سەردارئەکرەم -بەریتانیا
لە کاتێکدا جیهان بە یەک دەنگ یادی ڕۆژی جیهانیی شانۆ دەکاتەوە، لە زۆر شوێنی ئەم گۆی زەوییەدا پەردەکان بەرز دەبنەوە و چیرۆکەکان دەژێنەوە. شانۆ، وەک ئاوێنەیەک بۆ ڕۆح، مینبەرێک بۆ ڕاستی، و پردێک بۆ تێگەیشتن، پەیامێکی مرۆڤدۆستانە و گەردوونی لە دڵەکانەوە دەگاتە دڵەکان.
ئەم ڕۆژە تەنها بۆ یادکردنەوەی فۆرمێکی هونەری نییە، بەڵکو بانگەوازێکە بۆ تێڕامان لە ڕۆڵی قووڵی شانۆ لە ژیانی مرۆڤایەتیدا، پەیامێک کە دەڵێت: منیش پەیامی خۆم هەیە. شانۆ، بە درێژایی مێژوو، هەمیشە وەک زمانێکی گەردوونی خزمەتی کردووە کە سنوورە جوگرافی و کولتوورییەکان دەبڕێت. لە شانۆ کلاسیکییەکانی یۆنانەوە تا شانۆ مۆدێرنەکانی ئەمڕۆ، توانای گێڕانەوەی چیرۆک، وروژاندنی هەستەکان، و هاندانی بیرکردنەوەی ڕەخنەگرانەی هەبووە. شانۆ تەنها نمایشێک نییە، بەڵکو ئەزموونێکە کە بینەر و ئەکتەر پێکەوە لە گەشتێکی ڕۆحیدا کۆدەکاتەوە، گەشتێک کە تێیدا مرۆڤایەتی خۆی دەدۆزێتەوە و پرسیار لەبارەی بوونی خۆیەوە دەکات. ئەم ڕاستییە گەردوونییە، لە کاتێکدا لە زۆربەی وڵاتانی جیهان بە زیندوویی دەمێنێتەوە، لە کوردستاندا ڕووبەڕووی بێدەنگییەکی سەیر بووەتەوە.هەموو ساڵێک، پەیمانگای نێودەوڵەتیی شانۆ (International Theatre Institute - ITI) ڕێبەرایەتیی ئاهەنگگێڕانەکانی ڕۆژی جیهانیی شانۆ دەکات و کەسایەتییەکی دیاری شانۆیی جیهانی هەڵدەبژێرێت بۆ نووسینی پەیامی فەرمی. بۆ ساڵی ٢٠٢٦، ویلێم دافۆ (Willem Dafoe)، ئەکتەری ناوداری ئەمریکی و بەڕێوەبەری هونەریی بەشی شانۆ لە لا بیانال دی ڤێنیزیا (La Biennale di Venezia)، پەیامی ئەمساڵی نووسیوە . پەیامەکەی دافۆ، وەک چاوەڕوان دەکرێت، تیشک دەخاتە سەر گرنگیی شانۆ وەک هێزێک بۆ یەکخستن و تێگەیشتن لە جیهانێکی پڕ لە ئاڵۆزی و دابەشبووندا. لە بەریتانیا، بە تایبەتی لە لەندەن، ئامادەکارییەکان بۆ ئەم ڕۆژە تایبەتە بە گەرمی بەڕێوەدەچن. شانۆ بەناوبانگەکانی وێست ئێند (West End) و شانۆ سەربەخۆکان، چەندین نمایشی تایبەت، وۆرک شۆپ، و گفتوگۆیان ئامادە کردووە بۆ پێشوازیکردن لەم بۆنەیە. ئەم چالاکییانە دەرفەتێک دەڕەخسێنن بۆ ئەوەی خەڵک لە هەموو چین و توێژەکانەوە پێکەوە کۆببنەوە و بەشداری لە ئەزموونی شانۆییدا بکەن، چ وەک بینەر بێت یان وەک بەشداربوو.
