موختار کەریمی- ئاڵمان - ١٠.١٠.٢٠٢٦
وەڵینە:
ڕۆ جەهانی ئەوەگژیای دژ بە سەزاو سێدارەی پەی یۆهەمین جاری جە ساڵەو ٢٠٠٣ بە وەرنیاری و ڕاوەبەری ڕێکوزیاو "یۆگێرتەی جەهانی دژ بە سەزاو سێدارەی" لوا ڕاوە. چا ساڵەولای گرد ساڵێو جە ڕۆ دەیەموو مانگەو ئۆکتۆبری جە سەرانسەروو دنیاینە پی بۆنەوە مەراسمێ جۆراوجۆرێ پەی کۆتایی ئاردەی بە سەزاو سێدارەی ملا ڕاوە. یۆ جە ئامانجەکاو ئی مەراسما هۆشیار کەردەیەو ویرووڕای گردی، ڕێکوستەی کۆمەڵگای مەدەنی، چالاکواناو ویەروو مافوو ئانزانی، ڕێکوزیای سیاسیێ و دێمۆکراتیکێ و... پەی کۆتایی ئاردەی یەکجاری بە سەزاو سێدارەین جە ئاستوو جەهانیەنە. بەرزکەردەیەو ئاستوو ڕۆشەنویری گردی جە بارەو پارێزنای کەرامەتوو ئانزانی یۆ جە ئامانجەکاتەری ئی چالاکیانە.
سەزاو سێدارەی کوشتەی بە ئەنقەسی دەوڵەتین کە بە شێوازێ بێ بەزەیانێ گیان جە ئانزانی مسانۆ. سەپنای سەزاو سێدارەی هیچ پاساوێوەش پەی نیەن، چوون ئی کردەوە، کردەوێوی دژە ئانزانین، بێ شۆنەمای دادوەرین، بێ قەرەبوون، بی ئەوەگێڵاین، هیچ شۆنەمای کۆمەڵایەتیەیچش پەی کەم کەردەیەو کێشەکا نیەنە و بە ئاشکرا دژ بە مافە هەرە بنەڕەتیەکەو ئانزانین، کە مافوو ژیواین. ئی مافە جە مادەو یەرێ(٣) جاڕنامەو گەردوونی مافەکاو مرۆڤی، کریاو ساڵەو ١٩٤٨ی جە لاو ڕێکوزیاو نەتەوە یۆگێرتەکاوە پاگێریش سەرەو کریان. پەسەنڎ
دلێنە:
ئی سەزا ناڕەوای هەر جە ویەردەی دوورەوە تا ئارۆ بە شێوازێ جۆراوجۆرێ گیانوو سەدان میلۆنێ ئانزاناش بێ بەزەیانە سانان. بە پاو ڕاپۆرتوو ڕێکوزیای و دەموودەسگای مافەکاو ئانزانی و هەرپاسە بەڵگە تارێخیەکا سەزاو سێدارەی تارێخەن بە دوێ بەشێ سەرەکیێ بەشبەشێ کریا:
۱. شێوازێ تازێ و بە نامێ مودێڕنێ جە دنیاو ئارۆینە
• چەنشانای کوشەندە (Lethal Injection): بەکارئاردەی کەرەسێ شێمیایێ تایبەتێ. ئی شێوازە جە ئەمریکا وجە چینەنە پەیڕەوێ کریا.
• هۆرواستەی (Hanging): هۆرواستەی شێوازێوی ئەشناسیان جە ئاستوو جەهانیەنە. ئی شێوازە جە ئێران، ئێراق، مێسر،، سەنگاپوور و ژاپۆنەنە بەکار بریۆ.
• سەرە بڕیەی : بەکارئاردەی ئی شێوازیە فرەتەر جە عەرەبستانی سعوودی و هەرپاسە جە لاو تیرۆریستەکاو داعشیەو بەکار براین و بریۆ.
