه‌و ئێستاش ماوه‌ته‌وه‌. ئیتر په‌یوه‌ست بوونى و نه‌بوونى به‌ چینى کرێکاره‌وه‌ هه‌نگاوێکى ئه‌وبزوتنه‌وه‌یه‌ نه‌ده‌برده‌ پێشه‌وه‌ له‌به‌ر ئه‌وه‌ى میتۆدو فه‌لسه‌فه‌ى ئه‌و ئاوه‌زه‌ خواستى جووت و یه‌ک ڕێبازى له‌گه‌ڵ وورده‌ بۆرژوازیدا بووه‌.

به‌ڵام لێکدانه‌وه‌ى ئێستاى (ئه‌حمه‌د معین)ء بزوتنه‌وه‌ى بنیات نان جارێکى ترو وه‌ک له‌وه‌و پێش ڕه‌دووى (ک.ک) که‌وتوو بوون، ئێستاش به‌هه‌مان میتۆدو شێوه‌ ڕه‌دووى ڕووداوه‌کانى ناو (حککا) نن و چوونه‌ته‌ پاڵ لایه‌نى جیابووه‌وه‌ که‌به‌هه‌مان فۆرم و به‌ناو نیشانى جیاوازه‌وه‌ به‌یانى هه‌مان ڕامیارى وستراتیژ ده‌که‌ن و له‌گه‌ڵ توێژگه‌لى وورده‌ بۆرژوازیدا ده‌ست له‌ ناو ده‌ستن.

له‌ڕوانگه‌ى خۆیدا و له‌هه‌مان ووتاردا ئه‌حمه‌د معین ده‌ڵێت [ کاتێکیش ئه‌ڵێین جه‌ره‌بانى کۆمۆنیزمى کرێکارى له‌ڕووى ئاسۆى سیاسى و بنه‌ماى فکرىیه‌وه‌ ڕادیکالترین به‌شى ئه‌و (بزوتنه‌وه‌ کۆمۆنیستى) یه‌یه‌. ئیتر ئه‌وه‌ له‌ خۆشیدا به‌شێکى بنه‌ڕه‌تى له‌ سیماو تایبه‌تمه‌ندیه‌کانى ئه‌ویش ده‌رده‌خات. ل-10-(باس و به‌ڵگه‌نامه‌کانى کۆنفرانسى دووه‌مى کادرانى بزوتنه‌وه‌ى بنیات نانى حیزبى کرێکارانى کۆمۆنیست-عێراق)-کانوونى دووه‌م -2000)] ڕادیکاڵ بوون بوو بووه‌ به‌شێکى گرنگ و سیاسه‌تێکى له‌به‌ر جاوگیراوى بیۆس پۆلیتیکۆسى بزاڤ و ڕه‌وه‌ندى چه‌پ له‌ کوردستانى عێراق و ئێراندا. 

واتا که‌ ده‌وترا ڕادیکاڵ ئیتر وابه‌یان ده‌کرا که‌ ته‌واو ته‌واو سه‌ر به‌ هزرو میتۆدى تێزى مارکسیزمه‌و عه‌یارى (24)ى بۆخۆى به‌ده‌ست هێناوه‌. به‌ڵام ڕادیکاڵ بوونى و یان به‌یانى ڕادیکاڵ دیووى ئه‌و دیوى ڕامیارى و پرۆسیسى ناو میتۆدۆلۆجى بۆرژوازىیه‌. چونکه‌ مارکسیزم مه‌سه‌له‌یه‌ک و تیۆرێکى ڕاگه‌یه‌نێرى حه‌قیانىیه‌و دوور له‌ خه‌وش و خاڵى وورده‌ بۆرژوازى و بۆرژواوىیه‌.

له‌به‌رئه‌وه‌ مه‌سه‌له‌ى ڕادیکاڵ بوون به‌یانى خه‌وش و خاڵى بزوتنه‌وه‌که‌یه‌، ڕادیکاڵ بوون له‌ ئێستادا هیچ ناگه‌یه‌نێت بێجگه‌ له‌وه‌ى که‌ خۆیان و ده‌ورووپشتى پێ هه‌ڵ خه‌ڵه‌تێنن.. ڕادیکاڵى له‌ئێستادا له‌گه‌ڵ سیاسه‌تى بۆرژوازیدا جووت و یه‌ک فۆرمن. له‌م سۆنگه‌یه‌وه‌ ڕادیکاڵ بوون فۆرمێکى به‌سه‌ر چووه‌ بۆ ئێستاو ناتوانێت ناونیشانى کۆمۆنیسته‌کان بێت. بۆیه‌ ده‌بێت کۆمۆنیسته‌کان به‌زووترین کات له‌ژێر کاریگه‌رى به‌ناوى ڕادیکاڵ بوون و ڕادیکالیسیۆنى ڕامیارى بوونه‌وه‌ ده‌ربچن و پابه‌ندى مه‌سه‌له‌ تیۆرى و هزرىیه‌کانى مارکسیزم بن و به‌ئاوه‌زێکى کراوه‌و ئاوزانێکى دیالێکتیکىیه‌وه‌ پرۆسیسى تیۆرىیه‌کانى له‌ پراکتیکدا بکه‌ن. 

به‌ڵام هه‌تاکاتى ئه‌و نووسینه‌ش(ئه‌حمه‌د معین) نه‌یتوانیوه‌ کاریگه‌رى یه‌کانى (ک.ک) له‌ ئاوه‌زوبیرو ده‌روونى ده‌ربکات و به‌ته‌واوى ڕه‌خنه‌ى ڕیشه‌یى له‌ (ک.ک) بگرێت و ئاسۆ یان جیاوازبێت له‌گه‌ڵ ئاسۆى (ک.ک)و ده‌سته‌ خوشکانى وورده‌ بۆرژوازى تریاندا.

به‌ڵگه‌ش ئه‌وه‌ نىیه‌ که‌ له‌ ڕابردوودا پێوه‌ى په‌یوه‌ست ببێت و ئێستاش مه‌سه‌له‌ى ڕادیکاڵ بکه‌یته‌ پێوه‌رێک که‌له‌ پایه‌ى ڕامیارى و هزرىیه‌کانى (ک.ک)ى به‌ته‌واوى نه‌ ده‌یت. به‌ڵام هه‌موو ئه‌و لێکدانه‌وه‌ تێکه‌و لێکه‌یىیانه‌ به‌ڵگه‌ى نه‌بوونى سیسته‌مێکى هزرى مارکسیستى ڕۆشن و ئاوه‌زێکى دیالێکتیکىو لێکدانه‌وه‌یه‌کى ماددىیه‌ و خواستنى به‌رژه‌وه‌ندىتوێژ گه‌لى و ڕاستى داخوازى وورده‌ بۆرژوازىیه‌.

له‌م سۆنگه‌یه‌وه‌ پراکتیکى ڕامیارى و خه‌بات و تێکۆشان به‌و شێوه‌یه‌ ناتوانێت هه‌نگاوێک بچێته‌ پێشه‌وه‌. ڕامیاریست خاوه‌نى ئاوه‌زێکى ڕۆشن و کراوه‌و دیالێکتیکى نه‌بێت و به‌شێک له‌ مارکسیزم شاره‌زانه‌بێت، ناتوانێت هه‌وڵه‌کانى له‌ پێناوى خه‌باتى چینى کرێکارو بزوتنه‌وه‌ى کۆمۆنیستیدا بێت. هه‌روه‌ها بۆ کێشه‌و بابه‌تى ڕابه‌رایش گرنگترین لایه‌نى شاره‌زابوونه‌ له‌ مارکسیزمدا، که‌له‌ پێشدا و له‌به‌شى (ڕابه‌ر له‌ حیزبدا) زیاتر لێمان کۆڵیوه‌ته‌وه‌، جارێکى تر دووباره‌ کردنه‌وه‌ى به‌گرنگ نازانم، له‌هه‌مان ووتاردا (ئه‌حمه‌د معین) دان به‌وه‌داده‌نێت که‌له‌ پێشداو له‌ سه‌ره‌تاى جیابوونه‌وه‌ یان له‌ (حککع) ڕه‌خنه‌ یان له‌بنه‌ماى هزرى و ڕامیارى کۆمۆنیزمى کرێکارى نه‌بوو، به‌ڵکو زیاتر ڕه‌خنه‌که‌یان له‌ڕووپۆشى ده‌ره‌وه‌ى (ک.ک)و (حککع) خولگه‌ى گرتبوو. 

به‌ڵام ئه‌وه‌ش به‌ڵگه‌ى ئه‌وه‌ن که‌ ته‌نها لێکدانه‌وه‌کانیان له‌چوار چێوه‌ى به‌ڕاست نیشاندانى بڕواو بۆچوونه‌کانیان بوو، بێجگه‌ له‌وه‌ى که‌ جیابونه‌وه‌ له‌ ڕووى میتۆدىیه‌وه‌ له‌ هه‌گبه‌ى بیرو پراکتیکیاندا به‌هاى نه‌بوو، و له‌گه‌ڵ کرۆکى هزرى (ک.ک)ى تێڕوانینى خۆیان و ڕه‌خنه‌ یان ده‌رنه‌بڕیبوو، ئه‌مه‌ش زیاتر له‌ نووسراوى (چه‌پ و مێژوو له‌ کوێدان!) ڕوونم کردوه‌ته‌وه‌. 

به‌ڵام (ئه‌حمه‌د معین) له‌ کۆنفرانسدا به‌شێوه‌ى تێکه‌و لێکه‌ باس له‌سه‌ر جیابوونه‌وه‌ ده‌کات و به‌م شێوه‌یه‌ لێیان ئه‌دوێت [ ئێمه‌ سه‌ره‌تا به‌ جۆرێکى تر ده‌ستمان کرد به‌ڕه‌خنه‌ له‌و تاقیکردنه‌وه‌یه‌ له‌و قۆناغه‌دا ڕه‌خنه‌ى ئێمه‌ (سه‌ره‌تاى وازهێنانمان له‌ حککع) له‌ کۆمۆنیزمى کرێکارى وه‌کو جه‌ره‌یانێک، ڕه‌خنه‌ نه‌بوو له‌بنه‌ماهه‌ویه‌تىیه‌کانى و بنه‌ما به‌رنامه‌یىیه‌کانى ڕه‌خنه‌ نه‌بوو له‌ له‌پایه‌ فکرى یه‌کانى، به‌ڵکو له‌ ته‌جروبه‌ى ته‌شکیلى حیزب و هه‌ڵسوڕانى دواترى له‌عێراقدا، ته‌نانه‌ت سه‌باره‌ت به‌ عێراقیش ئێمه‌ ته‌نها ئه‌وزاعى سیاسى عێراقمان کردبووبه‌ به‌پێوانه‌و مه‌بناى ئه‌سڵى بۆره‌خنه‌و جیاوازه‌یه‌کانمان. بۆیه‌ سه‌ربارى دروستى ئه‌و ڕه‌خنه‌و سنوور به‌ندیه‌ هێشتا به‌ته‌واوى جوابده‌ره‌وه‌ نه‌بوو و هاوتاى کۆمه‌ڵایه‌تى نه‌ئه‌بوو بۆکۆمه‌ڵ و بزوتنه‌وه‌ى کرێکارى و کرێکارانى سوسیالیست به‌ته‌واوى قابیلى ده‌رک نه‌بوو. (ل12-باس و به‌ڵگه‌نامه‌کانى کۆنفرانسى دووه‌مى ………….کانوونى دووه‌مى –2000) ] له‌م په‌ره‌گراڤه‌دا تێکه‌و لێکه‌یه‌کى زۆر ڕوون و به‌ئاشکرایى دیاره‌و هێشتا ده‌ست به‌ردارى جۆرى ڕه‌خنه‌کانى پێشووترى نابێت و له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا ده‌ڵێت (ڕه‌خنه‌ نه‌بوو). ئه‌م لێکدانه‌وانه‌ به‌ره‌نجامى کاڵ فامى و ناڕۆشنى درک و ئاوه‌زى نووسه‌ره‌ونه‌ى توانیوه‌ له‌سه‌ره‌تاشدا لێ توێژینه‌وه‌ى ووردو زانستى هه‌بێت، تابتوانێت به‌یانى جیاوازىیه‌کانى به‌یانێکى ماددى و بابه‌تى بێت.

له‌م سۆنگه‌یه‌وه‌ ته‌نها له‌ چوار چێوه‌ى قسه‌و باسێکى خاو خلیچک و بێ په‌ره‌نسیپ و بێ میتۆد خولگه‌ى گرتووه‌، بیردانى سووڕانووه‌ته‌وه‌. ئه‌گه‌ر ڕه‌خنه‌ى پێشوو دروست بووه‌، 

بۆچى ده‌بێت له‌ بارێکى تردا جارێکى تر ڕه‌خنه‌ نه‌بووبێت؟! ئه‌گه‌ر ڕه‌خنه‌شنه‌بووه‌! ئیتر ڕاست و دروستى ئه‌و ڕه‌خنه‌یه‌ له‌ کوێدایه‌! بێگومان ئه‌و باس و لێکدانه‌وانه‌ى پێشووتریان سه‌رچاوه‌ى تێکه‌و لێکه‌یه‌کى ڕوون و ئاشکراو ناماددى بابه‌تى قسه‌و باسه‌کانه‌، بێجگه‌ له‌وه‌ى هه‌تا ئه‌و کاته‌ش ده‌ست به‌ردارى ئه‌و جۆره‌ له‌درک و تێڕوانینى پێشووى نه‌بووه‌، نامارکسیست بوونى بڕواو بۆ چوون و لێکدانه‌وه‌کانى (ئه‌حمه‌د معین)، بێگومان ڕاڤه‌کردنێکى تێکه‌و لێکه‌ى له‌سه‌ر بابه‌تى ناوڕامیارى و خۆى و ده‌سته‌که‌یان لێده‌که‌ویته‌وه‌. له‌ به‌رئه‌وه‌ى په‌یڤینه‌کانى پێشووتریش له‌سه‌ر (حککع)و پێکهاتى حیزبیه‌که‌ى قسه‌و باس بووه‌ له‌سه‌ر ڕووپۆشى ده‌ره‌وه‌ى حیزب. چونکه‌ په‌یڤین نه‌بووه‌ له‌سه‌ر په‌ره‌نسیپى حیزب و زۆرتر ڕوویه‌کى که‌سێتى پێوه‌ دیار بووه‌ نه‌وه‌کو له‌جه‌وهه‌رى پێکهاته‌ى حیزب و فۆرمى دروست بوونى شیکارى ڕوون وئاشکراکرابێت. 

به‌ڵام ئه‌م په‌ره‌گراڤه‌ى پێشه‌وه‌ى (ئه‌حمه‌د معین) که‌ هێناومانه‌ته‌وه‌ ده‌رکه‌وته‌ى و سه‌رچاوه‌ى هه‌ڵپه‌ى ڕه‌دووکه‌وتنێکى پێوه‌ دیاره‌ که‌ پرسیار له‌سه‌ر ڕابردوو له‌سه‌ر ئێستاش ناکات، ته‌نها هه‌وڵیان ئه‌وه‌یه‌ فریاى ڕه‌وه‌ندى جیابوووه‌ى (حککا) بکه‌وێت و له‌ گه‌ڵیاندا ته‌نگژه‌و شکستى ڕه‌وه‌ندى پێشووتریان بڕه‌وێننه‌وه‌. به‌ڵام ئه‌مه‌ ته‌نها له‌ئه‌ندێشه‌ى خه‌یاڵ و خه‌ونى وورده‌ بۆرژوازیدا جێگایان ده‌بێته‌وه‌. له‌به‌رئه‌وه‌ى ئه‌و جۆره‌ له‌بابه‌تى هه‌ڵوێست و تێڕوانین و پراکسیس کردنى دیدو بۆچوونى یان ناتوانێت هه‌ل و مه‌رجێک ئاڵووگۆڕ پێبکات و هه‌ل و مه‌کرجێکى تر بهێنێته‌ ئاراوه‌. ڕاست ده‌کات که‌له‌ پاڵتوکه‌ى گۆگۆڵه‌وه‌ هاتبوونه‌ده‌ر، به‌ڵام جارێکى تر و له‌ ڕێگایه‌کىتره‌وه‌ چونه‌ ناو پاڵتۆکه‌وه‌. له‌به‌رئه‌وه‌ى له‌بنه‌ڕه‌تدا په‌یوه‌ندى به‌وه‌وه‌ هه‌بوو که‌ بیر له‌ پاڵتۆکه‌ نه‌کرابووه‌وه‌و هه‌روه‌ها لێکدانه‌وه‌ى له‌باره‌ى کۆمۆنیزمى کرێکارى و په‌یوه‌ندى به‌چینى کرێکار و تێزى ئه‌و هزره‌و لێکدانه‌وه‌کانى له‌سه‌ر هه‌ل و مه‌رجه‌کان و ئه‌لته‌رناتیڤى ئه‌و بزوتنه‌وه‌یه‌وه‌ و ………هیچ شیکاریه‌کى بۆ نه‌ده‌کراوو بێ پرسیار له‌ناو پاڵتۆکه‌دا جێگایه‌کیان بۆ خۆیان کردبووه‌و ئێستاش پاڵتۆکه‌یان گۆڕیوه‌ به‌پاڵتۆیه‌کى تر به‌ڵام هى گۆگۆلێکى تره‌. 

هه‌روه‌ها له‌ کۆنفرانسى دووهه‌مدا ڕه‌دووکه‌وتنى (نزار عبدالله‌) ش به‌هه‌مان پێودانگى ڕه‌دووکه‌وتنى (ئه‌حمه‌د معین)ه‌ چونکه‌ دووباره‌ کردنه‌وه‌ى هه‌مان به‌هاى هزرى و ڕامیاریستى (رضای مقدم و ئیره‌جى ئازه‌رین) و نزار عبدالله‌ زیاتر له‌ووتارى (ده‌رک و میتۆدۆلۆژى کۆمۆنیزمى کرێکارى (ئینتقالى چینایه‌تى))دا، به‌ڕوونى ده‌رده‌که‌ون که‌ کێشه‌و بابه‌تى جیاکارى یه‌کانىو جیاوازبوونه‌وه‌ى (رضای مقدم) و هه‌روه‌ها لێک ترازانیان له‌گه‌ڵ (حککا)دا بووه‌ته‌هه‌مان میتۆدۆلۆجى جیابوونه‌وه‌ له‌ (ک.ک)ى. 

به‌ڵگه‌ش بۆڕاستى بۆ چوونه‌کانمان (نزار عبدالله‌) له‌م په‌ره‌گراڤه‌وه‌ دێته‌ گۆو ده‌بێژێت [ بۆڕوون کردنه‌وه‌ى زیاترى ئه‌م مه‌سه‌له‌یه‌ من له‌و ده‌رکه‌وه‌ ده‌ست پێ ده‌که‌م هاوڕێ (رضای مقدم) له‌ ڕاگه‌یاندنى وازهێنانى خۆیدا له‌ حیزبى کۆمۆنیستى کرێکارى ئێران به‌یانى کرد. ئه‌و ووتى ئێمه‌ که‌ ئه‌و حیزبه‌مان پێک هێنا وویستمان له‌جه‌رگه‌ى سۆشیالیزمى کرێکاریدا قه‌رار بگرین، ویستمان ئه‌و حیزبه‌ ئاڵو گۆڕ بکا و ببێت به‌حیزبێکى چینایه‌تى و کرێکارى، ئیتر سنوربه‌ندى ئایدۆلۆژى و فکرى به‌بێ گۆڕینى پایه‌ى چینایه‌تى ته‌نها وه‌کو جه‌ره‌یان و حیزبێکى غه‌یره‌ کرێکارى له‌پاڵ حیزب و هێزه‌کانى تردا ده‌مان هێڵێته‌وه‌. ئه‌و کاتێک ڕه‌خنه‌ له‌ وه‌ده‌گرێ نه‌یتوانیوه‌ ئه‌و ئاڵو گۆڕه‌ چینایه‌تىیه‌ له‌خۆیدا پێک بهێنێ و شکسته‌که‌ى به‌وه‌ لێک ده‌داته‌وه‌ دیاره‌ به‌هه‌مان ده‌رک و متدۆلۆژىیه‌وه‌ لێکى ده‌داته‌وه‌. ل35- باس و به‌ڵگه‌نامه‌کانى کۆنفرانسى دووه‌مى …..کانوونى دووه‌م –2000) ] ئه‌م به‌شه‌ى سه‌ره‌وه‌ى په‌یڤینه‌کانى نزار عبدالله‌ و دووباره‌ کردنه‌وه‌ى یان خستنه‌ ڕووى لێکدانه‌وه‌کانى (رضای مقدم)ه‌ له‌باره‌ى (حککا).

