هۆشیاری عەبدولعەزیز
ڕەنگە یەكێك لە مەترسیە هەرەگەورەكانی داڕمانی پرۆسەی سیاسی و ئیدارەدانی دەوڵەت لە فۆرمە نوێكەیدا بەرجەستە بوون و كەڵكە بوونی قەیرانە سیاسی و ئابووری و كۆمەڵایەتی یەكان بێت، چونكە كاریگەرییە نەرێنیەكانی ئەو قەیرانانە ڕاستەوخۆ ڕەنگدانەوەی لەسەر هەموو ئاستە جیاوازەكانی گەشەسەندنی كۆمەڵگاوە هەیە و دەبێتە هۆكارگەلێكی مەترسیدار لە پرۆسەی دەوڵەتداری و ئیدارەدانی كۆمەڵگادا و ناكرێ بە بێ خوێندنەوەی ڕەهەندەكانی پشت سەر هەڵدانی ئەو دۆخە قسە لە سەر چارسەرە بنەبڕكراوەكان بكەین ، ئەم سیجالە لە شیكاركردنی پرۆسەی سیاسی و قۆناغ و هەڵومەرجێكەوە دەگۆڕێ بۆ هەڵومەرجێكی تر و ڕەنگە لە هەریەك لەو گۆڕانكاریانەشدا حاڵەت و دیاردەی نوێ سەر هەڵبدات و كاریگەری هەبێ لە سەر تەواوی كەرتە خزمەتگوزاریەكان بە كەرتی سەربازی و بازرگانیشەوە ، واتا هەموو ئەمانە وەك زنجیرێكی لە یەكدراو گرێدراون بە یەكەوەو چارەسەر كردنی هەریەك لەو قەیرانانەش بەبێ گەڕانەوە بۆ كرۆكی بابەتە بنەڕەتیەكە كۆمەڵگا توشی شكست و سەرلێشێوان دەكات و لە گەڵ خۆیشیدا ستەمكاری بەرهەمدێنێ،بۆیە پرسیارە جدیەكە لێرەدایە چی ستەمكاری دەكاتە ئەگەرێك یان ڕەفتارێكی نیشتەجێبوون لە زۆرێك لە كۆمەڵگا رۆژهەڵاتیەكاندا بە كۆمەڵگای كوردستانیشەوە ، ئایە قەیرانە تەواوكاریەكە كاریگەری دەبێ لە سەر گۆرینی دیدوتێروانینی خەڵك ، یان پێچەوانە دەسەڵات لە ڕێگەی بانگەشەی چەواشەكارانە و بە گەڕانەوە بۆ كلتوری پیرۆزكردن خەڵك دەخاتە بەردەم هەڵوێستەیەكی ترەوە، ئایە كەڵكە بوونی قەیرانە جیاجیاكان ستەمكاری یان عەقڵیەتی ستەمكاری بەرهەم دێنێ ، لە وەڵامی ئەمەشدا دەگەینە ئەو بڕوایەی كە تایبەتمەندی قووڵتر لەو نێوانەدایە و لە ئەگەری كەڵكە بوونی قەیرانەكاندا ، جیاوازی ترسناك لە نێوان تاكەكانی كۆمەڵگادا سەرهەڵدەدات و دەبێتە هۆكاری ستەمكاری
چونكە ستەمكاری تەنها كوشتن و لە نێوبردنی خەڵكی بێتاوان نیە وەك ئەوەی هەندێجار وا پێناسە دەكرێ ، بەڵكو ستەمكاری لەوەدا خویدەبینێتەوە كە پرۆسەی گەمژاندنی تاك گەشەی پێدەدرێ و لە پشتی ئەو پرۆسەیەشەوە تاك ڕووبەڕووی چەواشەكاری و دەیان جۆر قەیرانی مەترسیدار دەكرێتەوە و كەچی سەرەڕای ئەوەش هێشتا بە ئاراستەیەك دەبرێ كە خۆشی نازانێ چیە ، بۆ ئەمەش