ئەمە بڵاوبكەوە
FaceBook  Twitter  

پشكا سیێ‌ و داویێ‌

ئایا دێ‌ داخوازا كازمی هێتە پەژراندن:

دەمەكێ‌ زێدە درێژە ئیراقێ‌ وەكە وەلات گرانی و قورسایا خوە یا ژ دەست دای، نوكە مینا كەلەخەكێ‌ مری یێ‌ لێهاتی، دەردورێن وێ‌ هەر ئێك ژ ئالیێ‌ خوە ڤە یێ‌ كەفتیە سەر گیانێ‌ وێ‌ و لگور ئەجیندایێن خوە یێ‌ بەرف بەرژوەندێن خوە رادكێشیت، دەولەتێن هەرێمی نەمازە ئیران و توركیا یێ‌ ستراتیژیەتا خوە بەرفرەهكرنێ‌ ب ئاوایەكێ‌ موبەرمەج ل دەڤەرێ‌ دمەشینن، گاڤێن ئەو دڤی بیاڤی دا دهاڤێژن ب رحەتی ئەنجامدەن و حسابێ‌ بو چ هێزەكێ‌ ناكەن، وەلاتێن زلهێز ژی هەتا رادەكێ‌ یێن هەڤكارن یان هەر چنەبیت یێن بێدەنگن لهەمبەری كریارێن وان، واتە ئیراق دناڤ هاوكێشا سیاسی یا دەڤەرێ‌ دە چ كاریگەریەك نەمایە د پاناڤێن راگرتنا بەلانسێ‌ دە.

ئەگەر ئەم ل توركیا مێزەكەین، دێ‌ بینی ل دەڤەرێ‌ چەندین بارەگایێن خوە یێن لەشكەری و ئەولەهی یێن دناڤا ئاخا ئیراقێ‌ دە بنەجهكری، لڤ و تەڤگەرێن وێ‌ یێن لەشكەری دبەردەوامن، هەتا نێزی باژارێ‌ موسل ئەو ب پلان هەبوونا خوە ئیفادەدكەن، خەونا هەر تم ئاماژێ‌ پێدكەن ب ڤەگەراندنا ویلایەتا موسل، ب گەرماهی و حەماسەكا مەزن ڤە یێ‌ هەولدەن بێخنە وارێن پراكتیكێ‌، بەردەوام گەفان ل هاوەلاتیێن ئیراقێ‌ و هەرێما كوردستانێ‌ دخوازن، مانا رەوشێ‌ بڤی شێوەی ئالیسەنگیا چارەسەریا پرسگرێكان دێ‌ بو ئالیێ‌ بەرژوەندێن وێ‌ شكێتن.

د ملەكێ‌ دن دە ژی، ئیران گەلەك شارەزاتر ژ هێزێن دن، یا شیای هەبوونا خوە ب شێوازەكێ‌ ئورگانیزەكی ل دەڤەرێ‌ بدەتە مەشاندن، دەهان رێكخستنێن لەشكەری بناڤێن جودا جودا ژ ئیراقیان یێن ئاڤاكرین، هەر هەموو ژی ب زهنیەت ئالیگرێن سیاسەتا وێنە، ئەو چاوان دخوازن دكارن ئەوان هێزان ژبوی ئەجیندایێن خوە بكاربینن، دەولەتا هەری ب باندور ل ئیراقێ‌ كومارا ئیسلامی یا ئیرانە، رایەدارێن وێ‌ ئەو ژینگەه یا ل ئیراقێ‌ پەیداكری، ئەوا چاوان ل وەلاتێ‌ خوە ئیرانێ‌ ب ئازادی دگەرن وەسا ژی ل ئیراقێ‌ دكارن ب رەنگەكێ‌ ئازاد بگەرن، بێ‌ ئاگەهیا وان ممكن نینە تشتەك ل ئیراقێ‌ بهێتە پێكئینان، ئەو وەكە هێزا هەری كاریگەر ل دەڤەرێ‌ دهێتە ناسكرن.

