ئەمە بڵاوبكەوە
FaceBook  Twitter  

مەغدید حاجی/ لە یادی ۳۲ ساڵەی تاوانی کیمیا بارانکردنی هەڵەبجەدا

حزبی شیوعی عێراق کە لە۳۱-۳-۱۹۳٤ دامەزراوە، لە مێژووی عێراقی هاوچەرخدا خاوەن بەرنامەو پەیامێکی نیشتمانی و چینایەتی و نێونەتەوەیی بووەو بەردەوامیشە، بەشداربوونی لە راپەڕینی تشرینی ۲۰۱۹ لە بەغداو شارەکانی باشوری عێراق کە نزیکەی ۱۰۰ شەهیدی پێشکەش کردووە، بەڵگەی بەردەوامبوونیەتی لە خەبات، سەرەڕای ئاستەنگە زۆرەکان، بەتایبەتی حوکمی مەزهەبی دواکەوتو...

لە هەرێمی کوردستانیش لە ساڵی ۱۹۹۳ حزبی شیوعی کوردستان لەناو حزبی شیوعی عێراق راگەیەنرا، ئەمەش مافێکی رەوای شیوعییەکانی کوردستان بوو کە ببن بە خاوەن حزبی خۆیان، بە پاراستنی پەیوەندی لەگەل حزبی شیوعی عێراق..

حزبی شیوعی عێراق بە ڕێکخستنەکانی کوردستانیشەوە، زۆر قۆناغی سەختی بڕیوە، بەشێکی دیار لە دەستکەوت و سەرکەوتنەکانی خەباتی نیشتمانی و چینایەتی گەلانی عێراق لە سەدەی بیستەم، رۆڵی کارای حزبی شیوعی وچەپەکانی تێدا بووە،هەر لە خۆپیشاندان و ڕاپەڕینەکانی ۱۹٤۸ ، ۱۹٥۲،لە بەغداو چەندین شاری عێراق، راپەڕینی جوتیارانی دەشتی هەولێر لە ۱۹٥۳ ،راپەڕینی ۱۹٥٦، بەشداربوون لە بەرەی یەکێتی نیشتمانی ۱۹٥۷، بەشداربوون لە ئامادەباشی و پاراستنی شۆڕشی چواردەی تەمموزی ۱۹٥۸ لە ساڵی یەکەمینیدا..

دەرچونی یاساکانی کارو چاککردنی کشتوکاڵ و دامەزراندنی سەندیکا پیشەیی وجەماوەریەکان،بەرەو پێشبردنی کاروانی پەروەردەو رۆشنبیری پێشکەوتنخوازانە، پشتگیری لە مافەڕەواکانی گەلی کوردستان، بەڵگەنامە مێژوییەکان ئەوە دەسەلمێنن، لە دووەم ساڵی دامەزراندنیدا لە ساڵی۱۹۳٥ لەسەر یەکەمین لاپەڕەی رۆژنامەی (کفاح الشعب)دا، دروشمی سەربەخۆیی بۆ کوردستانی بەرزکراوەتەوە.. لە ساڵی۱۹٤٦، حزبی شیوعی عێراق پشتیوانی بۆ راگەیاندنی کۆماری کوردستان لە مەهاباد راگەیاندووە، پێشتریش پشتیوانی بۆ شۆڕشی بارزان(۱۹٤۳-۱۹٤٥) راگەیاندووە، بەیاننامەی دژ بە بۆردومانی ناوچەی بارزان دەرکردوە، بەداخەوە کە کۆماری کوردستان رووخا ، حزبی شیوعی عێراق لە ساڵی ۱۹٤۷ بەیاننامەی دژی لە سێدارەدانی چوار ئەفسەرە نیشتمانپەروەرەکەی باشوری کوردستان لەلایەن رژێمی پاشایەتی دەرکرد، هەروەها حزبی شیوعی بەیاننامەی دژی حوکمی لەسێدارەدانی شێخ ئەحمەدی بارزان و راگواستنی زۆرەملێیانەی خێزانەکانی بارزانیان بۆ باشووری عێراق لە ساڵی۱۹٤۷ دەرکردو هەمیشە داوای ئازادکردنیانی دەکرد..یەکەمین حزب بوو کە لە ساڵی ۱۹٥۲ لە بەرنامەی خۆیدا داوای مافی چارەی خۆنووسینی کرد بۆ گەلی کورد، کە بە بەڵگەنامەی باسم ناسراوە. ئەو کاتەی بەهائەدین نوری سکرتێری حزب بوو.