به‌ڵام ئه‌و لێکدانه‌وه‌یه‌ هه‌روه‌ک ڕاڤه‌کردنه‌کانى پێشووترى نه‌یان توانیوه‌ ڕووپۆشى پێکهاته‌ ماددى یه‌که‌ى ببڕن و له‌گه‌ڵ کاکڵه‌ى کێشه‌و بابه‌ته‌که‌دا مامه‌ڵه‌ بکه‌ن. 

واتا له‌لایه‌ک درکى (رضای مقدم) به‌ناڕۆشن و هه‌مان میتۆدى ڕابردووى خۆى به‌یان ده‌کات و له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا (رضای مقدم) ته‌وقى ده‌ست و پێ یانى بۆ شکاندوون و ئێستائه‌گه‌ر به‌شێوه‌یه‌کى زۆر ڕووپایى و بێ ناوه‌ڕۆکیشه‌ قسه‌ له‌سه‌ر لایه‌نى کۆمۆنیزمى کرێکارى بکه‌ن. 

به‌ڵام قسه‌ کردنه‌کانى ئه‌وان و شیکاریه‌کانیان ناتوانن ئێمه‌ ڕازى بکه‌ن به‌وه‌ى که‌ میتۆدۆلۆجى وورده‌ بۆرژوازىیان تێک شکاوه‌و له‌گه‌ڵ میتۆدى مارکسیزم دا مامه‌ڵه‌ ده‌که‌ن. چونکه‌ هه‌تا ئه‌و ئاسته‌ش درک و تێزى مارکسیستى بۆ جیابوونه‌وه‌کان بوونیان نىیه‌و به‌ ئه‌ندێشه‌ى خه‌ون و خه‌یاڵ سپێردراون. چونکه‌ ئه‌وان و (رضای مقدم) ده‌ڵێن که‌ ئێمه‌ سنووربه‌ندىیه‌کى ئایدۆلۆژى و هزرى مان هه‌یه‌ به‌ڵام پابه‌ندو تێکه‌ڵ نین به‌ چینى کرێکار. 

واتا سیسته‌مه‌ هزرییه‌که‌ى ئاڵوگۆڕى چینایه‌تى نه‌هێناوه‌ته‌ به‌رهه‌م، له‌ پرۆسیسى پراکتیک کردنى ڕامیارییاندا و له‌گه‌ڵ چینى وورده‌ بۆرژوازى و داخوازییه‌کانیاندا دوورنین و له‌یه‌ک ترى دانه‌بڕاون.بێگومان میتۆدۆلۆجى ده‌توانێت په‌یوه‌ستى چینایه‌تى به‌یان بکات و ده‌ست نیشانى ناوه‌نده‌ چینایه‌تى و هه‌ڵسورانى ناو ناوه‌نده‌که‌ى خۆى بکات و پابه‌ندى په‌یوه‌ستى کام چینه‌.

هه‌رله‌هه‌مان ئه‌و باس و خواستانه‌ى سه‌ره‌وه‌ى نزار عبدالله‌ جارێکى ترو به‌دواى ئه‌و ووتنانه‌ییدا ده‌ڵێت [ هه‌ڵبه‌ته‌ له‌کاتى جیابوونه‌وه‌کاندا له‌ حزبى کۆمۆنیستى کرێکارى ئێران یه‌کێک له‌و پرسیاره‌ واقیعییانه‌ى که‌به‌ دروست ده‌رده‌بڕان، ئه‌وه‌ بوو که‌ئایا ئه‌م حیزبه‌ بۆ نه‌یتوانى ئه‌م ئینتقال و ئاڵووگۆڕه‌ بکات؟ بۆنه‌یتوانى ببێ به‌ حیزبێکى کۆمۆنیستى کرێکارى، بۆ نه‌یتوانى ببێ به‌مه‌یدانێک بۆ ده‌ربڕینى ئاڕه‌زایه‌تى سۆشیالیستى کرێکاران؟ ئه‌مه‌ پرسیارێکى واقعى بوو زۆر جار ته‌رح ده‌کرا و تاڕاده‌یه‌کى زۆر بێ وه‌ڵام ده‌مایه‌وه‌، هه‌تا کو ده‌وترا ئایا کاتێک حیزبمان پێک هێنا ئایا هه‌موومان هوشیار بووین به‌وه‌ى که‌ ده‌بێ ئه‌و ئاڵوگۆڕه‌ له‌پایه‌ى چینایه‌تىدا بکه‌ین، یاخود نه‌خشه‌یه‌کى ڕۆشنمان نه‌بوو له‌و باره‌یه‌وه‌؟ل35-باس و به‌ڵگه‌نامه‌کانى کۆنفرانسى دووه‌مى …….کانوونى دووه‌م-2000)] لیره‌دا ئه‌وه‌ ده‌بینین که‌ نزار عبدالله‌ دولایه‌نى جیاوازى گرتووه‌ له‌لایه‌ک درک و تێزى (رضای مقدم) به‌نه‌گۆر له‌قه‌ڵه‌م ده‌دات و له‌لایه‌کى تر پرسیاره‌کانى که‌ وروژاندوونى به‌پرسیارى دیفاکت و ڕاست به‌یان ده‌کات. بێ گومان ده‌بێت پرسیار له‌سه‌رچاوه‌یه‌که‌وه‌هه‌ڵقوڵابێت که‌ درک و تێڕوانینى جیاواز هه‌بن. بۆ ئه‌وه‌ى به‌یانى خۆجیاکردنه‌وه‌ بکات له‌گه‌ڵ لایه‌نى پرسیار لێ کراو ئه‌مه‌ بۆ هه‌موو ساته‌کان نا به‌ڵکو هه‌ندێک سات ئه‌م ماددى سروشتى یه‌ به‌خۆیه‌ وه‌گرێ ده‌دات.

نزار عبدالله‌ زۆر به‌ڕۆشنى ڕه‌دووکه‌وتنه‌که‌ى ده‌رناخات و هه‌روه‌ها لاسایى کردنه‌وه‌و خۆ به‌ده‌سته‌وه‌دانه‌کانى تۆزێک ڕامیاریستانه‌تر مامه‌له‌ى له‌گه‌ڵدا ده‌کات. ئه‌گینا له‌بنه‌ڕه‌تدا ڕه‌دووکه‌وتووى هه‌مان میتۆدۆلۆجى یه‌ که‌ (رضای مقدم) جیاوازى خۆى پێ به‌یان کردووه‌ له‌به‌رامبه‌ر (حککا)دا. ئه‌و پرسیارانه‌ى که‌ باڵى جیابووه‌وه‌ له‌ (حککا) ده‌ریان بڕیوه‌، ئه‌گه‌ر میتۆدێکى جیاوازى به‌دوادا نه‌یه‌ت ناتوانن له‌هه‌ل و مه‌رجى بزوتنه‌وه‌ى (ک.ک)و ڕامیاریستى و ئیده‌کانیان ده‌ربچن و ڕووانگه‌یه‌کى جیاواز بکه‌نه‌ سه‌رچاوه‌ى هه‌ڵسوڕان و پرۆسیسه‌ سیاسىیه‌کانیان.

نزار عبدالله‌ له‌لاپه‌ڕه‌کانى تردا تۆزێک به‌ شان و باڵى (ک.ک)ى دا هه‌ڵده‌دات و ده‌ڵێت [ من لێره‌دا ناچمه‌ ناو ته‌فﺻیلاتێکه‌وه‌ که‌ئه‌م جه‌ره‌یانه‌ هێناى، که‌حه‌تمه‌ن زۆر ده‌سکه‌وتى نه‌زه‌رى و مارکسیستى تێدا بوو، به‌ڵام له‌ کولیه‌تى خۆى دا بۆ سه‌رده‌مى خۆى پیاچوونه‌وه‌یه‌کى ڕادیکاڵ و به‌که‌ڵک بوو. ل39-باس و به‌ڵگه‌نامه‌کانى کۆنفرانسى دووه‌مى ……..کانوونى دووه‌مى–2000)] ئه‌م په‌ره‌گراڤه‌ و میتدۆلۆجى بیریارى و دیدگاکه‌ى به‌یانى ئه‌وه‌ده‌که‌ن له‌ پێشتردا واته‌ دواى جیابونه‌وه‌ یان له‌ (حکا) و (ک.ک) بالێکى ڕادیکاڵى و مارکسیست بووه‌. دواى ئه‌وه‌ى که‌ تیۆرى میتۆدى (حکا) شکستى خوار دووه‌و ئه‌وان وه‌ک باڵى ئه‌رسۆدۆکسى مارکسیست هاتوونه‌ته‌ مه‌یدانى جه‌نگى تیۆرىو هزرى و خه‌باتى چینایه‌تىیه‌وه‌.

به‌ڵام ئه‌و ده‌ربڕینانه‌ى (نزار عبدالله‌) و هه‌موو ئه‌و هه‌ڵسه‌نگاندنه‌ى مێژووى (ک.ک) هیچى له‌ تێزێکى مارکسیستىیه‌وه‌ سه‌رچاوه‌یان نه‌گرتووه‌، به‌ڵکو کاریگه‌رى تێزى (ک.ک) له‌ڕابردوو ئێستاشدا، هه‌تا وه‌کو له‌ ئێستاش مانه‌وه‌ى ڕه‌گه‌ى هزرو دیدگاکانى له‌ هزرو ئاوه‌زیدا پانتاییه‌کى گه‌وره‌ى گرتووه‌. بووه‌ته‌ هۆى ئه‌وه‌ى که‌ به‌شان و باڵیدا هه‌ڵبده‌ن.

ئه‌گه‌ر تێزى (ک.ک) ى ده‌ست که‌وتى مارکسیستى زۆرى هه‌بووه‌و گه‌ڕاوه‌ته‌وه‌ سه‌ر مارکسیزم، به‌یانى جیابوونه‌وه‌ ماناى به‌یانى جیابوونه‌وه‌یه‌ له‌ مارکسیزم! چونکه‌ گه‌ڕانه‌وه‌ بۆ ته‌رزى ئه‌و تێزه‌، فراوان کردنى ئاوه‌زه‌و ئاوزانى گه‌وره‌تر ده‌بن له‌ خه‌بات و تێکۆشانى چینایه‌تیدا. به‌ڵام به‌بڕواى من (ک.ک) به‌یانى تیۆرى مارکسیستى نه‌ده‌کردوو نه‌گه‌ڕابووه‌وه‌ سه‌رپایه‌ى فه‌لسه‌فى و (ئه‌بستمۆلۆجى) ده‌زگاى ئایدۆلۆجى یه‌که‌ى. هه‌روه‌ها ده‌ستکه‌وتیش نه‌بوو له‌و ڕووه‌وه‌. چونکه‌ پێچه‌وانه‌ى تێزى خه‌بات و جیهان بینى مارکسیزم، به‌یانى جۆرێک له‌ جووڵانى ڕامیارى وهزرى سوشیال-لیبرالیزم ده‌کرد. له‌به‌رئه‌وه‌ى تێکه‌ڵه‌ى ئه‌م دوو ته‌رزه‌ى ده‌کرد به‌ناوه‌ڕۆکى تێزه‌کانى. به‌ڵام (نزار عبدالله‌) نازانێت چۆن و به‌چ ڕێگایه‌ک به‌یانى هه‌موو ساته‌کانى ڕابردوو ئێستاش بکات. کاڵ فامى ئه‌م ده‌سته‌یه‌ ناڕۆشنى خستووه‌ته‌ به‌رده‌م جووڵان و بزاڤه‌که‌یانه‌وه‌ (ئه‌گه‌ر بزاڤێکى ماددىسروشتى بن) له‌به‌رئه‌وه‌ى قسه‌کان و لێکدانه‌وه‌کان دژبه‌یه‌کن و ناتوانن بێ ئاسۆى لابه‌رن و ئاسۆیه‌کى تربنیات بنێن. به‌ڵکو وا ده‌رده‌که‌وێت که‌ (نزار عبدالله‌) به‌ هه‌ڵواسراوى خۆى له‌نێوان هه‌ردوو لاکه‌دا ده‌هێڵێته‌وه‌ تا بزانێت کامیان زیاترو زووتر گه‌شه‌ ده‌که‌ن و ژماره‌و ئه‌ندامیان زۆر تر ده‌بێت. ئه‌گینا بۆ له‌ هه‌ڵوێستى ڕامیارییانه‌دا هه‌ڵوێستى یه‌ک لاکه‌ره‌وه‌ نانوێنێت.

هه‌موو ئه‌و باس و خواسانه‌ى نزار عبدالله‌ و ده‌سته‌که‌یان که‌م توانایه‌ له‌ گۆڕانى بارى تیۆرى ڕابردوو ده‌رچوون له‌ گێژاوى هه‌ڵوێست هه‌ڵواسراوى. هه‌روه‌ها گومانم له‌وه‌ هه‌یه‌ سه‌روبه‌ر بنه‌ماى تیۆرى و میتۆدۆلۆجیه‌که‌ یان بگۆڕن و ده‌ست به‌ تیۆرى مارکسیزمه‌وه‌ بگرن. چونکه‌ که‌م توانایى وپه‌ى نه‌بردن به‌ میتۆدۆلۆجى مارکسیزمه‌وه‌ ده‌رده‌خات. بۆیه‌ ناتوانن ئاڵوگۆڕى چینایه‌تیش پێک بهێنن و له‌گه‌ڵ چینى کرێکاردا مامه‌ڵه‌ى هاوخه‌باتى و تێکۆشانیان به‌یه‌ک ئاڕاسته‌ تاوبده‌ن. چونکه‌ مارکسیزم تێوورى ڕابه‌رایه‌تى کردنى چینى کرێکار و بزوتنه‌وه‌ى کۆمۆنیستى زانستى تیادا به‌رجه‌سته‌یه‌و به‌شێکى گرنگى فه‌لسه‌فه‌که‌یه‌تى. بۆیه‌ گوێزانه‌وه‌که‌ى ئاڵوگۆڕى هزرىو میتۆدیشى ده‌وێت. چونکه‌ ته‌نها به‌یه‌ک لایه‌ن ناتوانێت ئه‌نجامى هه‌بێت و ڕووته‌ختى جیاواز بۆ وازى کردنى ڕامیارى خۆى به‌ده‌ست بهێنێت. هه‌روه‌ک له‌وه‌وپێش باسمان له‌سه‌ر نامارکسیست بوونى هزرى (ک.ک)ى کردووه‌. به‌و پێ یه‌ى که‌ ڕوونمان کردووه‌ته‌وه‌ هێشتا نزار عبدالله‌ لایه‌کى پاڵتۆکه‌ى گۆگۆلى له‌سه‌ر شان هێشتوه‌ته‌وه‌و، ده‌یه‌وێت بچێته‌ لایه‌کى پاڵتۆى گۆگۆڵى دووهه‌مه‌وه‌.

جارێک به‌دروستى به‌یان کردنى تێڕوانینه‌کانى (رضای مقدم) و جارێکى تر ڕه‌خنه‌ گرتنێکى بێ ناوه‌ڕۆک و بێ میتۆد له‌ بۆ چوونه‌کانیان، بووه‌ته‌ ناوه‌ڕۆکى بیرو بۆ چوونى نزار عبدالله‌. ته‌نها ڕه‌خنه‌ش له‌ (رضای مقدم) ئه‌وه‌یه‌ که‌ ده‌ڵێت باسى به‌ڵگه‌ نامه‌کانى ناو (حککا) کردووه‌و به‌ڵام مه‌سه‌له‌ى ئینتقالى (گوێزانه‌وه‌ى) چینایه‌تى له‌باس و به‌ڵگه‌ نامه‌کاندا شک نابات. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا هه‌ردوولا کۆکن له‌سه‌ر ئه‌وه‌ى که‌ پێویسته‌ حیزب ئاڵووگۆڕى چینایه‌تى بکردایه‌و به‌ره‌و حیزبى چینى کرێکار هه‌نگاوى بنایا.

به‌ڵام له‌پێشدا ئه‌م بڕواو بۆ چوونه‌ له‌ لێکدانه‌وه‌کانى نزار عبدالله‌ دا بوونیان نه‌بوو، به‌ڵکو ته‌نها به‌شان و باڵ هه‌ڵدانیدا مه‌سه‌له‌یه‌ک بوو که‌ وه‌ک یه‌ک تێزى ئاوه‌زى ڕه‌ها مامه‌ڵه‌ى له‌گه‌ڵدا ده‌کرا. بیر کردنه‌وه‌ى ئه‌و ده‌سته‌یه‌ له‌ ڕابردوو ئێستادا ناچێته‌ وه‌ سه‌رمارکسیزم به‌ڵکو له‌پرۆسه‌ى بیرو بۆ چوونى ڕابردوو وپه‌یوه‌ندییان ده‌رناچن و پابه‌ندى خۆیان به‌ جۆرێکى ڕه‌دووکه‌وتن و بێ پرسیار کردن بووه‌. 

