دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، لە پەراوێزی لوتکەی سەرکردەکانی هاوپەیمانی ناتۆ لە تورکیا و لە کاتی کۆبوونەوەیدا لەگەڵ ڕەجەب تەیب ئەردۆگان، سەرۆک کۆماری تورکیا، بە ڕۆژنامەنووسانی ڕاگەیاند کە دەبێت کۆنتڕۆڵی دوورگەی گرینلاند بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکان بێت، نەک دانیمارک.
وردەکاریی لێدوانەکانی ترەمپ
ترەمپ ئاماژەی بەوە کرد کە ئەم کێشەیە کاریگەریی خراپی لەسەر پەیوەندییەکانی واشنتن و هاوپەیمانەکانی هەبووە و وتی:
"ئەمە دەقی ئەو بابەتەیە کە زیانی بە پەیوەندییەکانم لەگەڵ ناتۆ گەیاندووە.. گرینلاند هیچ سودێکی بۆ دانیمارک نییە و دانیمارکیش بە کردەیی پارە بۆ یارمەتیدانی خەرج ناکات. ئەمە ناوچەیەکی ستراتیژیی گرنگە بۆ ئەمریکا، چونکە بە کەشتییە چینی و ڕووسییەکان دەورە دراوە."
سەرۆکی ئەمریکا جەختیشی لەوە کردەوە کە سەرەڕای ئەو هاوکارییە داراییە گەورەیەی ئەمریکا بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی ڕووسیا پێشکەشی دەکات، بەڵام هاوپەیمانە ئەوروپییەکان بەم داوایە ڕازی نابن.
ئەم پێداگرییەی ترەمپ بۆ دەستبەسەرداگرتنی گرینلاند—کە هەرێمێکی دانیمارکی خاوەن حوکمی نیمچە سەربەخۆیە—بووەتە هۆی دروستبوونی گرژییەکی قووڵ لە نێوان واشنتن و کۆپنهاگن، هەروەها لەسەر ئاستی تەواوی ئەوروپاش کاردانەوەی لێکەوتووەتەوە.
پاشخانی بابەتەکە و گرنگیی ئاسایشی
واشنتن دەستبەسەرداگرتنی گرینلاند بە هەنگاوێکی چارەنووسساز بۆ پاراستنی ئاسایشی نیشتمانی ئەمریکا دەبینێت، بەو پێیەی هۆشداری دەدات لەوەی ئەگەر ئەمریکا کۆنتڕۆڵی نەکات، دەکەوێتە ژێر دەسەڵات و هەژموونی چین یان ڕووسیا.
لە سەروبەندی بەڕێوەچوونی ئەم گفتوگۆیانەدا:
- مانگی ئایار (مایس): جێف لاندری، نێردەی تایبەتی ئەمریکا بۆ گرینلاند ڕایگەیاندبوو کە واشنتن پێویستی بە دووبارە جێگیرکردنەوەی ئامادەیی خۆی هەیە لەو هەرێمەدا.
- مانگی حوزەیران (ئەیلوول/کانوون): مارکۆ ڕوبیۆ، وەزیری دەرەوەی ئەمریکا پشتڕاستی کردەوە کە گفتوگۆکان لەگەڵ دانیمارک و گرینلاند بە شێوەیەکی مانگانە بەردەوامن.
مێژووی سەربازی ئەمریکا لە گرینلاند: لە سەردەمی جەنگی سارددا، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا 17 دامەزراوەی سەربازی لە گرینلاند هەبوو. بەڵام بە تێپەڕبوونی کات زۆربەیان داخران و لە ئێستادا تەنها بنکەی ئاسمانیی "بیتۆفیک" لە باکووری دوورگەکە چالاکە.
