ئەمە بڵاوبكەوە
FaceBook  Twitter  

هەرچەندە هەڵبژاردن بەتەنیا ئامرازێك و میكانیزمێك نییە بۆ دەرخستنی سروشتی ڕاستەقینەی دیموكراسی، بەڵام هەوڵێكە بۆ سەركەوتنی ستراكچەری خودی دیموكراسیەت، ئاشكرا كردن و خستنە ڕووی پشتیوانی دارایی و خەرجی هەڵبژاردنیش لە چوارچێوەی پرۆسەكەدا یەكێكە لەخاڵە بنەڕەتی و بنچینەییەكانی دیموكراسیەت و دەشێت پێوەرێكی باش و بابەتیانەش بێت بۆ سەلماندنی ڕاستگۆیی ئەو هێز و لایەنانەی كە لە هەڵبژاردن بەشداری دەكەن و دەبێ بە ئاشكراكردنی سەرچاوە داراییەكانیشیان دڵنیایی بدەنە هاووڵاتیان و ئەوە پشتڕاست بكەنەوە كە كێ لە پشتیانەوەیە لە تەمویلكردنیان و پارە لە كوێ دێنن بۆ هەڵبژاردن؟، چونكە ئەمەش مافێكی سروشتی خەڵكە و ناكرێ پشتگوێ بخرێت، بەتایبەت لە واقێكی وەك ئەوەی كە لە ئێستای عێراقدا بوونی هەیە و گەندەڵییش تەواوی سێكتەرەكانی سیستەمە سیاسییەكەی گرتۆتەوە دزی و فزیش لە لوتكەدایە، لەگەڵ ئەوەشدا زۆرجار لە كۆمەڵگە دواكەوتووەكاندا هەڵبژاردنەكان ئامرازێكی باشە بەدەستی ئەو هێز و دەستە و تاقمانەی كە دەیانەوێ ئیحتیكاری سوڵتە و سیستەمە سیاسییەكە بكەن و وەك ئامرازێك بۆ یەكلاییكردنەوەی پشكەكانیان بەكاری دێنن و دەسكەوتەكانیانی پێ دەپارێزن، بێگومان بۆ پاراستنی ئەو دەستكەوت و بەرژەوەندییانەش حزب و لایەنە بەشدارەكان پێویستیان بە بڕە پارەیەكی باش هەیە بۆ راییكردنی بانگەشەی پرۆسەكە و بۆ ئەمەش مەزەندە دەكرێت بە بڕی نزیكەی یەك ملیار دۆلار تەرخان كرابێت بۆ هەڵمەتەكانی هەڵبژاردن و كەسیش نازانێت سەرچاوەی ئەو بڕە پارە زۆرە لە كوێوەیە و چۆن دەستیان كەوتووە، هەرچەندە لەو واقعە قەیراناوییەی عێراقیشدا ئەمە بڕێكی یەكجار زۆرە و مەترسییەكانی سەرهەڵدانی قەیرانی دارایی زیاتر قوڵتر دەكاتەوە و نابێتە هۆكاری خزمەتگوزاری و چاكسازی دارایی كە بانگەشەی بۆ دەكرێت .

بەداخەوە لێرە لەم كۆمەڵگەیەی كە خەڵك بە دەم چەوركردن و پێدانی پارە و چەك و سەیارە و زۆر شتی تر ڕاهێنراوە بۆ بەخشینی دەنگی خۆی پرۆسەی هەڵبژاردن پرۆسەیەكی ناڕوونە و كە دەنگیش بوو بە پارە مەسەلەكە هێندەی تر نیشانەی پرسیاری دەكەوێتە سەر؟ چونكە سەرچاوەی دارایی روون نییە و نازانرێ لە كوێوە و كێ ئەو پارەیەی بۆ ئەو حزب و گرووپانە تەرخان كردووە كە پرۆسەكەی پێ دەبەنەوە و دەنگی پێدەكڕن، ئەمە لە كاتێكدایە ئەم حزبانە خەرجییەكی زۆروزەوەندی بێترس دەكەن و بە باشترین كوالێتی و باشترین هەنگاو بانگەشەی هەڵبژاردنیان دەست پێكردووە، دەیانەوێ‌ بە هێزی پارە كاری لە سەر بكەن ئەویش بە كڕینی دەنگی خەڵك و بەسەركردنەوەی عەشیرەت و بنەماڵە دیارەكانی ناو كۆمەڵگە بگرە تا شەڕی درۆكردنی زیاتر، لە بنەڕەتیشدا پارە رەگی گەندەڵییە و گەندەڵیش ڤایرۆسە كوشندەكەیە لەم قۆناغەدا كە ئەوان بەكاری دێنن و سەرچاوە داراییەكانیش شاراوەن و كەس نازانێت لە كوێ دێت، هەرچەندە ئەمە مافێكی سروشتی خەڵك بە گشتی و ئەندامان و لایەنگرانی ئەم لایەنانەیە بەتایبەتی كە لێپێچینەوە لە سەرچاوەی دارایی حزبەكانیان بكەن و بزانن چۆنیان دەستكەوتووە، چونكە زانینی ئەو بابەتە بەشێكی گرنگە لە شەفافیەت و دەكرێت لە ئیستاوە دامەزراوەكان بەو ئاراستەیە ببرێ نەك بشاردرێتەوە و دوای هەڵبژاردن گەندەڵیەكان وەك خۆیان بەردەوام بن و، نەزانین كام كۆمپانیا و دەوڵەمەند بە پارە دەستی لە هەڵسوڕاندنی پرۆسەی سیاسی و ئابووریدا هەیە و كامە دەوڵەت ئێمە بەكاردەهێنێت لە پێناو پاراستنی بەرژەوەندییەكانی خۆیدا و كام دەزگای جاسووسی یاری بە چارەنووسی هەڵبژاردنەكانی ئەم كۆمەڵگەیەوە دەكات و كێ دواجار براوەیەكی نادیارە لەو بارودۆخە نەخوازراوەی كە ژیانی خەڵكی كردۆتە دۆزەخ .

  • 1