ئەمە بڵاوبكەوە
FaceBook  Twitter  

حکومەتی هەرێمی کوردستان لە رابردوودا لە پاڵ حکومەتی عێراقی فیدراڵ ، کۆمەڵێک دامەزراوەی کردبۆوە ، لەناوچە کێشەلەسەرەکان یان بڵێم ناوچە دابڕێنراوەکان بۆ رێکخستنی ژیانی خەڵک . چونکە دواجار مادەم ناوچەی کێشەلەسەرە یان دابڕێنراوە دەسەڵات و حکومەتێکی تریش هەیە لەم ناوچانەدا بۆ رێکخستن و ئیدارەدانی ژیانی خەڵک کە حکومەتی ناوەندە( مرکز ) ، هەرچەندە لەدوای روداوەکانی (۱٦ ) ئۆکتۆبەری ساڵی( ۲۰۱۷)وە روڵی بەشێک دامەزراوەکانی حکومەتی هەرێم تا رادەیەک زۆر لاوازە یان هەرنەماوە ،بەڵام بەسیفەتی ئەوەی زمانی کوردی، زمانی فەرمی دەوڵەتی عێراقە ، وەک لە مادە چواری ، دەستووری عێراقی دا ئاماژەی پێکراوە، دەڵێ : ( زمانی عەرەبی و زمانی کوردی دوو زمانی فەرمین لە عێراق دا ) نەیتوانی روڵی دامەزراوەی پەروەردە بەتەواوی پەک بخەن یان هەرنەهێڵن ، وەک بەشێک لە دامەزراوەکانی تری حکومەتی هەرێم ،بۆیە پێویستە هەڵوەستەو وەستانێکی ستراتیژی بکەین لەسەر ئەم دامەزراوەیە کەخۆی لەبەڕێوەبەرایەتی خوێندنی کوردیدا دەبینێتەوە ، بزانین لەپاڵ پڕکردنەوەی بۆشاییەکانی خۆێندنی کوردی دەتوانین، چیتر داوا بکەین لەم دامەزراوەیە ،یان بڵێن پێویستە چیتر بکات ؟؟ بە بڕوای من و زۆر لەو خەڵکانەی قسەیان لەسەر ناوچەی کێشە لەسەر کردوە وا شرۆڤەی ناوچەی کێشە لەسەر دەکەن ، کە پێوێستە دامو دەزگای هەردوو لایەنی( ململانێ چی) یان (ململانێ کار ) بەیەکسانی لە بەڕێوەبردنی ئەو ناوچانە ئامادەگی یان هەبێت بەشێوەیەکی مەدەنی و دەستووری، لەسەر هەموو ئاستەکان لەوانە، زمانی هەردوو نەتەوە بەتەواوی چەسپێنرابێت لەکایەکانی دەوڵەتی بۆ ئەوەی بەیەکسانی کار لەسەر ڕۆیشتنی هەردوو زمان بکات لە دامودەزگای دەوڵەتی .بەڵام تا ئێستا زمانی کوردی و نووسراوی کوردی لەناو بەڕێوەبەرایەتی خوێندنی کوردی دا گیری خواردوە،ئەم دامەزراوەیە کە بەڕێوەبەرایەتی خوێندنی کوردی یە، لە ڕابردو ئێستا دا کاری لەسەر ئەم لایەنە نەکردۆتەوە، بۆ ڕەوینەوەی ترسی خەڵک لەلایەک و جێبەجێ کردنی مادە چواری دەستووری عێراق لە لایەکی تر، کە بڕوای من ئەرکی ئەم بەڕێوەبەرایەتییە لەگەڵ لیژنەی بەدواداچوونی جێبەجێ کردنی دەستووری عێراقی لە پەرلەمانی عێراق کە بەشێکی بەرچاوی لە نوێنەرانی کورد و نوێنەرانی ئازادی خواز پێک دێت ، وا بکات کە حکومەتی ناوەند ناچار بکات بەشێوەیەکی فراوان و گشتگیر کار لەسەر جێبەجێ کردنی زمانی فەرمی وڵات بکات، لەوانە زمانی کوردی ، چونکە لە ناو شاری کەرکوک دەوروبەری زیاتر لە (۳۳) باخچەی ساواییان هەیە سەربە بەڕێوەبەرایەتی خوێندنی کوردی یە، لەهەمان کاتدا (۳۰۸) قوتابخانەی سەرەتایی و (٥۹) قوتابخانەی ناوەندی و(۳٦) ئامادەیی و(۳٤) دواناوەندی ، ئەمە جگە لە بوونی زیاتر لە (۱٥) بنکەی نەهێشتنی نەخوێندەواری هەموو ئەم ناوەندانە کە خۆی لە نزیکەی (٥۰۰) ناوەندی خوێندن دەدات ، خوێندن و نوسین و پرۆگرامەکانیان بە زمانی شیرینی کوردی یە،هەموو ئەمانە ئەوە دەهێنێ کەوا بڵێن پێویستە زمانی کوردی شۆڕبکرێتەوە بۆ هەموو ناوەندەکان و دامو دەزگای دەوڵەتی لە ناوچەی کێشەلەسەرەکان بە دوو سیفەت ،یان بڵێم بەدوو بەڵگەی دەستووری ...

