گێڕانەوەی خۆڕاگری لەقۆناغی سێی ئانفالدا
هاوڕێ پێشڕەو / گەرمیان
بەشی دووەم
ئەو هێزانەی حزبمان کە لەو قۆناغەدا ئەرکی پاراستنی نیشتمانیان لەسەر شان بوو، پێکهاتبوون لە:
• بەتالیۆنی ٤ی گەرمیان: بە فەرماندەیی (مامۆستا عەلی زەنگەنە).
• بەتالیۆنی ١٥ی قەرەداغ: بە فەرماندەیی (حەمەڕەشید قەرەداغی).بەتالیۆنی ٧ی هەورامان: بە فەرماندەیی (ملازم فازڵ).
• بەتالیۆنی ٩ی سلێمانی: بە فەرماندەیی (عومەری حامی).
• هاوشان لەگەڵ هێزەکانی (لقی مەڵبەند) و (ڕێکخراوی حزبی).
لە کاتی گەیشتنی ئەم هێزە زۆر و تێکۆشەرەی حزب بۆ قووڵایی خاکی گەرمیان، چ لە لایەن جەماوەری ناوچەکە و چ لە لایەن فەرماندەکانی بەتالیۆنی ٤ی گەرمیان و لێپرسراوانی ڕێکخراوەیی، پێشوازییەکی گەرم و پڕ لە تاسە لەو تێکۆشەرانە کرا کە سەلمێنەری یەکڕیزی و هاوسەنگەریی نێوان خەڵک و پێشمەرگە بوون لەو ڕۆژگارە سەختانەدا.
لە ڕێکەوتی ٥ / ٤ / ١٩٨٨، لە ساتە وەختێکی هەستیار و مێژووییدا، ماڵی مامۆستا (عەلی سەڕاج)، لە گوندی بنەکەی خەپەکوێر لە ناوچەی زەنگەنە بووە مەڵبەندی بڕیاردانی یەکلاکەرەوە. کۆبوونەوەیەکی فراوان و چارەنووسساز لە نێوان سەرکردە سەربازییەکانی ئەو کاتی مەڵبەندی سلێمانی ـ کەرکوکی حزبمان بەڕێوەچوو.
لەو کۆبوونەوەیەدا پتر لە ٣٢ فەرماندە و لێپرسراو ئامادە بوون، کە پێکهاتبوون لە:
• فەرماندەی بەتالیۆنەکان.
• سەرجەم فەرماندەکانی لق، پەل و دەستەکان.
• لێپرسراوانی ڕێکخستنە حزبییەکان.
دوای گفتوگۆیەکی چڕ و ورد، ئامادەبووان توانییان نەخشەیەکی نوێ بۆ بەرگریکردن لە خاک و خەڵکی ناوچەکە دابڕێژن. بڕیارە گرنگەکانی کۆبوونەوەکە بریتی بوون لە:
١. دابەشکردنی هێزەکان: هێزی پێشمەرگە بەسەر چوار قۆڵی سەرەکیی بەرگریدا لە ناوچەی گەرمیان دابەشکران بۆ ڕێگری لە پێشڕەوییەکانی دوژمن.
٢. ناوەندی بڕیار: بارەگای بەتالیۆنی چوار لە هەڵەتەکانی گوندی باوەکر لە ناوچەی زەنگەنە، کرا بە ژووری عەمەلیات و ناوەندی بڕیاردانی مەڵبەندی سلێمانی ـ کەرکوک، بە مەبەستی سەرپەرشتیکردنی ڕاستەوخۆی بەرەکانی جەنگ و تێکشکاندنی پەلامارە دڕندانەکانی ڕژێمی بەعس.
لە درێژەی بڕیارە مێژووییەکانی کۆبوونەوەی گوندی بنەکەی خەپەکوێردا، بە مەبەستی بەرزکردنەوەی توانای بەرگری و سوودوەرگرتن لە شارەزایی مەیدانی، بڕیاری ڕێکخستنەوەی یەکە سەربازییەکان درا. لەبەر ئەوەی پێشمەرگەکانی بەتالیۆنەکانی (٧، ٩، ١٥ و لقی مەڵبەند) شارەزاییەکی تەواویان لە جوگرافیای ناوچەی گەرمیاندا نەبوو، سەرکردایەتی بڕیاری دا سەرجەم ئەو هێزانە بەسەر لق و پەلەکانی بەتالیۆنی چواردا دابەش بکات.
ئەم ڕێکخستنەوەیە بووە هۆی لەدایکبوونی پێنج هێزی تۆکمە و هاوبەش کە بەم شێوەیەی خوارەوە بەسەر میحوەرەکانی جەنگدا دابەشکران:
١. میحوەری جەباری: هێزێکی هاوبەش بە فەرماندەیی (ملازم سەعد) سەرلقی لقی جەباری، ئەرکی پاراستنی سنووری ناوچەی جەبارییان پێسپێردرا.
