ئەمە بڵاوبكەوە
FaceBook  Twitter  

بۆ چەندین ساڵ دەچێت، مەسعود بازرانی و نێچیر بارزانی و مەسرور بارزانی و قوباد تاڵەبانی وپڕۆ پارتیەکان، هەوڵدەدەن خەڵک وادار بە ئارامگرتن بکەن، قەیرانەکە کاتییەو تێیدەپەڕێنن."گەلەکەمان خۆڕاگرە و گەلێک کارەسات وناخۆشی لەمە گەورەتری بینیوە. پشتیوان بە خواو بە گەلەکەمان ئەم قەیرانەش تێدەپەڕێنین". بە ڵام لە واقعدا هەر قەیرانە بەدوای یەکدا دێن و گەورە تر دەبن و ژیانی خەڵک لە بازنەیەکی تاریک وتاریکتردا دەسوڕێننەوە. کوردستانی عێراق (بە خودی عێراقیشەوە) بەیەکێکلە هەژارترین ودواکەوتوترین و گەندەڵترین وسەرکوتکراوترینناوچەکانی جیهان دادەنرێت.

قەیرانەکانی پێشوو، دەسەڵاتدارانی کوردستان بە بەشداری پێکردنی "بزوتنەوەی گؤڕان"، توانیان خۆیان لە ئالوگۆری بنەڕەتی و شۆڕشگێڕانە دوور بخەنەوە. ئێستا ئیدی گۆڕان نەک هەر ناتوانێت جەماوەر فریو بداتەوە، بەڵکە کەوتوتە بەر نەفرەتی قوڵی جەماوەر- سوتاندنی بارەگاکانیان- بێ بەڵێن و پەرتەوازەیییان،وە بەماوەیەکی قیاسی کت ومت،وەک یەکێتی و پارتی لێهات.

ئێستا قەیرانێکی هەمەلایەنە ئەم ناوچەیەی گرتۆتەوە، "بەتایبەت عێراق وکوردستانی عیراق". شەپۆلێکی گەورەی ناڕەزایەتی کۆمەڵایەتی وسیاسی لە هاتوچوون دایە. ئەو ڕێچارانەی کە حکومەتی هەرێم بۆ دەربازبوون لە قەیرانەکە پێادەی دەکات، سەرکوتێکی بێ پەردە، زیندانی و بێسەروشوێن کردنی هەڵسوڕاوانی خۆپیشاندانەکان و کەسایەتیەکان و ڕۆژنامەنوسان وکارمەندانی دەزگاکانی ڕاگەیاندنەکانە لەلایەک و خۆگێلکردنێکی کوشندانە وخۆکەڕکردنی غەشیمانەیخواستەکانی خەڵک و جەماوەری خۆپیشاندەرانە لەلایەکی ترەوە. تا ئێستا حکومەتی هەرێم، ملی بە هیچ داواکارییەکی خۆپیشاندەراننەداوە، بەڵێنی زارەکیشی بۆدەرفە تی ئاڵوگۆڕیش نەداوە، تەنانەت مەسرور بازرانیدابینکردنی بڕی موچەشی بە گوێرەی داهاتەکانی حکومەت بەستەوە. لە نێو ئەم هەلومەرجەدا، ئەگەری هەڵسان وڕاپەڕینی جەماوەری بەناوچەکانی بادینانیشەوە کراوەیە(بە ڕاپەڕینی چەکدارانەشەوە). ماوەیەکە خۆپیشاندانەکان لە دەڤەری بادینان (دهوک، زاخۆ، سمیل، شیلادزی، ...) بە شێوەیەکی جەماوەری و فراوان ئەنجامدە درێت. سەرکوتی پارتی بەتایبەت بەدوای ١٢ ئاب "زۆر قەهراوی تر، چۆتە قۆناخیکی تر لە ڕەشبگێری و هەڵکوتانە سەرماڵان. هیچ دەرویەک بۆ خاڵیکردنەوەش واڵا ناکاتەوە . حکومەت ئامادەی دانیشتن وگفتوگۆش نیە، وە سەرکوت وڕەشبگیرییەکانی ناوچەکانی ڕانیەو دەڤەری ڕاپەڕین، ئەو ڕاستیە بە هەزار جار کە ئەم حزب ودەسەڵات وحکومەتە مۆتەکەی سەر کۆمەڵگایە، دەسەلمێننەوە.

