ئەمە بڵاوبكەوە
FaceBook  Twitter  

بەشی نۆیەم 

فەیلەسوفی سلۆڤینی (سلاڤۆی ژیژەك) پێی وایە توندڕەوی ئیسلامی ئاوێنەیەكە بۆ ئەوەی قوربانییەكانی بەجیهانیبوونی سەرمایە داری تێدا ببینین.

ژیژەك ترسی لەوە نییە تۆمەتی (ئیسلامۆفۆبیایی) بدرێتە پاڵ، چونكە ئەو بڕوای بە ڕەخنەگرتنێك هەیە كە ڕێز لە ئاینەكان بگرێت، هەروەها دەستیشیان لێ‌ نەپارێزێت.

خانمە فەیلەسوفی ئەمریكا (جودیت باتلەر) دەكەوێتە هەڵەیەكی گەورەوە و دەڵێ‌ (حەماس و حزبوڵڵا) دوو بزاوتی كۆمەڵایەتی پیشكەوتووخوازن و دوو ڕەوتی چەپڕەون و بەشێكن لەچەپی نێودەوڵەتی، ئەمە بە كارێكی زۆر گرنگ سەیر دەكات. 

باتلەر ئەوەی لەساڵی 2006 نووسیوە، لەساڵی 2012 ئەو بۆچوونەی دووبارە دەكاتەوە، هۆی چەپ بوونیشیان بۆ ئەوە دەگێڕێتەوە كە دژایەتی ئیمپریالیزم دەكەن.

لەڕاستیدا ئەگەر وا بیربكەینەوە هەر گرووپ و ڕێكخراوێك دژبە نیولیبرالیزم بێت ئەوە چەپە، ئەوە هەڵەیەكی كوشندەیە.

سەیر لەوەیە باتلەر پشتگیری لەتەواوی ڕێكخراوە چەپە نێودەوڵەتییەكان ناكات.

هەروەها پۆست مۆدێرنەكانیش كاتێك دێنە سەر توندڕەوە ئیسلامیستە ڕادیكاڵەكان هیچ جیاوازییەكیان لەگەڵ نەیارانی ئیمریالیزمدا نییە.. میشێل فۆكۆ ستایشی زۆری شۆڕشی ئیسلامی ئێرانی دەكات و دەڵێت (ئایدیا و حەقیقەت و بیركردنەوەی ئەوان هەمان ئایدیا و حەقیقەت و بیركردنەوەی ئێمە نییە).

(ئەنتۆنی نیگری) فەیلەسوفی ئیتاڵی و (مایكل هاردت) مامۆستای ئەدەبیات، دەنووسن (ئیسلامی سیاسی بە زەرورەت ڕەوتێكی پۆست مۆدیرنە). هەروەها لەشوێنێكی تردا دەڵێن (شۆڕشی ئێرانی ئاڵاهەڵگری دژایەتی و ڕەتكردنەوەی بازِاری جیهان بوو، بۆیە دەكرێت وەك شۆڕشێكی پۆست مۆدێرن سەیر بكرێ).

پێم وایە دەبێت جیاوازی لەنێوان كۆی ئیسلامییەكاندا بكەین كە دابەش دەبنە سەر چەندین گرووپ و دەستەی جیاوازی توندڕەو و میانڕەو، بەبڕوای من هیچ كات حزبی ئیسلامی وەكو چەپ پێناسە ناكرێت، چونكە ئایدیای ئیسلامگەرایی لەئایدیایی چەپ جیاوازە، ئەگەرچی خودی چەپیش دابەش دەبن بەسەر چەندین ئایدیا و قوتابخانەی فیكری جیاوازدا، بەڵام بنەمایەكی ئەساسی هەیە دەبێت بڕوای بە سیستەمی سیاسی سكۆلار هەبێت دژ بەبازِاری ئازاد و سیستەمی سیاسی نیولبیرالیزم بێت.

ئایا حزبێكی ئیسلامی هەیە بڕوای بە دەوڵەتی سكۆلار بێت، مەرجیش نییە هەموو دەوڵەتێكی سكۆلار دژبە سیستەمی سەرمایەداری بێت، چونكە زۆربەی وڵاتانی عەرەبی دەوڵەتی سكۆلاربوون، لەهەمان كاتدا دیكتاتۆر و سەر بەناوەندی باڵی سەرمایەداری بوون.

