
رێگای كوردستان
مومتاز حەیدەری ئەوناوەی لە دنیای رۆژنامەگەری كوردیدا كتێبێكی ئەستوورە و هەمیشە بەبەرهەمی نوێ و كتێبی پڕ لە زانیاری و دانسقە كتێبخانەكانی كوردی ئاوەدان دەكاتەوە، ئەو لە خێزانێك پەروەردە بووە چیرۆكی تێكۆشان ناسنامەیانە و لەوێدا بڵندی حەیدەریەكان دەخوێنینەوە، لە ماڵباتێكدا گۆشكراوە خاوەنی چەندین تێكۆشەری ناسراو دەیان قەڵەمی پاك و ناسنامەیەك هەموو كورد شانازیان پێوە دەكات، وێستگەكانی تەمەنی حەیدەریەكان و قەڵەمی مومتاز پڕن لە ئەرشیفی نەتەوەیەك كە كاك مومتاز بەتەنێ و بەهاوكاری چەند كەسێكی دڵسۆزی دوور و نزیك توانیویان لە فەوتان بیان پارێزن و بەرچاوی مێژوو نووسان و نووسەران و تەواوی خوێنەران رۆشن بكەنەوە.
ئەو لە ساڵی 1938 لەنێو ئەو بەنەماڵە بەڕێزەدا چاوی بەنیشتمان روناك بۆتەوە و هەر لەوێدا ئاوێتەی سیاسەت دەبێت و كتێب دەناسێ و بۆنی پەڕەكانی دەكات، لەم خێزانەدا وشەی تێكۆشان و نیشتمان و ئازادی بەرگوێ دەكەوێ، كاتێك دارەدارە دەكات بەسەر تفەنگ و پەرتوكدا دەكەوێ و كاتێكیش لەسەر پێی خۆی دەوەستێ و بیردەككاتەوە دەچێتە ریزەكانی حزبی شیوعی عێراق، بەمهۆیەوە گرفتێكی ئێجگار زۆر دێتە رێگای و وەلێ هەموو راوەدوونان و فشارەكان ئەو لەسەر رێبازی نیشتمان دۆستی سوورتر دەكات، قۆناغێكی نوێ هەڵدەبژێرێ و بەسەر تفەنگدا باز دەداو قەڵەم دەكاتە نزیكترین هاوەڵی، ئاوڕ لە رابردوو دەداتەوەو داهاتووی پێ تۆمار دەكا هەروەك چۆن ئێستا كۆبەرهەمی بەناوی(زادەی تەمەن رەوسەی قەڵەم) ی كە 18 بەرگە بڵاوكردەوە،
ئاخر ئەو دووا بەرهەمە پێمان دەڵێ چ مرواریەكی خستۆتە نێو باوەشی كتێب دۆستانەوە، دەكرێ ئەم بەرهەمە كە كۆبەرهەمی ئەم نووسەرە ناودارەیە بكرێتە سەرچاوە و قوتابیان و مامۆستایان سوودی لێوەرگرن، دەشێ كاتێك وێستگەیەكت لەمێژوودا لێ بزردەبێت بچیەوە ناو رەوسەی قەڵەم و لەوێدا بیدۆزیەوە، كاك مومتاز هاتووە هەر لەسەرەتای بەجوڵەخستنی قەڵەمەكەی كە خۆی لەچەند كارێكی رۆژنامەنووسیدا دەبینێتەوە و لەنێو رۆژنامەی هاوكاری و عێراق و چەندانی دی تا دەگاتە سەردەمی ئێستا بڵاوی كردوونەوە، بەهاوكاری چەند هاوڕێ و دكتۆرێكی نزیكی خۆی كۆیكردوونەوە و ئەم هەژدە بەرگە نایابەی لێدەرچووە، دەشێ ئەم رەوسەیە كۆتایی نەهاتنبێ یان هەندێك لە بەرهەم و چالاكیەكانی لەوێدا نەبن، وەلێ لە ئایندەدا لەنێو بەرگی 19 دەدا بڵاویان دەكاتەوە و دەیانخاتە بەرچاوی خوێنەران.