ئەمە بڵاوبكەوە
FaceBook  Twitter  

بەشی چوارەم

1

لە ژێر ناونیشانی كەم كردنەوەی تێچووی خوێندن لەسەر حكومەتەكان و بودجەی گشتیدا گۆڕینی پەیكەر و بنەماكانی خوێندن لە پێناو گونجاندنی لەگەڵ رەچەتەی لیبڕاڵیەتی نوێ‌، بۆتە یەكێك لە سیماكانی مۆدێڵی فەلسەفەی خوێندن لەمڕۆدا.

ئامانجی ئەم دەستدرێژییەی سەر بنەماكانی خوێندنلەسەر ئاستی جیهانی و ناوەخۆدا هەنگاوێكی ترە بۆ هەڵوەشاندنەوەی لایەنی كەمی ئەو بڕە لە دادپەروەرییەی بنیاتنرابوو لە ئەنجامی تێكۆشانی بزوتنەوە كرێكاری و بزافەكۆمەڵایەتی و پارتە چەپ و ئازادیخوازەكان لەسەدەكانی رابردوو .

2

بە پریكاریات بوون لە ناو دام و دەزگاكانی خوێندنی لیبڕاڵیەتی نوێ‌

لە ئەوروپا و خۆرئاوا دەرئەنجامی قەیران و گۆڕانكارییەكانی سیستەمی سیاسی و مۆدێلی سەرمایەداری و لێكەوتەكانی، تێگەیشتنی تازە لە بواری توێژەرانی سۆسیۆلۆژیا بۆ كرێكارانو ژینگەی كارو و پەراوێزخراوەكان هاتۆتە كایەوە.

یەكێك لەمانە بەكاربردنی چەمكی ( پریكاریات)ە،پریكاریات ئەوانەن كاری هەمیشەییان نییە و بە دۆخی سەختیهاوچەرخی كارو نا سەقامگیری ئاسایشی ئابوری و كۆمەڵایەتی و سیاسی گوزەردەكەن.هەڵكشانی كاركردن بەشێوەی گرێبەستی كاتی و و نیوەدەوام( پارتایم ) دیاری نەكردنی لایەنی كەمی كرێ‌ ومووچەیەك كە بتوانێت ژیانێكی شەرەفمەندانە بۆ هاوڵاتیان دابین بكات، یەكێكە لەو دیاردانەی قوتابیان و مامۆستایانی ناوەندەكانی خوێندنیشی گرتۆتەوە.

لەمرۆدا زۆرینەی مامۆستایان و قوتابیان(مەبەست ئەو قوتابیانەیە بەناچاری بە پارتایم كاردەكەن و دەشخوێنن) لە بەشێكی زۆری خوێندنی حكومی و تەواوی كەرتی تایبەت لەسەر بنەمای كاركردن بە گرێبەستی كاتی و نیوە دەوام دامەزراون و دەبن بە بەشێك لە دیاردەی بە پریكاریات بوون و كاركردن لە ژینگەیەكی نا ئارامی كاردا. ئەگەر دیقەت بدەین لەم ساڵانەی دوایی رێژەی مامۆستایانی گرێبەست و وانەبێژ بەشێوەیەكی مەترسیدار روو لە هەڵكشانە لە خوێندنی حكومی كوردستان .

لەوەها دۆخێكدا كە كرێی كار رۆژ لە دوای رۆژ لە دابەزیندایە،بڕی كاری زەینی بە گوێرەی كاتژمێری وانە وتنەوە هەژمار دەكرێت لەم جۆرە كاركردنەشدا مامۆستا و قوتابی بێ‌ بەش دەكرێت لە هەموو جۆرە بیمەیەكی پیشەیی و كۆمەڵایەتی، لێرەدا رۆڵی مامۆستای زانكۆ دەگۆرێت بۆ بەكرێگیراوێك لە ژینگەیەكی خراپی كاردا كە بەمیكانزمەكانی سعاتەكانی وانە وتنەوەوگرێبەستی كاتی، دەخرێتە دەرەوەی هەموو زەمانەتێك كە لایەنی كەمی سەربەخۆیی و دڵنایی و ئاسایشی ئابوری و كۆمەڵایەتی و كەسێتی زانستی بپارێزیت .

3

هەڵكشانی جیاوازی جێندەری ...

ئەم جۆرە لە حوكومڕانی لە زۆرلایەنی تری بیرلێنەكراوە كاریگەری خراپی خۆی جێهێشتوە و دەهێڵێت، بەتایبەتی لەسەرژنان و چینی كرێكاران و پەراوێزخراوەكان بە گشتی، لێدان لە پێگەی ژن و پاشەكشەپێكردنی زیاتر،یەكێكی ترە لە سیماكانی سەردەمی لیبراڵیەتی نوێ.

ئەگەر تەنها لە پرسی دەرفەت و خزمەتگوزارییەگشتییەكانی پەیوەست بە خوێندن تەماشای بكەین و نمونەی ناوچەهەژارەكان وەربگرین، دەبینین بەهۆی ئەوەی لە ناوچە پەراوێزخراوەكان و هەژارەكان دایانگەو باخچەی ساوایانی حكومی پێویست نییە بۆ ئەوەی ئافرەتان بتوانن منداڵەكانیان تیایدا داڵدەبدرێت و ناشتوانن رووبكەنە دایانگە و خوێندنی كەرتی تایبەت، بەناچاری دەبێت ئەو ژنانە لە ماڵەوە بمێننەوە و بەبێ‌ بەرامبەر خزمەتی منداڵەكانیان بكەن، بەمەش بێ‌ بەش دەبن لە دەرفەتی كار و بەدەستێهنانی ئابورییەكی سەربەخۆ لەدەرەوەی ماڵ، كە رەنگدانەوەی دەبێت لە سەر زیادبوونی رێژەی (كاری بێ‌ بەرامبەر) كە زۆرینەی زۆرینە ئەمرۆ لە رەگەزی مێینەیە، هاوكات جیاوازی لەدابەشبوونی هێزی كارو بڵانسی جێندەریش زیاتر قوڵتر دەكاتەوە، ئەمە هاوكاتە لەگەڵ دەست رانەگەیشتنیان بە خوێندنی خۆرایی پێویست تا خوێندنی باڵا لە كاتێكا دەرفەتی چونە خوێندنی كەرتی تایبەتیشیان نییە یان زۆر لاوازە،بەهۆی ئەوەی زۆرینەی ئافرەتانی كوردستان خاوەنی ئابوری سەربەخۆی خۆیان نین تابتوانن لە رێگەی كەرتی تایبەتەوە بخۆێنن و پارەكەی دابین بكەن .

بەشی چوارەمی زنجیرە وتارێكە بە ناونیشانی (فەلسەفەی خوێندن و پەروەردەیی لەبەردەم هەڕەشەی لیبڕاڵیەتی نوێدا)، .

 

 

 

 

  • 1