رێسان حەسەن
و...عەلی قادر
کاتێک پیاوێکی ئاینی لەو رێبازەی وەری گرتووە و دائەماڵری بەرۆحی سرووشتی مرۆڤایەتی کارئەکات.پەتریارک گریگۆریوس . ئەوکەسەبو(50 بۆ80) هەزار موسڵمان لەگەڵ مەیتەکەیا بەرێکەوتن . ئەو پیاوە.ئەو پیاوە بەرێزەی کەنانێکی بەرزکردەوەو. پرسیاری کرد. ئایە لەسەری نووسراوە نان تەنها بۆ مەسیحیەکانە. ئەو پیاوەی نانەکەی دابەش ئەکرد وەڵامیدایەوەو..نەخێر.پەتریارک پێی وت .. دابەشکدنی نان لەسەر تۆیە رۆژانە بەتێكرا نانێک بۆ هەر مرۆڤێک کەپێویستێتی لەیەک رۆژا .ئەو شەڕە بەسەفەربەلک ناو ئەبرا( (1914-1918 )لەو ساڵانەدا لەلوبنان برسێتی داکەوت پاتریارکی ئەرزۆدۆسکی لەشاری دیمەشق کەلەوسەردەمەدا سوریاو لوبنان یەک وڵاتبوو. پاتریارک دەرگای بۆ تێرکردنی.برسیەکان و ئەوانەی لەشاری بیروتەوە لەبرسا رویان ئەکردبووەشاری دیمەشق . بەبێ ئەوەی جیاوازی بکات لەنێوان ئاینەکانا و رەنگەکانا.
نرخی گەنم ودانەوێڵەکانی تر زۆر بەرزبوبوەو بەدەگمەن دەسەکەوت .ئەم برسێتیە وایکرد پاتریارک هەموو زەوی وموڵکەکان وشوێنە پیرۆزەکانی ئەوقافی کەنیسەکانی سوریای خسە رەهنەوەو هەرچی زێرو زیو وشتە بەهادارەکانی تری فرۆشت بۆ ئەوەی بەپارەکانیان گەنم بکرێت بۆ ئەوەی ژیانی خەڵک لەبرسێتی رزگاربکا هەرکەسێک لەکەنیسەی مریەم ئامادەبوایە نانی وەرەگرت بەبێ ئەوەی لەبارەی ئاتنیەوە پرسیاری لێ بکرێت.رۆژێک بەرپرسی دابەشکردنی نان سکاڵاو گازاندەی کرد لەو ژمارە زۆرەی موسڵمان کە رۆژانە ئامادەی نان وەرگرتننن و کەمی ئەو نانەی لەبەر دەستی ئەودایە بۆ دابەشکردن .پاتریارک.. پرسیاری لیکرد.. ئایە ؟ لەسەر نانەکان نوسراوە تەنها بۆ مەسیحیەکانە ؟ وەڵامیدایەوە . نەخیر. پاتریارک پێی وت تۆ لەسەرتەرۆژانە بەتێکرا هەر مرۆڤێک کەئەیەوێت نانێک وەرگرێت. رۆژێک لەرۆژەکان هەژارێک داوای خێر لەپاتریارک ئەکات ...یەکێک لەپیاوە پلەدارەکانی کەنیسە کە لەگەڵ پاتریارکا ئەبێت، لە هەژارەکە ئەپرسێت لەسەر چی ئاینێکە.پاتریارک تورەئەبێ وئەوروژێ بەیاوەرەکەی ئەکەی ئەڵێ .
ئایە ئەگەر ئاینەکەی لەئاینی تۆ جیابێت خێری لێی قەدەغەئەکەیت ، ئەوە بەسنیە بۆی زەبون و رسوابووە.دەستی درێژکردووە یارمەتی بدەی تۆش پرسیاری ئاینەکەی لێ ئەکەی ؟! پاتریارک لەساڵی 1928كؤچی دوای کردو ، (80هەزار کەس بەشداربون لەبەخاک سپاردنەکەیا.پاشای ئەسەردەمەی عیراق فەیسەلێ یەکەم سەد ئەسپ سوارەی چاکی ناەرد بۆ شاری دیمەشق بۆ بەشداری لەرێو رەسمی بەخاک سپاردنەکەیا .دەسەڵاتدارەکانی سوریا بەو بۆنەیەوە سەد تۆپیان گردا ! موسڵمانەکان بەر لە مەسیحیەکان شیوەنیان گێڕاو نازناوی باوکی هەژارانیان پێدا. ئەو کەسایەتیە پەتریارک گریگۆریوس حەداد بوو . لە دایکبوی ساڵی 1869 لە ساڵی1928کۆچی دوای کردوە.