بۆ ماوەی چەندین دەیەی لەسەریەک، لە دوای کۆتایی هاتنی جەنگی سارد و باڵادەستبوونی مۆدێلی لیبرالیزم، لە هاوکێشەی ڕەوتی ڕووداوەکاندا گوتارێکی سیاسیی باو جیهانی تەنیبوو بەوەی کە "گەشەی ئابوری و بازاڕی ئازاد، ڕێگای حەتمی و بێبەدیلن بەرەو دیموکراسی". ئەم تێڕوانینە وا کۆتایی مێژووی وێنا دەکرد کە تێیدا کەڵەکەکردنی سەرمایە و کرانەوەی بازاڕ، بە شێوەیەکی ئۆتۆماتیکی کۆمەڵگاکان بەرەو ئازادیی سیاسی، سەروەریی یاسا و ڕێزگرتن لە مافەکانی مرۆڤ دەبات. بەڵام واقیعی سەدەی بیست و یەک و بە تایبەت لە ژێر سایەی سیستمی نیولیبرالیزمی جیهانگیردا، ئەم هاوکێشە کلاسیکییەی پێچەوانە کردەوە و ئەوەی دەرخست کە کاتێک گەشەی ئابوری
لە جەوهەرە مرۆیی و دادپەروەرییەکەی دادەماڵرێت،
نەک هەر نابێتە پاڵنەری دیموکراسی، بەڵکو دەگۆڕێت بۆ یەکێک لە گەورەترین و کۆنترۆڵنەکراوترین مەترسییەکان لەسەر پایەکانی دیموکراسی.
مەترسیی یەکەم و هەرە لوتکەیی ئەم گەشە ئابورییە بێسەرووبەرە، لە چڕبوونەوەی بێپێشینەی سەروەت و سامان لە دەستی کەمینەیەکی ئۆلیگارشیدا کورت دەبێتەوە. کاتێک ئابوری گەشە دەکات بەبێ ئەوەی لانیەکەمی دادپەروەری لە دابەشکردنی داهاتدا هەبێت، هاوکێشەی "یەک کەس، یەک دەنگ" کە بنەمای شەرعیەتی دیموکراسییە، بەتەواوی بەتاڵ دەبێتەوە لە ناوەڕۆک. لەم دۆخەدا، سەرمایەدارە زەبەلاحەکان و کۆمپانیا فرەڕەگەزەکان لە ڕێگەی لۆبیکردنی دارایی، کڕینی کەمپینەکانی هەڵبژاردن و کۆنترۆڵکردنی دامەزراوە میدیاییەکانەوە، ئاڕاستەی یاسادانان و بڕیاری سیاسی دەگۆڕن. لێرەوە، دیموکراسی لە پرۆسەیەکی گشتییەوە کە نوێنەرایەتی ئیرادەی گەل دەکات، دەگۆڕێت بۆ "پلوتۆکراسی" (حکومەتی دەوڵەمەندەکان)، کە تێیدا تەنها بەرژەوەندییەکانی بازاڕ دەپارێزرێن و دەنگی چینە پەراوێزخراو و هەژارەکان لە ناو هاواری هێڵکارییەکانی گەشەی ئابوریدا ون دەبێت.
زیانێکی تری کوشندەی ئەم جۆرە لە گەشە، سەرهەڵدان و پەرەسەندنی مۆدێلی "سەرمایەداریی دەسەڵاتخواز"ە بۆ ماوەیەکی درێژ پێمان وابوو کە کۆتای دیکتاتۆریەت دەبێتە هۆکاری گەشەی ئابوری و پێکەوە ژیانی ئاشتیانە، و سەرهەڵدانی جۆرێک لە ئازادی بەڵام نموونە هەرە ناشرینەکانی سیستەمی حوکمڕانی حیزب و هێز و ڕەوتە خێڵەکی و بنەماڵەیەکان ، سەلماندیان کە مەرج نییە گۆڕانکاری لە پرۆسەی حوکمڕانی و سیستمە سیاسییە سەرکوتکەرەکان بتوانن ببنە فاکتەری بەرهەمهێنانی ئەو ژینگە ئارامەی کە کۆمەڵگە وەک یەکەیەکی هاوبەش خەونی پێوە دەبینێ.