نزار عبدالله‌ له‌هه‌مان ووتاردا هه‌مان ئاست و تێڕوانینى نادیفاکتۆى و یۆتۆپیایانه‌یان ده‌کات و ئاوه‌زێکى میتافیزیکانه‌ى هه‌یه‌ له‌ هه‌ڵسه‌نگاندنه‌کانیدا وه‌ک له‌ ئه‌م په‌ره‌گراڤه‌دا ده‌رده‌که‌وێت [ وه‌ختێک هاوڕێ ئیره‌جى ئازه‌رین که‌م ڕه‌نگ بوونه‌وه‌ى مارکسیزم ده‌کات به‌بنه‌ماو هۆیه‌کى سه‌ره‌کى شکست، ڕۆشنه‌ که‌له‌ سنورو چوار چێوه‌ى میتدۆلۆژى ڕابووردوو ده‌رنه‌چووه‌. ناکرێ ئه‌و ئاڵوگۆڕه‌ سه‌ره‌کى و پایه‌یى یانه‌ بۆ ئه‌و مه‌سه‌له‌ مه‌عریفه‌ تىیه‌ بگێڕ درێته‌وه‌. هه‌ڵبه‌ته‌ یه‌کێک له‌ خاڵه‌ به‌هێزه‌کانى ته‌جروبه‌ى ئه‌م جه‌ره‌یانه‌ مارکسیزمه‌که‌ى بووه‌، جا ئیتر تۆخ یان که‌م ڕه‌نگ بووبێ، ئه‌م ڕه‌وته‌ مارکسیسته‌ کاتێک باوه‌شى کردبێ به‌مه‌سائلى نه‌زه‌رىدا چ به‌رامبه‌ر به‌ نه‌یارانى خۆى چ به‌رامبه‌ر به‌دنیاى ده‌ره‌وه‌ى. ده‌سکه‌وتى هه‌بووه‌. زۆر تێڕوانین و مه‌فاهیمى مارکسیستى ڕۆشن کردۆته‌وه‌و کردوویه‌تى به‌ هێڵى به‌رنامه‌یى. ئه‌و هێڵه‌ سه‌ره‌کیانه‌ به‌بڕواى من دروستن و (کماکان) ده‌ست ده‌دات تاکو هێڵى به‌رنامه‌یى هه‌ر هێزێکى کۆمۆنیستى و کرێکارى بێت. ل47-باس و به‌ڵگه‌نامه‌کانى کۆنفرانسى دووه‌مى …… کانوونى دووه‌م….(2000) ] ئه‌م لێکدانه‌وه‌یه‌ى نزار عبدالله‌ له‌باره‌ى دیدى ئیره‌جى ئازه‌رین و هه‌وڵه‌کانى جیابوونه‌وه‌و له‌باره‌ى مارکسیست بوونى (ک.ک)ى یه‌وه‌، چه‌ند لایه‌نێکى نادروست و هه‌ڵه‌ى تیادا به‌رچاو ده‌که‌وێت. ڕاسته‌ که‌ ئیره‌جى ئازه‌رین هه‌تا ئێستاش هێزو فشارى هزرى (ک.ک)ى له‌سه‌ره‌و هێشتا به‌ته‌واوى ئه‌و کێشه‌یه‌ى له‌ ئاوه‌زو پراکتیکى خۆى دا نه‌ماڵاندووه‌، به‌ڵکو وه‌کو لایه‌نێکى ترى کێشه‌ ڕامیارییه‌کان مامه‌ڵه‌ى پێوه‌ ده‌کات. به‌ڵام یه‌ک هۆ گرنگه‌ ئه‌ویش جیابوونه‌وه‌ى نزار عبدالله‌ و ده‌سته‌که‌یان له‌ (ک.ک)و، بۆچى به‌ڵگه‌ى جیابوونه‌وه‌ى کادرانى (حککا) یان وه‌ک به‌ڵگه‌ى جیابوونه‌وه‌ى خۆشیان به‌یان کردووه‌! بێجگه‌ له‌وه‌ى له‌لایه‌کى تره‌وه‌ که‌ نزار عبدالله‌ سه‌رنوسه‌رى ڕۆژنامه‌ى په‌یامى کۆمۆنیزمه‌و هه‌روه‌ها له‌سه‌ر ووتارى ژماره‌ (11)ى هه‌مان ڕۆژنامه‌دا، هۆیه‌کى جیابوونه‌وه‌کانیان ده‌کات به‌جیایى یه‌کانى (ئیره‌جى ئازه‌رین) و (رضای مقدم) له‌ (ک.ک)ى و (حککا).

ئه‌م جۆره‌ له‌ پراکسیس کردنى ڕامیارى و هه‌ڵئێنجانى تیۆرى به‌و شێوه‌یه‌ و له‌م لایه‌نه‌وه‌ ڕه‌دووکه‌و تووى ئه‌و ڕه‌وه‌نده‌ن که‌ رضای مقدم و ئیره‌جى ئازه‌رین به‌ گرنگىیه‌وه‌ مامه‌ڵه‌ى ده‌که‌ن و له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا هه‌مان مۆراڵى ڕامیارى ڕابردوو ساتى جیابوونه‌وه‌یان له‌ (حکا) بۆ جیابوونه‌وه‌یان له‌ (حککا) دووپاته‌ ده‌که‌نه‌وه‌. بێ گومان سه‌ربارى ناته‌واوى و دوور ده‌ستى (ک.ک)ى له‌ مارکسیزم، ئه‌وانیش به‌هه‌مان شێوه‌و له‌لایه‌نێکى تریشه‌وه‌ زیاتر په‌یڕه‌وى سیاسه‌تى ئۆپۆرتۆنیستى پراکسیس ده‌که‌ن.

به‌ڵام ئه‌وان واتا (په‌یامى کۆمۆنیزم و ده‌سته‌که‌یان) ده‌یانه‌وێت جیایىیه‌کانى خۆیان په‌یوه‌ند به‌هۆى جیاىیه‌کانى ئه‌وانه‌وه‌ به‌یان نه‌که‌ن و گفتوگۆیه‌کى جیاوازى خۆیان بۆ جیابوونه‌وه‌کان هه‌بێت. هه‌روه‌ها له‌م سۆنگه‌یه‌وه‌ په‌یڤین و باسه‌کانییان نه‌یتوانیوه‌ له‌گه‌ڵ میتۆدو هزرى کۆمۆنیزمى کرێکاریدا لێک دابڕانێکى ته‌واوه‌تى به‌رجه‌سته‌ بکه‌ن و له‌ تێزه‌کانیاندا سه‌ربه‌خۆى هزرى و میتۆدۆلۆجى تایبه‌ت به‌ ڕامیارییان هه‌بێت. ئه‌مه‌ش هۆیه‌کى گرنگى که‌م فامى هزرى مارکسیستىیه‌و هه‌روها هه‌ژارى میتۆدىیه‌که‌ له‌ پراکتیکى سیاسىیاندا پرۆسیس کراوه‌و هه‌تا ئێستاش درێژه‌ى هه‌یه‌. چونکه‌ هه‌تا ئێستاش ئه‌م بزوتنه‌وه‌یه‌ نه‌یتوانیوه‌ هێڵه‌ هزرییه‌کانى خۆى به‌سه‌ر به‌ش له‌ هێڵه‌ هزرییه‌کانى ده‌ووروبه‌رى به‌یان بکات و، ڕه‌وه‌ندێکى سه‌ربه‌ خۆیان له‌گه‌ڵ ڕه‌وه‌نده‌کانى تردا هه‌بێت، که‌له‌ بنه‌ڕه‌تدا (ک.ک)ى به‌یانێکى جیاوازى له‌ مارکسیزم هه‌بوو. چونکه‌ ناکرێت به‌به‌کارهێنانى یه‌ک دوو ووته‌زاى ناو مارکسیزم ئه‌وه‌مان له‌به‌رده‌مدا دروست بکات که‌ (ک.ک)ى به‌ڕه‌وه‌ندێکى سه‌ر به‌ مارکسیزم بزانین. ئه‌مه‌ش ناکاته‌ ئه‌وه‌ى که‌ خودى ئه‌ندامانى تیۆرى زانى ناو (ک.ک) که‌م هه‌ست و مارکسیزم شاره‌زانه‌بن. 

به‌ڵام ئه‌مه‌ش به‌ڵگه‌ى بێ تاوانى ئه‌وانیش نىیه‌ به‌ڵکوو له‌بنه‌ڕه‌ته‌وه‌ به‌ڵگه‌ى گه‌وره‌یى تاوان باربوونى ئه‌و ده‌سته‌یه‌یه‌ به‌رامبه‌ر به‌ بزوتنه‌وه‌ى مارکسیستى و کۆمۆنیستى له‌ناو ئه‌و ناوه‌ندانه‌ى که‌ ئه‌مان ئه‌ندامیان تیادا هه‌یه‌. چونکه‌ پێ زانین و به‌کار نه‌هێنانى سه‌رچاوه‌یه‌کى گه‌وره‌ن بۆ تاوان باربوون. وه‌ک له‌ئه‌وه‌ى که‌پێ نازانێت و هه‌ڵوێستێکى تر به‌یان ده‌کات.

ئه‌مانه‌ش ناکاته‌ ئه‌وه‌ى که‌ ئه‌م لایان له‌و لایان باشتربن یان پێمان قبووڵتربن. به‌ڵکو ئاستى دوورکه‌وتنه‌وه‌ له‌ مارکسیزم یان پرۆسیس کردنى میتۆدێکى ترى میتۆدى (ک.ک)ى. ئه‌رکى سه‌رشانى هه‌ر کۆمۆنیستێکه‌ که‌ ئه‌و ده‌سته‌ له‌ناو ده‌ست کێشى شاراوه‌یدا ده‌ربهێنێت و به‌یانى ڕووه‌ ڕاستى یه‌که‌ى بکات.

که‌واتا له‌ بنه‌ڕه‌تدا مارکسیزم گرنگى هه‌یه‌ بۆ ئاوه‌زو هه‌ست ڕۆشنى ئێمه‌ و جیهان بینیشمان بێجگه‌ له‌وه‌ى که‌ مارکسیزم ڕێنوێنى یه‌کى زیاتر و دیفاکتۆى ڕه‌ووشى به‌رهه‌م هێنانى سه‌رمایه‌دارى ڕوونتر و ئاسانتر ده‌بینێت. ئه‌مانه‌ هه‌موو ده‌بنه‌ هزرو له‌ ئاوه‌زماندا هه‌وڵى پراکسیس کردنى بکرێت. هه‌روه‌ها جیهان بینى مارکسیزم جیاوازى جیهان بینى هێڵه‌ بۆرژوازى و وورده‌ بۆرژوازىیه‌کان و ده‌ووروو کاریگه‌ره‌ مێژووییه‌که‌ى چینى کرێکار به‌ باشتر ده‌ست نیشان ده‌کات و مه‌شخه‌ڵى ڕێگاو ڕێبازى کۆمۆنیسته‌ زانستىیه‌کان و کرێکارانى کۆمۆنیسته‌و هه‌روه‌ها زیاتر ده‌توانێت هووشیارى چینى کرێکار وه‌ک چینى شۆڕشگێڕ له‌ناو ئه‌و چینه‌دا به‌رجه‌سته‌ بکات و جیهانى بینییان به‌به‌رژه‌وه‌ندى چینایه‌تى خۆیان و له‌ پێناوى بزوتنه‌وه‌یه‌کى تووندو تۆڵ و به‌هێزدا له‌ناو حه‌شاماتى ئه‌و چینه‌دا هێز و ئینریژ و هووشیارى زیاتر به‌بزوتنه‌وه‌که‌ ببه‌خشێت و به‌سود و قازانجى مرۆڤایه‌تى به‌کار بهێنرێت. ئه‌گه‌ر ئه‌مانه‌ ئاوات و ئامانجى ئه‌و فه‌لسه‌فه‌یه‌و هێڵه‌ هزرى و پراکتیکه‌کانى بێت. ناکرێت به‌هیچ شێوه‌یه‌ک له‌شیکردنه‌وه‌و به‌یان کردنى هه‌موو مه‌سه‌له‌کاندا گۆشه‌نیگاى ئێمه‌ى لێوه‌ سه‌رچاوه‌ نه‌گیرێت، که‌واتا لایه‌نێکى گرنگى ناسینه‌وه‌ى بزوتنه‌وه‌ى کۆمۆنیستى زانستى مارکسیزمه‌که‌یه‌تى و میتۆد و فه‌لسه‌فه‌ى ئه‌و هێڵه‌ تیۆرى و پراکتیکه‌یه‌ که‌ ڕێنوێنى بزاڤه‌کانى چینى کرێکار ده‌کات.

کاتێک نزار عبدالله‌ باس و خواستى زانیارى هۆشیارو ئاگایىیه‌ به‌هه‌ند وه‌رناگرێت. ئه‌وا له‌گه‌ڵ هه‌ڵه‌یه‌کى گه‌وره‌دا ئاوێزان بووه‌ و هه‌روه‌ها پێچه‌وانه‌ى په‌یڤیه‌نه‌کانى ڕابردووى ده‌جووڵێته‌وه‌ که‌له‌ ڕۆژنامه‌ى په‌یامى کۆمۆنیزمدا به‌یانیان ده‌کات.

به‌ڵام هه‌موو ئه‌و گه‌واهى هێنانه‌وانه‌ له‌پێناوى ئه‌وه‌دا ده‌یکات که‌ له‌ چاوى خۆیان و ئه‌ندامانى و خه‌ڵکانى ده‌ووروبه‌ریدا پرۆسه‌ى ڕه‌دووکه‌وتن وون بکات.

ئه‌و شێوه‌یه‌ش ڕه‌دووکه‌وتنێکى ڕامیاریستانه‌یه‌و به‌فێڵ و ته‌ڵه‌که‌ى خۆیان ده‌یانه‌وێت وا ڕابگه‌یه‌نێ که‌ ئه‌مان له‌م به‌شه‌ بچووکه‌ى دنیادا خاوه‌نى تیۆرى و ئیدى خۆیانن. به‌ڵام ماددیه‌تى پلمیک، نووسینه‌کان به‌ڕوونى ده‌رى ده‌خات، (180) پله‌ پێچه‌وانه‌ى ئه‌وه‌ن که‌ خاوه‌ن ئاوه‌زو بیرێکى سه‌ربه‌خۆى خۆیان بن.

ڕه‌گ و ڕیشه‌ى ڕاستى باسه‌کانى ئێمه‌ له‌ باسه‌کانى پێشترداو هه‌روه‌ها له‌دواتردا ده‌رده‌که‌ون. یه‌ک کێشه‌ى زۆر گرنگ ده‌خزێنێته‌ به‌رده‌ممان، ئه‌ویش ئه‌وه‌یه‌ که‌ چه‌ند ڕه‌وه‌ندێکى هزرى و ڕامیاریستن و خۆیان به‌ کۆمۆنیست به‌یان ده‌که‌ن و ده‌ڵێن له‌پێناوى ئامانجى به‌رزى کۆمۆنیزمدا تێ ده‌کۆشین. ئه‌وانیش هێڵه‌ هزرى یه‌ئانارشیسته‌کان و، یتۆپیایىیه‌کان، ماوىیه‌کان و ترۆتسکى و ئۆرۆکۆمۆنیزم و هه‌روه‌ها یه‌کێتى سۆڤیه‌تى یه‌کان و حیزبه‌ شیوعیه‌کانى ناوه‌ڕۆک نیشتمانى و سۆشیال-دیموکراته‌کانیش به‌ ئاستێک خۆیان به‌ چه‌پ و کۆمۆنیست له‌ قه‌ڵه‌م ده‌ده‌ن. به‌ڵام هێڵى هزرى مارکسیزم. ناسینه‌وه‌ى هێڵى هزرى کۆمۆنیسته‌ زانستىیه‌کانه‌و هه‌روه‌ها ناوه‌ڕۆکى تێڕوانینه‌کان و جیهان بینى یه‌کانى ئه‌و هێڵه‌ هزرى و کۆمه‌ڵایه‌تى چینایه‌تى و ڕامیاریستى ناوچینى کرێکار ده‌نوێنێت.

هه‌روه‌ها ده‌توانێت له‌ ڕێگه‌ى مارکسیزمه‌وه‌ ستراتیژو داخوازى ئاینده‌ى بزوتنه‌وه‌که‌ى له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌کانى ترى به‌ناو کۆمۆنیست جیاواز بێت و له‌سه‌ر کۆڵه‌که‌ى به‌هێزى میتۆدى خۆى ڕابگرێت. جارێکىتر نزار عبدالله‌ له‌باره‌ى جیابوونه‌وه‌ى (ئیره‌جى ئازه‌رین و رضای مقدم) ه‌وه‌ ده‌ڵێت ئێمه‌ش له‌هه‌وه‌ڵ جارى جیابوونه‌وه‌ماندا له‌گه‌ڵ (حککع) هه‌مان لێکدانه‌وه‌مان ئه‌نجام دا. به‌ڵام ئه‌ى ئێستا یان (واته‌ کاتى جیابوونه‌وه‌یان له‌ (ک.ک)ى) له‌سه‌ر چى بنه‌ڕه‌تێک و به‌پێی چ پێودانگێک جیاوازى خۆیان له‌ ئامانجى ڕامیارىو کۆمه‌ڵایه‌تى و چینایه‌تى هه‌مان حیزب ڕاده‌گه‌یه‌نن!. بێگومان هه‌تا ئێستاش دیدگاى ڕۆشن و جیاوازى بنه‌ڕه‌تى جیابوونه‌وه‌یه‌ وونه‌و نازانین که‌ى و له‌کوێدا سه‌ر ده‌رده‌هێنێت ئه‌گه‌ر هه‌بێت.

به‌ڵام ئه‌وه‌نده‌ى که‌ ڕوون بێت له‌لاى ئێمه‌ له‌پێشدا ئه‌وان تێڕوانینه‌کانیان به‌رامبه‌ر (حککع) به‌ دروست ده‌زانى و هه‌تا کاتى نوسینى ئه‌و په‌ره‌گراڤه‌شیان هه‌ر به‌ شان و باڵى (ک.ک)و مارکسیست بوونه‌ که‌یدا (بى گومان به‌بڕواى نزار عبدالله‌) هه‌ڵده‌دا. به‌ڵام ڕێکه‌وتێکى سه‌یره‌، ده‌ڵێى ئه‌وان ماددى یانه‌ به‌وڕێکه‌وته‌دا ڕۆشتوون وهاتووه‌ته‌ بیۆس پۆلیتیکوسیانه‌وه‌ که‌دواى جیابوونه‌وه‌ى (ئیره‌جى ئازه‌رین و رضای مقدم)، به‌یانى جیابوونه‌وه‌ى خۆیان له‌ (ک.ک) بکه‌ن. وه‌کو ئه‌وه‌ وایه‌ له‌ده‌ورانى ڕابردوودا هیچ ئاگایىیه‌کیان له‌ مارکسیزم نه‌بووبێت! ئێستا که‌ هایانه‌و، بۆ هه‌تائێستا نه‌یان کردووه‌ به‌ به‌ڵگه‌و به‌هه‌ندى وه‌ربگرن له‌ لێکدانه‌وه‌و شیکردنه‌وه‌کانیاندا؟

به‌ڵام ڕامیارى ناڕۆشن و تێکه‌و لێکه‌ پراکتیکى نادروستى بۆ هێناوونه‌ته‌پێش و له‌گه‌ڵ زانستى جیابوونه‌وه‌دا مامه‌ڵه‌ ناکه‌ن. نزار عبدالله‌ هه‌تا کاتى نووسینى ئه‌و په‌ره‌گراڤه‌و پێشکه‌ش کردنى به‌ئه‌ندامانى کۆنفرانسى دووه‌میان، به‌شان و باڵى (ک.ک)ىیدا هه‌ڵده‌دات و هێشتا هه‌ر به‌مارکسیست ده‌زانرێت و هێڵه‌ هزرىیه‌که‌شیان ده‌باته‌وه‌ سه‌ر هێڵه‌ هزرىیه‌کانى مارکسیزم. بێگومان ئه‌و ده‌ربڕینانه‌ زۆر پێچه‌وانه‌ى مارکسیزمه‌. ئاڕاسته‌یه‌کى میتۆدى جیاوازى له‌ مارکسیزم به‌رهه‌م هێناوه‌و ناتوانێت له‌گه‌ڵ هێڵه‌ هزرىیه‌کانى مارکسیزمدا بچنه‌وه‌ سه‌ریه‌ک ڕێگا.

به‌ڵام له‌و په‌ره‌گراڤه‌ى پێشوودا (نزار عبدالله‌) ئه‌و مارکسیست بوونه‌ى کردووه‌ به‌هۆى ئه‌وه‌ى که‌ بتوانێت به‌ پێوه‌رى خۆى په‌یڤینىجیاوازیش له‌گه‌ل (رضای مقدم و ئیره‌جى ئازه‌رین) بکات. چونکه‌ هه‌ر ده‌ربڕینێکى جیاواز له‌گه‌ڵ هه‌رکامێکیان له‌لاى نزار عبدالله‌ و ده‌سته‌که‌یان، ده‌ربڕینى لاى جیابووه‌وه‌یان لایه‌نى (حککا)ه‌ ده‌بێت. ئه‌گه‌ر (ک.ک) هێشتا بزوتنه‌وه‌ مارکسیسته‌یه‌که‌ى ده‌توانێت هێڵه‌ به‌رنامه‌ى یه‌کانى حیزبێکى کۆمۆنیستى و کرێکارى بێت؟! چى وا له‌ (نزار) ده‌کات له‌ (ک.ک)ى جیابێته‌وه‌؟! له‌به‌رئه‌وه‌ى دوو مارکسیزم نىیه‌، به‌ڵکو ته‌نهایه‌ک میتۆدى مارکسیزم هه‌یه‌. له‌به‌ر ئه‌وه‌ى یان ده‌بێت نزار عبدالله‌ له‌گه‌ڵ مارکسیزمدا جووت نه‌بێت یان ده‌بێت (ک.ک)ى له‌گه‌ڵ مارکسیزمدا یه‌ک سه‌رچاوه‌یان نه‌بێت. چونکه‌ ئه‌گه‌ر (ک.ک) مارکسیست بوو، ئه‌وا نزار عبدالله‌ و ده‌سته‌که‌یان و تێڕوانینه‌کانیان مارکسیست نىیه‌، یان به‌ پێچه‌وانه‌وه‌. به‌ڵام هه‌ردوولا به‌ بۆچوونى من و له‌ ڕاستیدا ناچنه‌وه‌ سه‌رمارکسیزم به‌ڵکو ڕووپۆشى ناو نیشانى مارکسیزمیان کردووه‌ به‌هۆیه‌ک بۆ شاردنه‌وه‌ى ڕامیارى و میتۆدۆلۆجى وورده‌ بۆرژوازى یانه‌ى خۆیان. سه‌یروو سه‌مه‌ره‌ى ئه‌م به‌ڕێزه‌ و ده‌سته‌که‌یان له‌وه‌دایه‌ که‌ به‌ دوو فاقى بیر ده‌که‌نه‌وه‌.