• تیرواران (گولەواران): کوشتەی ڕاسەووێ بە چەکی جەنگی. تیرواران جە بڕێ وەڵاتێ جەهانیەنە هیشتا ملۆ ڕاوە، پەی نموونەی جە ئێران،(چ زەمانوو ڕژیموو شاینە، چ جە کۆماری ئیسلامیەنە)، ئەفغانستان، سوومالی، یەمەن، چین و....
• کورسی کارەبایی (صندلی الکتریکی): وەردایەو وزەو کارەبای بە وڵتاوژێوی قورس پەی دلێ جەسەو قوربانیەکا. ئی سەزای جە بڕێو وەلایەتێ ئێمریکاینە بەکار بریۆ.
• گازو نیتروژنی: شێوازێو کە وەرگێری کەرۆ جە یاونای ئۆکسیژنی بە جەسەو ئانزانی. ئی شێوازە بە تازەگی جە وەلایەتوو ئالاباماو ئێمریکای و هەر پسە جە چینەنە بەکارش مارا.
تۆڵە (قصاص نفس)
• بە پاو مادەو ٣٠٠ یاساو سەزای ئیسلامی، سەزاو کوشتەی بە ئەنقەسی، عەینوو کوشتەۆ وەرانوەرین،(قصاص نفس). ئی شێوازە جە وەڵاتە توندڕەوە ئیسلامیەکانی، پێسەو ئێرانی و.. ملۆ ڕاوە.
۲. شێوازێ کۆنێ، کە ئیسە کەمتەر بەکار میا
جە ویەردەنە شێوازێ جۆراوجۆرێ فرە دڕندانەتەرێ بەکار ئامێنێ. بڕێو چا شێوازا پی جۆرە بیێنێ:
شێوازوو سەزای جۆغرافیا و ویەردە
چرخی کاترین (به ئینگلیسی : Breaking wheel یا Catherine wheel) جۆرە سەزایە فرە تەرسناکەنە کە جە سەدە دلێڕاسئینەکانە جە ئوروپانە بەکار ئامێنە.
گیوتین شێوازێو کە جە ویەردەنە فرەتەر جە فەرانسەنە بەکار ئامان.
چوارمێخ(صلابه / تصلیب) شێوازێوی کۆن کە جە وەرکەوتی دلێڕاسین و هەرپاسە جە ئوروپانە بەکار ئامان.
زینڎە بە چاڵ شێوازێوی تەرسناک و کۆمەڵکوش. ئی شێوازە هەم جە ویەردەی دوورەنە و هەم جە ویەردەی نزیکەنە جە فرە وەڵاتێنە بەکار ئامان. پەی نموونەی جە ساڵەو ١٩٨٨ی جە ئێراقەنە جە شاڵاوە بەدنامەکاو ئەنفالیەنە دژ بە کوردەکا بەکار ئاما. ئەنفال ژێنۆسایدێو بێ کە زیاتەر جە ١٨٢٠٠٠ ئانزانی کوردێ، جە زاڕۆی شۆتەوەرەوە گێرە تا کەسانی هەشتا ساڵێ بە کۆمەڵ زیندە بە چال کریای.
تەوەن واران(سنگسار) سەزایە کۆنە کە فرەتەر جە ویەردەی دوورەنە بەکار ئامێنە. جە ویەردەی نزیکیچەنە جە بڕێو وەڵاتاو دنیاینە، پێسەو ئەفغانستانی و.. بە تایبەت دژ بە ژەنا بەکار ئامێنە.
سەزاو سێدارەی ئیسە فرەتەر چا وەڵاتانە بەکار مەێ کە دەسەڵاتدارێ دیکتاتۆرێ و ئیدەئۆلۆژیکێ ڕاوەبەرێنێ، بە تایبەت جە وەڵاتە فرە نەتەوەیەکانە. چی وەڵاتانە سەزاو سێدارەی نە تەنیا دژ بە جیاویرە دژبەرەکا پەیرەو کریۆ، بەڵکوو دژ بە چالاکواناو سەر بە نەتەوە جیاوازەکا یان دژ بە کەمایەتیەکاتەریچ بەکار بریۆ. یۆ چا وەڵاتا، وەڵاتوو ئێرانین. چ جە زەمانوو دەسەڵاتداریەتی بنەماڵەو پالەوی و چ جە دەسەڵاتداریەتی کۆماری ئیسلامی ئێرانی پەی دلێنەبەردەی دژبەرە سیاسی و باوەرمەندەکا(عقیدتی) سەزاو سێدارەی بەکار ئامێنە ئیسەیجە هەر بەکار مەی. سێدارە ئامرازێوی سەرکوتکەری دڕندانەن کە پەی بە زۆر سەپنای دەسەڵاتی پەێڕەو کریۆ.
