کەمتەرخەمی و ئاوڕ نەدانەوەی بنکە و پاشکۆ جیاوازەکانی ڕۆشنبیری و ڕاگەیاندن لە هەرێمی کوردستان بەرامبەر نووسەران و ڕووناکبیرانی سەربەخۆ، دیاردەیەکی دیار و نیگەرانکەرە، کە کاریگەرییەکی خراپی لەسەر بەرهەمهێنانی زانست و پەرەپێدانی بیرکردنەوەی کۆمەڵگە جێهێشتووە. لە شوێنی ئەوەی دەستەی ڕۆشنبیری و بنکە پەیوەندیدارەکان ببنە پەناگەیەک بۆ کۆکردنەوە و پشتگیریی هەموو دەنگە دڵسۆز و سەربەخۆکان، کارکردن و دابەشکردنی دەرفەتەکان زیاتر لەسەر بنەمای ملکەچی و لایەنگری حیزبی و ناوچەیی بەڕێوەدەچێت. ئەم جیاکارییەش بووەتە هۆی پەراوێز خستنی خاوەن پێنووسە ڕاستەقینەکان و قۆرخکردنی کایەی کلتووری لە خزمەتی بەرژەوەندیی ڕامیاری و لایەنگرانی خۆیاندا.
دیارترین بەشی ئەم پەراوێز خستنە لە پرۆسەی چاپکردن و بڵاوکردنەوەی پەڕتووکدا دەردەکەوێت. نووسەرێکی سەربەخۆ کە بە دەستپاکی و خەمخۆرییەوە ڕەنجی چەندین ساڵەی خۆی لە توێژینەوە یان بەرهەمێکی وێژەییدا کۆکردووەتەوە، زۆرجار ڕووبەڕووی دەیان کۆسپ و ڕێگری دەبێتەوە؛ نەک هەر هیچ هاوکارییەک لە بنکەکانی چاپ و بڵاوکردنەوەی فەرمی وەرناگرێت، بەڵکو بۆ چاپکردنی بڕە پوولێکی زۆری لەسەر دەکەوێت و لە کۆتاییشدا بەرهەمەکەی لە گۆشەیەکدا فڕێدەدرێت.
لە بەرامبەردا، ئەو کەسانەی لە بازنەی دڵسۆزانی لایەنە ڕاگەیاندن و حیزبییەکاندا دەسوڕێنەوە، زۆر بە ئاسانی پشکی تایبەتیان بۆ تەرخان دەکرێت و کتێبەکانیان لەسەر ئەرکی بنکە فەرمییەکان بە ژمارەیەکی زۆر چاپ دەکرێت و بڵاودەکرێنەوە، بێئەوەی ئاستی زانستی و هزری پێوەر بێت.
لە ئاستی ڕۆژنامە، گۆڤار و ڕاگەیاندنەکاندا، ئەم پەراوێز خستنە قووڵتر دەبێتەوە. گۆڤار و ڕۆژنامە کلتوورییەکان کە بە پوولی گشتی بەڕێوەدەچن، دەبوو ببنە سەکۆیەک بۆ هەموو بیروڕا جیاوازەکان، کەچی لە کرداردا بوونەتە سەکۆی تایبەتی کۆمەڵێک نووسەری دەستنیشانکراو و لایەنگر. وتار و توێژینەوەی نووسەرانی سەربەخۆ یان ڕەتدەکرێنەوە یان لە پەڕاوێزدا ساڵانێک دەمێننەوە، لە کاتێکدا لاپەڕەی ئەو گۆڤارانە ڕۆژانە بە نووسینی بێپێز و بێناوەڕۆکی ئەو کەسانە پڕدەکرێنەوە کە ڕەزامەندی حیزبییان لەپشتە. ئەمەش بووەتە هۆی دابەزینی ئاستی ڕۆژنامەگەری و سڕینەوەی جۆراوجۆری لە کایەی ڕۆشنبیریدا.
سەبارەت بە بەشداریپێکردن و بانگهێشتکردن بۆ میهرەجان، کۆبوونەوە و جەژنە کلتوورییە ناوخۆیی و دەرەکییەکان، هەمان ڕێبازی حیزبسالاری و خزمەتکردنی لایەنگران پەیڕەو دەکرێت. ناوەکانی بەشداری بەپێی گوێڕایەڵی و نزیکایەتی لە ناوەندەکانی بڕیار ئامادە دەکرێن، نەک شایستەیی و خزمەتی ئەدەبی. بەم هۆیەوە نووسەر و بیرمەندانی سەربەخۆ، کە دەتوانن نوێنەرایەتییەکی زانستیی سەنگین بکەن، لەم بۆنە نەتەوەیی و جیهانییانە بە مەبەست بێبەش دەکرێن و پەراوێز دەخرێن، تا دەرفەتەکان زیاتر وەک دیاری ببەخشرێنە لایەنگران.
پەراوێزخستنی نووسەری بێلایەن تەنیا زیان بە کەسێک ناگەیەنێت، بەڵکوو تەواوی ژێرخانی کلتووری و زانستیی کۆمەڵگە دادەڕوخێنێت. کاتێک سنورەکانی داهێنان دادەخرێن و گۆڕەپانەکە بۆ ئەندامە حیزبییەکان چۆڵ دەکرێت، متمانەی خوێنەر بە میدیا و ناوەندە ڕۆشنبیرییەکان بەتەواوی لەق دەبێت و داهێنانی ڕاستەقینەش دەخنکێنرێت. کلتوور لە شوێنی ئەوەی هۆکارێک بێت بۆ وشیارکردنەوەی کۆمەڵگە، دەبێتە ئامرازێک بۆ سڕینەوەی بیرکردنەوەی ڕەخنەگرانە و بەدەستەوەدانی توانای بەرهەمهێنانی هزر بەو کەسانەی لە دەرەوەی سنوری بەرژەوەندی حیزبی بیر ناکەنەوە.
