
دەقی شیعرەکە:
بورهان ئەحمەد
من،
لە زەمەنی سووتانی باغدا لە دایک بووم
تام و چێژ لە هیچ میوەیەک وەرناگرم .
من،
لەسەردەمی مردنی باخچەوە هاتووم
بۆنی هیچ گوڵێک ئارامی نابەخشێتە سینەم .
ئەوەی،
هیچ ئاوێک توینێتی نەشکێنێت
سەرەنجام،
دەبێت لە ئاودا بخنکێت
ئەوەی،
سێبەرێک نەدۆزێتەوە بۆ داڵدە
هەر دەبێ لەبەر هەتاودا هەڵقرچێت
ئەوەی،
ناشارەزای رێگاکانی کات بێت
هەر دەبێ بە دەستی کاتژمێر بکوژرێت
لە چاوانمەوە،
خوێن فوارە دەکات
ئەو کاتەی کاتەکان خێرا تێدەپەڕن
پاش تەواو بوونی رووداوەکان
كات گرنگی نامێنێت
بێداربوونەوە بایەخی خۆی لە دەست دەدات .
رووخسارو ئاوێنە دەبنە نەیاری یەکتر
ئاگر ناگەڕێتەوە سەر سفرەی زستان
خوێندنەوەی دەق:
ستار ئەحمەد
ئەم دەقەی بورهان ئەحمەد وێناکردنی تراژیدیای مرۆڤێکە کە لەناو بازنەیەکی داخراوی بێئومێدیدا دەژی؛ ئەو مرۆڤەی مێژووی لەدایکبوونی بە سووتانی ژینگە و مردنی جوانییەکان دەست پێدەکات و چیتر توانای چێژوەرگرتنی لە سادەترین توخمەکانی ژیان وەک تام و بۆن نەماوە. شاعیر لێرەدا باس لە قۆناغی دوای شکان دەکات، کاتێک مرۆڤ دەگاتە ئاستێک، تەنانەت توخمە بەخشندەکانی سروشت وەک ئاو و سێبەر، نەک هەر فریادڕەس نین، بەڵکو دەبنە هۆکاری خنکان و هەڵقرچان.
ئەمە ئاماژەیەکی قووڵە بۆ ئەوەی کاتێک ژینگەی دەروونیی مرۆڤ وێران دەبێت، هەموو جوانییەکان وەک هەڕەشە لەبەرچاوی دەردەکەون، چونکە مرۆڤێک لە ناوەوە نەمابێتەوە، ناتوانێت لە دەرەوەی خۆی بەدوای ڕزگاریدا بگەڕێت. لێرەدا سروشت لە دۆخی بەخشندەییەوە دەگۆڕێت بۆ دۆخی تۆڵەکردنەوە؛ ئاوێک کە تینوێتی نەشکێنێت دەبێتە جەلاد و سێبەرێک نەبێتە داڵدە، دەبێتە جێگەیەک بۆ سووتان لە ژێر تیشکی هەقیقەتە تاڵەکاندا.
کات لای بورهان ئەحمەد وەک بکەرێکی بێبەزەیی و بکوژ وێنا کراوە؛ ئەو کاتژمێرەی کە مرۆڤ دەکوژێت، تەنها ئامێری پێوانەی چرکەکان نییە، بەڵکو هێمایە بۆ تەمەنێکی بەفیڕۆچوو. ئەم تێڕوانینە جیاوازییەکی ڕیشەیی هەیە لەگەڵ شێوازی شاعیرانی وەک شێرکۆ بێکەس یان عەبدوڵڵا پەشێو. شێرکۆ کات و سروشت بۆ خزمەتی داستان و بەرگری بەکاردێنێت، بەڵام بورهان ئەحمەد دەگاتە کۆتایی ڕووداوەکان، ئەو شوێنەی ئیتر بێداربوونەوە و بەئاگاهاتن هیچ بەهایەکی نییە چونکە هەموو شتێک تێپەڕیوە.
ئەم گوزارشتە تەنها خەمێکی ناوچەیی نییە، بەڵکو وێناکردنی برینێکی گشتگیرە کە مرۆڤی هاوچەرخ لە هەر کوێیەک بێت پێوەی دەناڵێنێت. لێرەدا نەست و واقیع دەبنە یەک؛ واقیعەکە وێرانەیەکە کە مرۆڤی تێدا دەپوکێتەوە، و نەستیش ئەو کۆگا تاریکەیە کە وێنە سەمبۆلییەکانی ئەم "نەمانە" بەرهەم دەهێنێت. نەیاربوونی ڕووخسار و ئاوێنە لوتکەی نامۆبوونی مرۆڤە لەگەڵ خودی خۆیدا؛ کاتێک مرۆڤ ناتوانێت سەیری ڕاستییەکانی خۆی بکات و داهاتووش وەک سفرەیەکی ساردی زستان دەبینێت کە هیچ ئاگرێکی تێدا نەماوەتەوە.
ئەم نامۆبوونە دەگاتە ئاستێک کە ئاوێنە چیتر ئامرازی ناسینەوە نییە، بەڵکو دەبێتە شایەتحاڵێکی بێدەنگ لەسەر پیربوون و شکانی ناوەوە. ئەم دەقە لێدانی زەنگی مەترسییە بۆ مرۆڤێک کە لە ناوەوە سووتاوە و چیتر هیچ سێبەرێک شک نابات داڵدەی بدات. وێناکردنی بوونەوەرێکە کە لە ناوەوە نەمابێتەوە و تەنها جەستەی وەک پاشماوەیەک لەناو وێرانەی کاتدا فڕێدراوە؛ مرۆڤێک کە ڕێ دەکات و هەناسە دەدات، بەڵام لە ڕاستیدا وەک ئاگرە کوژاوەکەی سەر سفرەی زستان، سارد بووەتەوە و مانا ڕاستەقینەکانی ژیانی لەدەست داوە.