لێکترازانی ماڵی کورد و سیناریۆکانی دوای لەدەستدانی پۆستی سەرۆک ئەرکانی سوپا
لە کاتێکدا عێراق بە قۆناغێکی سیاسی هەستیاردا تێدەپەڕێت و خۆی لە بەردەم هەڕەشەو فشاری ئەمریکاو ئیسرائیل و تێکچوونی دۆخی ناوخۆییدایە، کەچی هێشتا بەردەوامە لە دژایەتیکردنی کورد و مافەکانی،ئەمەش سوود وەرگرتنە لەو پەرتەوازەییەی کورد لە بەغدا، کە لە ئێستادا پێگەی بەهۆی نەبوونی یەکڕیزی و ململانێی حیزبییەوە لە لاوازترین ئاستی خۆیدایە، چاودێرانی سیاسی هۆشداری دەدەن کە ئەم پەرتەوازەییە نەک تەنها دەبێتە هۆی لەدەستدانی پۆستە گرنگەکان، بەڵکو مەترسییەکی ڕاستەقینەش لەسەر قەوارەی هەرێمی کوردستان دروست دەکات.
نەبوونی فراکسیۆنی کوردستانی یەکگرتوو لە پەرلەمانی عێراق، کاریگەرییەکی ڕاستەوخۆی لەسەر بڕیارە چارەنوسسازەکان داناوە، لە ئێستادا هێزە شیعەکان ، بە دیاریکراوی چوارچێوەی هەماهەنگی ، وەک زۆرینەیەکی ڕەها مامەڵە دەکەن و سوود لە پەرتەوازەیی کورد وەردەگرن بۆ تێپەڕاندنی ئەجێنداکانی خۆیان و عەرەبی سوننەش سەرە ڕای جیاوازیە مەزهەبیەکان بەڵام لەو بڕیارانەی دژی کوردە له پاڵ شیعە دەوەستنەوە.
ڕۆژانێکبوو کورد تەرازووی هێز بوو لە بەغدا، بەڵام ئێستا بەهۆی ئەوەی هەر حیزبە و بە جیا دانوستان دەکات، بەغدا دەتوانێت یاری بە ناکۆکییەکان بکات و مەرجەکانی خۆی بسەپێنێت.
پرسی وەرگرتنەوەی پۆستی سەرۆکی ئەرکانی سوپا،کە بە نەریت پشکی کورد بووە یان هەر پۆستێکی باڵای ئەمنی و سیادی تر، تەنها سەرەتایەکە بۆ ستراتیژێکی گەورەتر.
بەپێی خوێندنەوەی پسپۆڕانی ئەمنی و سیاسی، دوور نییه هەنگاوەکانی داهاتووی بەغدا لە دژی کورد ،بەم جۆرە بێت
ــ بە ناوەندیکردنی بڕیاری سەربازی و کەمکردنەوەی دەسەڵاتی پێشمەرگە و هەوڵدان بۆ خستنەژێر ڕکێفی وەزارەتی بەرگری عێراق.
ــ تێپەڕاندنی یاسای نەوت و گاز بەو شێوازەی بەغدا دەیەوێت.
ــ هەموارکردنەوەی دەستوور یان یاسای دادگای ئیتیحادی بە جۆرێک کە مافی ڤیتۆی کورد نەهێڵن و سیستەمی فیدڕاڵی بەرەو سیستەمێکی پارێزگایی ببەن.
سەرەڕای مەترسییەکان، هێشتا لایەنە کوردییەکان بە (تایبەت پارتی و یەکێتی) نەیانتوانیوە ستراتیژێکی نیشتمانی دابڕێژن، هۆکارە سەرەکییەکان بۆ چەند خاڵێک دەگەڕێنەوە:
ــ بەرژەوەندی تەسک و ململانێ لەسەر پۆستەکان وەک (پۆستی سەرۆک کۆمار لە ڕابردوودا و پارێزگاری کەرکوک) لە ئێستادا بووەتە هۆی دروستبوونی درزێکی گەورە.
ــ بەشێک لە هێزە کوردییەکان زیاتر لەگەڵ بەرەی ئێران (چوارچێوە) دەسازێن و بەشێکی تر لەگەڵ بەرەی تورکیا یان سوننەکان، ئەمەش وایکردووە کورد بە دوو ئاڕاستەی دژ بە یەک لە بەغدا جووڵە بکات.
ــ نەمانی متمانەی سیاسی لەنێوان هەولێر و سلێمانی وایکردووە هەریەکەیان هەوڵبدات لە بەغداوە فشار لەسەر ئەوی دیکە دروست بکات، تەنانەت ئەگەر لەسەر حسابی قەوارەی هەرێمیش بێت.
ئەگەر دۆخەکە بەم شێوەیە بەردەوام بێت، ئایندەی سیاسی کورد لە عێراقدا ڕووبەڕووی تێکشکانی قەوارەی دەستووری دەبێتەوە.
لە ڕووی ئابوورییەوە، هەرێم دەبێتە پاشکۆی دارایی بەغدا و مووچەخۆر دەبێتە بارمتەی بڕیارە سیاسییەکان.
لە ڕووی خاکەوە، تەعریبکردن لە کەرکوک و ناوچە دابڕێنراوەکان خێراتر دەبێت و کورد زۆرینەی خۆی لەدەست دەدات.
لە ڕووی سیاسییەوە، کورد لە هاوبەشـی سەرەکی عێراقەوە دەگۆڕێت بۆ بەشدارێکی لاواز کە تەنها چاوەڕێی پشکی دیاریکراو دەکات.
ڕاپۆرتەکان ئاماژە بەوە دەدەن کە هێزە عێراقییەکان درکیان بەم خاڵە لاوازەی کورد کردووە و بەرنامەی خۆیان لەسەر ئەم پەرتەوازەییە داڕشتووە، تاکە ڕێگە بۆ ڕاگرتنی ئەم شەپۆلە، گەڕانەوەیە بۆ یەک گوتاری نیشتمانی لە بەغدا، بەپێچەوانەوە، هەنگاوەکانی داهاتوو لەسەر زەوی و لە ناو پەرلەمان، زۆر توندتر دەبن دژی دەستکەوتەکانی کورد.