له‌شى کردنه‌وه‌ى هه‌ردیارده‌یه‌کدا ناتوانن زانستیانه‌ مامه‌ڵه‌ بکه‌ن و به‌ئاوه‌زێکى دیالێکتیکىیه‌وه‌ له‌دیارده‌کان بکۆڵنه‌وه‌و هه‌ڵوێستێکى ماددىیانه‌ له‌به‌رامبه‌ر هه‌موو دیارده‌کاندا وه‌ربگرن. ئه‌گه‌ر خاڵى به‌هێزى ئه‌زموون و تیۆرى و تێڕوانین و تێگه‌یشتنى مارکسیستى هه‌بووبێت! جیابوونه‌وه‌ى ئه‌وان له‌ (ک.ک)ى ده‌بێت چ پێناسه‌یه‌کى بۆ بکرێت؟! له‌م سۆنگه‌یه‌وه‌ بێجگه‌ له‌ پێناسى ڕه‌دووکه‌وتوى بێ پرسیار، هیچ لێکدانه‌وه‌یه‌کى تریان به‌رامبه‌ر و به‌مرادیڤ وه‌رناگیرێت.

هه‌روه‌ها له‌لایه‌کى تره‌وه‌، یه‌ک لایه‌نى ترى ناو ئه‌و په‌ره‌گراڤه‌ ئه‌وه‌یه‌. که‌ له‌لایه‌ک ئیره‌جى ئازه‌رین ده‌خاته‌ چوار چێوه‌ى ئه‌وه‌وه‌ که‌له‌ جیابوونه‌وه‌کانیدا ده‌ستى به‌هه‌مان میتۆدۆلۆژى ڕابردووه‌وه‌ گرتووه‌و له‌لایه‌کى تریش نزار عبدالله‌ هه‌ر خۆى ئه‌و ڕابردووه‌ به‌ پرشنگدار و مارکسیست له‌ قه‌ڵه‌م ده‌دات. تێکه‌ولێکه‌ى ناو ئه‌و نووسراوه‌ى نزار عبدالله‌ له‌وه‌ دایه‌ که‌ ڕسته‌ى پێش و پاش یه‌ک ئه‌وى تر به‌تاڵ ده‌کاته‌وه‌.

به‌ڵام نابێت هه‌وڵکان له‌ پێناوى جیابوونه‌وه‌دا به‌وشێوه‌یه‌ى نزار عبدالله‌ بێت. جیابوونه‌وه‌مان ده‌بێت وه‌ک جیابوونه‌وه‌ى دوو ناوه‌ندى جیاوازى ماددى بێت له‌به‌رئه‌وه‌ى هه‌وڵه‌کانیان هه‌وڵێکى نه‌زۆک و بێ ئامانجه‌. چونکه‌ ئێمه‌ که‌ جیا بووینه‌وه‌ ده‌بێت ئه‌لته‌رناتیڤى جیاواز هه‌بێت و ستراتیژى جیاواز. نه‌وه‌کو جیاوازببینه‌وه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا نه‌زانین چ به‌کار ده‌هێنرێت و چۆن ڕه‌وشه‌که‌ لێکده‌ده‌ینه‌وه‌ و هه‌ڵده‌سه‌نگێنین. هه‌وڵى خۆمان بۆ جیابوونه‌وه‌ ده‌ست نیشان نه‌که‌ین. چونکه‌ (ئیره‌جى ئازه‌رین) یه‌کێک له‌ ئه‌ندامانى فراکسیۆنى کۆمۆنیزمى کرێکارى بووه‌و به‌شێکى پێک هێنانى هزرى (ک.ک) یش له‌ئه‌ستۆیدا بووه‌وکارى لیبڕاوانه‌ى بۆ به‌ئه‌نجام گه‌یاندووه‌. له‌لایه‌ک نزار عبدالله‌ به‌شان و باڵى ئه‌و ڕابردووه‌دا هه‌ڵده‌دات و له‌لایه‌کى تریشه‌وه‌ ئیره‌جى ئازه‌رین به‌وه‌ تاوان بار ده‌کات، که‌به‌هه‌مان میتۆدى ڕابردوو جیابوونه‌وه‌کانى خۆى ڕاگه‌یاندووه‌.

میتافیزیکى ئاوه‌زوبیرى توێژینه‌وه‌ى نوسه‌ر زۆر به‌ڕۆشنى ده‌رده‌که‌وێت، شێوه‌ى پراکسیس کردنى ڕامیارى یه‌کى بێ ئه‌نجامى هه‌یه‌. به‌بڕواى من و کۆمۆنیسته‌ زانیستىیه‌کان هه‌ردوو لێکدانه‌وه‌کانى (نزار و ئیره‌جى ئازه‌رین)و هه‌روه‌ها (ک.ک)یش ناچنه‌وه‌ سه‌ر لێکدانه‌وه‌یه‌کى مارکسیست و دوورن له‌ میتۆدى فه‌لسه‌فه‌و هزرى و جیهان بینى و سیسته‌مى پراکسیس کردنى ناوه‌ڕۆکى ماددیانه‌ى مارکسیزم. له‌ نووسراوه‌کانى پێشووتردا لایه‌نه‌کانى نامارکسیست بوونى (ک.ک)ى ڕوونم کردووه‌ته‌وه‌و لێره‌دا ناچمه‌وه‌ سه‌ریان. له‌ کۆنفرانسى دووه‌مى یاندا زۆر ڕووى تریان ده‌رخستووه‌و له‌به‌شه‌کانى پێشووتردا ڕه‌خنه‌مان لێ گرتووه‌و له‌ دواتریشدا لایه‌نه‌ جیاجیاکانى و نامارکسیست بوونه‌کانیان ڕوون ده‌که‌ینه‌وه‌.

هه‌روه‌ها لێره‌وه‌ ده‌گه‌ڕێینه‌وه‌ سه‌ر ئه‌و په‌یڤینه‌ى که‌له‌ ژماره‌ (15)ى ڕۆژنامه‌ى په‌یامى کۆمۆنیزم به‌ به‌روارى (کانونى دووه‌مى-2000) ده‌رچووه‌و ئه‌و په‌یڤینه‌ش ده‌رباره‌ى کۆنفرانسى دووه‌مى کادرانى بزوتنه‌وه‌ى بنیاتنانى حیزبى کرێکارانى کۆمۆنیستى-عێراق)ه‌ ئه‌حمه‌د معین له‌و چاوپێکه‌وتنه‌دا ده‌ڵێت [ میتۆدى ته‌عامولى له‌گه‌ڵ چینى کرێکارو خه‌باتى چینایه‌تى، تێڕوانین بۆ په‌یوه‌ندى حیزبى کۆمۆنیست و چینى کرێکار، سونه‌تى کۆمۆنیزمى کرێکارى له‌بوارى ڕێکخستن په‌یوه‌ندىیه‌ حیزبىیه‌ ناوخۆىیه‌کان، شێوه‌ى به‌رخوردیان به‌ موخالیفینى سیاسى خۆیان، تێڕوانینیان بۆ خه‌باتى جه‌ماوه‌رى و ڕێکخراوه‌ جه‌ماوه‌رىیه‌کان، جێگاو شوێنى تاکتیک له‌ده‌زگاى سیاسى ئه‌واندا…… و زۆرێک مه‌سه‌له‌ى تر بۆ ئێمه‌ بوون به‌ مه‌وزوع به‌تایبه‌تى که‌ ته‌جروبه‌ى نزیکه‌ى ساڵێک له‌ خه‌باتى ڕێکخراوى سیاسیمان پشتى سه‌رنابوو. سه‌رجه‌م ئه‌و لێکدانه‌وه‌یه‌و هاوکات له‌گه‌ڵ ئه‌ویش ئاڵۆگۆڕه‌کانى (2-3) ئه‌و ڕه‌وته‌و ئه‌و باسانه‌ى که‌له‌ ناو حیزبى کۆمۆنیستى کرێکارى ئێراندا بوون به‌مایه‌ى جیاوازى و جیابوونه‌وه‌ى به‌شێکى زۆر له‌ ڕابه‌ران و که‌وادرو ئه‌ندامانى ئه‌و حیزبه‌، هۆى ئه‌سلى ده‌ست به‌رداربوون و خۆجیا کردنه‌وه‌ى فکرى و سیاسىیه‌کجارى ئێمه‌ بوو له‌ کۆمۆنیزمى کرێکارى. ل-7- ژماره‌-15- په‌یامى کۆمۆنیزم-کانوونى دوومى-2000) ] ئه‌و په‌ره‌گراڤه‌ له‌چاوپێکه‌وتنه‌که‌ى (ئه‌حمه‌د معین) زۆر لایه‌نى ڕۆشن کردووه‌ته‌وه‌ بۆ ئێمه‌ که‌ئه‌م ده‌سته‌یه‌ چۆن چۆنایى ده‌ست به‌ردارى خۆیان به‌رجه‌سته‌ کردووه‌و هاتا ئێستاش به‌ته‌واوى له‌خه‌وش و خاڵى ئه‌و بزوتنه‌وه‌ هزرىیه‌ خۆى دانه‌بڕیووه‌. ئه‌و لایه‌نانه‌ى باسى لێوه‌ ده‌کات، له‌ پێشتردا تێڕوانینێکى وا بوونیان نه‌بووه‌. هه‌روه‌ها هه‌تاکاتى به‌ستنى کۆنفرانسیش هه‌ر له‌گه‌ڵ ڕه‌وه‌ندى (ک.ک)ى یدا ده‌سته‌ خووشک بوون. له‌لایه‌کى تره‌وه‌ ئه‌و پرسیارانه‌ش هێشتا له‌لاى ئه‌وان نه‌چونه‌ته‌ چوارچێوه‌ى شیکردنه‌وه‌ى تێزه‌کانى (ک.ک)ى یه‌وه‌ و هه‌روه‌ها نه‌بووه‌ته‌ سه‌رچاوه‌ى لێکدانه‌وه‌ى ڕه‌وشى ئاڵوگۆڕه‌کان. له‌م سۆنگه‌یه‌وه‌ ته‌نها قسه‌و باسێک و له‌ چوارچێوه‌ى گفتووگۆیه‌کدا هاتووه‌ته‌ ده‌ره‌وه‌ و له‌لایه‌کى تره‌وه‌ ئه‌گه‌ر بگه‌ڕێنه‌وه‌ سه‌رکۆنفرانس ئه‌وه‌ به‌ڕوونى ده‌رده‌که‌وێت کۆنفرانس و ووتاره‌کانیشى هێشتا ئه‌و لایه‌نه‌ى به‌خۆیه‌وه‌ نه‌گرتووه‌ که‌ ببێته‌ هۆى پرسیار و دور که‌وتنه‌وه‌ له‌ (ک.ک)ى. چونکه‌ هه‌تا ئێستا له‌ هیچ به‌ڵگه‌یه‌کى میتۆدىیه‌وه‌ سه‌رچاوه‌ى نه‌گرتووه‌و له‌ناو به‌ڵگه‌کانیشدا هیچ لێکدانه‌وه‌یه‌کى ڕۆشنى له‌سه‌ر نه‌کراوه‌. هێشتا ئه‌و خۆجیاکردنه‌وه‌یه‌و ئه‌و فۆڕمه‌ى خۆجیاکردنه‌وه‌یه‌ نه‌یتوانیوه‌ دیدگایه‌کى ڕۆشنى جیابوونه‌وه‌و لێک دابڕانى ڕێکخراوه‌یى و ڕامیاریست و هزرى لێوه‌ سه‌رچاوه‌ بگرێت. به‌ڵکو ئه‌وانه‌ ئه‌وه‌نده‌ ره‌دووى ڕووداوه‌کانى ناو (حککا) که‌وتوون ئه‌وه‌نده‌ به‌لۆجیکێکى هزرى و سیاسى و چینایه‌تى، جیاوازییه‌کانیان به‌ئه‌نجام نه‌گه‌یاندووه‌، واته‌ نه‌یان توانیوه‌ تیۆرێکى تر بکه‌ن به‌سه‌رچاوه‌ى میتۆدى وهرزىیان و جیاوازبوونیان ده‌ربخات، چونکه‌ هه‌موو ئه‌و بێژانه‌ى ئه‌حمه‌د معین نه‌یتوانیوه‌ له‌ مێژوویه‌کى زۆر کورتى ئه‌وان ئه‌وه‌مان بۆ ده‌ربخات که‌ چه‌ند ووتارو شیکردنه‌وه‌یان له‌و خولگه‌یه‌دا سووڕاوه‌ته‌وه‌. بێجگه‌ له‌وه‌ى (جیایىیه‌کانیان له‌دواى جیابوونه‌وه‌ى کادره‌کانى ناو حیزبى (حککا)بووه‌ته‌ هۆى جیابوونه‌وه‌یان هێشتا ئه‌نجامى هزرى و میتۆدیان نىیه‌و هه‌مان سه‌رچاوه‌ى ڕابردوو ده‌ست نیشانى هه‌ڵوێست و ستراتیژیان ده‌کات. چونکه‌ قسه‌کانى له‌و په‌ره‌گراڤه‌دا گه‌واهى له‌سه‌ر ئه‌وه‌ ده‌ده‌ن که‌ڕه‌دووى جیابوونه‌وه‌کانى ناو (حککا) که‌وتوون و کردوویانه‌ته‌ به‌ڵگه‌و هۆیه‌ک بووه‌ بۆ ڕاگه‌یاندنى جیایىیه‌کانیان. چونکه‌ ده‌ڵێت هۆى بنه‌ڕه‌تى و سه‌ره‌کى جیابوونه‌وه‌ى ئێمه‌ له‌ (ک.ک)ى و هێڵه‌ هزرىیه‌کانى جیابوونه‌وه‌ى کادره‌کانى ناو (حککا)بووه‌. ئه‌گه‌ر ئه‌مه‌ به‌وشێوه‌یه‌ نه‌نووسرابێت.

به‌ڵام ناوه‌ڕۆکى په‌ره‌گراه‌که‌و هه‌روه‌ها شێوه‌و کاتى جیابوونه‌وه‌که‌ ئه‌وه‌ ده‌رده‌خات، ئه‌م ئاوه‌زه‌ ئه‌وه‌ ڕوون ده‌کاته‌وه‌ که‌ بنه‌ڕه‌تى جیابوونه‌وه‌کان به‌ لێکۆڵینه‌وه‌و دیالێکتیکى ماددى و بابه‌تى ئه‌نجامیان لێوه‌ده‌ست نه‌که‌وتووه‌. بێجگه‌ له‌وه‌ که‌ چاوه‌ڕوانى و سه‌یرکردنى ڕووداوه‌کان و دواکه‌وتنى یان، به‌ره‌نجامێکى ڕامیارى خراپیان لێوه‌ سه‌رچاوه‌ گرتووه‌و ئاوه‌زى ئینسان رووبه‌ڕووى دوگماو، ئه‌زموون گه‌رایى ده‌بێته‌ هۆى به‌ده‌ست هێنانى ئه‌نجام و ئاکامى به‌رهه‌م و سه‌یرکردنى ڕه‌ووتى ڕوداوه‌کان. ئه‌و کاته‌ى ده‌ڵێت جیابوونه‌وه‌ى کادره‌کان هۆى بنه‌ڕه‌تى جیابوونه‌وه‌و ده‌ست به‌ردار بوونیانه‌ له‌ (ک.ک)ى. ئه‌م بێژانه‌ ئه‌و په‌یڤه‌ى پێشووترى ده‌داته‌ دواوه‌و ده‌یخاته‌ خانه‌ى هه‌ڵمبووه‌وه‌. چونکه‌ ناوه‌ڕۆکى ئه‌و ووشه‌یه‌ ده‌ست نیشانى ئه‌وه‌ ده‌کات که‌له‌ بنه‌ڕه‌تدا ئه‌م ده‌سته‌یه‌ له‌ ئه‌نجامى لێکدانه‌وه‌و شیکارى یه‌کانى خۆیانه‌وه‌ بۆ (ک.ک) و هه‌ڵوێست و په‌یوه‌ندىیه‌کان و ئه‌لته‌ر ناتیڤ و به‌رنامه‌ى (ک.ک)ى تێ نه‌گه‌شتوون له‌ ئه‌و به‌ده‌ست هاتووه‌یان. بێجگه‌ له‌وه‌ش که‌ هه‌تا ئێستاش هێڵه‌ هزرى یه‌کانیان ڕوون و ئاشکرا نىیه‌و هه‌روه‌ها نازانرێت له‌چ که‌ناڵێکه‌وه‌ په‌یوه‌ستیان به‌ مارکسیزمه‌وه‌ کردووه‌و چۆن چۆنایى تێزى مارکسیزمیان کردووه‌ته‌ سه‌رچاوه‌ى بزاڤى هزرى ڕامیارى و ڕێکخراوه‌یى و چینایه‌تى خۆیان، له‌به‌رئه‌وه‌ى هه‌تا ئه‌وکاتى لێکۆڵینه‌وه‌و شیکاریان له‌م لایه‌نانه‌دا به‌ئه‌نجام نه‌گه‌یاندووه‌. بێجگه‌ له‌وه‌ى که‌ئه‌وان له‌پێشتردا ئه‌وه‌یان نه‌ده‌زانى که‌ (ک.ک) سه‌ر به‌ئایدیۆلۆجیاى مارکسیزم نىیه‌؟! 