لە کاتی دامەزراندنی بەرەی یەکێتی نیشتمانیدا لە ساڵی۱۹٥۷ بەعسی و قەومییەکان رازی نەبوون پارتی دیموکراتی کوردستان ببێتە ئەندامی بەرەکە، بەڵام حزبی شیوعی دوو لایەنە لەگەل پارتیدا رێککەوت.دوای شۆڕشی چواردەی تەمموزیش حزبی شیوعی هەمیشە هەوڵی لەگەل دەسەڵات دەدا کە بەشێوەیەکی ئاشتیانە مەسەلەی کورد چارەسەربکرێت، نەک بە توندوتیژی، بەڵام بەداخەوە ئەوە رووینەدا تا لە ئەنجام کودەتای شوباتی ۱۹٦۳ روویدا، کە شۆڕشی چواردەی تەمموزو دەستکەوتەکانی لەناوبردو بەعسیە خوێن رێژو فاشیەکان دەسەڵاتیان وەرگرت..

حزبی شیوعی لە شۆڕشی ئەیلول لە شەستەکان و شۆڕشی نوێدا لە هەشتاکان شان بە شانی لایەنە کوردستانییەکان بەشداری لە خەباتی پێشمەرگایەتی کردووە لە چەندین شەڕو داستاندا رۆڵی دلێرانەی بینیوە، بە سەدان شەهیدی پێشکەش بە رێگای ئازادی کوردستان کردوە.. هەروەها لە بواری رۆژنامەنوسی و رۆشنبیریدا حزب لە ساڵی ۱۹٤٥ رۆژنامەی ئازادی بە زمانی کوردی دەرکردوە، تاکو ئێستابەردەوام لە کاروانی رۆژنامەنوسی و رۆشنبیری دانەبڕاوە...

بەڵام سەرەڕای لایەنی ئەرێنی، حزبی شیوعی لە کاروانی خەباتیدا زۆر هەڵەشی ئەنجامداوە ،کە ئەنجامی ئەم هەڵانە یەکەمجار خۆی زەرەری بەرکەوتوە، دوایی زیان بەر بزووتنەوەی نیشتمانی کەوتوە، چ لەسەر ئاستی عێراق یان لەسەر ئاستی کوردستان، ئەدی ئەگەر خاوەن هەڵە نەبووبین چۆن لە حزبێکی گەورەی جەماوەری وا پەراوێزخراوین و وەکو ژمارەیەکی کەریگەر نەماوین لەسەر گۆڕەپانی سیاسی عێراق و هەرێمی کوردستاندا، من وەکو دڵسۆزێکی ئەم حزبە ئەگەرچی دە ساڵ دەبێ لەناو رێکخستندا بەشدارنیم، بەڵام بەردەوام نزیک بوویمە لە حزب، بەشداربوویمە لە خەباتی پیشەیی و جەماوەری مامۆستایان،هەروا لە خەباتی شەقام و کۆمەڵایەتی.. بەردەوام پێشنیازم پێشکەشکردوە بۆ گۆڕانکاری و چاکسازی، تاکو ئەم حزبە بەهێزبێتەوە، بتوانێ رۆڵی خۆی ببینی لە گۆڕانکاریەکاندا، دوا نامەی خۆم بۆ سەرکردایەتی حزب لە سەرەتای ئەیلولی رابردو پێشکەشم کرد، واتا شەش مانگ پێش ئێستا، بەداخەوە تاکو ئێستا بە فەرمی وەڵام نەدراومەتەوە، چ بە دوو دێر نووسین، یان بە دیدارێک..بۆیە ئێستا بەم بۆنەیە لەگەل ئەم نووسینەم بۆ ڕای کشتی حزب بڵاوی دەکەمەوە..

هەزاران سڵاو بۆ گیانی پاکی شەهیدانی حزب و گەل، هەزاران سڵاوی خۆشەویستی بۆ زیندانیانی سیاسی کە زۆر پاڵەوانانە لەناو زیندانەکانی بەعسدا بەرگەیان گرت و کەرامەتی حزبیان پاراست، هەزاران سڵاو بۆ کەس و کاری شەهیدان.. هەزاران سڵاو بۆ پێشمەرگە قارەمانەکانی حزب، هەزاران سڵاو بۆ هەمو شیوعییە دڵسۆزەکان..هیوای سەرکەوتن بۆ حزبی فەهدو سەلام عادل وجەمال حەیدەری وعادل سەلیم و هەمو شەهیدە قارەمانەکانی تر دەخوازم.. هەزار جار پیرۆزبێت ساڵیادی دامەزراندنی حزبی شیوعی عێراق و کوردستان.

مەغدید حاجی،۳۱-۳-۲۰۲۰

  • 1