سەزاو سێدارەی جە ماوەو ٤٧ ساڵێ دەسەڵاتداریەتی کۆماری ئیسلامی ئیرانیەنە هەوراز و نشیوێش بیێنی، بەڵام هەمیشە گەورەتەرین و وەروەڵاوتەرین سەزا بیێنە پەی دلێنەبەردەی دژبەرا و جیاویرا و بێوچان بەکار ئامێنە. پەوکەی کۆماری ئیسلامی هەمیشە جە ڕێزوو یۆهەموو ئا وەڵاتانە بیەن، کە فرەتەرین ئاماروو ئێعدامیشا بیەن.
نەتەوە بندەسەکا جە ئێرانەنە و سەزاو سێدارەی
بە پاو ئاماروو ڕێکوزیایەکاو مافوو ئانزانی و هەرپاسە ڕاپۆرتوو دەموو دەسگا پێوەندیدارە میادەوڵەتیەکا ژمارەو ئێعدام کریایاو ناوچەو نەتەوە بندەسەکا فرە زیاتەرەن جە ماباقی مەحاڵەکاو ئێرانی. بە تایبەت جە کوردستان، بەلووچستان، خووزستان و.... کە مدرامان و ئەوەگژیای سیاسی و مەدەنی دژ بە ڕژیموو ئیسلامی ئێرانی وەرچەمتەر و زەقتەر بیەن و ویەردێوی دوور و درێژتەرش هەن، ئاماروو سێدارەو نەتەوە بندەسەکا یەکجار فرەن. من چیگەنە فرەتەر پاگێری سەروو دیاردەو ئیعدامی جە کوردستانەنە کەروو.
یۆهەمین شەپۆلەو سێدارەی و هەرپاسە کۆمەڵکوشی بە بێ دادگا و پارێزەر جە کوردستانەنە دەسش پەنە کەرد. ڕژیمی تازە بە دەسەڵات یاواو ئێرانی پی ئێعداما دڕندەگی و دژمنایەتی وێش وەرانوەروو داواکاریە ڕەواکاو خەڵکوو کوردستانیەو نیشانە دا. ئی ئێعداما بە درێژایی تەمەنوو ٤٧ ساڵەو کۆماری ئیسلامی درێژەشا بیەن و نەبڕیاینێوە و تا ئیسە دەیان هەزار ژەنی و پیای و گەنجێ و زاڕۆڵێ، کە فرەتەرشا خەڵکی مەدەنی بیەنێ، کریاینێ قوربانی ئی سیاسەتە دڕندانەیە.
بە پاو ڕاپۆرتوو ڕێکوزیا مەدەنیەکا و ڕێکوزیایەکاو مافوو ئانزانی ئێعدام جە کوردستان بێ وچان بەردەوام بیەن و بە بەرئاورد چەنی ڕێژەو حەشێمەتیش بەرزتەرین ئامارش بیەن و هەن. ئی ئامارا جە لاو ئی ڕێکوزیایاوە بە بەڵگە تۆمارێ کریاینێ و پارێزیاینێ و وزیاینێ وەروو دەسوو ناوندە دەسەڵاتە جەهانیەکا و هەرپاسە وێروڕای گردی جەهانی.
