رێگای كوردستان
پەیمانگای "ڕۆبێرت کۆخ"ی ئەڵمانی بۆ بەرەنگاربوونەوەی نەخۆشییەکان ڕایگەیاند، لە ماوەی ئەو شەپۆلە گەرمایە بەتینەی مانگی حوزەیرانی ڕابردوودا ڕووی لە ئەڵمانیا کردووە، نزیکەی ٥ هەزار و ١٠٠ کەس بەهۆی هۆکارەکانی پەیوەندیدار بە گەرماوە گیانیان لەدەستداوە.
ئەم ئامارە پاش ئەوە هات کە خزمەتگوزاری "کۆپەرنیکۆس"ی یەکێتی ئەوروپا بۆ چاودێری گۆڕانی کەشوهەوا ئاشکرای کرد، مانگی ڕابردوو بەرزترین پلەی گەرمی لە مێژوودا لە ڕۆژئاوای ئەوروپا تۆمارکراوە.
ئاستی پێوانەیی پلەکانی گەرمی
بەپێی زانیارییەکان، لە کۆتایی مانگی حوزەیراندا پلەکانی گەرمی لە چەندین ناوچە ٤٠ پلەی سەدییان تێپەڕاند. ئەم شەپۆلە کە دوای ئایارێکی نائاسایی هات، ئاستی پێوانەیی پێشووی لە زۆربەی وڵاتانی کیشوەرەکە شکاند؛ بە تایبەتی لە مەدریدی پایتەختی ئیسپانیا و باشووری فەڕەنسا کە لە چەندین شاردا پلەکانی گەرمی ٤٢ پلەی سەدییان تێپەڕاند.
زیانەکانی سەر ژێرخان و گواستنەوە
شەپۆلە گەرماکە کێشەی جدی لە ژێرخانی کۆنی بەشێک لە وڵاتانی ئەوروپادا دەرخست:
- تێکچوونی ڕێگاوبانەکان: توابوونەوە و تێکچوونی ڕووی قیر بووە هۆی داخرانی کاتیی چەندین ڕێگای خێرا.
- پەککەوتنی شەمەندەفەرکان: هێڵەکانی گواستنەوەی سەر زەوی تووشی شڵەژان بوون.
- کەمبوونی سیستمی ساردکەرەوە: نەبوونی ڕێنیشاندەر و سیستمی ساردکەرەوەی گونجاو لە هۆکارەکانی گواستنەوەی گشتیدا بووە هۆی دواکەوتنی زۆری گەشتەکان.
- ڕێنمایی تەندروستی: هۆشداری تایبەت بۆ کەمکردنەوە و دەستپێوەگرتن بە بەکارهێنانی ئاو ڕاگەیەندرا.
ئامار و خەمڵاندنە ئەقلیمی و جیهانییەکان
کۆپەرنیکۆس ڕایگەیاندووە:
- تێکڕای پلەی گەرمی لە ڕۆژئاوای ئەوروپا: گەیشتووەتە ٢٠.٧٤ پلەی سەدی (٣ پلە بەرزتر لە تێکڕای ئاسایی ساڵانی ١٩٩١ بۆ ٢٠٢٠).
- تێکڕای پلەی گەرمی جیهانی: گەیشتووەتە ١٦.٥٤ پلەی سەدی (١.٣٩ پلە گەرمتر لە سەردەمی پێش شۆڕشی پیشەسازی).
ئەم گۆڕانکارییە نائاساییانەی کەشوهەوا مەترسی جدی لەسەر تەندروستی گشتی، ژینگەی ئەوروپا و کەرتی ئابووری دروستکردووە.
