
سهيل زهاوی
هەڵەبجە.. تەنها شارێک نییە، بەڵکو برینێکە لە ویژدانی مرۆڤایەتیدا و هاوارێکی بەرزە دژی زوڵم.
یادی بە ئازاری کارەساتی هەڵەبجەمان بەسەردا تێدەپەڕێت، تا پەیمان و وەفا بۆ خوێنی پاکی شەهیدان نوێ بکەینەوە. شکۆ و نەمری بۆ شەهیدانی ١٦/٣/١٩٨٨، ئەوانەی ژیانی خۆیان کردە قوربانی ناسنامە و هەبوونیان. ئەم تاوانە قێزەونە هەمیشە بیرمان دەخاتەوە کە پێویستە ڕووبەڕووی هزری فاشیزم و ستەمکاری ببینەوە لە هەر شوێنێک هەبێت. جێگای ئەو تاوانبارانەی کە فەرمانیان دا و ئەم جینۆسایدەیان ئەنجامدا، زبلدانی مێژووە، بە بارگرانیی تاوانی هەزاران قوربانییەوە، لە کاتێکدا هەڵەبجە لە یادەوەریی جیهاندا بە زیندوویی دەمێنێتەوە، وەک بەڵگەیەکی ئاشکرا لەسەر دڕندەیی ڕژێمی لەناوچوو و ڕەوایی دۆزی گەلەکەمان.
من لە شاری سلێمانی بە نهێنی دەژیام، لەوێ هەواڵەکانی هەڵەبجەی بریندار بەردەوام دەگەیشتنە گوێم. هەر هەواڵێک خنکاندمی، وەک بڵێی گازی خەردەل گەیشتبێتە قورگم. هەستم بە بێدەسەڵاتییەکی تەواو دەکرد، و گومان لە قورگمدا بوو کە ڕێگەی لێدەگرتم هیچ شتێک بکەم بۆ ساڕێژکردنی برینە قوڵەکانیان، تەنانەت کەمێکیش.
بەڵام دوای چوار ڕۆژی قورس، و بە دیاریکراوی لە بیستەمی ئازار، تەنها پێش جەژنی نەورۆز، بێدەنگی تەقییەوە. خەڵکی سلێمانی ڕاپەڕین، دژی دەسەڵاتی زاڵمانە، و لە شەقامی ناوداری تۆیمەلیک کۆبوونەوە، لە دیمەنێکی پڕ لە شکۆ و ئازایەتیدا.
لێرەدا، ڕێکخراوی حیزبی شیوعیمان لە سلێمانی بڕیارێکی بوێر و چارەنووسسازی دا. بڕیارەکە بریتی بوو لە ناردنی سێ مەفرەزەی چەکداری تایبەت، بە سەرۆکایەتی هاوڕێ دلێر جەلال (ناسراو بە دلشاد)، لە ئەرکێکی پڕ مەترسیدا: دابەشکردنی هەزاران بەیاننامە کە تاوانە قێزەونەکە شەرمەزار دەکەن و فاشیزم ئاشکرا دەکەن، بەسەر جەماوەری کۆبووەوە لە سێ خاڵی گرنگدا بە درێژایی شەقامی تۆیمەلیک – لە سەرەتا و ناوەڕاست و کۆتاییەکەیدا.
هەرکە مەفرەزەکان دەستیان بە ئەرکەکانیان کرد، هێزە ئەمنییەکانی سەر بە دەسەڵاتی فاشیستی هێرشیان کردە سەر جەماوەری توڕە، بە مەبەستی بڵاوەپێکردن و دەستگیرکردنی دەستپێکەران. بەڵام بەهۆی ئازایەتی پاڵەوانان و سووربوونی جەماوەر، هاوڕێیانمان توانیان لە دەستی دەسەڵاتداران ڕزگاریان بێت، و شوێنەوارێکی قووڵیان بەجێهێشت بە بەیاننامەکانی حیزب کە هاواری حەق و ڕاستییەکی بەرز بوون. سێ مەفرەزەکە بە سەلامەتی و سەرکەوتوویی گەڕانەوە، دوای ئەوەی پەیامی بەرگری و ڕەتکردنەوەیان گەیاند، بۆ ئەوەی لاپەڕەیەکی تر لە لاپەڕەکانی ئازایەتی و خۆڕاگری لە دژی ستەمکاری تۆمار بکەن.