دەسەڵاتی دادوەری ئێرانی پەی ئێعداموو چالاکوانە کوردەکا تاوانێ جۆراوجۆرێش تاشاێنی و کەردێنێش بە پاساو پەی سەزاو سێدارەی. بڕێو چی تاوانا پێسەو: "محاربە"ی، "بغی"، "جاسوسی برای بیگانگان"، "اقدام علیە امینت ملی" و "تجزیە طلبی" دریانێ پاڵوو چالاکوانە کوردەکا و ویسەرانە و بە بێ هیج مافوو وەرگێری یاسایی پەی قوربانیەکا بە شێوازێ جۆراوجۆرێ ئێعدامێ کریانێ.
هەر چن "تجزیە طلبی" یان هەمان سەربەوێ وازی کوردەکا و ماباقی نەتەوە بندەسکاو ئێرانی، جە وینگەی شۆوینیستی دەسەڵاتداراو کۆماری ئیسلامی و هەرپاسە ئوپۆزیسیۆنی بێ دەسەڵاتی ئێرانی بە تاوانە دریۆ قەڵەم، بەڵام ئینە مافێوی ئانزانی و یاسایی و ڕەواو ئی نەتەوانە و مشۆ ددانش پۆرە بنریۆ. ئی مافە مافێوەن کە سازشش سەرەو نمەکریۆ و هەرکەس و لایەنێو ددانش پۆرە نەنیۆ، بە کردەوە دژوو مافە سەرەتاییەکاو ئی نەتەوانە و ژیوای چەنی ئی ناوەندگەرایا نە سەقامگیرەن و نە سەربەرزانەن وهەمیشە پێسەو شارۆمەندی پلە دوێ و پلە یەرێ مامەڵە چەنی ئی نەتەوە بندەسا کریۆ.
ماوێوی فرە کورت دماو بە دەسەڵات یاوای کۆماری ئیسلامی، خومەینی جەلاد سادق خەڵخاڵێش پێسەو حاکم شەرعی دەسنیشان کەرد و کیاناش پەی کوردستانی. ئی قاتڵە دڕندە خەیرا وێش یاونا کوردستان و کۆمەڵکوشیش جە پاوەو هەورامانینە دەس پەنە کەرد. دماو پاوەی پەی درێژەو کۆمەڵکوشیەکەیش لوا پەی سنەی، مەریوانی، سەقزی، مەهابادی و...... (نا)دادگاە سارایی (صحرایی) و بەڕبەڕیەکاش وستێ کار و جە ماوێوی فرە کورتەنە جە (نا)دادگای چن خولیێنە (دەقێقێ) بە دیان کەسێ بێتاوانێش تیرواران کەردێ.
ڕژیم تەنیا پی ئێعدامە سارایا دەسبەردار نەبی، بەڵکوو تاوانێ گەورەتەرێش خولقنای کە ملا چوارچێوەو تاوانەو ژێنۆسایدی. قاڕنا(قاڕنێ) و قەڵاتان ئا دوە دەگای بێنێ کە بە شێوازێوی یەکجار دڕندانە جە ڕۆ ١٠ و ١١ مانگەو ئاوەوەرەی ساڵەو ١٣٥٨ی ژێنۆساید کریای. پاسدارە جەنایەتکارەکاو ڕژیمی تەنیا بە کۆمەڵکوشی ئی خەڵکە بێتاوانەیە تێرێ نەبیێ و وازشا جە لاشە بێگیانەکاشا نارد، بەڵکوو بە ساتوور و قەمە سەرە و دەس و پا قوربانیەکاشا بڕیێ و جە لاشەیشا جیاشا کەردیوە. ئی کردەوە تاوانبارانە لووتکەو دڕندەگی ڕژیموو ئیسلامی ئێرانی مرمانۆ.
