ئابڕوچوونێکی گەورەی ساختەکاری لە سندوقەکانی وەبەرهێنان لە تورکیا سەری هەڵداوە و زیانەکانی گەیشتووەتە کۆمپانیا بازرگانییە گەورەکان. ئەم قەیرانە نیگەرانیی قووڵی لەناو پارتی داد و گەشەپێدان (ئاکپارتی) دروست کردووە، بەتایبەت کە ناوی چەند کەسایەتییەکی نزیک لە دەسەڵات لە دۆسیەکەدا دەهێنرێت و مەترسیی لەدەستدانی متمانەی دەنگدەرانی لێکەوتووەتەوە.
وردەکاری و قەبارەی قەیرانەکە
• قەبارەی پارەی فەوتاو: کۆی ئەو داراییانەی لەژێر لێکۆڵینەوەدان بە 18 ملیار دۆلار مەزەندە دەکرێت.
• ژمارەی زیانلێکەوتووان: لێکۆڵینەوەکان 131 سندوقی وەبەرهێنان دەگرنەوە و زیاتر لە 450 هەزار وەبەرهێنەر و خاوەن سەرمایە پارەیان لەو سندوقانەدا داناوە و مەترسی لەسەر داراییەکانیان دروست بووە.
• چۆنیەتیی ئەنجامدانی ساختەکارییەکە: تۆڕێکی دارایی و کەسایەتییەکان لە ڕێگەی دروستکردنی "سندوقی وەبەرهێنانی وەهمی" بەڵێنی قازانجی زۆر بەرز و ناڕاستەقینەیان بە هاووڵاتیان داوە، بەڵام دواتر دەرکەوتووە پارەکان دزراون یان بە قاچاغ بۆ دەرەوەی تورکیا بردراون.
• پاشخانی ئابووری: لە دوای دوو دەیەی ڕابردوودا، بەهۆی دابەزینی بەهای لیرە و هەڵئاوسانی بەرزەوە، هاووڵاتیان پەنایان بۆ ئەم جۆرە سندوقانە بردووە بۆ بەدەستهێنانی قازانجی خێرا.
لێکەوتە ئابوورییەکان
• زیانەکان لە وەبەرهێنەرە تاکەکەسییەکان تێپەڕیوە و پەلی کێشاوە بۆ ناو کۆمپانیا گەورەکانی بەرهەمهێنان و بازرگانی (کە ڕۆڵی سەرەکی لە کەرتی پیشەسازیدا دەگێڕن) و ڕووبەڕووی قەیرانی توندی نەختینە بوونەتەوە.
• نەبوونی داتای فەرمی لەسەر قەبارەی ڕاستەقینەی زیانەکان، نیگەرانییەکانی لە بازاڕی تورکیادا زیاتر کردووە و کارتێکردنی ڕاستەوخۆی لەسەر متمانەی وەبەرهێنەرانی ناوخۆیی و بیانی هەبووە.
کاردانەوە و سەرهەڵدانی قەیرانی سیاسی
• شڵەژان لەناو ئاکپارتیدا: دزەکردنی ناوی کەسایەتییە دەستڕۆیشتووەکان و نزیک لە دەسەڵات بۆ ناو دۆسیەکە، بووەتە هۆی نیگەرانیی سەرکردایەتیی حزب لە کۆبوونەوە داخراوەکاندا.
• ترس لە دەنگدەران: زۆرێک لە قوربانییەکانی ئەم ساختەکارییە دەنگدەری سەرەکیی ئاکپارتین و سەرکردەکان هۆشدارییان داوە کە ئەگەر بە خێرایی قەرەبوو نەکرێنەوە، زیانێکی گەورە بە پێگەی جەماوەریی حزب لە هەڵبژاردنەکانی داهاتوودا دەگەیەنێت.
• یاسای قەرەبووکردنەوە: بۆ کەمکردنەوەی ناڕەزایەتییەکان، یاسای ژمارە 7596 کەوتە بواری جێبەجێکردنەوە؛ ڕێگە بە قەرەبووی قۆناغ بە قۆناغ تا 1 ملیۆن لیرەی تورکی دەدات بۆ زیانلێکەوتووان، بەڵام ئەمە بەستراوەتەوە بە هەبوونی نەختینەی کاش لە دارایی پاکتاوکراوی سندوقەکاندا و گەرەنتیی گەڕاندنەوەی تەواوی پارە فەوتاوەکان ناکات.