ڕوون کردنه‌وه‌یان له‌م باره‌یه‌وه‌ چىیه‌وچىیان کردووه‌! بێگومان هیچ ڕوون کردنه‌وه‌یه‌کى ئه‌و تۆوسه‌ربه‌ مارکسیزم بوونى نىیه‌. ته‌نها ئه‌وه‌ نه‌بێت که‌ له‌ووتاره‌ نامارکسیستىیه‌کانیاندا، ووته‌زاى مارکسیزم به‌کارده‌هێنن. بێگومان ئه‌مه‌ش ناتوانێت ڕاستى نامارکسیست بوونى ئه‌و ڕه‌وه‌نده‌مان له‌لا بڕه‌وێنێته‌وه‌و بشارێته‌وه‌. چونکه‌ له‌هه‌مان وه‌ڵامدا (ئه‌حمه‌د معین) لێکدانه‌وه‌یه‌کى زۆر نادروست به‌یان ده‌کات له‌سه‌ر شکست و نامارکسیست بوونى (ک.ک)ى بێ ئه‌وه‌ى که‌له‌ پێشتردا له‌ هێڵه‌ هزریه‌کانى ئه‌و ڕه‌وه‌نده‌ بکۆڵێته‌وه‌و خاڵه‌کانى سه‌ربه‌ مارکسیزم دژ به‌ و ڕه‌وه‌نده‌ تاووتوێ بکرێ. هه‌روه‌ک ده‌ڵێت:[ به‌لێکدانه‌وه‌ى تاقیکردنه‌وه‌ى کۆمۆنیزمى کرێکارى له‌سه‌رجه‌م ئه‌و بوارانه‌دا، ڕۆشن ئه‌بێته‌وه‌که‌ ئه‌و ڕه‌وته‌ وه‌کو هێزێکى کۆمۆنیست ده‌ورى نه‌گێڕاوه‌و کارى نه‌کردووه‌، مێژووى هه‌ڵسووڕانى ڕه‌وتى کۆمۆنیزمى کرێکارى له‌ عێراق و ئێراندا مێژوویه‌کى که‌م نىیه‌-ل7- ژماره‌ (15)-په‌یامى کۆمۆنیزم-کانوونى دووه‌مى (2000) ] مارکسیزم به‌ هیچ جۆرێک له‌ڕێگه‌ى تاقى کردنه‌وه‌وه‌ نه‌ چووته‌ سه‌ر لێکدانه‌وه‌و شیکردنه‌وه‌ى ره‌وه‌نده‌ هزریه‌کانى پێش خۆى و دواى خۆى و له‌ ساته‌وه‌ختى خۆشیدا. به‌ڵکو له‌بنه‌ماى هزرى و کۆمه‌ڵایه‌تى و ڕامیارى و چینایه‌تی یه که‌یه‌وه‌ شیکارى خۆى له‌سه‌ر ئه‌نجام داوه‌و بارى جیاوازى خۆى و ڕه‌خنه‌ى ماتریالیستىیانه‌ى ئاراسته‌ کردووه‌و شیکردنه‌وه‌یه‌کى ماددى و ئاوه‌زێکى دیالێکتیکى یانه‌ى بۆ به‌کارهێنا‌وه‌. که‌واتا به‌ئه‌زموون ئه‌نجامى هه‌ڵسه‌نگاندنى بڕیار نه‌داوه‌، به‌ڵکو ئه‌وه‌ ئه‌زموون گه‌راکانن که‌له‌ ڕێگه‌ى چاوه‌ڕوان کردنه‌وه‌ ده‌گه‌نه‌ ئه‌و ئه‌نجامه‌ى که‌به‌ پۆزه‌تیڤ یان نه‌گه‌تیڤ بڕیار له‌سه‌ر ئه‌نجام بده‌ن، یان شکست خواردن یان گه‌شه‌ دار بوونیان به‌ باش و خراپى ئه‌و له‌ قه‌ڵه‌م بده‌ن.

به‌ڵام ئه‌و ڕێگه‌یه‌ى ئه‌وان ناتوانێت بزوتنه‌وه‌ى چینى کرێکار و کۆمۆنیسته‌ زانستىیه‌کان ڕێنوێنى بکات و له‌شکست و پاشه‌کشه‌ به‌دووریان بخات. له‌به‌رئه‌وه‌ی چاوه‌ڕێ کردن له‌ ڕێگه‌ى ئه‌زموونه‌وه‌ ڕێگه‌کردنه‌وه‌یه‌ بۆ هێرشى زیاتر و له‌به‌رامبه‌ر هێزى دژدا مه‌یدان چۆڵ کردنه‌ له‌ جه‌نگدا. 

واتا به‌هه‌موو پێوه‌رێکى هزرى و ئایدیۆلۆجى مارکسیستى ئه‌و لێکدانه‌وه‌یه‌ى (ئه‌حمه‌د معین) لێکدانه‌وه‌یه‌کى نادروسته‌و دوور له‌ ماددى زانستى جیابوونه‌وه‌و تێزى مارکسیستیه‌. به‌ڵام له‌گه‌ڵ تێزى چاوه‌ڕوان کردن و وورده‌ بۆرژوازیدا هاوتایه‌.

ئێمه‌ له‌ ڕابردوودا ڕێگه‌ى ده‌ربڕینه‌کانى ناو (ک.ک)ى یه‌وه‌ لێکدانه‌وه‌ى مارکسیستیمان دژى ئه‌وتێزه‌ى ئه‌وان ئه‌نجام داوه‌.چونکه‌ له‌سه‌ره‌تاى ده‌رکه‌وتنى ئه‌و تێزه‌وه‌ ئێمه‌ ره‌خنه‌ى خۆمان ئاراسته‌ کردووه‌. که‌ ڕێنوێنى یه‌کانى ناو تێزى (ک.ک) ناتوانێت له‌گه‌ڵ ڕێنوێنى یه‌کانى مارکسیزمدا جووت بێت بۆ هه‌نگاو هه‌ڵهێننانى بزاڤى چینى کرێکار و کۆمۆنیسته‌کان به‌ره‌و خه‌باتێکى تووندو تۆڵ و به‌هێز له‌به‌رامبه‌ر سه‌رمایه‌داریدا و، ڕێنوێنى کردنى بزوتنه‌وه‌ى کۆمۆنیستى له‌هه‌موو مه‌یدانه‌کانى خه‌باتداو ده‌ست نیشان کردنى ستراتیژى ئاینده‌ى بزوتنه‌وه‌که‌و هه‌روه‌ها په‌یوه‌ست بوونى ئه‌و چینه‌ به‌مێژووى کۆمه‌ڵایه‌تى و چینایه‌تى خۆیه‌وه‌و بێجگه‌ له‌وه‌ى که‌لاى داوه‌ له‌وه‌ى که‌ ڕێنوێنى یه‌کى مارکسیستى بکات. هه‌روه‌ها نه‌شى توانى تێزى چینى کرێکار بێت.

مارکسیزم تێزه‌که‌ى و ناوه‌ڕۆکى سپاردنى ئه‌رکى گۆڕانکارى کۆمه‌ڵایه‌تى و ڕامیارى و ئابوورى کۆمه‌ڵگا به‌ چینى کرێکار په‌یوه‌ست کردووه‌. به‌جیاواز له‌ تێزه‌کانى ناو هزرى (ک.ک)ى که‌ ته‌نها کرێکارى له‌ چوارچێوه‌ى ڕیفۆرمدا پێ کوته‌ى پێ ده‌کات. هه‌روه‌ها ئه‌کته‌رى ئه‌و شانۆنامه‌یه‌ى که‌ ئه‌وانیش شانوونامه‌که‌یان و سیناریۆکه‌یان له‌ ژیان و ئایدۆلۆجیاى وورده‌ بۆرژوازیه‌وه‌ سه‌رچاویان ده‌گرت. له‌سۆنگه‌ى ئه‌مه‌وه‌ (ک.ک) ناتوانێت به‌پراکتیک ببێت به‌ئه‌لته‌رناتیڤى مارکسیزم یان مارکسیزمى تیادا پرۆسیس بکرێت. چونکه‌ تیۆرى مارکسیزمى به‌سه‌رچاوه‌ى میتۆدى خۆى به‌یان نه‌کردووه‌. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ى که‌ به‌ووته‌ش ده‌ریان بڕیبێت سه‌ربه‌ مارکسیزمن.

تێزه‌کانیان ده‌ست نیشانى پێچه‌وانه‌ى ئه‌و په‌یڤه‌یان ده‌کات. له‌م سۆنگه‌یه‌وه‌ پێویسته‌ ئاوه‌زى چه‌پ بگۆڕێت و له‌ دیدێکى ڕه‌دوو که‌وتووى بێ پرسیار دوور بکه‌وێته‌وه‌و سه‌رچاوه‌کانى ده‌ره‌وه‌ى خۆى به‌شێوه‌یه‌کى ئۆبجێکت (موضوعى)شى بکاته‌وه‌و هه‌ڵوێستى دروستیان له‌ شوێنى گونجاودا له‌به‌رامبه‌ر بگرێت. له‌به‌رئه‌وه‌ى بتوانێت له‌ چرکه‌ساتى خۆیدا تیۆرى گونجاوى ناو مارکسیزم وه‌رگرێت و قبووڵى بکات. نه‌وه‌کو جارێکى تر له‌ ڕێگه‌ى ئاوه‌زێکى دۆگماو به‌ڕاڤه‌کردنى ئه‌بستراکته‌وه‌ په‌یوه‌ست بێت و سروشت له‌ گۆشه‌نیگایه‌کى ته‌سکه‌وه‌ تێ بڕوانێت.

نزار عبدالله‌ له‌ کۆنفرانسدا (ک.ک) ده‌باته‌وه‌ سه‌ر مارکسیزم و ئه‌حمه‌د معینیش ده‌ڵێت له‌گه‌ڵ مارکسیزمدا جووت نىیه‌. ده‌بێت مارکسیزم بکرێت به‌ پێوه‌ر بۆ لێکدانه‌وه‌و تێڕوانین له‌ (ک.ک)و ڕاست و دروستى و ناراِستى له‌ خه‌باتى چینایه‌تیدا تیادا به‌یان بکرێت. 

هه‌روه‌ها ئه‌و دوولێکدانه‌وه‌یه‌ تائاستێک لێک جوودان له‌ڕووکارى ده‌ره‌وه‌یدا به‌ڵام له‌ شیکاریه‌کاندا به‌ئاستێکى نزیک له‌ یه‌کترى نزیک ده‌که‌ونه‌وه‌. که‌ دواتر له‌ ڕوون کردنه‌وه‌ىتردا زیاتر له‌ سه‌ریان ده‌دوێم و ئێستاش ئه‌وه‌ ڕوونه‌ که‌ هیچ کامێکیان لێکدانه‌وه‌و شیکردنه‌وه‌یه‌کى ڕۆشنیان نىیه‌ له‌و باره‌یه‌وه‌.

(ئه‌حمه‌د معین) له‌ هه‌مان چاوپێکه‌وتندا و له‌وه‌ڵامى پرسیارێکى تردا به‌ڵگه‌ى ڕه‌دووکه‌ وتوویى پێشوو ئێستاشیان دووباره‌ ده‌کاته‌وه‌و ده‌ڵێت [ ئێمه‌ کۆمۆنیستین و به‌و ئومێده‌ ڕوومان کردبووه‌ کۆمۆنیزمى کرێکارى که‌ بتوانین له‌سایه‌ى ئه‌ودا پێویستی یه‌کانى سه‌روسامان دان به‌حه‌ره‌که‌یه‌کى کۆمۆنیستى به‌هێز له‌ ڕووى فکرى و سیاسى و کۆمه‌ڵایه‌تىیه‌وه‌ دابین بکه‌ین. (ل7-ژماره‌-15-په‌یامى کۆمۆنیزم-کانوونى دووه‌مى (2000))] ئه‌م بێژانه‌ هى ئه‌وه‌یه‌ که‌ مرۆڤ له‌ڕابردوو ئێستاو ئاینده‌دا، ڕه‌چاوى ڕابه‌رى لێ بکات؟!

ناوه‌ڕۆکى ئه‌و په‌ره‌گاراڤه‌ چه‌نده‌ ساویلکه‌یى په‌یوه‌ست بوونى ڕابردووى به‌ (ک.ک)ىیه‌وه‌ ده‌ره‌خات و چه‌نده‌ بێ پرسیارو ڕۆچوو له‌بێ توانایى و نه‌زانى له‌مارکسیزم دا ده‌بێته‌ چوارچێوه‌ى پراکتیک و په‌یوه‌ست بوونى به‌بزووتنه‌وه‌یه‌که‌وه‌. ئه‌وه‌نده‌ى ئه‌و به‌ڕێزه‌ ڕه‌دووى ڕووداوه‌کان ده‌که‌وێت، ئه‌وه‌نده‌ به‌ئاوه‌زێکى دیالێکتیکىیه‌وه‌دیارده‌کان هه‌ڵنا سه‌نگێنێت و له‌به‌رامبه‌ریشدا هه‌ڵوێستى زانستى ناگرێت. واتا له‌ ڕابردوودا، که‌م شاره‌زایى و که‌وتنه‌ ژێر کاریگه‌رى (ک.ک)ى و ئه‌و به‌ڕێزانه‌ى پێوه‌دیاره‌و نه‌شیان توانیوه‌ له‌ هێڵه‌ هزرىیه‌کانى و سیسته‌مه‌ فه‌لسه‌فىیه‌کانى ئه‌و ڕه‌وه‌نده‌ ڕامیارىیه‌ شاره‌زابێت و ناوه‌نده‌ هزرىیه‌کانى به‌ئه‌و په‌ڕى دیفاکتۆى خۆى به‌یان بکات و به‌راوردى نه‌کات به‌ مارکسیزم و ئاوه‌زى ئه‌و بزافه‌ وورده‌ بۆرژوازىیه‌ پرۆتستۆبکات و ئه‌گه‌ر له‌ناو چینى کرێکارداو له‌ناو بزوتنه‌وه‌که‌یاندا سه‌ربزێوى یه‌کى هه‌بێت سه‌رکوتییان بکات. 

چونکه‌ سه‌رکوت کردنى بزاڤى وورده‌ بۆرژوازى و هێڵه‌ هزرییه‌کانى، هه‌نگاوێ بزووتنه‌وه‌ى چینایه‌تى چینى کرێکار ده‌باته‌ پێشه‌وه‌. ئه‌وه‌ چ ئاوزانێکه‌ که‌ (ئه‌حمه‌د معین) ده‌ڵێت (به‌و ئومێده‌ ڕوومان کردبووه‌ کۆمۆنیزمى کرێکارى که‌ بتوانین له‌سایه‌ى ئه‌ودا……) ئایا ڕووکردنه‌ کۆمۆنیزمى کرێکارى به‌ چ ڕاڤه‌کردن و پێوه‌رێک جێ به‌جێ کرا؟. بێگومان جێ به‌ جێ کردنى ئه‌و په‌یوه‌ستىیه‌ ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ نه‌ ئاوزانى چه‌پى کوردستانى عێراق و که‌وتنه‌ ژێر کاریگه‌رى چه‌پى ئێران و لێک نه‌دانه‌وه‌ى هه‌موو جۆرى په‌یوه‌ستىیه‌کان و چۆنێتى په‌یوه‌ست بوونه‌کانى به‌ (ک.ک)ى یه‌وه‌ بوونه‌ته‌ فاکته‌رێکى سه‌ره‌کى له‌ قاڵبدانى ئاوه‌زى چه‌پى کوردستانى عێراق. ئێمه‌ ناڵێین هه‌رشتێک له‌ده‌ره‌وه‌ى خۆمان هه‌بوو پرۆتستۆى بکه‌ین. به‌ڵکوو ده‌ڵێین هه‌رشتێک له‌ده‌ره‌وه‌ى خۆمان ده‌هێنینه‌ ناو خۆمان، ده‌بێت هه‌ڵسه‌نگاندنى له‌سه‌ر بکه‌ین و ئاستى په‌یوه‌ست بوونه‌کانى به‌ ئێمه‌وه‌و گونجان و نه‌گونجانى تیۆورى ده‌ره‌وه‌ى خۆمان به‌ بزوتنه‌وه‌ى چینى کرێکاره‌وه‌ ده‌ست نیشان بکه‌ین، له‌ڕێگه‌ى ئه‌وه‌ى که‌ ئێمه‌ شیکارى له‌سه‌ر هه‌موولایه‌نه‌کانى له‌ هێڵه‌ هزرى و ڕامیاریه‌کانى له‌سه‌ر داخوازى و ستراتیژییه‌کانى بکه‌ین و ئینجا بڕیارى په‌یوه‌ستى بوونى بده‌ین. به‌ڵام نابێت ئێمه‌ له‌سه‌ره‌تاوه‌ چاوه‌ڕێى ئه‌وه‌بکه‌ین بزانین له‌ جێ به‌جێ کردنیدا چه‌نده‌ ڕووبه‌ڕووى گه‌شه‌ ده‌بێته‌وه‌ یان له‌گه‌ڵ پاشه‌کشه‌دا په‌یوه‌سته‌. 

به‌ڵام ئه‌وه‌ لایه‌نێکى ڕوون و ئاشکراىبزوتنه‌وه‌ى چه‌په‌ له‌ کوردستانى عێراق که‌ بێ پرسیار ڕه‌دووى ڕووداوو بزوتنه‌وه‌کانى ده‌که‌وێت. ئه‌وه‌ لۆجیکى چ جۆره‌ ڕامیاریستێکه‌ که‌ ئومێدیان وابووه‌ باش بێت له‌گه‌ڵیاندا و بتوانێت له‌ ڕێنوێنى بزاڤه‌که‌یاندا ده‌ور بگێڕێت بێ ئه‌وه‌ى هه‌ڵسه‌نگاندنى له‌سه‌ر لا یه‌نه‌ جیاجیاکانى کردبێت.

ئێمه‌ به‌ڕوونى ئه‌وه‌ ده‌بینین، چونکه‌ ئه‌گه‌ر کراوه‌ته‌ تێز بۆ به‌ئومێدى ئه‌وه‌ ده‌بوون و دواتر لێی جیا ده‌بێته‌وه‌. سه‌رئه‌نجامى پراکتیک و ئاوه‌زى به‌و جۆره‌و که‌م شاره‌زایىو کاڵ فامى ئه‌م ده‌سته‌یه‌و به‌شێکى گه‌وره‌و گرانى چه‌پ بوونه‌ته‌ هۆى ئه‌وه‌ى هه‌ر ڕۆژه‌ى دیارده‌یه‌ک ڕیتمى ڕامیارى و هزرى یان ڕێبه‌رایه‌تى ده‌کات.

ڕه‌گه‌ى میتافیزیکى له‌ زۆر ترین به‌شى نووسینه‌کانیاندا هه‌یه‌ بۆ نموونه‌ى ئه‌مه‌ش له‌ ووته‌کانى ئه‌حمه‌د معیندا ده‌رده‌که‌وێت و ده‌ڵێت [ به‌و پێ یه‌ ئێمه‌ سه‌ره‌تا کۆمۆنیست بووین و به‌پێی په‌یڕه‌ویمان له‌کۆمۆنیزمى کرێکارى ته‌فسیرو ئیستینتاجاتێکى سیاسى و فکرى و تایبه‌تیمان هه‌بووه‌ له‌ کۆمۆنیزم، (ل7-هه‌مان سه‌رچاوه‌ى پێشوو) ]. لێره‌دا (ئه‌حمه‌د معین) به‌پێی ئه‌و وه‌ڵامه‌ى که‌ پێشتر ده‌رى بڕیبووىو له‌ پێش ئه‌م ڕسته‌یه‌دا، ڕسته‌ ڕێژى کردبوو. ئه‌گه‌ر یه‌ک تۆز مرۆڤ ئاوه‌زى به‌کاربهێنێت و ئاوزانى به‌رامبه‌ر به‌مارکسیزم هه‌بێت چۆن له‌ پێشدا به‌و شێوه‌یه‌ به‌هه‌ند وه‌رگیرانى (ک.ک)ى له‌پێشچاویدابوو هه‌روه‌ها په‌یڕه‌وى بێ پرسیار له‌سه‌رچاوه‌، وه‌ریگرت بوو به‌ میتۆدى پراکتیک و شیکارى خۆى بۆ جیهانى ده‌ره‌وه‌ دانابوو. و ئێستاش پۆزش بۆ پرۆتستۆکردنى ده‌هێنێته‌وه‌! بێجگه‌ له‌وه‌ى هیچ به‌ڵگه‌یه‌کى تیۆرى و هزرى له‌ پرۆتستۆ کردنیدا نىیه‌. که‌ به‌ناماددى ترین هه‌ڵسه‌نگاندن و تێڕوانین داده‌نرێت. چونکه‌ هه‌تا ئێستاش له‌سه‌ر هێڵه‌ هزرى یه‌کانى و له‌سه‌ر پلاتفۆرمه‌کانى به‌ڵگه‌ى ڕه‌خنه‌ى زانستى له‌ئاوه‌زدانیدانىیه‌. 

