ئەمە بڵاوبكەوە
FaceBook  Twitter  

یاسادانه‌ر له‌ ئه‌حكامی مادده‌ی (چل و شه‌شه‌م)ی یاسای راژه‌ی شارستانی ژماره‌ (24)ی ساڵی 1960 دا، له‌ بڕگه‌كانی (یه‌كه‌م و دووه‌م و سێهه‌م) دا به‌روونی شایسته‌یی فه‌رمانبه‌ری به‌ وه‌رگرتنی مۆڵه‌تی نه‌خۆشی روونكردۆته‌وه‌ و ئاماژه‌ی به‌وه‌داوه‌ كه‌ فه‌رمانبه‌ر له‌ ماوه‌ی پێنج ساڵی راژه‌دا شایسته‌ی وه‌رگرتنی مۆڵه‌تی نه‌خۆشی ده‌بێت بۆماوه‌ی 180 رۆژ به‌ مووچه‌ی ته‌واو و 180 رۆژیش به‌ نیو مووچه‌، به‌ مه‌رجێك كه‌ له‌ هه‌ر نۆره‌ نه‌خۆشییه‌كیدا زیاتر له‌ 120 رۆژ به‌ سه‌ر یه‌كه‌وه‌ وه‌رنه‌گرێت، هه‌روه‌ها ئه‌وه‌یشی روونكردۆته‌وه‌ كه‌ گه‌رهاتوو هه‌ر نه‌خۆشیه‌كه‌ به‌رده‌وام بوو، فه‌رمانبه‌ره‌كه‌ش ره‌سیدی مۆله‌تی نه‌خۆشی و ئاسایی نه‌مابوو ـ واته‌ هه‌مووی وه‌رگرتبووـ ئه‌وا له‌م كاته‌دا رێگه‌پێدراوه‌ كه‌ 180 رۆژ مۆڵه‌تی دیكه‌ی پێ بدرێت به‌بێ مووچه‌ و گه‌ر دوای ئه‌وه‌ هه‌ر چاك نه‌بوویه‌وه‌ هه‌واڵه‌ی خانه‌نشینی ده‌كرێت.

به‌لام به‌ده‌ر له‌ حوكمی بڕگه‌كانی پێشوو له‌ بڕگه‌ی چواره‌می مادده‌كه‌دا، یاسادانه‌ر وه‌ك به‌ده‌ركردن (استپنا‌‌و) هه‌ندێك نه‌خۆشی ده‌ستنیشان كردووه‌ وه‌ك شێرپه‌نجه‌ و سیل و هه‌ر نه‌خۆشییه‌كی دیكه‌ كه‌ چاكبونه‌وه‌یان نیه‌ یان ماوه‌ی چاره‌سه‌كردنه‌كه‌یان زۆری ده‌خایاند،ئه‌وا به‌ پشتگیری لایه‌نی تایبه‌تمه‌ند مۆڵه‌تی نه‌خۆشی پێ ده‌درێت بۆ ماوه‌ی دوو ساڵ به‌ مووچه‌ی ته‌واو و گه‌رهاتوو دوای ئه‌و ماوه‌یه‌ چاك نه‌بوویه‌وه‌ ئه‌وا هه‌واله‌ی خانه‌نشینی ده‌كرێت..

به‌لام دواتر به‌ گوێره‌ی یاسای په‌ككه‌وتنی ته‌ندروستی ژماره‌ (11)ی ساڵی 1999 ماوه‌ی مۆڵه‌ته‌كه‌ی كرا‌ به‌ (3) ساڵ و وه‌زاره‌تی دارایی و ئابووری حكومه‌تی هه‌رێمیش به‌ گشتاندنی ژماره‌ (2)ی ساڵی 2013 جه‌ختی له‌ ماوه‌ی (3) ساڵه‌كه‌ كردۆته‌وه‌ له‌به‌ر رۆشنایی یاسای ئاماژه‌ پێكراو، له‌سه‌ر بنه‌مای ئه‌م یاسایه‌، فه‌رمانبه‌ره‌كه‌ به‌م جۆره‌ مۆڵه‌ته‌كه‌ وه‌رده‌گرێت:

یه‌كه‌م: به‌ده‌ر له‌ لیژنه‌ی پزیشكی تایبه‌تمه‌ند كه‌ به‌ گوێره‌ی رێنماییه‌ به‌ركاره‌كان مۆڵه‌تی نه‌خۆشی ده‌ده‌ن به‌ فه‌رمانبه‌ر و ده‌سه‌لاتیان له‌ (90) رۆژ زیاتر نیه‌، لیژنه‌یه‌كی تایبه‌تمه‌ند بۆ مه‌به‌سته‌كانی یاسای په‌ككه‌وتنی ته‌ندروستی پێكدێت و ئه‌و لیژنه‌یه‌ مۆڵه‌ته‌كه‌ ده‌دات.

