بەشی(٢٨)
فەقێ مۆنیکا و مەلا سارۆخخان
فەقێی گێلۆکە، ئەوجە بڵێ چیتر؟ ئەها گوتم مەڕەکی باشووری کوردستان، لێگزیزەکی دا بە مەلا عەفتەری.
دوێنێ مەلا جەنگۆی فیردەوسی ڕۆیشتە سەردانی مەلا عەفتەری لۆ پیرۆزبایی کردنێ، بەبۆنەی وەرگرتنی ئۆتۆمبێلە لێکززەکەی بە دیاری لە لایان ئەو مەڕەی باشوور.
ئێ ئەو مەلا فاڵچی و بەفێڵ و قۆڵبڕانە، سەر و قنیان تێکەڵی یەکتری کردووە و هەردووکیان دوو مەلای بازرگانن و بە دوو ڕێگای جیاواز، خەریکی یەک بازرگانین.
دەستیان خۆش بێت. کوڕە وەڵڵاهی بەس ئەو جۆرە مەلایە دەزانن کوو سواری ئەقڵ و گیرفانی ئەو مێگەڵ و مەڕە گێژ و وێژانەی باشوور بن.
ئەو مەلا جەنگۆیە دەفەکی دەستدایتێ و لە مەولود و شت، گۆرانی دەلێت و خۆی لەوڕێگەیەوە فول دەولەمەند کردییه و دوو خانووی سێسەد مەتری لە دۆلارەوە کڕیوە.
ئێستا سەد فەقێی گێل و خەشیمی وەکوو تۆیش دەکڕیت و ناشت فرۆشتەوە.
کوڕم بەخوای ئەتوو بە کەڵکە فەقێیاتی و مەلایەتی نایەیت. مەلا و فەقێ دەبێت ڕوو قاییم و زیرەک بیت لۆ حاڵی خۆی و بزانیت کوو کاسبی خۆیی، و یاری بە ئەقڵی ئەو خەڵکەی دەکات. گێلە فەقێ، مەلایەتی و فەقێاتی، هونەرە هونەر.
گێلە، (هونەری هاوڕێ گرتن)ی دیل کارنگی بخوێنەوە، تا بزانیت چۆن دەچیتە ناو ئەقڵ و هۆشی ئەو خەڵکە، و هاندەر و مەڕ و شت لۆخۆت دروست دەکەیت.
مەڵێ ئەوه دەیەوێت بن پێم بڵند بکات و کەرم بکات و وام لێبکات، لاسایی ئەو مەلا و فەقێیانەی تر بکەمەوە.
بەخودای هێندەی بیری لێدەکەمەوە، ئەتوو بە کەڵکی ئەو ئیشەی نایەت.
باشە ئەتوو لەسەرەتای فەقێیاتیت دەیانگوت دەنگت خۆشە و لە مزگەوتەکان و لە مەولود و شت، سرودی ئایینیت دەگوت. بەڵام دوای ماوەکی وازت هێنا ! کوڕە هەی جامانە گەورەی ئەقڵ بچووک، توو وەرە بە دەستی خۆت لەقە لەو بەختە حیزەی خۆت بدەیت !
فەقێی بێ مێشک، فەقێی بێ ئوسوڵ، فەقێی بێ مۆڕاڵ، خەڵکێک هەیه لە ڕێگای ئەو دەف لێدان و سرود گوتنەی مەولود و قورئان خوێندنەی پرسە و شت، خۆی وەبن پارەی خستییە.
تووی مێشک کەرانیش، هەر واز لە سرود گوتنێ بینە و کەربە باشە؟ من عیلاقەم چییە. دەوجە وەره من خۆم لەگەڵ کێ ماندوو دەکەم ! وەڵڵاهی هێندەی لەگەڵ توو و لۆتووم گوت، لۆ کەری ماڵی کەریمۆکی ماڵی خێڵانیم بگوتبا، ئێستا پێش نیچە و سارتەر و سوقرات کەوتبوو. بەداخەوە، تو کێشەی تێگەیشتنت هەیە تێگەیشتن.
کاکە من لۆتوومە و توو لۆ کێتە؟ بەگێی من دەکەیت، لۆخۆت دەڕۆیت و دەبیتە بەند بێژ و وەکوو ئەو بەندبێژە کوردانەی باشوور، لەگەڵ بەندبێژان بکە بە شەڕە بەندە. دەوەڵڵاهی لە کورترین ماوەدا، دەبیتە خاوەنی هاندەرێکی بێ شومار، دەیان و مۆنیکا و لیکزز، و نانت دەکەویتە ناو کەبابی.