زۆرجار گەشەی ئابوری خێرا و کلتوری بەکاربردن کە لەگەڵ خۆیدا تەپوتۆزێکی نوێی سەرگەردانی کۆمەڵایەتی دەخولقێنێ، تاکەکەس لە بونەوەرێکی "سیاسی و چالاک"ەوە دەگۆڕێ بۆ تەنها "بەکاربەرێکی بێدەنگ". کاتێک فەلسەفەی ژیانیش کورت دەکرێتەوە لە ڕاوکردنی کاڵا و باشکردنی باری دارایی حیزب و کەسانی دەسەڵاتداردا، کایەی گشتی پاشەکشە دەکات ، و کۆمەڵگەی مەدەنی شکست دێنێ و شیرازەی کۆمەڵایەتی لێک هەڵدەوەشێت ، هاوڵاتیان لە پرۆسەی چاودێریکردنی دەسەڵات و بەرگریکردن لە مافە ڕەواکانیان دوور دەکەونەوە و دەبنە پاشکۆیەکی بێبەهای دەسەڵات و تەنها لە ڕێگەی کارتەکانی قەرز و بازاڕکردنەوە پێناسەی بوونی خۆیان دەکەن، نەک لە ڕێگەی بەشداریی سیاسی و ڕەخنەگرتن لە سیستمی فەرمانڕەوایی.
کە ئەم حاڵەتەش ڕوویدا، داواکارییە بەردەوامەکانی بازاڕ بۆ "خێراکردنی بڕیارە ئابورییەکان" دەرگایەک بۆ سەرهەڵدانی دەسەڵاتی تەکنۆکراسی دەکاتەوە. لەم دۆخەدا، زۆرجار بە بیانووی ڕاکێشانی وەبەرهێنانی بیانی یان جێبەجێکردنی مەرجەکانی دامەزراوە داراییە نێودەوڵەتییەکان، بڕیارە چارەنووسسازەکان—وەک باج، تایبەتکردنی کەرتە گشتییەکان، و کەمکردنەوەی خزمەتگوزارییە کۆمەڵایەتییەکان—لە پەرلەمان دەسەندرێنەوە و دەدرێنە دەست کەسگەلێکی بەناو "شارەزای ئابوری". ئەمانە لە ڕاستیدا پارێزەری بەرژەوەندییە تایبەتییەکانی حیزب و بنەماڵە دەسەڵاتدارەکانن و ئەوان نەخشەی پرۆسەی حوکمڕانی دادەڕێژن، نەک ئەو پرۆسە دیموکراسییەی بانگەشەی بۆ دەکەن. کەواتە، لەم سیستمەدا دەنگدان و هەڵبژاردن هیچ لە سیاسەتە بنەڕەتییەکانی دەسەڵاتداران ناگۆڕێت و ناتوانێ ببێتە ئەو ئەڵتەرناتیڤە گونجاوەی کە کۆمەڵگە چاوی لەسەرە، چونکە ئەمانە تەنها لە پێناو بەرژەوەندییە باڵاکانی خۆیاندا و بێ گوێدانە وێرانکردنی ژینگە، تێکدانی هاوسەنگی جوگرافی و تاڵانکردنی سەرچاوە سروشتییەکان، بڕیار دەدەن وتەنها خۆیان دەبینن.
ئەم واقیعە تاڵە، لە فەزای سیاسیی هەرێمی کوردستاندا ڕوخسارێکی هێندە شێواوی گرتووە کە تێیدا جومگەکانی ئابوری و کایەکانی دیموکراسی پێکەوە پەکخراون و وەک منەتێکی حوکمڕانی کراونەتە پەردەیەک بۆ شاردنەوەی مۆدێلێکی مەترسیدار لە سەرمایەداریی حزبی و بنەماڵەیی. دەسەڵاتی کوردی، لە پەنای دروشمە بریقەدارەکانی دیموکراسی و بازاڕی ئازادەوە، داهاتی گشتی، زەوی، هەناردەی نەوت، کۆمپانیا زەبەلاحەکان و تەنانەت کەرتی تایبەتیشی بە تەواوی قۆرخ کردووە. ئەم بازاڕە ئازادە چەواشەکەرە، نەک هەر گەشەیەکی ڕاستەقینەی بەرهەم نەهێناوە، بەڵکو هاوڵاتی کوردی لە کارەکتەرێکی سیاسیی خاوەن مافەوە گۆڕیوە بۆ بەکاربەرێکی قەرزدار و وابەستە کە چارەنووسی بژێوی و مووچەکەی لە دەستی کەمینەیەکی ئۆلیگارشیدایە و هیچیتر . ئەمە لەکاتێکدا دیموکراسیی ڕاستەقینە پێویستی بەوەیە کە ئابوری لە خزمەت مرۆڤدا بێت، نەک مرۆڤ ببێتە سوتەمەنی ئەو بازاڕە تەڵخ و تاریکەی کە ئەمانە دروستیان کردوە لە پێناو بەرژەوەندیە باڵاکانی خۆیاندا.