گەر كەمێك بە مێژووەی ئەم كۆمەڵگایەدا بچینەوە و كەمێك بە دیقەتتر چاوی پێدا بخشێنین ئەوە بۆمانڕوون دەبێتەوە ئێمە لە كوێی ئەو دۆخەداین كە ئەحزابی حوكمڕان هەڵی دەسوڕێنێ ، دیارترین تایبەتمەندیش كە كاری لە سەردەكرێت بۆ چەواشەكردنی كۆمەڵگا گرنگیدانە بە ڕۆڵی ترسناكی بیرۆكەی پیرۆزكردن ، پیرۆزكردن بە مانای ڕێزگرتن لە شتێك یان كەسێك نییە، بەڵكو ملكەچبوونی تەواوەتییە لەبەردەم پیرۆزەكاندا، و تا ئەو ڕادەیەی كە زۆرترین قوربانی دەبەخشێ لەو پێناوەدا ، ئەم شتە پیرۆزە كە لەوانەیە كەسێك بێت، یان ڕەنگە بیرۆكەیەك ،یان ئۆبژەیەكی بێ گیان بێت، لە دەرئەنجامی قەیرانەكانەوە سەر هەڵدەدات و دەبێتە ئەو دیاردەیەی كە پیرۆز لێی بڕوانرێ
نموونەش لەمەدا ستایشی سەلەفیەكانە بۆ سەرۆك و فەرمانڕەواو هەوڵدەدەن بە جۆرێك لە جۆرەكان خەڵك لە قەیرانەكان بخڵافێنن و لە بازنەی كولتوری پیرۆزكردن دا سوودی لێببینن ، ئەم گوێڕایەڵی و پیرۆزكردنە عەقڵیەتێكی دیاریكراوی بە كۆمەڵگا بە گشتی بەخشیوە و وایكردوە تەنانەت گوێڕایەڵی هێزێكی داگیركەریشبن كە پەلاماری ئەم وڵاتە دەداوو بە ئازادی رەهای خۆی و بۆ بەرژەوەندی خۆی نەخشەی دامەزراوەیی سیاسی و ئیداری وڵاتەكەی مامەڵە بە چارەنووسی ئێمەوە دەكات، ئەم حاڵەتە لە نزمترین ئاستدا، هاوڵاتیانی ئەم وڵاتەی وا لێكردووە لە ئاستی بەرێوەبەردن و دڵسۆزیدا هیچ ئینتمایەكی نیشتمانیان نەبێت و بەشداربوونیشیان لە پرۆسەی بیناكردنی وڵاتدا هەمیشە خەسڵەتی ملكەچی هەبێت، ئەم ملكەچیەش كە لە خۆیدا دەرهاوێشتەی كەڵكەبوونی قەیرانەكانە بە شێوەیەكی ئایدیاڵ خزمەت بە ستەمكاری دەكات و لە ژێركاریگەری ئەودا هەڵدەسوڕێ
بەكورتی ئەم خەسڵەتە مێژوویە، لە ئێستای پرۆسەی دەوڵەتداری كوردستاندا رەنگیداوەتەوە و ئامادەیی هەیە و سێبەرێكی تۆخی ئەو مێژووەیە كە تاكی ئێمەی پێ دەستەمۆ دەكرێ و كەڵێنێكی روون و ئاشكراشە لە نێوان نوخبەی سیاسی دەسەڵاتدار و هاوڵاتیدا ، لە گەڵ ئەوەشدا نوخبەی سیاسی بەپشتبەستن بە ئەو كلتورە پیرۆزگەرە و بە چەواشەكردنی كۆمەڵگا پێویستی بە ئامرازی سیاسی چەسپاوتر و بەهێزترهەیە بۆ حكومرانی و هەرگیزنایەوێ بە تێگەیشتنی سیاسی و ئینتمای سیاسی و یاسایی مامەڵە بە پرۆسەی حوكمڕانی خۆی بكات كە بەرژەوەندیە كەسی و حزبیەكانیان دەپارێزێ،