گێلە فەقێ، خۆت دەزانیت ئەو کوردە بۆرەی باشوور، هەموو جوێندەرە و هیوایەتیان جوێنە و کامە مەلا و ڕۆشنبیر و نووسەر و شاعیر و بەندبێژ و قەحپەی زۆر جوێن دەدات، لای جەماوەری جوێندەری کوردی، لە هەموان جەماوەری زیاترە.
هیچ دڵگرانیش مەبە گەر بەند بێژەک، لە شەڕه بەند جوێنی پێدایت و گوتی:
کۆنە فەقێی٭سۆنەی گەردەن مراوی، لێیدەن ناچێتە ناوی،
ئەو بەندە بەمن مەلێ دیارە ئەتۆ گ+ا+ی+راوی.
وازم لێ بێنە ولڵا قوڕم بەسەری،
پەندی ناخۆش دەڵێ، ولڵاکاکەی سەرسەری،
تەڵاقی دایکم کەوتبێت بیلا ئەتو ق+و+ن+دەری.
تۆش درێخی مەکە و تێر جوێنی پێبدە و پێی بڵێ
:لە تامت بردە دەرێ
نیگای ... بکەن، قڕنەی بن کلکی کەرێ
دەبێ لە لوت بۆی تێنێم، لە دەمی بێنمە دەرێ.
هاهاها.
گێلە فەقێ تووڕە مەبە، بەخودای ئەوە بەندی دوو بەندبێژی کوردە بۆم هێناویت.
ها فەقێ مۆنیکا چت گۆت؟ حەیاتم لۆ هیچ قسەیەک ناکەیت؟
کوڕە چلمنی دەم قۆری، دەڵێی قوڕیان لە دەمت داوە !
گێلە فەقێ جا بلێ چ؟
مەلا جەنگۆ ئەو ڕۆژە لە گۆرانییەک دەیگوت:
ساقی وەرە ئیمشۆ کە لە بۆم تێکە پیاڵە
بۆ مەززە لە ڕووت کافییە ئەم دانەی خاڵە
هەرچەندە بە شەرع بادە حەرامیشە وەلێ من
بێ تەقیە دەخۆم حۆری لە دەستی تۆ حەڵاڵە
مەعلوومە کە ئەم حاڵەتە بێ سڕ نییە ئافەت
چاوم ئەگەر دەتبینێ زمانم وەکوو لاڵە.
ئەها مەلا چەند زیرەکە لۆحاڵی خۆی و دەڵێ با مەی هەر حەرام بێت، بەڵام من دەیخۆم.
گێلە فەقێ، تووش لەسەر مینبەر دوو درۆ دەکەیت، یەک هەفتە ئەستەغفیرەڵڵا و تۆبە تۆبە خودایە و شتی لۆ دەکەیت !
کوڕە دەبڕۆ فەقێی فسن، دوو درۆی حیزت کردووە، خۆ چما کەرت نەگایە، هێندە شتەکەت بە قورسی وەگرتییە !
فەقێ گیان ئەها سەیری مەلا سارۆخخان و مەلا عەفتەرلێکزز و مەلا خدر باندڕانی و مەلا ئەسعەدی کونەبا و مەلا ساتیری ساختەچی و مەلا جاروڵڵا بەردەقانی و مەلا عەزە دەنگ حیز و مەلا جڕتی پاک و مەلایەکانی دیکە بکە، چەند زیرەکن لۆحاڵی خۆیان.
بەو خودایە، مەلا جەنگۆ لەو گۆرانییە، دەنگی زۆر لە هی تاهیر تۆفیقی خۆشتربوو.
فەقێ لوت بامێ، جا بڵێ چیتر؟ ئەو مەلایە ماوەیەک لەمەوبەر، لە فاقا گرتیان و جوان بە فاقیان وەکرد و لە سکایب و شت، دەرپێ و دیشداشە و هەموو جلی ژێرەوە و سەرەوە و دەرەوەیان عەیب نەبیت، پێی داکەندبوو و مەلا عەیب نەبیت، کێری خۆی لەو خانمەی کە لۆی دەرهینابوو، ڕەق ڕەق کردبوو. سەگ بابەی کێری چەند زل بوو ! وەڵاهی دەتگوت هی نێرەکەرێی بەستییە.
قەحپەبابەی کەتنەکەی کردبوو و لەو ڤیدۆیەی سکانداڵی مەلای کێرزل، مەلا کێری خۆی دەشێلا و کێری لە ڕەقییان وەک دار حەیزەرانی لێهاتبوو.
فەقێی مەڕ، مەڵێی قسە بۆ مەلا جەنگۆی هەڵدەبەستیت و ئەوەی تو دەڵێیت هەمووی درۆیە.