هه‌روه‌ها ڕاستى ده‌ربڕینه‌کانى ئێمه‌ ده‌رده‌که‌وێت، چونکه‌ ڕسته‌کانى دواى ئه‌و ڕسته‌یه‌ى سه‌ره‌وه‌ى (ئه‌حمه‌د معین) له‌ وه‌ڵامى پرسیاره‌که‌دا بخوێنیته‌وه‌ ده‌بینیت که‌ جیابوونه‌وه‌ى دوو ئه‌ندام له‌ پێک هێنه‌رانى (حککا)ى کردووه‌ به‌ به‌ڵگه‌ى ئه‌وه‌ى که‌ ئه‌و ڕه‌وه‌نده‌ى (ک.ک)ى شکست خواردووه‌و له‌سه‌ر به‌ڵگه‌و سه‌نه‌دى په‌یڤینه‌کانى ئه‌وان به‌ سه‌نه‌ده‌وه‌ په‌یڤه‌کانى خۆیان به‌رامبه‌ر به‌ (ک.ک)ى به‌یان ده‌که‌ن. 

به‌ڵام ئێمه‌ له‌ پێشداو له‌ ئێستاشدا ده‌ڵێین هه‌ردوولا هێشتا ده‌ستیان به‌هێڵه‌ فه‌لسه‌فى و هزرى یه‌کانى مارکسیزمه‌وه‌ نه‌گرتووه‌و میتۆدى مارکسیزم له‌ میتۆدى هه‌ڵسووڕان و بیرکردنه‌وه‌یاندا وونه‌.

ئه‌م ڕه‌دوو که‌وتنه‌ى ئێستاش به‌هه‌مان ئاستى ڕه‌دووکه‌وتنى پێشووتریان و سه‌رده‌مى (ک.ک)ى یانه‌. جارێکى تر به‌ ئاوه‌زێک که‌ لۆجیکى تێدا نىیه‌ ئاوه‌زێکى هزرى ئه‌بستراکت و دوگمایان به‌رهه‌م هێناوه‌و ڕه‌دووکه‌وتن سیسته‌مى بیرو هۆشیانه‌و هه‌روها بیرکردنه‌وه‌یان بووه‌ته‌ به‌شێکى گرنگى داڕشتنى پراکتیک کردنى سیاسه‌ت.

له‌م سۆنگه‌یه‌وه‌ میتۆدى ڕه‌دووکه‌وتن بووه‌ ته‌ هۆى بڕیاره‌ ناوازه‌کان و دوور که‌وتنه‌وه‌ له‌ مارکسیزم. ئه‌وان واى ده‌بینن که‌ ده‌ست به‌ردارى (ک.ک)ى به‌ته‌نهایى، ده‌توانن په‌ره‌ به‌جموجۆڵى ڕامیارییان بده‌ن و ئاسۆیه‌کى کراوه‌ تر له‌ به‌رده‌م گه‌شه‌ى هزرى خۆیاندا بکه‌نه‌وه‌، بێ ئه‌وه‌ىگرنگى به‌فۆرمى جیاواز بده‌ن. ئه‌مه‌ش هۆیه‌کى گرنگه‌ بۆ دوور که‌وتنه‌وه‌ له‌ کۆمۆنیزم.

هه‌روه‌ها (ئه‌حمه‌د معین) فاکته‌رى [ کۆمۆنیزمى کرێکارى کۆمه‌ڵێک ئیستنتاجات و ئه‌حکامى نادروست له‌ڕووى فکرى و بێ پایه‌ له‌ڕووى کۆمه‌ڵایه‌تىیه‌وه‌ بوون له‌سه‌ر کۆمۆنیزم (ل7-ژماره‌-15-په‌یامى کۆمۆنیزم-کانوونى دووه‌م-2000) ] ده‌کاته‌ به‌ڵگه‌و ده‌ست به‌رداربوون و گۆڕان له‌ دۆخێکى تره‌وه‌ بۆ دۆخێکى تر. 

به‌ڵام گرنگترین کارێک ناوه‌ڕۆکى فۆرمى گۆڕاوه‌.له‌ڕاستیدا (ک.ک) هیچ پایه‌یه‌ک وخه‌سڵه‌تێکىمارکسیستى پێوه‌نىیه‌ بۆیه‌ هه‌ر تێڕوانینێک له‌باره‌ى کۆمۆنیزمه‌وه‌ له‌ئاوه‌زو هزرى (ک.ک)دا تێڕوانینێکى وورده‌ بۆرژوازى و بۆرژوازییانه‌ و فۆرمێکى سۆشیال-لیبرالیزم ده‌بێت. به‌ڵام یه‌ک پرسیار لێره‌دا خۆى به‌ده‌ر ده‌خات-ئایا جیابوونه‌وه‌ له‌ (ک.ک)ى چۆن به‌رهه‌م ده‌هێنین؟ چۆن ده‌توانین ئه‌و باره‌ ناوازه‌ى به‌ناو کۆمۆنیزم تێ په‌ڕێنین؟! ده‌بێت چ لایه‌نێک و به‌چ میکانیزمێک هه‌ڵوێست و میتۆدى چینایه‌تى خۆمان جیابکه‌ینه‌وه‌؟ بێگومان بۆ وه‌ڵامى ئه‌م پرسیارانه‌ ده‌بێت ئێمه‌ هه‌وڵێکى میتۆدیمان هه‌بێت له‌ جیابوونه‌وه‌و دابڕاندا وه‌ک له‌ پێشه‌وه‌ و له‌ نووسینه‌کانى تردا ئێمه‌ ئه‌م لایه‌نه‌مان به‌رجه‌سته‌و ڕوون کردووه‌ته‌وه‌. هه‌روه‌ها بۆ تێپه‌ڕاندنى باره‌ نا وازه‌کانیش بێگومان پێویستمان به‌وه‌ هه‌یه‌ که‌ خه‌سڵه‌تى چینایه‌تىو ماهیه‌تى میتۆدى و هزرى (ک.ک)ى به‌ته‌واوى بناسین و له‌سه‌ر بنه‌ڕه‌تى ئه‌و ناسینه‌وه‌ش جیاوازى و لێک جودایى یه‌کانى له‌گه‌ڵ مارکسیزمدا به‌یان و شیبکه‌ینه‌وه‌.

ئێمه‌ زیاترمیکانیزمى شیکارىو ڕاڤه‌ کردن به‌کار ده‌به‌ین و په‌یوه‌ست کردنى به‌ دیفاکتۆى بزاڤه‌کانى چینى کرێکار و هه‌ل و مه‌رجى هه‌ڵسووڕانه‌وه‌، ئه‌نجامى شیکارى یه‌کان ده‌بینین. نه‌وه‌کو به‌ئه‌زموندا بڕۆین وله‌ڕێگه‌ى پرۆسه‌ پراکتیکى یه‌کانه‌وه‌ ئه‌نجام به‌ده‌ست بهێنین. چونکه‌ ناتوانین ده‌وراتێکى باش له‌ هه‌ڵسوڕان ببینین و کاتێک ڕووبه‌ڕووى شکست بووینه‌وه‌ ئینجا به‌ڕه‌ووتى ناوازه‌ى میتۆدى ئه‌و هزره‌ى بزانین و لێی بگه‌ڕێینه‌ دواوه‌.

ئێمه‌ ده‌بێت فاکته‌رى دیفاکتۆى ئێستا بناسین و،هه‌وڵه‌کانى پرۆلیتاریاش له‌پێناوى گۆڕینى دا په‌ى پێ ببه‌ین و ڕێگاى به‌ده‌ست هێنانى ئامانجى دووریشمان له‌لاڕۆشن و دیاربێت هه‌ڵبه‌ت ئه‌مه‌ به‌شێوه‌یه‌کى عه‌قڵ خوازانه‌ نا، که‌واته‌ ئێمه‌ به‌ئاوه‌زێکى دیالێکتیکى بۆ ناسینى پایه‌کانى کۆمۆنیزمى زانستى، ده‌توانین لایه‌نه‌ جیاوازه‌کانى به‌ناو کۆمۆنیزم به‌ده‌ر بخه‌ین و بزانین له‌گه‌ڵ ئاراسته‌ى ڕه‌ووتى مێژوودا چه‌نده‌ به‌پێچه‌وانه‌ى ئه‌و ڕه‌وه‌نده‌ له‌ جوڵان وپراکتیک دایه‌.

به‌ڵام له‌لاى ئه‌حمه‌د معین و ده‌سته‌که‌یان هه‌تا ئێستاش هێڵه‌ ڕۆشنه‌کانى جیاوازى دیار نین و په‌یوه‌ستن به‌ ڕه‌دووى دابڕانى دوو ئه‌ندامى پێک هێنه‌رى (حککا)، ئه‌و حیزبه‌ ده‌کات به‌سه‌نه‌دو به‌ڵگه‌ى جیاى یه‌کانى خۆیان.

جارێکى ترو له‌ شوێنێکى تردا (ئاسۆ غریب) به‌هه‌مان په‌ره‌نسیپى ئه‌حمه‌د معین هه‌ڵوێست ده‌گرێت له‌به‌رامبه‌ر (ک.ک)ىدا. له‌ڕێگه‌ى ووتارێکى یه‌وه‌که‌ له‌ ژماره‌ (15) (16)و (17)ى رۆژنامه‌ى په‌یامى کۆمۆنیزمه‌وه‌ بڵاو کراوه‌ته‌وه‌و دوپاتى هه‌مان بۆ چوون ده‌کاته‌وه‌ که‌ له‌ پێشتردا له‌سه‌رى دواویین وه‌ک ده‌ڵێت [ له‌بوارى به‌رنامه‌دا زۆر حوکمى پایه‌یى مارکسیستى له‌گه‌ردووتۆزى بۆرژوازى پاک کرده‌وه‌ له‌ڕووى تیۆرىیه‌وه‌ له‌به‌رامبه‌رکێ له‌گه‌ڵ چه‌پى سونه‌تى و پۆپۆلیستى ئێران سه‌رکه‌وتوو هاته‌ده‌ر. (ل1-ژماره‌-15-په‌یامى کۆمۆنیزم-کانوونى دووه‌مى-2000) ] ئه‌مه‌ش دووباره‌ کردنه‌وه‌ى هه‌مان دیدگاى (ئه‌حمه‌د معین) و ده‌سته‌که‌یانه‌،و له‌ پێشتر دا په‌یڤینى له‌سه‌ر کراوه‌. 

هه‌روه‌ها هه‌رله‌دووایى ئه‌م په‌ره‌گراڤه‌، په‌ره‌گراڤێکى تر دێت، و ئه‌ویش به‌هه‌مان دیدگاى پێشووتره‌وه‌ى (ئه‌حمه‌د معین) په‌یڤینى له‌سه‌ر ده‌کات [ ئه‌م حه‌ره‌که‌ته‌ له‌هه‌موو ئه‌و حیزب و لایه‌نه‌ کۆمۆنیستى یانه‌ى که‌له‌ دواى شۆڕشى ئۆکتۆبه‌ره‌وه‌ پێک هاتبوون زیاتر ده‌گه‌رایه‌وه‌ سه‌رمارکسیزم و له‌ هه‌مووانیش زیاتر کۆمۆنیزمى له‌ په‌یوه‌ند به‌چینى کرێکاره‌وه‌ نیشان ده‌دا. ئه‌مه‌ ئومێدێکى زۆرى له‌ناو کۆمۆنیسته‌کانى ئێران و عێراقدا پێکهێناو ئێمه‌ش هه‌ربه‌و ئومێده‌وه‌ تائه‌م دوایىیانه‌ سه‌ربارىزۆر ئیختلاف و جیاوازیش. وابه‌سته‌یى خۆمان به‌ کۆمۆنیزمى کرێکارى یه‌وه‌ ڕاگه‌یاند. (ل10-ژماره‌-15-په‌یامى کۆمۆنیزم-کانوونى دووه‌م-2000) ] ئه‌مه‌ش دووباره‌یه‌کى ترو به‌هه‌مان ڕیتمى پێشووتر کردویانه‌ته‌ ڕانانى خۆیان و هۆیه‌ک بۆ ئه‌وه‌ى له‌و سۆنگه‌یه‌ى خۆیانه‌وه‌ جیاوازى دروست بکه‌ن. به‌ڵام هۆى چىیه‌ که‌ بێ پرسیار ده‌چوونه‌ سه‌ر سرووتى وه‌رگرتنى سیماو تێزى (ک.ک)ى.!. ئایا هیچ ڕانانێکى بۆ (ک.ک) ى و پێکهاتى سروشتى ماددى و ڕاستڕووى کۆمه‌ڵایه‌تى و سیاسى کردووه‌؟ یان جیاوازییه‌کان له‌ کۆێدا هه‌بوون و که‌ى به‌یان کراون و کوا نووسراوو باک گراوندى ڕاستڕووى ئه‌و جیاوازىیانه‌! بێگومان ئێمه‌له‌ پێشتردا ئه‌وه‌مان به‌رچاونه‌که‌وتووه‌و چاوبینى نیه‌و گوێ بیستى په‌یڤینه‌کانیان نه‌بووین چ له‌ ئه‌ندامانى (حککع)و ئه‌ندامانى بزوتنه‌وه‌ى بنیات نان.

هه‌روه‌ها ڕۆژێک له‌ ڕۆژان بێجگه‌ له‌وه‌ى که‌ به‌شان و باڵى(ک.ک)ى دا هه‌ڵبدات دیدگایه‌کى تۆزێک یان پیچێک جیاواز به‌یان ناکات. له‌به‌ر ئه‌وه‌ى ڕێگه‌و تێزى ئه‌و دیدگا یه‌یان ئه‌وه‌نده‌ به‌قووڵى به‌ناخیاندا هه‌ڵگرتبوو، بێ ئه‌وه‌ى هێڵه‌ ڕامیارى و هزرىیه‌کانى په‌ى پێ ببات، په‌یوه‌ستى خۆیان ڕاگه‌یاندبوو، چونکه‌ ئه‌گه‌ر ئه‌و په‌ى بردنه‌ بوونیان هه‌بووایه‌و چاوبینى ناو دیدگاو ڕا نانه‌کانیان ببوایه‌و ئاوزانێکى مارکسیستى له‌ئاوه‌زوو ڕووبینى یاندا هه‌بوایه‌! ئه‌وا بێگومان هه‌ڵوێستێکى زانستى تریان له‌ پێشتردا ده‌بوو. به‌ڵام ئه‌م لایه‌نه‌ هیچیان بوونیان نه‌بوو، به‌ڵکو سۆزو هه‌ستى کۆێرانه‌ جێگاى به‌ئاوه‌زێکى زانستى و دیالێکتیکى گرتبووه‌وه‌. له‌به‌رئه‌وه‌ى لۆجیک بۆ بیرکردنه‌وه‌و کارکردن فڕێ درابوو، ئه‌ندێشه‌ى خه‌ون و خه‌یاڵ جێگه‌ى گرتبووه‌وه‌. چونکه‌ هه‌تا ئێستاش بۆ جیابوونه‌وه‌ کانیان و دابڕان له‌ (ک.ک)ى هێشتا له‌ پرۆسه‌ى پراکتیک کردندا نىیه‌و سه‌ر ئه‌نجامى جیابوونه‌وه‌کان نه‌بوونه‌ته‌ جیاکارى یه‌کى ماددى و بابه‌تى.

سروشى (ئیلهام) وه‌رگرتن له‌لایه‌نى تره‌وه‌ بوو بوه‌ سرووت ى پیرۆزو بێ ده‌ست کارى. په‌ڕاوه‌کان به‌ پیرۆزى و ده‌ست لێ نه‌ده‌رى ده‌چوونه‌ جێگاىهزرێکى دیالێکتیکى و به‌پرسیار. ڕه‌ووشى هه‌ڵسووڕان و پرۆسیس کردنى ڕامیارى و پراکتیک کردنى تیۆرى یه‌که‌یان، به‌ڕێگه‌ى چاولێکه‌رى و ڕه‌دوو که‌وتوویى پرۆسیس ده‌کرا.ئه‌م لایه‌نه‌ له‌ بیرکردنه‌وه‌ و پراکتیک کردندا، شۆکی بزوتنه‌وه‌که‌یان ده‌رده‌خات و ناتوانێت هه‌نگاوێک به‌بزوتنه‌وه‌که‌ هه‌ڵبهێنێت . له‌لایه‌کى ترو هه‌روه‌ها (ئاسۆ غه‌ریب) له‌هه‌مان ووتاردا ده‌ڵێت [ به‌ئیعتیماد به‌خۆمان و به‌پشت به‌ستن به‌ باسه‌ پایه‌ی یه‌کانى کۆمۆنیزمى کرێکارى ده‌ستمان به‌کارکرد.(ل10 _ ژماره‌(15) _ په‌یامى کۆمۆنیزم _ کانونى دووه‌مى_2000) ] لێره‌وه‌ ده‌یانه‌وێت ئه‌وه‌ ڕابگه‌یه‌نن که‌ئه‌وان پشتیان به‌رابه‌رایه‌تى نه‌به‌ستووه‌ و به‌رده‌وامیان داوه‌ به‌هه‌وڵه‌کانیان له‌ چوارچێوه‌ی کۆمۆنیزمى کرێکاریدا.بۆڕێکخستنی و تاودانی بزوتنه‌وه‌که‌یان،ئه‌م لێکدانه‌وه‌یه‌ زۆر خاوخلیچکه‌ و ناتوانێت تێزی زانستی بزوتنه‌وه‌ی چینی کرێکار بێت بێجگه‌ له‌ تێزێکی ڕه‌دوو که‌وتووی بێ پرسیار و دوور له‌ بزووتنه‌وه‌ی چینی کرێکار و بزووتنه‌وه‌ی کۆمۆنیستی.ئه‌مانه‌ به‌ڵگه‌نین بۆ ئه‌وه‌ی که‌ پێمان بڵێن ئه‌وان هۆشیار بوون به‌رامبه‌ر به‌ ناکۆکی له‌ کارکردنیاندا. بێجگه‌ له‌ هه‌ڵخه‌ڵه‌تاویی و بێ توانایی له‌ ڕووى ڕانان و هه‌ڵسه‌نگاندنه‌وه‌ و تێبینی کردن له‌سه‌ر لایه‌نه‌ تێوری و هزری یه‌کان و فه‌لسه‌فه‌ی کێشه‌ ڕامیاریه‌کانی بزووتنه‌وه‌که‌. 

ئه‌گه‌ر دوو بزووتنه‌وه‌ی جیاوازبوون،چۆن یه‌ک پێناسه‌ى هاوبه‌شیان بۆ ( کۆمۆنیزمى کرێکارى) ىده‌بوو. چونکه‌ یه‌ک پێناسه‌، یه‌ک بزووتنه‌وه‌ ی هه‌یه‌ ویه‌ک میتۆد، یه‌ک تێڕوانیین، و یه‌ک دیدگای هه‌یه‌.

کاتێک له‌ ساتی جیابوونه‌وه‌شیاندا ئه‌وانیش به‌ هه‌مان لێکدانه‌وه‌ی (حککع).مه‌نسوری حیکمه‌ت یان کردووه‌ به‌ (چاووگ) و تێوری سه‌نى بزاڤه‌که‌ی خۆیان . هه‌روه‌ها به‌ڵگه‌ی جیابوونه‌وه‌کانیان به‌وه‌ ڕاده‌گه‌یاند که‌ (حککع) ناچنه‌وه‌ سه‌ر (کۆمۆنیزمى کرێکارى)ی و له‌گه‌ڵ په‌ره‌نسیپه‌کانیدا مامه‌ڵه‌یه‌کی تووندوتۆڵ ناکه‌ن و به‌لادانی له‌ (کۆمۆنیزمى کرێکارى)ی به‌یانیان ده‌کرد. ئه‌مانه‌ش هه‌موویان ووتارو بڵاوکراوه‌کانیان شایه‌تی له‌ سه‌ر ده‌ده‌ن، به‌تایبه‌تی له‌ ڕۆژنامه‌ی په‌یامی کۆمۆنیزمدا زۆر به‌ ڕوونی به‌رچاو ده‌که‌ون.

