ئەمە بڵاوبكەوە
FaceBook  Twitter  

 

خەلەكا چوارێ‌

 دورپێجكرنا چارەسەریا كریزان د (پاشكەوتا مووچەی) دە:

ئەڤ لاپەرێن داویێ‌ یێن كابینا پێشان نهینیا شاشیێن وێ‌ هەموو ب ئاوایەكێ‌ زەلال ئاشكرا بوون، ئەو سیاسەتا هاتیە پەیرەوكرن ب سیاسەتەكا شاش دهێتە پێناسەكرن، حكومەت د هەر واری دا یا زەرەرمەند بوویە، كار گەهشتە وێ‌ چەندێ‌ حكومەت پەنایێ‌ ببتە بەر دەستكاریا مووچێن خەلكێ‌ و شێوازێن پاشكەوتكرنێ‌ و نەكاریت لدویف سوزێن خوە مووچێن خەلكێ‌ مەهانە دابینكەتن.

هەر ژ دەستپێكێ‌ سەرۆكاتیا حكومەتێ‌ بەردەوام دگوت ئەڤ پرسە یا وەختی یە، دێ‌ د زویترین دەم دە هێتە چارەسەركرن، سوزێن خوە رێزدكرن كو مووچێ‌ كەسەكێ‌ نافەوتیت، دێ‌ د وەختێ‌ خوە دە هێنە مەزاختن و دابەشكرن، د پراكتیك دە وەسا دەرنەكەفت، كارێن حكومەتێ‌ بداوی هاتن هەر نەكاری پاشكەفتێ‌ مووچەی ڤەگەرینیت و مەهانە دانا مووچەی گرەنتیكەتن.

مەترسیدارترین پرسگرێك ئەوە دەما دەسهەلات متمانا خەلكێ‌ ژ دەست دەتن، كابینێن پێشان گەلەك ژڤان دان بەس چ ژوانە نەبرنە سەری، هەر تشت لنیڤا رێ‌ بجه هێلا، هەر چەندە د هندەك قوناغان دە خەلكێ‌ باوەریا خوە دایە حكومەتێ‌، د وارێن بازرگانی دە جورەكێ‌ لڤینەكا زێد باش دهاتە بەرچاڤ، د هەر واری دە خەلكێ‌ هەست ب رەنگەكێ‌ ئیستیقرارێ‌ دكر.

كەسێن سەرمایەدار پارێن خوە دانانە بانگێن هەرێمێ‌، ئێدی خەلكێ‌ ب هەمام شێوە پارێن خوە دناڤا بانگان دا هێلان، ئەڤێ‌ رەۆشێ‌ گەلەك نەكێشا گوتن بانگ هاتن ڤالاكرن، ئێدی د سەردەمەكێ‌ دا بازرگانی ب سەكێن بانكان دهاتەكرن، ئەڤاهە ترسەك مەزن پەیداكر و كەسێ‌ ب گەشبینی ئایندە ئەنالیزە نەدكر، هەر كەسی دگوت پاشەرۆژەكا خارب لپێشا مە دهێتە چاڤەرێكرن، كەسێن سوچدار ژی لهەمبەری رەۆشێ‌ نەدهاتنە لێپرسینكرن، بڤی رەنگی حكومەت وەكە تەماشەڤان دهاتە قەلەمدان.

هەلسەنگاندن و ڤەرێژێن سیاسەتا شاش:

د پرۆسەیا نرخاندنا كارێن حكومەتێ‌ دە، مرۆڤی هەست بهندێ‌ دكر، ئاراستەیا حكومەتێ‌ زێدە بەرف دەولەتێن هەریمی یە ب تایبەتی توركیا، راستە هەرێمێ‌ ب رێكا توركیا پەترولا خوە رەوانەی بازارێن جیهانی دكر، هەم بۆ هەرێمێ‌ قازانج هەبوو هەم بۆ توركیا، بەس وەسا دهاتە دیتن مەرجێن توركیا دژوارن و دخوازن هەرێم دبن كاریگەریا وان دە بیت.

هەتا جارەكێ‌ سەرۆكێ‌ حكومەتێ‌ قەستا بەغدا كربایە بۆ چێكرنا هەڤدیتنان چەندین جاران دا بینی ل توركیا یە و لوێرێ‌ مژارێن جودا جودا گەنگەشە دكەن، حكومەتێ‌ باجا ئەڤێ‌ سیاسەتێ‌ دا، بەغدا چەندا لاوازبیت یان یا بهێزبیت چارەسەریا ئێكجارەكی یا پرسگرێكێن بنگەهین ل وێرێ یە، هەبوونا تێكەلیەكا خورت دنیڤبەرا حكومەتا فیدرال و حكومەتا هەرێمێ‌ د بەرژوەندا گەلێ‌ مەدایە، نابیت ئەم كارەكێ‌ وەسا بكەین كو مینا جاران ئەو رۆلێ‌ دوژمنكاریێ‌ لسەر گەلێ‌ مە بدەنە مەشاندن، ئەم د هەموو جڤینێن وان دە فەرە ئامادەبین و ب دانوستاندنان رێكێ‌ ل وان هەموو پلانان بگرین یێن كو ئنیەتێن نەیارەتیێ‌ پێڤە دهێنە هەستپێكرن.

دەما مرۆڤ حكومەتێ‌ د مژارێن جودا جودا دە دهەلسەنگینیت، ب ئاوایەكێ‌ روهن و رەوان هەرتشتی دئێخیتە بەر رەخنەیان، رەنگە هن مانشێتێن سەرەكی یێن بالكێش بهێنە پێش و خوە ئیفادەكەن، دیمەنێن هەری بەرچاڤ یێن ڤێ‌ داویێ‌، كۆ تێدا حكومەت دهێتە پێناسەكرن، بڤی ئاوایی خوارێ‌ مرۆڤ دكاریت پارڤەكەت:

1) پرسا دابینكرنا مووچێن فەرمانبەر و خانەنشینان بوویە پرسەگا هەمیشەیی، مەهانە دابەشكرنا وان بوویە گرێك و ئاستەنگ هەتا نها ژی مایە بێ‌ چارەسەری.