مەڕە فەقێ، خۆ ڤیدۆیەکە لە هەموو مەملەکەت بڵاوبووە و لەو پەیج، بۆ ئەوەکەیتر دەگوازرایەوە و ئەم دەست و ئەودەستی پێدەکرا لای مێگەلی باشوور، و هەزاران کۆمێنتی کۆمێدی و تەنز و شتی لۆهات.
فەقیرەی جلیان هەمووی پێ فڕێدابوو و ڕووت و چەپلاقیان کردبووەوە و ئەو جسمە بە تووکە و هەموو گەل و گوونی لەو گۆڕەی بوو ! تۆبە ئەستەغفیرەڵڵا خودایە. نازانم ئەو گرووپە تونسی و مەغریبی و عەرەبیانە وایان بەسەر هێنابوو، یان کوردە بۆرەی خۆمان !
فەقیرەی دەستپەڕیان پێی لێدابوو، ئینجاداوای پارەیان لێکردبوو، ئەویش نەیدابوونێ، ئەوانیش ڕێک ڤیدۆکەیان بڵاوکردبووەوە.
کوڕە فەقێ ئامان، ئاگات لەخۆت بێت و نەکەیت وا بەسەرەتۆش بینن، بەو خوایەی دوایی ئابڕۆی حەوت پشتانت دەتکێت و ڤیدۆت بکەوتە دەست ئەو گرووپە ئەتایست و بێ دین و مولحیدە کوردانەی خۆمان، تەواو، وەڵڵاهی شەڕفت دەبەن. ئینجا ئەوکات گەر ڕووت هەبێتن و وەکوو ئەو مەلا جەنگۆ گێڕسارۆخەی نەبیت. جارێکیتر نایەیتەوە سەرمینبەر و دەبیت بە بنێشتە خۆشەی سەرزمانی ئەو خەڵک و مێگەلەی باشوور و قەشمەرجاری دنیا و دواڕۆژیش.
ئەوجە خەڵک هەمووی ئەو کەمەرە قەلەمی و زراڤ و جیسمە جوان و ناسک و ئەو کێره درێژ و باریک و پەمەیی و خاوێن و ڕاقییەت دەبینن.
مەڕەی بەستەزمان، دوایی ڕووتتکەنەوە و داوای پارەت لێبکەن، کوڕم پارەت لەکوێ دەبێت؟ خۆتو وەکوو مەلا عەفتەر و مەلا قوشەی ماڵی خێڵانی، خاوەنی لێگزز و دەفتەری دۆلارنیت.
کوڕم هەتە و نیتە، ئەو شەشسەد، حەوسەد هەزارە حیزەی زەکات و سەرفیترە و خێر و سەدەقەی خەڵکی دێ و مانگی ڕەمەزانێیە، ئەویش بە هەزار تکا و نزا و پاڕانەوە و خۆگوشین و کفر، تا دەستت دەکەوێت.
گێلەفەقێ، بەو خوایە بەڕاسیتمە و زۆر ئاگات لەخۆت بیت. ئەو ڕۆژە لەو گرووپەی بێ دینەکان، ڤیدۆی بانگخواز و مەلایەکیدیان دانابوو، هەمان شێوەی مەلا جەنگۆی، بەستەزمان و نەزانەی، بە فاقێ وەببوو و خەریکی کێر بادان و دەسپەڕلێدانێ بوو.
لەسەر هەموو دەردان، مەلای زمان درێژ و گێر عادی و کێر حەیزەران، هاتبووە لایڤ و ئینکاری ئەو قەباحەتەی دەکرد و دەیگوت:ئیمانداران، بڕوا نەکەن و ئەوا فۆتۆ شۆپە و مولحیدەکان لۆ ناشیرینکردن و لێدانی من، دروستیان کردیە.
گێلەمەلا، توو هەر کیری خۆت دەردێنا، باشە لۆ هەندە کەریت و دەم و چاوی خۆت لە کامێرا پێشان دا !
وەیش حاڵم بە حاڵت نەبیت و ڕەبی لۆت نەمینم مەلا کێرکەرانی. کوڕە کافر نەکەویتە بەر زمان و هێرش و پەلاماری ئەو کوردە بێ ئەتەکێت و مەڕە بێ مۆڕاڵانەی باشوور.
گێلەفەقێ، لەو پەیجانە، لە سەدان کۆمێنت لۆیان نووسیبوو:مەلا کێرسارۆخ.
وەلڵا بابە مەلای کێر سارۆخ، مەلا سارۆخخان ئەوجە لۆ.
------------------------
٭تێبینی:ئەو (کۆنە فەقێیه)، من لۆ بەندە کوردییەکەم زیادکرد.