هه‌ر تاوان بارکردنێکی (حککع) به‌رامبه‌ر به‌وه‌ی که‌ (کۆمۆنیزمى کرێکارى) یان یه‌کسان کردووه‌ به‌ کۆمۆنیزمى مارکس به‌هه‌مان ڕێژه‌ خۆشیان دووپاته‌و سێ پاته‌ی هه‌مان میتۆدۆلۆجیان کردووه‌ته‌وه‌ وه‌ک (ئاسۆ غریب) ئه‌ئاخفێ[ ئێمه‌ ووتمان کۆمۆنیزمى مارکس به‌ کۆمۆنیزمى کرێکارى ده‌زانین و ئه‌وباسانه‌ی به‌ناوی کۆمۆنیزمى کرێکارى یه‌وه‌ بڵاوبوونه‌ته‌وه‌ له‌ کولیه‌تدا وه‌ک به‌شێک له‌ کۆمۆنیزمى مارکس چاو لێده‌که‌ین و به‌کورتی ته‌جرووبه‌ی کۆمۆنیزمى کرێکارى به‌ بڕگه‌یه‌ک له‌ مێژووی کۆمۆنیزم ده‌زانین و ته‌نها به‌م مانایه‌ کۆمۆنیزمى کرێکارى بووین و پێناسه‌ی سه‌ره‌تاشی هه‌رئه‌م معنایه‌ى هه‌بوو.(ل10_ژماره‌(15)_په‌یامی کۆمۆنیزم_کانوونی دووه‌م_2000) ] به‌م پێناسه‌یه‌ی ئاسۆ غریب بێت ده‌بێت چ جیاوازىیه‌ک له‌گه‌ڵ (حککع)دا به‌دى بکه‌ین! بێ گومان جیاوازىیه‌کان له‌ هیچ ڕوویه‌که‌وه‌ واتای په‌یدا نه‌کردووه‌.

کێشه‌کان له‌ و کاتانه‌دا له‌ سه‌ر ئاستی که‌سێتی بووه‌و شوێن و کورسی گرتن خواست و ئامانجی جیاواز بوون بوو، له‌ناو حیزبدا. چونکه‌ هه‌مان پێناسه‌یان بۆ (کۆمۆنیزمى کرێکارى )ی و دیدی (مه‌نسوری حیکمه‌ت) هه‌یه‌. چونکه‌ ئه‌وانیش ده‌ڵێن کۆمۆنیزمى کرێکارى سه‌ربه‌ کۆمۆنیزمى مارکسه‌.ئه‌مانیش به‌هه‌مان شێوه‌ هه‌مان دیدو بۆچوون به‌یان ده‌که‌ن، ناڕاستی له‌وه‌ی که‌گوایه‌ ئه‌مان جیاوازبوون له‌ ئه‌وانی دی بووه‌ته‌ مۆراڵی ڕامیاری ناو چه‌پ و به‌شێک له‌هه‌وڵه‌کانیان بووه‌.له‌ سۆنگه‌ی دیدێکی واوه‌ بتوانن یه‌کسانیان به‌جیاواز به‌یان بکه‌ن.

له‌ساتی خۆیدا ئه‌مان و ئه‌وان ڕه‌سم و جام بوون بوو بوو به‌ شه‌ڕیان. واته‌ له‌ ساتی خۆشیدا نه‌یان ده‌زانی جیاوازی له‌چ به‌یان ده‌که‌ن و، بۆچی جیاواز ده‌بن له‌گه‌ڵ(حککع).! هه‌روه‌ها نه‌یان ده‌توانی ده‌ست به‌رداری (کۆمۆنیزمى کرێکارى )یش ببن و وه‌ک فۆرمێکی نا ماددی و ڕاست ڕووی بابه‌تی و دوور له‌ په‌ره‌نسیپه‌کانی مارکسیزم و بزووتنه‌وه‌ی کۆمۆنیستی چاو لێ بکه‌ن.

به‌ئاوه‌زی ئه‌وان بڕگه‌ یه‌که‌ له‌ مێژووی کۆمۆنیزم، به‌ڵام له‌ڕاستیدا بڕگه‌یه‌که‌ له‌ مێژووی فۆرم و پراکسیسی کردنی ڕامیاری و کۆمه‌ڵایه‌تی توێژ گه‌لی وورده‌ بۆرژوازىیه‌و، سه‌ر به‌و سوونه‌ت و ناوه‌ڕۆکه‌یه‌که‌ جیاوازىیه‌کی بنه‌ڕه‌تىیان له‌گه‌ڵ په‌یام و ئاسۆکانی بزووتنه‌وه‌ی کۆمۆنیستی زانستی و چینی کرێکاردا هه‌یه‌.

(ئاسۆ غه‌ریب) ده‌یه‌وێت له‌ ڕێگه‌ی ڕسته‌یه‌کی ئه‌و په‌ره‌گراڤه‌وه‌ که‌ ده‌ڵێت ئێمه‌ به‌و مانایه‌ کۆمۆنیزمى کرێکارى بووین و تیایدا ڕوونی کردووه‌ته‌وه‌.ئه‌وه‌ ڕابگه‌یه‌نێت که‌ له‌ ڕابردوودا په‌یوه‌ندىیه‌کى دیالێکتیکىیان له‌ گه‌ڵ لێکدانه‌وه‌کانی کۆمۆنیزمى کرێکاریدا هه‌بووه‌ و، ڕه‌دوکه‌وتوویه‌کی کوێر کوێرانه‌ نه‌بوون و له‌ گه‌ڵ ڕاستىیه‌کانیدا مامه‌ڵه‌ و هه‌ڵوێستیان گرتووه‌.

به‌ڵام له‌ ڕابردوودا شێوه‌ى ڕامیارى ڕه‌دووکه‌ووتن و دواکه‌وتنێکی کوێر کوێرانه‌ و بێ پرسیار، په‌ره‌نسیپی هه‌ڵسووڕانى یان بووه‌. هه‌روه‌ها له‌ ئێستاشدا به‌هه‌مان شێوه‌ و به‌هه‌مان پێودانگ ئه‌و پرۆسه‌یه‌یان دووپات کردۆته‌وه‌، به‌وه‌ی که‌ جیابوونه‌ته‌وه‌ له‌ (کۆمۆنیزمى کرێکارى) و ڕه‌وه‌ندى جیابوونه‌وه‌که‌شیان ڕێچکه‌ی گرتووی دوای جیابوونه‌وه‌ی (رضای مقدم و ئێره‌جی ئازه‌رین) به‌یان ده‌که‌ن و به‌هه‌مان ڕیتم هه‌ڵوێستیان له‌ به‌رامبه‌ر(حککا) و (حککع) و (کۆمۆنیزمى کرێکارى)ى گرتووه‌و ڕه‌دووى بیروو بۆچونه‌کانی ئه‌وان که‌ووتون و دووپاتی دیدو بۆ چوونه‌کانیان له‌ چوار چێوه‌یه‌کی فێڵبازیانه‌یاندا به‌یان کردووه‌.بێ ئه‌وه‌ی هه‌ڵسه‌نگاندنێکی مارکسیستی و زانستی به‌یان بکات و له‌ هێڵه‌ هزرى و فه‌لسه‌فه‌ىیه‌کانی مارکسیزمه‌وه‌ له‌ (کۆمۆنیزمى کرێکارى )ی ڕابمێنن.

له‌به‌رئه‌وه‌ی نابێت به‌هه‌مان میتۆدی پێشوو هه‌وڵ بده‌ین ڕه‌خنه‌ له‌ ڕابردوو بگرین. ده‌بێت بزووتنه‌وه‌ی چه‌پ له‌ چاولێکه‌ری و ڕه‌دووکه‌وتن دوور بکه‌وێته‌وه‌ و هه‌ڵسه‌نگاندنێکی چاوبینى و بابه‌تی له‌سه‌ر هه‌موو لایه‌نه‌کانی بزووتنه‌وه‌که‌، به‌ده‌سته‌وه‌ بدات و دیدو بۆچونی له‌سه‌ر ئاستی بزووتنه‌وه‌که‌ تیادا ڕاڤه‌ بکرێت و به‌یان بکات.

ئاوه‌زێکی وه‌ک ئه‌وه‌ی (ئاسۆ غه‌ریب) پێی ده‌رده‌بڕێت، هه‌مان ماناو دیدێکی ڕابردووه‌ و له‌به‌رگێکی ترداو ده‌ڵێت [ ئاڵوگۆڕه‌کانی ئه‌م دوایىیانه‌ی کۆمه‌کێکی زۆر گه‌وره‌ی به‌ ئاڵوگۆڕی ئێمه‌ش کرد، به‌ڵام به‌دوو ئاڕاسته‌ى جیاوازدا، ئه‌وان به‌ره‌و ڕاست و ئێمه‌ به‌ره‌وچه‌پ.(ل10_ژماره‌(15)_په‌یامی کۆمۆنیزم_کانوونی دووه‌می_2000) ] سه‌یرو سه‌مه‌ره‌ی ئه‌م په‌ره‌گراڤه‌ی بڕواو بۆچوونه‌کانی ئاسۆ غه‌ریب له‌سه‌ر جیاییان له‌ (کۆمۆنیزمى کرێکارى)ی له‌وه‌دایه‌ که‌ له‌ پێشتردا و له‌هه‌مان ووتاردا (کۆمۆنیزمى کرێکارى) یان به‌ کۆمۆنیزمی مارکس به‌یان ده‌کرد و له‌ لێکدانه‌وه‌کانیاندا هێشتا بڕواشیان وایه‌ که‌ زۆر پایه‌ و یاسای کۆمۆنیستی و مارکسیستی تێدایه‌. به‌ڵام له‌ چه‌ند ڕسته‌یه‌ک دوای ئه‌و بڕوا بۆچوونه‌ ئه‌و په‌ره‌گراڤه‌ ده‌هێنێته‌وه‌ و به‌ باک گراوندێک ده‌یکاته‌ به‌ڵگه‌و سه‌رئه‌نجامی جیابوونه‌وه‌کانیان.

سه‌رچاوه‌ی ئه‌م لێکدانه‌وه‌یه‌ له‌ چ پنتێکه‌وه‌ ده‌ستی پێکردووه‌ و پێی گه‌یشتن و چۆن چۆنایی ئه‌م دیدگایه‌ یان هه‌ڵئێنجاوه‌ له‌ تێوری ڕابردویان، که‌ سه‌رچاوه‌ی کرداری بیروهۆشیان بووه‌. بێگومان (کۆمۆنیزمى کرێکارى) ڕه‌وه‌ندێکی سه‌ر به‌ ڕاسته‌و تێکه‌ڵ و پێکه‌ڵه‌یه‌ک له‌ دیدگای لیبرالیزم و سۆسییال دیموکراتی ئه‌وروپایه‌ و ئاوه‌زێکی وورده‌ بۆرژوازی پێکهێنه‌رو سه‌رچاوه‌ی میتۆدی و فه‌لسه‌فی ڕه‌وه‌ندو هزری ده‌ست نیشان ده‌کات. ئه‌گه‌ر ئاوه‌زی ئاسۆ غریب ڕووی له‌ ئه‌ندامان و کادرانى(حککا)ی ئێران بێت که‌ له‌ ئه‌و ڕه‌وته‌ جیا بوونه‌ته‌وه‌، ئه‌وا بێ گومان خۆشیان له‌ ڕه‌چه‌ شکێنی ئه‌وان بۆ ده‌ووربه‌ره‌که‌ی خۆیان سوود و که‌ڵکیان وه‌رگرتووه‌ و به‌ پێی هه‌واڵ و باسه‌کانى ئه‌وان ئه‌مانیش ، ده‌سته‌سڕى شایى و لۆغانى جیابونه‌وه‌یان له‌ (کۆمۆنیزمى کرێکارى)ى ڕاوه‌شاندووه‌. که‌بێگومان هه‌مان ده‌سته‌سڕ و هه‌مان ئاوازیش هه‌ڵیان ده‌په‌ڕێنێت. واتا نازانین به‌ چ پێوه‌رێکی ئه‌وان دوایان ده‌که‌ون و به‌ باڵی ڕاستیش له‌ قه‌ڵه‌میان ده‌ده‌ن و خۆشیان به‌ چه‌پ به‌یان ده‌که‌ن ! ئه‌مه‌ش پرسیار و سه‌رسوڕمانێکه‌ وه‌ڵامه‌که‌ی بۆ خۆیان. لێره‌دا پێویسته‌ نوکه‌ پێنوسێک به‌ ده‌ربخه‌م که‌ئه‌م پرسیار و سه‌رسوڕمانه‌ داکۆکی نىیه‌ له‌ ئه‌ندامان و کادرانی (حککا) که‌ جیابونه‌ته‌وه‌ له‌و حیزبه‌.هه‌روه‌ها جارێکی تر ئه‌و په‌ره‌گراڤه‌ی سه‌ره‌وه‌ی ناو په‌یامی کۆمۆنیزم ده‌پات کردنه‌وه‌یه‌کی ترو،هه‌مان تێڕوانینی ڕه‌دووکه‌وتوانه‌ی بۆ جیابونه‌وه‌کانی ناو (حککا) ده‌ست نیشان ده‌کات و ده‌بێته‌ پنت و خاڵی وه‌رچه‌رخانی میتۆدی بێ فه‌لسه‌فه‌.

له‌ سۆنگه‌ی هه‌موو ئه‌مانه‌وه‌، لێکدانه‌وه‌یه‌کی میتا مێژوویى بووه‌ته‌ سه‌رچاوه‌ی دیدگای (کۆمۆنیزمى کرێکارى ) و باڵی جیابووه‌وه‌. ئه‌مانیش لێک جودایىیه‌کان به‌هه‌مان هێڵ و ڕێچکه‌دا ڕێگه‌ گرتووی ڕێگه‌ی جیابوونه‌وه‌ی له‌ (کۆمۆنیزمى کرێکارى ) گرتووه‌.له‌به‌رئه‌وه‌ی دیدگایه‌کی وه‌ک ئه‌و شێوه‌یه‌ له‌ چرکه‌ ساته‌کانی ڕابردوودا هیچ ئاماده‌گىیه‌کیان نه‌بووه‌ و نه‌بووه‌ته‌ سه‌رچاوه‌ی بیرو هۆشی ئه‌وان بێجگه‌ له‌وه‌ی که‌ هه‌تا ئێستا ووته‌کان له‌ ئاستی شێوه‌ی ده‌ره‌وه‌ی ڕه‌خنه‌دا ده‌رده‌که‌ون و له‌ سه‌رناوه‌ڕۆکی هزری و سیاسی و فه‌لسه‌فی ئه‌و ڕه‌وه‌نده‌ هیچ بێژانێکی ڕۆشن و زانستی بوونیان نىیه‌.له‌م سۆنگه‌یه‌وه‌ ئه‌وان ڕووداوه‌کان ڕاپێچیان ده‌کات و ڕه‌وتی ڕوداوه‌کان وه‌ک هه‌ڵپێچ له‌گه‌ڵ باڵ به‌ده‌ن و لایه‌نه‌کانى تردا هه‌ڵپێچیان ده‌کات و له‌سه‌ر یه‌ک لاشه‌ کۆیان ده‌کاته‌وه‌.

ڕووداوه‌ لاوه‌کىیه‌کان کاریگه‌رىیان له‌سه‌ر داده‌نێت و هه‌ر ڕووداوه‌ گۆڕانێکیان به‌سه‌ردا ده‌هێنێت. به‌ پێى ویستى ڕوداوه‌کان نه‌وه‌کو به‌پێی ویستی به‌ره‌نگاربونه‌وه‌ له‌گه‌ڵ ئاڕاسته‌و ته‌وژمی ڕوداوه‌کان. هه‌رهه‌موو ئه‌و هه‌ڵوێستانه‌ش سه‌رچاوه‌یان له‌ بێ میتۆدی و که‌م فامی له‌باره‌ی مارکسیزم و په‌ره‌نسیپه‌کانىیه‌وه‌ به‌سه‌ریاندا ده‌هێنرێت.

هه‌روه‌ها له‌ هه‌ڵسوکه‌وتى بیۆس پۆلیتیکوس و چینایه‌تیاندا ئاڕاسته‌که‌یان خول خلۆکه‌ی ڕه‌وتی ڕووداوه‌کان ده‌بێته‌ جوڵێنه‌رو ئاڕاسته‌ کردنی بیۆس پۆلیتیکوس و پراکتیک کردنی، بێگومان ئه‌م ئه‌نجام گیریه‌ ده‌بێته‌ یه‌کێک له‌ هه‌ره‌ لایه‌نه‌ شۆک داره‌کانی بزوتنه‌وه‌که‌و ده‌رچون لێیان به‌ئه‌رکێکی گرنگ و ژیانی ده‌زانم، بۆ نه‌شونمای بزوتنه‌وه‌ی کۆمۆنیستی زانستی له‌ ناوچینی کرێکاردا. بێگومان ده‌رچون پێویستی به‌ هه‌وڵی ئه‌نجامگیرىیه‌ له‌ تێوور و به‌ده‌سته‌وه‌ گرتنی میتۆدێکی زانستىیه‌ له‌ پراکتیک و ئاڕاسته‌ کردنی بیۆس پۆلیتیکوس دا.

هه‌روه‌ها سه‌لماندنى بڕواو بۆ چونه‌کانى ئێمه‌ له‌مه‌ڕ ئه‌و ڕه‌وه‌نده‌و وه‌له‌لایه‌کىتره‌وه‌ (ئاسۆغریب) خۆى ده‌یسه‌لمێنێت و ده‌ڵێت [ به‌به‌راورد له‌گه‌ڵ باسه‌ سه‌ره‌تایىیه‌کانى کۆمۆنیزمى کرێکارى (نه‌ک مارکسیزمیش) ئاڵوگۆڕى ڕیشه‌یىیان تێدابوو، جیابونه‌وه‌کانى چه‌ند مانگ له‌مه‌وبه‌رى به‌شێکى به‌رچاو له‌کادره‌کانى حزبى کۆمۆنیستى کرێکارىئێران و به‌ر خوردی ته‌شکیلاتی و غه‌یره‌ سیاسی ئه‌و حیزبه‌ به‌ هاوڕێ یانی جیابۆوه‌، (ل10_ژماره‌(15)_په‌یامی کۆمۆنیزم_کانوونی دووه‌م_2000)] باسه‌ سه‌ره‌تایىیه‌کان له‌لای (ئاسۆ غه‌ریب) له‌سه‌ر حیزب و ده‌سه‌ڵاتی سیاسی حیزب و کۆمه‌ڵگا، حیزب و شه‌خسیه‌ته‌کان و دانانی جمهوری سۆسیالیستی له‌ جێگای حکومه‌تی کرێکاری و تاکتیکی په‌یوه‌ندی له‌ گه‌ڵ ده‌وڵه‌تان، له‌ جیاتی هاوکاری و هاوخه‌باتی ئه‌نته‌رناسیونالیستی کرێکاری ده‌کات به‌ به‌راوردی تێزه‌کانی ئێستای (کۆمۆنیزمى کرێکارى )، که‌ له‌ هه‌ردوو باره‌که‌یدا یه‌ک فۆرم و یه‌ک میتۆدی ڕانانیان هه‌بووه‌ له‌ باره‌ی ئه‌و کێشه‌ ئه‌تۆمىیانه‌وه‌.

هه‌روه‌ها له‌ زۆر بۆنه‌و له‌هه‌ندێ جێگاش بۆ سه‌لماندن و به‌ڵگه‌ی تێوری خۆیان له‌ نووسینه‌کانیاندا جارێکی تر (حککع)و(حککا) گه‌ڕاونه‌ته‌وه‌ سه‌ر تێڕوانینه‌ سه‌ره‌تایىیه‌کانی (کۆمۆنیزمى کرێکارى )نه‌وه‌کو دوورکه‌وتنه‌وه‌ لێی ئه‌وه‌ی ده‌چێته‌ سه‌ر مرادیڤی جمهوری سۆسیالیستی و دانانیان له‌ به‌رامبه‌ر حکومه‌تی کرێکاری، هه‌مان به‌یان و هه‌مان توێژینه‌وه‌یان بۆیی هه‌یه‌.هه‌روه‌هاهه‌مان کاکڵه‌ی پلاتفۆرم و ستراتیژ ده‌گه‌یه‌نێت.