دووه‌م: رێگه‌ پێدراوه‌ به‌ گوێره‌ی ئه‌حكامی مادده‌ی (4) له‌ رێنمایی ژماره‌ (14)ی ساڵی 2000 رێنمایی جێبه‌جێكردنی یاسای په‌ككه‌وته‌یی ته‌ندروستی، فه‌رمانبه‌ره‌كه‌ و دائیره‌كه‌ بۆیان هه‌یه‌ هه‌ر شه‌ش مانگ جارێك داوا بكه‌ن كه‌ فه‌رمانبه‌ره‌كه‌ بدرێته‌وه‌ به‌ لیژنه‌كه‌ له‌ ماوه‌ی مۆڵه‌ته‌كه‌دا بۆ هه‌ڵسه‌نگاندنی باری ته‌ندروستییه‌كه‌ی و گه‌رهاتوو دۆخی ته‌ندروستی جێگیر بوو رێگه‌ی به‌وه‌دا ده‌دات فه‌رمانبه‌ره‌كه‌ ده‌ستبه‌كارببێته‌وه‌ ئه‌وا ده‌توانێت بگه‌رێته‌وه‌ سه‌ر وه‌زیفه‌كه‌ی، یان باری ته‌ندروستی رێگه‌ی پێده‌دات بگه‌رێته‌وه‌ سه‌ر وه‌زیفه‌كه‌ی به‌لام پێویست ده‌بوو سروشتی وه‌زیفه‌ی فه‌رمانبه‌ره‌كه‌ بگۆردرێت، ئه‌وا له‌م كاته‌دا ته‌نسیب ده‌كرێت بۆ وه‌زیفه‌ نوێیه‌كه‌ی، یاخود گه‌رهاتوو چاك نه‌بووبوو ئه‌وا به‌رده‌وام ده‌بێت له‌ مۆڵه‌ته‌كه‌ی تا كۆتایی هاتنی ماوه‌ی (3) ساڵه‌كه‌.

سێهه‌م: له‌ پاش كۆتایی ماوه‌ی (3) ساڵی مۆڵه‌ته‌كه‌، جارێكی دیكه‌ فه‌رمانبه‌ره‌كه‌ ده‌درێته‌وه‌ به‌ لیژنه‌كه‌ و له‌سه‌ر ئه‌م بنه‌مای ئه‌م سێ بژارده‌یه‌ مامه‌ڵه‌ی له‌گه‌ل ده‌كرێت:

1ـ گه‌رهاتوو دۆخی ته‌ندروستی چاك بووبوو ئه‌وا ده‌گه‌رێته‌وه‌ سه‌ر وه‌زیفه‌كه‌ی .

2- گه‌رهاتوو دۆخی ته‌ندروستی چاك بوو بوو به‌لام نه‌یده‌توانی موماره‌سه‌ری وه‌زیفه‌ بنه‌ره‌تییه‌كه‌ی خۆی بكات، ئه‌وا ته‌نسیب ده‌كرێت بۆ وه‌زیفه‌یه‌كی دیكه‌ كه‌ له‌گه‌ل باری ته‌ندروستی فه‌رمانبه‌ره‌كه‌دا گونجاو بێت.

3ـ گه‌رهاتوو باری ته‌ندروستی فه‌رمانبه‌ره‌كه‌ شیاو نه‌بوو بۆ دووباره‌ گه‌رانه‌وه‌ بۆ وه‌زیفه‌، ئه‌وا له‌م كاته‌دا هه‌واله‌ی خانه‌نشینی ده‌كرێت و گه‌رهاتوو خزمه‌ته‌كه‌ی له‌ 15 سالی كه‌متر بوو، ئه‌وا خزمه‌ته‌كه‌ی بۆ ده‌كرێت به‌ 15 ساڵ و ده‌به‌خشرێت له‌ لێبرینی خانه‌نشینی (التوقیفات التقاعدیە).

  • 1