داخویانیا سەرۆكێ‌ فرەنسا مایكرون لدۆر مژارا بەشداریكرنێ‌ د كونگرێ‌ هەرێمی دە، ئەڤێ‌ كو بریارە لداویا ئەڤێ‌ مەهێ‌ ل بەغدا بهێتە ئەنجامدان گوت: ل نێزیك ئەم دێ‌ سەرەدانەكێ‌ بو بەغدا پێكئینین، هەر وەسا مە ل بەرە بەشداری هەمان كونگرە ببین، ئەڤە ژی وێ‌ رامانێ‌ دگەهینیت، كو بەری پێنیارا ئەڤی كونگرەی بهێتەكرن پلانا وان هەبوویە ئەو سەرەدانا ئیراقێ‌ بكەن ژبوی هن كارێن وان یێن تایبەت، واتە بەشداریكرن د كونگرەی دە نە ژ كارێن سەرەكی یێن ئەجیندایێن سەرەدانا وانە، ژ ئالیێ‌ راگەهاندنێ‌ ڤە هن گرنگی ژی ب بەستنا ئەڤی كونگرەی نەهاتیە دان.

سەرۆكێ‌ نوی یێ‌ ئیرانێ‌ ئیبراهیم رەئیسی د دەربارێ‌ بەستنا كونگرەی دە خوەشحالیا خوە ئانی زمان، هەر وەسا چەختی ژی كریە سەر هندێ‌، كو ئەڤ دەستپێشخەرە كارەكێ‌ زێدە گرنگە، دیسان ب پێشنیارەكا باش دیت هەڤكاری هەبیت دناڤبەرا دەولەتێن هەرێمی دە، لێ‌ دویر ژ مایتێكرنێن وەلاتێن بیانی، مەبەستا وی یا سەرەكی دڤێ‌ گوتنێ‌ دە وەلاتێن ئیكگرتی یێن ئەمریكا یە، ب نێرینا وی ئەڤە مەرجێن سەرەكینە (تەناهی .. ئاشتی .. بەختەوەری) ل دەڤەرێ‌ چێببیت، ل داویێ‌ چ سوز نەدانە ئیراقێ‌ ئەو وەكە كەس بەشداری كونگرەی ببیت.

پشتی سەرهەلدانێ‌ هەتا ئیرۆ توركیا زێدەگاڤی یێل سەر ئاخا ئیراقێ‌ كری، د ڤان سالیێن داویێ‌ دە دەڤەر ب تەمامی ژ ئالیێ‌ (لەشكەری، ئەولەهی) یێن كەفتیە بن باندۆرا سیاسەتا توركیا، چەند وێڤە دچیت پتر یێ‌ سەر ب خاكا ئیراقێ‌ ڤە دهێت، ب ئاشكرایی ئنیەتێن خوە یێن داگیركرنێ‌ دەتە خوەیاكرن، سەرۆك وەزیرێ‌ ئیراقێ‌ چاخێ‌ سەرۆكێ‌ توركیا داخواز دكەتە كونگرێ‌ هەرێمی ل بەغدا، وێ‌ نێرینێ‌ لجەم مرۆڤی دروستدكەت، كو خواندن و ئاگەهیێن حكومەتا ئیراقێ‌ لسەر رەوشێ‌ گەلەك یێن شاش و ڤەمایینە، ئەو هێشت نزانیت ئەردوغان ئەوی ب هەڤكیفێ‌ خوە نابینیت.

ل گور نرخاندنێن من، ئەڤ كونگرێ‌ كو بریارە لداویا ئەڤێ‌ مەهێ‌ بهێتە ئەنجامدان، ئەو وەلاتێن هاتیە ڤەخواندن ب مەبەستێن بەشداریكرنێ‌ د كونگرەی دە، ژینگەهەكا وەسا ناهێتە دیتن ئەو یێن ب بریاربن وەكە كەس ئامادەی كونگرەی بن، لێ‌ ممكنە نوینەرێن خوە بشینن ژبوی بەشداریكرنێ‌، هەتا ئەگەر ئەو بخوە ژی ئامادەبن دێ‌ رۆلێ‌ وان یێ‌ نیگەتیف بیت، ناهێتە چاڤەرێكرن بگەهنە چ ئەنجامان، چونكە ئەڤ وەلاتە دەستبەرداری سیاسەتا خوە یا داگیركرنێ‌ نابن ل ئیراقێ‌، ئەوان ئەجیندایێن خوە یێن داگیركرنێ‌ یێن هەین و هەرئێك ژوانا دخوازن سەردەمێن ئمبراتوریەتا ئوسمانی و سەفەوی جارەكا دن ڤەگەرینن.

