
سەروتاری رێگای کورستان
ئەو داینامیکییەتە خێرایەی ئەمڕۆ ڕووبەرێکی فراوانی سیاسیی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستی تەنیوە، ئاماژەیەکی ڕوونە بۆ هەنگاونان بە ئاراستەی گۆڕانکاری نوێ . ناوەندە ستراتیژییەکانی جیهان باس لە داڕشتنەوەی "نەزمێکی نوێی هەرێمایەتی" دەکەن کە تێیدا سنوورە کلاسیکییەکان و هاوسەنگییە جەمسەرییەکان بەرەو تێکچوون و سەرلەنوێ داڕشتنەوە دەچن. لەم هەڵومەرجەشدا ، دۆزی کورد وەک چەقێکی جیۆپۆلیتیکی جارێکی دیکە دەبێتەوە بە سەنتەری هاوکێشەکان؛ نەک تەنیا وەک کێشەیەکی نەتەوەیی، بەڵکو وەک فاکتەرێکی یەکلاکەرەوە لە دیاریکردنی نەخشەی نوێی بەرژەوەندیی هێزە ئیمپریالی و ئیقلیمییەکان . کەواتە ئێمە لەبەردەم قۆناغێکداین کە دەکرێت بە قۆناغی ساتەوەختی داڕشتنەوەی نوێ وەسف بکرێت؛ کە تێیدا هەموو پێناسە کۆنەکانی هێز و هاوپەیمانێتی بەرژەوەندییە ستراتیژە هەمیشەییەکان تێکدەچن و ڕووداو و پێشهاتی نوێ دەبێتە شوێنگرەوەیان.
ڕەهەندەکانی پشت ئەم گۆڕانکاریەش دەگەڕێتەوە بۆ کێبڕکێی جیهانی لە سەپاندنی هەژموون و ململانێی هەرێمایەتی و جەنگی وزە و بەرژەوەندی زەبەلاح . ئەم کێشمەکێشانە تەنها ململانێی سەربازی نین، بەڵکو هەوڵێکی سیستماتیکن بۆ داڕشتنەوەی نەخشەی وزە و دیمۆگرافیا لەسەر حیسابی ئەو نەتەوانەی کە خاوەنی بڕیار و گوتارێکی سیاسیی یەکگرتوو نین.
لەم هاوکێشە ئاڵۆزەدا، پرسی کورد وەک چەقی ململانێکان دەردەکەوێت و کەوتۆتە نێوان بەرداشی ئەم گۆڕانکارییانەوە و ڕووبەڕووی مەترسییەکی وجوودی بووەتەوە. نموونەی هەرە بەرجەستەی ئەم مەترسیەش دۆخی ڕۆژئاوای کوردستانە؛ ئەو ناوچەیەی کە لە نێوان بەرداشی هەڕەشە سەربازییەکانی دەوڵەتانی دراوسێ، ئەجێنداکانی ڕژێمی نوێی سووریا و بێدەنگیی نێودەوڵەتییدا گیری خواردووە. مەترسییەکانی سەر ڕۆژئاوا تەنها سڕینەوەی قەوارەیەکی سیاسی نین لەو پارچەیەی کوردستان، بەڵکو هەوڵێکی ڕوونن بۆ گۆڕینی ناسنامەی خاک و نەتەوە. لێرەوە تێدەگەین کە "ئاسایشی نەتەوەیی کورد" یەکەیەکی دانەبڕاوی هاوبەشە و هەر شکستێک لە قامیشلۆ ڕووبدات ڕەنگدانەوەی مەترسییەکانی لە هەولێر، کەرکوک، سلێمانی، ئاماد، سنە و کرماشان دەبینرێن .
کەواتا پێویستیی قۆناغەکە دەخوازێت کە لە بری ئەوەی ناوخۆی کوردستان ببێتە گۆڕەپانی جەنگێکی بەوەکالەتی هێزە دەرەکییەکان، ببێتە چەقی بڕیارێکی نیشتمانیی یەکگرتوو کە لە ناو گۆڕانكارییە خێراكانی ناوچەکەدا مەترسییەكان بۆ دەرفەت بگۆرێت .
لەگەڵ ئەوەشدا سڕکردنی ململانێ ناوخۆییەکان و تێپەڕاندنی قەیرانە دروستکراوەکان، تەنیا داخوازییەکی جەماوەری نین، بەڵکو زەرورەتێکی نەتەوەی نیشتمانی گرنگە و دەبێت بە زمانێکی سیاسیی نوێ، کە زمانی "بەرژەوەندیی هاوبەش" و "ئاسایشی نێودەوڵەتییە"، لەگەڵ جیهان بدوێین. هاوکات، پێویستە دیالۆگی ناوخۆیی لەسەر بنەمای "ڕاستگۆیی سیاسی" و پاراستنی شکۆی هاووڵاتی دابڕێژرێتەوە، چونکە هێزی دەرەکیی هەر قەوارەیەک لە جێگیریی پایە ئابووری و کۆمەڵایەتییەکانی ناوخۆیەوە سەرچاوە دەگرێت.
پەرتەوازەیی و نەبوونی یەکدەنگی، گەورەترین مەترسییە لەسەر ئایندەی گەلەکەمان و ئەو دەسکەوتانەی بەدەست هاتوون. کاتێک کورد خاوەنی ستراتیژی نیشتمانی باڵا نەبێت، هەر هەوڵێکی دیپلۆماسی لە کۆتاییدا دەبێتە سووتەمەنی بۆ بەرژەوەندیی هێزە دەرەکییەکان.
پێچەوانە بەو ڕاستییەش ئەوەیە کە جیهان کاتێک بە چاوی "بکەرێکی کاریگەر" تەماشای کورد دەکات کە ببینێت نوێنەرە سیاسییەکانی بە یەک زمان و لەژێر یەک چەتری نیشتمانییەوە دەدوێن.
پێویستە ئەم گوتارە نوێیە لەسەر بنەمای بەرژەوەندیی باڵای نەتەوەیی و یەکڕیزی نیشتمانی دابڕێژرێت، نەک بەرژەوەندیی حزبی و هێز و دەسەڵات ، چونکە ئەگەر کورد نەتوانێت گوتارێکی سیاسیی هاوچەرخ و یەکگرتوو بەرهەم بهێنێت، مەترسی ئەوە هەیە لە جیاتی ئەوەی ببێتە "بەرەیەک لە هاوکێشەکە"، جارێکی دیکە ببێتە "قوربانیی ڕێککەوتن و بەرژەوەندییە ناوچەیی و نێودەوڵەتییەکان .