ئی تاوانە گەورا بە درێژایی تەمەنی نەگریسوو ڕژیمی و جە ماوەو شەڕێوی دەیان ساڵە و سەپیایرە سەروو ئی خەڵکە هەقوازەیە درێژەشا بیەن و ئیسەیچە درێژەش هەن. چی شەڕە نابەرابەرەنە دەیان هەزار خەڵکی مەدەنی و پێشمەرگێ گیانشا جە دەس دان. هەزاران کەسێ وێسەرانە و بێ بەڵگە دەسبەسەر کریاینێ و وزیاێنێ زیندان و دەیان شارێ و دەگای بوومواران و کاولێ کریاینێ. بە سەدان چالاکوانێ و پەنابەرێ و ڕابەرێ سەرشناسێ هێزە کوردیەکا جە هەندەران و جە هەرێموو کوردستانیەنە تێرۆرێ کریاینێ. جە چن ساڵێ ویەردێچەنە تا ئیسە چنها ئوردووگای پەنابەرا و بنەماڵەو پێشمەرگاو هێزە کوردیەکا جە هەرێمەنە بە درۆن و بە مووشەک کاولێ کریاینێ و دەیان کەسێ بێتاوانێ کۆمەڵکوش کریاێنێ.
ئارەزوە خەیاڵییەکاو خالێد عەزیزی پەی ئەرەمەرزنای دیکتاتۆریەتی و سەزاو سێدارەی
هەر پاجۆرە کە وەڵتەر بە کورتی ئاماژەم پەنە کەرد، ڕۆڵەکاو خەڵکی زڵم وەنە کریاو کوردستانی دەیان ساڵێن ئێعدامێ و کۆمەڵکوش و ژێنۆساید کریا، بەڵام ئی خەڵکە تا ئیسە کۆڵش نەدان و بێوچان پەی یاوای بە مافە ڕەوایەکاش چەنی دەموو دەسگا سەرکوتکەرەکاو ئی ڕژیمیە گژیان و ئیسەیچە گژیۆ. کوردستانیەکا هامکات چەنی ئەوەگژیای پەی مافە ڕەواکاشا شان بە شانوو نەتەوەکاتەری و چەنی ڕێکوزیاکاو مافوو ئانزانی چ جە ئێران و ج جە ئاستوو جەهانیەنە گژیا پەی کۆتایی ئاردەی یەکجاری سەزاو سێدارەی جە کوردستان و جە ئێران و جە سەرانسەروو دنیاێنە. ڕێک بە پێجەوانەو ئی ئامانجە ڕەوایاو کوردستانیا، کە کۆتایی ئاردەی بە سەزاو سێدارەی و دیکتاتۆریەتی تەنیا بەشێو چادیشانە، خالێد عەزیزی، قسەکەروو حێزبوو دێمۆکراتوو کوردستانوو ئێرانی جە ئەرەنیشتێوەنە بە ئاشکرا ئاواتە موازۆ پەی سەپنای دیکتاتۆریەتی و سەزاو سێدارەی جە کوردستانێوی نا دێمۆکراتکەنە کە ئاد و هامویرەکاش دەسەڵاتدارێش با. سەیر ئانەنە کە ئی باسشە جە تەلەوزیۆنوو "کورد کاناڵ" یچ وەڵاو کریانەو و ئیسەیچ جە ئینتەرنێتەنە هەن و منیچ پێسەو بەڵگەی تۆمارم کەردەن. چا قسەوباسەنە خ. عەزیزی پێسە ماچۆ:
"ئارەزووم دەکرد کورد توانیبای خۆی ڕزگار بکا با حکوومەتی دیکتاتۆری کوردی هەبایە!!، با دیکتاتۆرە کوردەکانیش کوردیان ئێعدام کردبایە!!، بەڵام سنوورەکانی هی خۆی بوایە، وەکوو هەموو وەڵاتانی دنیا"
بەڵام قاسملوو ڕابەروو کاریزماتیکوو حێزوو دێمۆکراتی کە وێش بی بە قوربانی تێروری دەوڵەتی داگیرکەری فارسی واچێ: " من خراوتەرین دێمۆکراسیم جە خاستەرین دیکتاتۆریەتی پەنە وەشتەرەن"