هەلبژارتن لسەر لێڤا بانگەشێ‌ نە:

پرۆسیسا هەلبژارتنان ل ئیراقێ‌ یا لبەر دو بژاردەیان، بژاردا ئەنجامدانا هەلبژارتنان د دەم و وەختێن خوە دا یا دن ژی بژاردەیا پاشخستن وبایكوتكرنێ‌، پالپشتێن سەرەكی یێن ئەنجامدانا هەلبژارتنان هێزێن دەرەكینە، بەردەوام رژدیێ‌ لسەر هندێ‌ دكەن، كو هەموو ئالی بەشداری هەلبژارتنان ببن، سیستەمێ‌ نها یێ‌ هەلبژارتنان د بەرژوەندا هێزێن مەزن دایە، ب شێوەیەكێ‌ ژ شێوان دورخستنا قەوارێن بچویكە ژ گورەپانا سیاسی، رەوشەكێ‌ دخوازن ل ئیراقێ‌ بینە پێش مینا وەلاتێن دەرڤە دو هەتا سێ‌ حزبان رۆلێ‌ خوە بگێرن د هەڤركیا هەلبژارتنان دا.

متمانا گەل ب هەموو تەخ و توێژێن خوەڤە زێدە ب هەلبژارتنان نەمایە، خەلك دوێ‌ باوەرێ‌ دایە، كو هەلبژارتن نابنە ویستگەهێن گورانكاریان، لسەر ئەڤان بنگەهان هەلبژارتنان هند نرخ و قیمەتا خوە نەمایە، بەرەیێ‌ بایكوتكرنێ‌ رۆژ ب رۆژێ‌ د حالەتێن زێدەبونێ‌ دایە، واتە ژ ئالیێ‌ ئیراقیان ڤە ئەنجامدان و نە ئەنجامدانا هەلبژارتنا وەكە یەكە، رژدیا فاكتەرێ‌ دەرەكی لسەر هەلبژارتنان بۆ ئیراقیان گەلەك یا گرنگ نینە، ب هەر ئاوایێ‌ هەیی هەتا نها بەرهەڤی یێت هێنەكرن بۆ برێڤەچوونا پرۆسیسا هەلبژارتنان د دەما دەستنیشانكری دە.

هەلبەت د دەمێن پێشمە دا دێ‌ بانگەشا هەلبژارتنان هێتە دەستپێكرن، هێز و ئالیێن سیاسی پرانی دێ‌ مژویلی هەلبژارتنان بن، پێكئینانا كونگرەكێ‌ هەرێمی ل بەغدا و داخوازكرنا سەرۆكێن وەلاتێن دەوروبەر ژبوی مەبەستێن بەشداریكرنێ‌ دێ‌ ڤەرێژەكا نیگەتیف هەبیت لسەر پرۆسیسا هەلبژارتنان، مەبەستێن ڤەشارتی یێن ئەنجامدانا ئەڤی كونگرەی نەهند یێن زەلالن، سەرۆك وەزیرێ‌ ئیراقێ‌ لجها خوە ب كارەكێ‌ بڤی شێوەی مژویلكەتن، یا دروست ئەو بوویە گرنگی دابایە هندێ‌ پرۆسیسا هەلبژارتنان ب ئاوایەكێ‌ سەركەفتی هاتبایە ئەنجامدان و ئەو ئالیێن بریارا بایكوتكرنێ‌ دای رازیكربان و متمانا وان ب هەلبژارتنان ڤەگەراندبا،بڤێ‌ زهنیەتا كاركرنێ‌ رەوش بەرف باشیێ‌ ناچیت،پێشبینیا هندێ‌ خورترە پرسگرێك زێدەتر بهێنە ئالوزكرن..

 

  • 1