٢. میحوەری بناری گڵ: هێزێکی تری هاوبەش بە فەرماندەیی (ملازم سامی) جێگری فەرماندەی بەتالیۆنی چواری گەرمیان، بەرەو ناوچەی بناری گڵ بەڕێکەوتن.
٣. ناوچەی داوێ: هێزێکی هاوبەش بە فەرماندەیی (هاوڕێ ئەحمەد بازۆکە) فەرماندەی لق و ئەندامی هەیئەتی بەتالیۆنی چوار، ئەرکی بەرگریکردن لە ناوچەی داوێیان گرتە ئەستۆ.
٤. ناوچەی جاف (تیلەکۆ): هێزێکی هاوبەش بە فەرماندەیی (مام ئەسکەندەر) جێگری فەرماندەی بەتالیۆنی ١٥ی قەرەداغ، ڕەوانەی ناوچەی تیلەکۆ کران.
٥. هێزی یەدەک و پارێزگاری: هێزێکی یەدەک بە فەرماندەیی (هاوڕێ عومەری حامی) لە بارەگای بەتالیۆنی چوار جێگیرکران؛ ئەم هێزە ئەرکی پاراستنی بارەگاکە و ئاڵوگۆڕکردنی ئەو هێزانەی لەسەر شان بوو کە لە بەرەکانی جەنگدا ماندوو دەبوون.
لەلایەکی تریشەوە، بۆ دابینکردنی پێداویستییەکانی شەڕ، هەردوو هاوڕێی ڕێکخستنی حزبی (مام فەتاح و هاوڕێ ئەبو ڤیان) ڕاسپێردران بۆ سەرپەرشتیکردنی کاروباری لۆجستی. ئەرکی ئەوان دابینکردنی خواردن و پێداویستییە سەرەتاییەکان بوو بۆ پێشمەرگەکانی سەنگەری بەرگری، چ لە ڕێگەی بارەگای بەتالیۆنەوە بێت یان لە ڕێگەی هەماهەنگی لەگەڵ گوندەکانی ناوچەکە.
کۆبوونەوەی هاوبەشی لایەنە سیاسییەکان
لە پێناو یەکخستنی توانا جەنگییەکان و ڕووبەڕووبوونەوەی ئەو مەترسییە گەورەیەی هەڕەشەی لە گەرمیان دەکرد، کۆبوونەوەیەکی فراوان و نیشتمانی لە نێوان فەرماندەکانی هێزی پێشمەرگەی لایەنە سیاسییەکانی ناوچەکە (حزبی شیوعی، یەکێتیی نیشتمانیی ، پارتی دیموکراتی و حزبی سۆسیالیست ) بەڕێوەچوو. ئامانجی سەرەکیی ئەم دیدارە، داڕشتنی ستراتیژییەکی هاوبەش بوو بۆ چۆنیەتیی بەرگریکردن و ڕووبەڕووبونەوە لە ناوچەی گەرمیان.
لە نێو کۆبوونەوەکەدا، هاوڕێیانی ئێمە بە وردی نەخشە و ئامادەکارییەکانی حزبیان بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی دوژمن خستە ڕوو. ئەم پلانە سەربازییە لە لایەن نوێنەرانی لایەنە ئامادەبووەکانەوە دەستخۆشی لێکرا و بە هەنگاوێکی کاریگەر و گونجاو نرخێندرا.
لە درێژەی گفتوگۆکاندا، نوێنەرانی یەکێتیی نیشتمانیی ڕایانگەیاند کە ئەوان بەرەیەکی تری بەرگری لە گوندی توکن لە ناوچەی داوێ دەکەنەوە بۆ ڕێگری لە پێشڕەوییەکانی دوژمن. لە ئەنجامی ئەم گفتوگۆیانەدا، هەماهەنگییەکی تەواو و هەمەلایەنە هاتە ئاراوە و بڕیار درا کە:
• سەرجەم هێزەکانی پێشمەرگە، بێ گوێدانە جیاوازیی سیاسی، لە یەک سەنگەری نیشتمانیدا و بە یەکگرتوویی بەرەوڕووی سوپای داگیرکەری بەعس ببنەوە.
ئەم بڕیارە مێژووییە بووە هەوێنی ئەوەی کە لە سەرجەم ناوچە و میحوەرەکاندا، هێزەکانی حزبمان و یەکێتی بە ورەیەکی بەرزەوە لە سەنگەرەکاندا بمێننەوە و مێژوویەکی پڕ لە شانازی لە خۆڕاگری و بەرگری لە خاکی پیرۆزی گەرمیان تۆمار بکەن.