ئەزموونەكانی سیستەمی سیاسی میسر و ئوردن و قەتەر و لیبیا و بەحرێن و تونس و سوریا و عێراق ئەگەرچی بەهاری عەرەبی دۆخەكەی بەلایەكی تر داخست بەتایبەتی سوریا و عێراق و لیبیا، مەرج نییە هەموو چەپێك هەڵگری ئایدیاكانی ماركسیزم بێت، بەڵام هەموو شیوعییەك دەبێت چەپ بێت.

پارتی داد و گەشەپێدان لە ڕێككەوتی 14 /8 /2001 بەسەرۆكایەتی ڕەجەب تەیب ئەردۆغان دامەزرا كە ئاراستەی فیكری و سیاسی لەبواری كۆمەڵایەتی و ئابووری لبراڵییە، ئیسلامییەكی میانڕەوە، دروشمی دینی بەكارناهێنێ‌ و لەهەمان كاتدا ڕێز لە ئازادی بیروڕای دینی و فیكری جیاواز دەگرێت. ڕێز لەو دەوڵەتە عەلمانیەش دەگرێت كە پێشتر دامەزراوە. 

ئەم ڕەوتە خەریكە لەناو دنیای ئیسلامیدا دەبێتە ڕەوتێكی فیكری و شوێنكەوتووانی بۆ دروست دەبێت..

بیرمەندی ئیسلامی حەسەن حەنەفی كە خەڵكی میسرە، دروشمی چەپی ئیسلامی هەڵگرت و ڕای گەیاند: چەپی ئیسلامی پارتێكی سیاسی نییە و نوێنەرایەتی هیچ حزبێكی بەرهەڵستكار نییە. دەڵێت چەپی ئیسلامی گوزارشتە لە بزووتنەوەیەكی مێژوویی جەماوەری ڕۆشنبیری كە چڕ دەبێتەوە لە م سێ خاڵەدا:

1- كەلەپووری كۆن. 

2- كەلەپووری ڕۆژئاوایی.

3- قورئانی پیرۆز. 

حەسەن حەنەفی ئەو دروشمەی پێشنیاز كرد لەژێر كاریگەری لاهووتی ڕزگاركەر لە ئەمریكای لاتینی. دەبێت ئەوەش لەبیر نەكەین لەم بانگەشەیەدا ڕێبازی زەواهیراتی لە خۆگرتووە.

زەواهراتی هات ئیشی لەسەر تێپەڕاندنی میسالیەت و مادیەت كرد، ڕەتكردنەوەی گرنگێتی هۆش یان مادە و ڕەتكردنەوەی گرنگێتی خود یان بابەت. بەهای یەكسان بۆ هەر یەكەیان لەسەر پرۆسەی مەعریفەدا داڕشت.

پارتی سۆشیالیستی ئیسلامی سودان 

ئەم پارتە بنەما فیكرەكانی لە ئیسلام و نەتەوە و سۆسیالیستیدا دیاری دەكات. ئەو پەیوەندییە ئیسلامییە شوناس و پێشخستنی حزبە لە هەمان كاتدا پێشنیازێكی تەبشیری شۆڕشگێری بوو بۆ ئیسلام كە تایبەتمەندییەكانی لەمانەدا دیاری دەكات:

1. كورتەی ئاراستەكردنی بەهانە و پاساو و داوای لێبوردن لەتایفی بۆ ئاین

2. ئاراستەكردنی ئاینە لە خەسڵەتە تایبەتییەكەی بەو بڕوایەی كە پێداویستی مرۆڤایەتییە و بایەخ و كردەی لە خۆڕسكی مرۆڤەوەیە هەروەها لە شەرعیەتی جیهانی بوونی مرۆڤایەتی. 

3. ئەم ئاراستەیە پەیامی نەتەوەی عەرەب دیاری دەكات. 

4. ئەم ئاراستەكردنە قۆناغی تایفیەت دەبڕێ و بەربەستەكانی لادەبات. 

5. دەرچوونێكە بۆ كردنەوەی دەرگای تێكۆشان، بەڵام ئەوەی پەیوەندی بە نەتەوە هەیە، حزب پێگەی لاوازی دیاردەكات لە هێڵی نەتەوەیی كە بریتییە لە:

1. ئیسلام پێشنیازی شۆڕشگێری تەبشیری ئاراستەكانە.

2. لاوازی هزری سۆسیالیستی زانستی لای ئەم هێڵە. 

3. دواكەوتوویی لە هەستكردن بە چەمكی عەرەب.

ماویەتی

  • 1