ئەمە بڵاوبكەوە
FaceBook  Twitter  

 شیرین كافی/ مێژووی هەشتی مارس و خەباتی ژنی كورد

بە درێژایی مێژوو بەشێك لە كار و ئەركی ژیان لە ئەستۆی ژناندا بووە، جا هەر لە ماڵ هەتا زۆر بابەت و كاری دیكە لە كۆمەڵگەدا قورسایی زۆری كەوتۆتە سەر  شانی ژنان. هاوكات ژنان هەوڵی تەواویان داوە كە زیادەرەویەكان، قەبووڵ نەكەن و خەباتی خۆیان بۆ رورووبونەوەی ستەم و ناحەقیەكان چڕ كردووەتەوەو گەڵێك هەنگاوی باشیان ناوەو دەستكەوتێكی زۆریشیان بەدەست هێناوە كە بەشێكی زۆری  مرۆڤەکانی سەر  زەوی سوودی لێ بینیوە.

هشتی مارس سەرەتا بە ناوی رۆژی جیهانی ژنانی كرێكار ناونراوە ئەویش لەبەر ئەوەی کە لە رۆژی 8ی مارسی سالی1856دا  ژنانی كرێكاری كارگەی رستن و چنین لە شاری نیویۆرک هاتنەسەر شەقام و داوای مافەڕەواکانی خۆیان کرد ئەم نارەزایەتیە و خۆپیشاندانە لەلایەن هێزی پۆلیسەوە سەرکوت کرا، بەڵام پاش پەنجا ساڵ درێژەدان بە خەبات لەلایەن ژنانەوە، بۆ بەدەس هێنانی مافەكانی خۆیان دیسان لە کارخانەكان خۆپیشاندانیان بەرێوەبرد و مانگرتنیان دەس پێکرد بەڵام لەلایەن زلهێزەکان  دەرگایان لە سەر داخست و بە هۆکاریکی نادیار ئاگریان لە کارگەکان بەردا، هەموو ئەو ژنانەیان سووتاند.جگە لە چەند کە سێک نە بێت ژنان درێژەپێدەری ئەو خباتەن .  (کلارا زتکین )یەکێ لە بەناوبانگترین ژنانی پارێزەری مافی ژنان  لە رۆژی ۲۷ی سالی ۱۹۱۰لە شاری کۆپنهاگی دانمارک ئەنجۆمەنێکیان پێکهێنا کە لە  سەد کەس  پێکهاتبوون لە ۱۷وڵاتی جیا رۆژی ٨مارسی بە ناوی رۆژی ژنان و هاوپەیمانی بۆ پاراستنی مافی ژنان و خبات دژ بەنایەکسانی و جیاوازی  رەگەزی جیاجیاكان دژ بە ژنان ناو برد.

بەو شێوە رۆژی جیهانی ژنان رویشتە نێو بواری سیاسی بەڵام ساڵ بە ساڵ سیاسەت لە سەر رۆژی ژنان لابراو بوو بە رۆژێک کە هاندری ژنان بێت بۆ بەدەس هێنانی مافەرەواکانی خۆیان لە هەموو بوارە سیاسی، ئابووری و کۆمەڵایەتیەكان و بوو بە رۆژێک کە پیاوان دەس خۆشی  لە ژنان بکەن ،تاوایان لێهات  ژنان شان بە شانی پیاوان لە پێشخستنی کۆمەڵگادا بەشدار بکەن .

هەشتی مارس بەدەر لە جیاوازیە سیاسی و ئایینی وفكریەكان رۆژێکە بۆ ژنان. رۆژێکە بۆ ئەوەی ژنان بە گەرانەوە بۆ مێژووی خوێناوی و پر لە خەبات و ماندووبوون لەوە تێبگەن کە ژن شۆڕش گێریکی خەباتكارە بەرەنج و ماندووبوونی خۆیان رۆژێكیان وەك رۆژی ژنان لە مێژودا تۆمار كردووە، هاوكات ئەوە رەنج و خەباتی ئەو ژنانە بوو كە بووەتە هۆی ئەوەی لە وەڵاتانی پێشكەوتوو وێرای بیر كردنەوە لە قازانج و مەسڵەحەتی ئابووری مافی كرێكارەكان لەبیر نەكەن و هاوكات زۆر هەڵسوكەوتی نادروست و جیاوازی رەگەزی ونایەکسانی وەك عەیبە و كارێكی نایاسایی و نامرۆڤانە لێك بدرێتەوە. لە هەشتی مارس رۆژ.

 

  • 1