بەڵگەی یەکەم// ئەوەیە کەوا ئەم ناوچانە لە دەستووری عێراقی دا بەناوچەی کێشەلەسەر ناوزەند کراون ،مادەیەکی دەستووریش تەرخان کراوە بۆ چارسەرکردنی ئەوێش مادەی (۱٤۰) دەستووری عێراقی یە .. 

بەڵگەی دوەم // بوونی مادە چوارە لە دەستووری کەدەڵێ: 

( یەکەم / هەردووک زمانی عەرەبی وزمانی کوردی زمانی فەرمین لە عێراق دا.

دوەم / لە چوارچێوەی زمانی فەرمی و چۆنیەتی پیادەکردنی حوکمەکانی ئەم بەندە بەیاسا دیاری دەکرێت ئەمانە دەگرێتەوە :

آ / دەرچواندنی رۆژنامەی بەهەردوو زمانەکە

ب / پەیڤین و گوتارو دەربڕێن لە بوارە فەرمیەکاندا وەک ئەنجومەنی نوێنەران ،ئەنجومەنی وەزیران،دادگاکان وکۆنگرە فەرمیەکان بەهەریەک لەم دوو زمانە دەبێت ..

ج / دان نان بە دیکۆمێنتی فەرمی و نووسراوەکان بەهەردوو زمان و دەرچواندنی دیکۆمێنتە فەرمیەکان بەهەردوکیان ..

د / کردنەوەی خوێندنگاکان بەهەردوو زمان بەپێی ڕێوشوێنە پەروەردەییەکان.

هه / هەربوارێکی دیکە کەسەرەتای یەکسانی پێویستی دەکات وەک دراوی کاغەز ، پەساپۆرت و پول .. 

سێیەم / دامەزراو و دەزگاکانی فیدراڵی لەهەرێمی کوردستان هەردوو زمانەکە بەکاردەهێنن .)

سەرسوڕمان ئەوەیە لەکایەکانی دەسەڵاتی هەرێم دا کە خۆی لە پارێزگاکانی هەولێرو سلێمانی هەلەبجەو دهۆک دەبینێتەوە ،هەردوو زمان وەک یەک لەکایەکانی دەوڵەت دا دەڕوات ،کەخۆی لە بڕگە (۳ ) مادەچواری دەستووری عێراقی دا دەبینێتەوە .بەڵام هەمان بڕگە لە ناوچە دابڕێنراوەکان کاری پێناکرێت ،بەتەواوی ژێر پێخراوە ،دامودەزگای پەیوەست بەم کارە لە ناویاندا پەروەردەی کوردی بێ دەنگی هەڵبژاردوە ، هەرچەندە ئێمە باش دەزانین لەم ناوچانە لە پاڵ ململانێی خاک ، ململانێ زمانیش هەیە .هەرکاتێک هەردوو زمان بوونە زمانی دامودەزگای دەوڵەتی ،ئەوە ئاستی ململانیەکان بەرەوخاو بوونەوە دەڕوات ،پێکهاتەکانیش هەست دەکەن شارەکە ،شاری هەموانە ،ئەو کاتەش هەست ئارامی بنەماکانی یەکسانی دەکەین ..

٭ مامۆستا لە قوتابخانەی هەکاری - کەرکوک .

  • 1