بەڵام لە کاتێکدا جیهان بەم شێوەیە یادی شانۆ دەکاتەوە، لە کوردستان هۆڵەکانی شانۆ چۆڵن و دەرگاکانیان داخراون. هیچ یادێک، هیچ چالاکییەک، هیچ پەیامێک لەم هەرێمەدا نییە کە گوزارشت لە زیندوێتیی شانۆ بکات. ئەم بێدەنگییە، تەنها بێدەنگیی هۆڵەکان نییە، بەڵکو بێدەنگیی دەنگێکە کە دەبوو کێشە کۆمەڵایەتییەکان، هیواکان، و ئازارەکانی ئەم گەلە بگەیەنێت. ئەم دەرگا داخراوانە، تەنها دەرگای بیناکان نین، بەڵکو دەرگای داخراوی ڕۆح و فیکرێکن کە شانۆ دەتوانێت بیکاتەوە. پەیامی «منیش پەیامی خۆم هەیە» پەیامێکە کە لە ناخی هەموو مرۆڤێکەوە هەڵدەقوڵێت، پەیامێک کە شانۆ دەتوانێت دەنگی پێبدات. لەسەر شانۆ، چیرۆکی تاک دەبێتە چیرۆکی گەردوونی، ئازار و شادییەکانی کەسێک دەبنە ئازار و شادییەکانی هەمووان. شانۆ دەرفەتێکە بۆ ئەوەی ئەو دەنگانە ببیسترێن کە لە ژیانی ڕۆژانەدا زۆرجار کپ دەکرێن. ئەو دەنگانەی کە باس لە نادادپەروەری، خۆشەویستی، خەم، ئومێد و بەرخودان دەکەن. لە ڕێگەی شانۆوە، دەتوانین لە یەکتر تێبگەین، لە جیاوازییەکانمانەوە فێر بین، و پێکەوە جیهانێکی باشتر دروست بکەین. بەڵام کاتێک هۆڵەکانی شانۆ بێدەنگن، کاتێک دەرگاکانیان داخراون، ئەو پەیامە گرنگە، ئەو دەنگە مرۆییە، لە نێو بێدەنگییەکی قووڵدا ون دەبێت، وەک ئەوەی بڵێی پەیامی ئێمە لێرەدا گرنگ نییە.شانۆ تەنها بۆ کات بەسەربردن نییە، بەڵکو هێزێکی بەهێزە بۆ گۆڕانکاری کۆمەڵایەتی. لە ڕێگەی نمایشەکانەوە، شانۆ دەتوانێت پرسیارە هەستیارەکان وروژێنێت، تێڕوانینە باوەکان تێکبشکێنێت، و بینەر هان بدات بۆ بیرکردنەوە لەبارەی جیهانی دەوروبەری. لە مێژووی شانۆدا، چەندین جار شانۆ وەک پلاتفۆرمێک بۆ بەرەنگاربوونەوەی ستەم، داواکردنی ماف، و بڵاوکردنەوەی هۆشیاری بەکارهاتووە. ئەمڕۆش، لە جیهانێکی پڕ لە ئاڵۆزی و قەیراندا، شانۆ دەتوانێت ڕۆڵێکی گرنگ بگێڕێت لە دروستکردنی دیالۆگ و چارەسەرکردنی کێشەکان. پرسیارەکە لێرەدایە: ئایا کوردستان، لەم ساتەدا، لەم هێزە گۆڕانکارییە بێبەش کراوە؟ ئایا بێدەنگیی هۆڵەکانی شانۆ، بێدەنگییەک نییە لە ئاست کێشە و ئاڵۆزییەکانی کۆمەڵگەدا؟ لە ڕۆژی جیهانیی شانۆدا، لە کاتێکدا پەردەکان بەرز دەبنەوە و شانۆ بانگەوازێک ئاراستەی مرۆڤایەتی دەکات. بانگەوازێک بۆ تێگەیشتن لە یەکتر، بۆ قبوڵکردنی جیاوازییەکان، و بۆ دۆزینەوەی ئەو خاڵە هاوبەشانەی کە هەموومان پێکەوە دەبەستنەوە. شانۆ تەنها هونەرێک نییە، بەڵکو فەلسەفەیەکە بۆ ژیان، ڕێگایەکە بۆ دۆزینەوەی خۆمان لە ناو چیرۆکی ئەوانی تردا. با لەم ڕۆژە پیرۆزەدا، پەیامی شانۆ بکەینە چرای ڕێگامان، پەیامێک کە دەڵێت: سەرەڕای هەموو جیاوازییەکان، ئێمە مرۆڤین و پێکەوە دەتوانین جیهانێکی پڕ لە خۆشەویستی و لێبوردەیی دروست بکەین. چونکە لە کۆتاییدا، هەموومان پەیامی خۆمان هەیە، و شانۆ باشترین مینبەرە بۆ گەیاندنی ئەو پەیامە بە جیهان. هیوادارین ڕۆژێک بێت، دەرگا داخراوەکانی شانۆ لە کوردستان بکرێنەوە و دەنگی هونەر و پەیامی مرۆڤایەتی لەوێشەوە بەرز بێتەوە، چونکە گەلێک بێ شانۆ، گەلێکە بێ ئاوێنەی ڕۆحی خۆی.