ئەوەی دەتوانێت پارتی ویەکیتی وحکومەتی هەرێم ڕزگار بکات، ئەوەیە، کێشەکانی کوردستان بە کێشە و چارەسەرەکانی حکومەتی کازمی یەوە ببەستنەوە. حکومەتی کازمی خۆی بۆ ڕزگارکردنی چینی ملهوڕی دەسەڵاتدارەتی عێراقی لە دەست ڕاپەرینی ئۆکتۆبەر داسەپێنراوە و قوتکراوەتەوە. خۆی حکومەتی دژە شۆرشە و لەبەرانبەر ئاڵوگۆڕی شۆرشگێڕانەی بنەڕەتیدا ڕاوەستاوە. هەموو حزب و لایەنەکانی کوردستان بێدوودڵی و ڕاوەستان پشتیوانی حکومەتەکەی کازمیان کرد. گەڕاندنەوەی عێراق بۆ باوەشی نیشتمانی عەرەبی، تێکەڵکردنی هێزەکانی حەشدی شەعبی و هێزەکانی پێشمەرگە بۆ ناو ڕیزی سوپای عێراق، کۆنترۆڵی خاڵە سنورییەکان، هەڵوەشانەوەی پەرلەمانی عێراق و هەڵبژاردنی پێشوە ختە، .دادگایکردنی ڕاسپێردراوە بەڵتەجیە بێ کەس وداماوەکانی دەزگا سەرکوتگەرەکانی خوارەوە،.... ئەو ئەجیندا سیاسییەیە کە حکومەتەکەی کازمی دەیەوێت چینی بورژوازی عێراقی پێ سازمانبداتەوە. ئەم سیاسەت ونەخشانە بەشێک لە ڕاپەڕینەکانی ئۆکتۆبەر نین، هەروەک بەشێکیش نین لەو بزوتنەوەی چەوساوەکانی کوردستان کە لەبەرانبەر حکومەتی هەرێمی کوردستان شەپۆل دەدات. ئەم بەرنامەیە، پرۆژەی بۆرژوازییە بۆ ڕێکخستنەوەی دەسەڵات و وەرگرتنەوەی شەرعیەتی حوکمڕانی و داسەپاندنەوەی هەمان هەلومەرج بە فۆرمی نوێ وە. 

ئەگەر خەڵکی کوردستان، ئومێدی قوتاربوونیان بەم پرۆسە سیاسیە ببەستنەوە.، ئەوا جارێ تر بە هەمان ڕێگا دا دەڕۆنەوە، کە چەندین سال ،ئاواتەکانیان بە هەڵبژاردن و پشتیوانیان بە هێزو قەوارەکانی دەرەوەی یەکێتی وپارتی گرێدایەوە .

خەڵکی کوردستان پێویستە لە نێو نیشتمانی کوردستاندا، شۆڕش بەسەر حکومەتی هەرێمدا بکەن و ئەمەش خۆی هاوپشتیەکی جددی وزۆر کاریگەر لە بەشەکانی تری عێراق بۆیان پەیدا دەکات ودەبێتە پروشە و بۆ سەراسەری عێراق پەلدەهاوێت. 

هاوپشتی خەباتی خەڵکی عێراق، لێکهەڵپێکانی بۆ ئاڵوگۆڕی شۆڕشگێرانە، بۆ سەراسەریکردنەوەی داواکارییە گشتیەکانیجەماوەری ڕاپەڕیو لە ‌هێنانە خوارەوەی تەواوی پەیکەرەی دەسەڵاتی ئیسلامی / نەتەوەیی/ نیو لیبراڵی/ ناوەڕۆکی واقعی پێشکەوتنخوازی و سۆشیالیستانەی کرێکاران و هەژاران و ژنان و لاوانی عێراقە. ماک و بنچینەیی شۆڕش لە عێراق دا ئەم تایبەتمەندییانەی هەیە و چارەنوسی بە تەواوی بە توانای ئەو هێزانەوە کە بەرژەوەندییان لە شۆڕشدایە، پەیوەندە. ئامانجەکانی شۆڕش لە عێراقدا بەتەواوی ناوەڕۆکی چەوسانەوەیەکی کۆمەڵایە تی و چینایەتی هەیە و لەبەرانبەر هەژاری، بێکاری، بێمافیەکان دا ڕاپەڕیوە. نەوەیەک کە لەساڵانی دوو هەزارەکانەوە لە نێو ئەم کابوسەدا گەورەبوون. ڕاستەوخۆ لە بەرامبەر کۆمەڵێک باندی داگیرکەری ئیسلامی و نەتەوەیی ملێاردێردا کە لە نێو قەوارەی جوگرافیایی عێراقدا خۆیان لە فۆرمی دەوڵەت و پەرلەمان دا ڕێکخستووە، ڕاپەڕیون.

ژمارەی لاوانی عێراق، نزیکەی ٢٥ ملیۆن کەس دەبێت، ڕێژەیەکی زۆر کەمیان لە ڕیزەکانی حزبی دەسەڵاتدان و بۆ دەرەوەی ماناکانی بوون و شکۆ وماف وهاوڵاتیبون فڕدراون. هۆشیاری و هه لسوڕان و چاوەنواڕییەکانیان تەنها بە تیرۆر ولەنێوبردنیانوەڵامی وەرگرتۆتەوە. نەوەیەکن ئاگاداری پێشکەوتنەکان و ژمارەیەکی یەکجار زۆریان بە تایبەت لە سۆشیال میدیادا چالاکن. دەیانەوێت مێژووی کۆن جێببهڵن وهەڵگری ئازادی و خۆشگوزەرانی و یەکسانین. لایەنگری ژیان و شوناسی ئینسانی هاوبەش کۆیاندەکاتەوە. مەشخەڵی شۆڕشن و دەیانەویت دونیای نوێ بە دەست خۆیان دروست بکەن. شۆڕشی لاوان، شۆڕش لە عێراقدا، شۆڕشێکە کەرامەت و ئینسانیەت بۆکۆمەڵگا دەهێنێت. پێشمەرجی فراوانکردن وقوڵکردنەوەی ڕاپەڕینەکانی شارەکانی عێراق، بەیەکەوە گرێدانیانە بە ئاراستەی شۆڕش وئالوگۆڕی بنەڕەتی.

کۆتایی ئابی ٢٠٢٠

 

  • 1