2) بابەتێ‌ مەزاختنا پاشكەوتێ‌ مووچەی ما هەلاویستی و دەنگێ‌ وی هاتە قوتكرن، خەلك ژڤێ‌ چەندێ‌ گەلەك دل گران مایە.

3) تێكەلی دگەل بەغدا هەر د ئاستەكێ‌ نەهەژی دا هاتە توماركرن، ئەو پرسێَن گرنگ یێن دنیڤبەرا وان دە نەهاتنە چارەسەركرن.

4) رژدیا ئاراستەیا حكومەتێ‌ لسەر دەولەتێن هەرێمی نەمازە توركیا، ئەڤێ‌ چەندێ‌ برینێن كورتر پەیداكرن، كێشێن پێتڤیاتیا وان ب چارەسەریێن لەزگین هەی هاتنە پاشئێخستن.

5) سەدان پروژێن ستراتیژی یێن خزمەتگوزاریێ‌ هاتنە راوەستاندن و كار تێدە نەما، ئەڤا هە پتر سەروچاڤێن حكومەتێ‌ لپێش چاڤێن خەلكێ‌ كرێتكرن.

6) دیاردا گەندەلیێ‌ رۆژ لدویف رۆژێ‌ پاناڤێن خوە پتر بەرفرەهكرن بێكو ئێك كەس ژی بهێتە لێرسینكرن، واتە گەندەلی بوویە دیاردەكا سرشتی دناڤا دامودەزگەهێن حكومەتێ‌ دە.

7) ب هزاران سەرمایەدارێن ڤالا ژ رحا وەلاتپارێزیێ‌ پەیدابوون، هەر ئێك ژوان سەرمایەداران خوەدیێ‌ ملیونان دولاران بوویە.

8) دیاردا فرە مووچەیێ‌ و پرسا بندیوار و ناڤێن وەهمی هاتە پێش و بوونە بارگرانی لسەر حكومەتێ‌، هەولێن چارەسەریا بنگەهین ژی نەهاتنە داین.

9) حزبێن كوردستانی بوونە ژێدەرێن پارویێ‌ ژیارا خەلكی لسەر كیستێ‌ حكومەتا هەرێمێ‌، تێدا حكومەت هاتە بچووكرن و حزب هاتنە مەزنكرن.

10) دابەشكرنا پارچێن عەردی نە ب شێوازێن مودێرن، كۆ تێدە هن كەس شیان ببنە خوەدیێن چەندین پارچە زەڤیان و بازرگانیەكا بەرچاڤ دڤی واری دا هاتیەكرن.

11) كادرێن حزبی د چوارجوفێن ململانا بەرتەسك دا هاتنە خانەنشینكرن و بەرپرس و ئەندامێن سەركردایەتیێن حزبان ب پلێن بلند شیان ب مووچەیەكێ‌ مەزن یێ‌ مەهانە شادببن.

12) مەلەفێ‌ فروتنا پەترولێ‌ هەتا داویێ‌ نەهاتە زەلالكرن و مایە دبن گومانێن مەزن دە، چەند هەول ژی هاتنە دان كۆ ئەڤ پرسە بهێتە چارەسەركرن لێ‌ ئەو هەول یێت بێ‌ سودبوون.

13) ماتێكرنێن حزبی ب رەنگەكێ‌ روهن د دام و دەزگەهێن حكومی دە دهاتە دیتن، ئیرۆ ژی هەمان مایتێكرن هەنە و خورترن ژ جاران.

15) بانكێن هەرێمێ‌ هاتنە ڤالاكرن و كرین و فروتن ب سەكێن بانكا دهاتەكرن، كەسەك ژی نەهاتە لێپرسینكرن و زیانێن مەزن ژی گەهاندنە خەلكێ‌.

16) حكومەتێ‌ سوزێن خوە بجه نەدئینان و ئەو چەند بوویە سەردەمێن نەمانا متمانێ‌ دنیڤبەرا حكومەتێ‌ و هاوەلاتیان دا، ئەڤەهە ژ هەر تشتی مەترسیدار ترە.

17) حكومەتا بێ‌ پرەنسیب و دەست چەور بوویە سەردەمێ ژدایكبوونا ئوپوزسیونەكا (نەرحەت، سەرچوون، تێهنیا دەسهەلاتێ‌، سایكولوجیەكا هنگافتی) ئەڤێ‌ ژی دەم لپێشیا گوهرینان گرت.

18) ل گەلەك جهان كەسێن نە هەژی ل هن پوستان هاتبوونە دانان، لجا گوهرینا وان پوست و پلێن بەرپرسایەتیێ‌ سیاسەتا لێكگوهرینێ‌ دهاتە پەیرەوكرن.

19) سیاسەتا ئابوری یا شاش حكومەتەكا قەردار بەرهەمئینا، ژبلی قەرداریا فەرمانبەر و خانەنشینان حكومەت قەردارا چەندین بیاڤێن دن یێن مژاوی یە.

20) سیاسەتا بلندكرنا (تەكسێ‌) لسەر خەلكێ‌، چێكرنا كومپانیێن هەمە جور سەر بخودێ‌ دەسهەلاتێ‌، ژبوی پتر پێكئینانا گڤاشتنان لسەر تەخ و توێژێن جڤاكێ‌.

 

  • 1