ناوه‌ڕۆک و پێکهاتی ده‌سه‌ڵاتی جیاوازو یان فۆرمی شایسته‌ی سه‌رده‌ستیان نىیه‌. به‌ڵام له‌ده‌ره‌وه‌ی شێوه‌ی نووسینه‌که‌دا گۆڕانیان به‌سه‌رداکردووه‌. له‌به‌شی دواتردا ده‌که‌ونه‌ به‌ر ڕانان و ڕاڤه‌ی هزری ئێمه‌. ووردتر له‌وباره‌یه‌وه‌ شیکاری به‌ئه‌نجام ده‌گه‌یه‌نیین. هه‌روه‌ها لێره‌دا نامه‌وێت دوباره‌ی هه‌ندێک تێڕوانینی له‌وه‌و پێش بکه‌مه‌وه‌ و له‌ چێوه‌ی ئه‌م به‌شه‌دا ببینرێت.

له‌ سۆنگه‌ی دیدو هزریانه‌وه‌ هه‌مووڕێگاکانیان ده‌چنه‌وه‌ سه‌ر یه‌ک میتۆدو له‌گه‌ڵ یه‌کدا جووت و ته‌بان. ئیتر به‌کار هێنانىهه‌ندێک ووته‌زای بێ لێکۆڵینه‌وه‌، نامان خاته‌ ئه‌و خه‌یاڵه‌ی که‌ پێی مه‌ستبین. وابیبینین ئه‌وان په‌ره‌نسیپی جیاوازیان به‌ئه‌نجام گه‌یاندووه‌ و جیاوازىیه‌کی بنه‌ڕه‌تیان دروست کردووه‌، چونکه‌ له‌ لێکدانه‌وه‌کاندا و هه‌روه‌ها له‌ کۆنفرانسى دووه‌میشیاندا هیچ هه‌نگاوێک به‌ره‌و ڕه‌وه‌ندی مارکسیزم هه‌ڵنه‌هێنراوه‌ و ته‌نها له‌ چوار چێوه‌ى به‌کارهێنانى ووشه‌ى مارکسیزم داماوه‌ته‌وه‌ و توێژینه‌وه‌کان نه‌چونه‌ته‌وه‌ سه‌ر په‌ره‌نسیپه‌کان و میتۆدى فه‌لسه‌فه‌ى مارکسیزم.هه‌موو ئه‌و هه‌ڵسوکه‌وتانه‌ى که‌ (حککا) پێکیان هێناوه‌ له‌ئه‌نجومه‌نى (هوها) دا له‌سه‌ر تۆڕی ئه‌نته‌رنێت،ڕاسته‌ به‌ره‌نجامى شکسته‌ به‌ڵام ده‌بێت ئێمه‌ شکستی ئه‌و ڕه‌وه‌نده‌ بزانین و چاوگه‌که‌ى بدۆزینه‌وه‌ و بۆ ئه‌وه‌ى بتوانین پراکسیسى زانستى لێوه‌ به‌ئه‌نجام بگه‌یه‌نین و ره‌دوى هیچ ڕه‌وه‌ندێکی هزرى نه‌که‌وین. هه‌تا ئێمه‌ نه‌زانیین به‌که‌ڵکی بزووتنه‌وه‌که‌مان دێت. به‌ڵام ئه‌م کاره‌ به‌ شێوه‌یه‌کى ئه‌مپریستى نا، له‌به‌رئه‌وه‌ى ناکرێت گۆڕه‌پانىبیۆس پۆلیتیکوس و پارتایه‌تى ببنه‌ کێڵگه‌ى ئه‌زموون و تاقىکردنه‌وه‌. به‌ڵام ئه‌م شێوه‌ بۆچونه‌ ، ئاوه‌زى کرداره‌ بوونیان له‌ تێڕوانین و کردارى ئه‌وان دا نىیه‌.ته‌نها ڕامیارى و کردارى ڕه‌دووکه‌وتن بووه‌ته‌ به‌شێکى گرنگى جێ به‌جێکردنى هه‌ڵوێست و به‌رامبه‌ر گرتن ، له‌ به‌رامبه‌ر مه‌رجى ڕامیاریست بوون و ڕامیارى کردن .

له‌ لایه‌ک ئاسۆ غریب ده‌ڵێت ئێمه‌ له‌ پڕۆسه‌ى هه‌ڵسه‌نگاندنى ئه‌وانه‌وه‌ گه‌شتوویین به‌وه‌ى که‌ کێشه‌ى(کۆمۆنیزمى کرێکارى) له‌ میتۆده‌ ڕامیاری و هزرىیه‌که‌یدایه‌. به‌ڵام هه‌تا ئێستا هێڵی ڕامیاری و هزری و میتۆدی و فه‌لسه‌فی جیاوازی ئه‌مان نه‌له‌ کۆنفرانسی دووه‌مدا و نه‌ له‌باس و خواس و وتاره‌کاندا ده‌رده‌که‌وێت و، نه‌بونه‌ته‌ هه‌وڵێک بۆ چاکبون له‌ ئاینده‌دا. له‌ لایه‌ک درکێکی ناکامڵ هه‌یه‌ له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی که‌میتۆده‌که‌ی ده‌بێت به‌فه‌لسه‌فه‌که‌یه‌وه‌ بگۆڕێت. چونکه‌ گۆڕانى میتۆدى له‌ گۆڕانى فه‌لسه‌فییه‌وه‌ ئامانجدارده‌بێت. وه‌له‌ لایه‌کی تر هه‌تا ئێستا (کاتی نوسینی ئه‌م په‌رتۆکه‌) هیچ توێژینه‌وه‌یه‌کی گرنگ و ژیانى نىیه‌، له‌سه‌رکارو کرداری ڕابردوو له‌ که‌ناڵی ڕامیاری و پارتایه‌تی و ده‌ست گرتن به‌سه‌رچاوه‌یه‌کی پێگه‌یشتووه‌وه‌.

نه‌یتوانیوه‌ بچێته‌ سه‌ر ره‌ِگه‌ی جیاوازىیه‌کان، و هێڵه‌ ئاشکراکانی لادانی ئه‌و ڕه‌وه‌نده‌ له‌ مارکسیزم ده‌ربخات، به‌ڵکو ئه‌وان ده‌یانه‌وێت به‌چه‌ند پلانێکی جیاواز و دژبه‌یه‌ک جێگای میتۆدی (کۆمۆنیزمى کرێکارى) پێ بگرنه‌وه‌. به‌ڵام ئه‌م لایه‌نه‌ش له‌هه‌وڵداندا ناتوانێت ئامانجێکی ڕۆشن و زانستی بزووتنه‌وه‌ی چینی کرێکار بێت. چونکه‌ گرنگترین هه‌وڵ ئه‌وه‌یه‌ ئێمه‌ لایه‌نه‌ هزری و ڕامیاری و فه‌لسه‌فىیه‌ جیاوازه‌کانی چینایه‌تی خۆمان ده‌ربخه‌ین و له‌ ڕوی ڕامیاری و ئاکاری ئه‌وان دایان بنێین و هه‌موو ئامانجه‌کانیش زانستىیانه‌ ڕاڤه‌ بکه‌ین.به‌ڵام ئه‌مانه‌ زانستى بیرکردنه‌وه‌ی بزووتنه‌وه‌ی بنیاتنان و (حککع) و ده‌سته‌کانی ناو چه‌پ نىیه‌. له‌به‌ر ئه‌وه‌ کۆنفرانسی دووه‌می ئه‌وانیش نه‌یتوانیوه‌ ئه‌م ئه‌رکه‌ له‌به‌رده‌م بزووتنه‌وه‌که‌دا ته‌خت و لێڤڵ بکات و نه‌خشه‌ی بزاڤێکی زانستی ترو دیفاکتۆترو به‌پراکتیک ئه‌نجام بدات.

ناوازه‌یی زیاتری ئه‌و باره‌ ڕێکخراوه‌یی ئه‌ندامگیریه‌ له‌و ووته‌یه‌ی (ئاسۆ غریب) ده‌رده‌که‌وێت که‌ له‌هه‌مان وتارداوله‌ ژماره‌ (17) ڕۆژنامه‌ی په‌یامی کۆمۆنیزم دا به‌یانی کردووه‌.[ ئه‌م خۆجیاکردنه‌وه‌یه‌ قوڵ بوونه‌وه‌یه‌کی فکری و تیوری ئێمه‌ نىیه‌، به‌ڵکو به‌ره‌نجامی واقعی هه‌ڵسه‌نگاندنی ته‌جروبه‌یه‌کی عه‌مه‌لی و سیاسىیه‌ که‌ ماوه‌ی زیاتر له‌ 15 ساڵ جه‌ره‌یانی هه‌بووه‌ و له‌ماوه‌ی ئه‌و 15 ساڵه‌دا هه‌م ئه‌نجامی کاره‌کانی ده‌رکه‌وتووه‌ و هه‌م له‌گه‌ڵ ئه‌و ئه‌نجامانه‌دا ئاڵوگۆری به‌سه‌ردا هاتووه‌.ل 10 _ژماره‌ (17)_ ڕۆژنامه‌ی په‌یامی کۆمۆنیزم _مارس 2000 ) ] زیاتر ئه‌وه‌ی له‌م په‌ره‌گراڤه‌دا ده‌رده‌که‌وێت، ئاوه‌زێکی ئه‌مپرێستىیه‌ و دوور له‌ لێکدانه‌وه‌ و هه‌ڵسه‌نگاندنێکی زانستیانه‌یه‌، هه‌روه‌ها زۆر تر پابه‌ند بونیانه‌ به‌ئه‌نجامی ئه‌زمونه‌کانه‌وه‌ و له‌ چوار چێوه‌ی دوتوێی به‌رهه‌مه‌کانه‌وه‌ ده‌چنه‌ سه‌ر به‌چاک و خراپ پیشاندانی تیۆری ئه‌زمون کراو. خۆجیاکردنه‌وه‌کانیان به‌ڕێسای خۆشیان له‌ قوڵ بونه‌وه‌یه‌کی هزرىیه‌وه‌ سه‌رچاوه‌ی نه‌گرتووه‌ و هیچ لێکدانه‌وه‌یه‌ک له‌سه‌ر به‌های هزری و تیۆری ئه‌و میتۆده‌ ئه‌نجام نه‌دراوه‌ و،بۆیه‌ ئه‌نجامی لێک جودایىیه‌کانی خۆیان به‌رئه‌نجامی هه‌وڵ و ته‌قه‌لای کۆمه‌ڵێکی تره‌و له‌هه‌ڵوێسته‌کانی ئه‌وانه‌وه‌ سه‌رچاوه‌ی گرتووه‌ و، بێ ئه‌وه‌ی له‌ ئه‌نجامی هه‌وڵ و کۆششه‌کانی ئه‌وان بکۆڵرێته‌وه‌.

هه‌ڵوێستی هه‌ما‌هه‌نگی له‌ گه‌ڵیاندا پرۆسێس کردووه‌ و له‌ ئه‌نجامی لێکدانه‌وه‌یه‌کی دیماگۆجیانه‌ش و جارێکی تریش دووباره‌ کردنه‌وه‌ی هه‌مان دیماگۆجیه‌تی پێشوو هه‌ڵوێستیان له‌ به‌رامبه‌ر (ک.ک)ى داگرتووه‌.

له‌م سۆنگه‌یه‌وه‌ ئه‌گه‌ر لێکدانه‌وه‌یه‌کی هزری و میتۆدی قووڵ نىیه‌‍‍‍! ئه‌ی ده‌بێت هۆی جیابوونه‌وه‌یان له‌چىیه‌وه‌سه‌رچاوه‌ی گرتبێت؟! بێگومان ڕامیاری ڕه‌دووکه‌وتن و هه‌روه‌ها ده‌رکه‌وتنی ئه‌نجامی باش و خراپی تێوری خۆ پێوه‌ هه‌ڵواسراو له‌ ڕێگه‌ی ئه‌زموونه‌وه‌ بووه‌ته‌ به‌رئه‌نجامی جیابوونه‌وه‌کان و به‌رامبه‌رگرتن له‌ تێوری ڕابردوو. به‌ڵام ئه‌م سه‌نگه‌ره‌ لاوازو بێ ئه‌نجامه‌ چونکه‌ سه‌نگه‌ریان بێ چه‌ک و چۆڵه‌ و ناتوانێت سه‌نگه‌ری دیفاکت و زانستی کۆمۆنیسته‌کان بێت، و له‌ به‌رامبه‌ر ڕیڤیژینزم و وورده‌ بۆرژوازیدا خۆی بگرێت و پێشرَه‌وایه‌تی بزوتنه‌وه‌ی کۆمۆنیستى و کرێکارى بکات.

له‌م سۆنگه‌یه‌وه‌ زۆر به‌ڕوونی دیاره‌ که‌ له‌ ڕابردو و ئێستاشدا هیچ کاتێک ئه‌مانه‌ ئاوه‌زێکی تایبه‌تی خۆیان له‌سه‌ر بزاڤی چینی کرێکار و بزاڤی کۆمۆنیستی ناوچه‌که‌ نه‌بووه‌ و هه‌روه‌ها له‌ هه‌ڵوێست گرتنه‌کانیشدا هیچ کاتێک به‌گیانێکی هووشیاریانه‌و ئیراده‌ درووست که‌ری بزووتنه‌وه‌که‌وه‌ ئه‌نجامیان نه‌بوو و چونکه‌ له‌ به‌ره‌نجامی لێکدانه‌وه‌یه‌کی زانستىیه‌وه‌ سه‌رچاوه‌ی نه‌گرتووه‌. به‌ڵکو بۆیان داڕێژراوه‌و ئه‌مانیش بێ لێ پرسینه‌وه‌ی.پرۆسیسیان کردوه‌ و (ئه‌گه‌ر واش بێت ) هه‌موو ده‌ووروبه‌ریشیان ته‌کفیر کردووه‌.

له‌ ڕاستیدا ئاوه‌زی ئه‌م ده‌سته‌یه‌ و (کۆمۆنیزمى کرێکارى ) ناتوانێت ڕێنوێنی ماددیی بابه‌تی و چاویینی چینی کرێکار و بزووتنه‌وه‌ی کۆمۆنیستی بێت، و سه‌نگه‌ری کۆمۆنیسته‌کان بێت له‌ به‌رامبه‌ر سه‌رمایه‌داری و سیسته‌مه‌که‌یدا. واته‌ کاتێک که‌له‌ ڕابردوودا لێکدانه‌وه‌ی سه‌یروسه‌مه‌ره‌ی له‌مه‌ڕ (کۆمۆنیزمى کرێکارى ) ده‌کراو به‌چه‌ند جۆرێک له‌لێکدانه‌وه‌ی بێ سه‌روبه‌ره‌ ده‌یان خسته‌وه‌ چوار چێوه‌ی کار و هه‌ڵسووڕانی خۆیانه‌وه‌. به‌و به‌ڵگه‌یه‌ی که‌ گوایه‌ به‌پراکتیک کردنێکی نادروست میتۆدی (کۆمۆنیزمى کرێکارى ) پرۆسیس ده‌کرێت . هه‌روه‌کو (ئاسۆ غریب) ده‌ڵێت و ئێمه‌ش له‌ نووسینه‌کانی ڕابردوودا ئه‌م لێکدانه‌وه‌یه‌مان کردووه‌ و به‌شێکی لێکدانه‌وه‌ی ئێمه‌ بووه‌، له‌سه‌ر بزووتنه‌وه‌ی بنیاتنان و (کۆمۆنیزمى کرێکارى ).

هه‌روه‌ها وه‌کو خۆشی ده‌ڵێت، لێکدانه‌وه‌یه‌کی قووڵیان بۆ جیابوونه‌وه‌ کردووه‌. به‌ڵام له‌ ڕابردووشدا ئه‌مه‌ شێوه‌ و گوزارشت بووه‌ له‌ بزووتنه‌وه‌ی کرێکاری و چه‌پ و جیابوونه‌وه‌کانی خۆیان له‌ (حککع) له‌دواتریشدا له‌ (کۆمۆنیزمى کرێکاری).هه‌ژاری ئه‌م بڕواو بۆچوونه‌ و میتۆدی ئه‌م ده‌سته‌یه‌ له‌وه‌وه‌ سه‌رچاوه‌ی گرتووه‌، ڕه‌دوکه‌وتن هۆیه‌ک و ئه‌نجامێکی گه‌وره‌ی به‌ده‌ست هاتووه‌کانیان ده‌بێت، نه‌وه‌کو لێکدانه‌وه‌ و توێژینه‌وه‌ بڕیار له‌سه‌ر جیاکارىیه‌کان بدات. واته‌ ئه‌و ئه‌بستمۆلۆژیه‌ى ئه‌وان زیاتر به‌رئه‌نجامی ئه‌زموونه‌ و ئه‌زموونکارییه‌کان ده‌ستنیشانی هه‌ڵوێست و بڕواو بۆچوونه‌کانیان ده‌کات.بێگومان ده‌بێت بزووتنه‌وه‌ی کرێکاری و بزووتنه‌وه‌ی کۆمۆنیستی ئه‌و ئاوه‌زه‌ تێپه‌ڕێنێت و به‌م شێوه‌یه‌ له‌ گه‌ڵ ڕووداوه‌کاندا مامه‌ڵه‌ نه‌کات. به‌ڵکو ده‌بێت له‌سه‌ر هه‌موو دیارده‌کان توێژینه‌وه‌ی ووردو زانستىیانه‌ له‌سه‌ر هه‌موو لایه‌نه‌کانی ئه‌و تێووره‌ هه‌بێت که‌ ده‌یکه‌ن به‌سه‌ر مه‌شقی بڕواو بۆچوونه‌کانیان و له‌ پرۆسه‌ی ڕێکخراو وپراکتیک کردندا به‌کاری ده‌به‌ن.

زۆر تر ئه‌وه‌ی له‌م به‌شه‌دا له‌سه‌ری دواوم په‌یڤیین و ڕانانم له‌سه‌ر کردوون، ئه‌وه‌یه‌ که‌ ده‌بێت ئێمه‌ قبوڵکردنی و نه‌کردنی هه‌ر تێوور و فه‌لسه‌فه‌یه‌ک له‌ ناوه‌ڕۆکی هزری ئه‌و فه‌لسه‌فه‌یه‌ تێبگه‌ین و لێکدانه‌وه‌ی ووردی له‌سه‌ر بکه‌ین و پێش به‌کارهێنانی له‌ نه‌گه‌تیڤیه‌ت و پۆزه‌تیڤیه‌تی ئه‌و تێوره‌ بگه‌ین. میتۆدی کارو هه‌ڵسووڕانی به‌ئه‌نجامی پراکتیکی زانستی بگه‌یه‌نیین. چونکه‌ وه‌ک له‌ پێشدا ڕوونم کردووه‌ته‌وه‌ ناتوانین پرۆسه‌یه‌ک له‌ مێژوودا به‌رجه‌سته‌ بکه‌ین و له‌ ئامانجه‌کانی دواتریدا له‌ ڕاستی ودروستی به‌ پێی خراپ و چاکی ئه‌نجامه‌کانی بڕیار بده‌ین. له‌به ر‌ئه‌وه‌ی ژیانی خه‌بات و تێکۆشانی چینی کرێکار به‌رگه‌ی دوو ئه‌زموونی وا ناگرێت، ناتوانێت به‌وشێوه‌یه‌ش ڕێچکه‌ بگرێت.

 

  • 1