نەتەوە و گەلە بندەسەکا، بە تایبەت گەلوو کوردستانی ڕۆڵەکاش و پێشمەرگەکاش پەی سەپنای دیکتاتۆریەتی و سەزاو سێدارەی جە لاو کەسانێوە پێسەو خالێد عەزیزی قوربانی نەکەردێنێ و نمەکەرا. چالاکوانە کوردستانیەکا، چ پێشمەرگێ و چ چالاکوانێ مەدەنیێ وەڵ جە گردچیەنە پەی کۆتایی ئاردەی بە زڵم و زۆری نەتەوایەتی و داگیرکاری، کۆتایی یەکجاری بە سەزاو سێدارەی و دیکتاتۆریەتی، پەی چەسپنای دێمۆکراسی، دادپەروەری کۆمەڵایەتی، یەکسانی ژەن و پیای، مافوو زاڕۆی، سەروەری یاسای، دەسەبەر کەردەی مافوو تاکی و کۆمەڵی سەروو بنەماو جاڕنامەو گەردوونی مافەکاو ئانزانی، ڕێز گێرتەی و پارێزنای مافوو کەمینە زوانی و ئایینیەکا و..... دەسشا دان بە ئەوەگژیای بێ وچانی و گیانشا بەخت کەردەن. گردوو شارۆمەنداو کوردستانی بێزارێنی جە دیکتاتۆریەتی، بێزارێنی جە سەزاو سێدارەی بە گردوو شێوازەکاشەو. ئامانج و یاوگەو کوردستانیا سەپنای دیکتاتۆریەتوو خالێد عەزیزی و هامویرەکاش نیەن و ئیجازەیچ نمەدا کە ونی سوورەو ڕۆڵەکاشا بۆ بە فەرشی سوور پەی یاوای دیکتاتۆریەتی و سەزاو سێدارەی چێروو نامێ کوردی و کوردایەتیەنە. ئی گەلە زڵم وەنە کریا بە تەماموو هێزیشەو ئامانەنە مێدان پەی کۆتایی ئاردەی بە هەر چەشنە دیکتاتۆریەتی.
چی سەردەمەنە کە چەسپنای مافەکاو ئانزانی و دێمۆکراسیەت و کۆتایی ئاردەی بە سەزاو سێدارەی ئێژایی و گرینگیوی جەهانیشا هەن، چی مشۆ بە نامێ سنووری و ناسیۆنالیسمی کۆر و و نادێمۆکراتیکی بانگەشە پەی دیکتاتۆریەتی و سەزاو سێدارەی کریۆ؟ هەرێموو کوردستانی (باشوور) ٣٥ ساڵێن بە نامێ مافی نەتەوایەتی و.. نەتەوەکەو وێش چەوسنۆوە و وستەنش دلێ بارودۆخێو کە خەڵکش دوور وستەنەو جە ئەوەگژیای پەی مافە ڕەواکاش. نە دێۆکراسیەت هەن، نە مافوو مرۆڤی وەرچەم گیریۆ، نە ئازادی ویروپەیلوای هەن، نە ڕۆنامەوانی و مێدیای ئازاد هەن، نە مافوو ژەنێ و زاڕۆی پارێزیۆ، نە یاسا سەروەری کەرۆ، نە دادپەروەری کۆمەڵایەتی هەن، نە سنوورەکاو کوردستانی گیریاینێوە و پارێزیاینێ، و..... چا حکوومەتە بە نامێ کوردیەنە تەنانەت مافی زوانی خەڵکوو هەورامانی ٣٥ ساڵێن بە شۆوینیستانەتەرین شێوە پاشێل کریۆ. هەورامانێو کە ئا گردە ئەنفال و کیمیاییواران و کاولکاریشە پەی کوردایەتی ئامان سەرەرە. هەورامانێو کە چنها قارەمانێش پێسەو حەمە گٶڵپی و ئازاد هەورامی و... فیداو کوردایەتی کەردێ.
ئیتر با ورەتەی کەرکووکی مدرۆ، با تێروروو سەدان کوردێ پەنابەری وەرکەوتی جە باشوورەنە بە دەسوو داگیرکەری ئێرانی بە هامکاری هێزە کوردیەکاو باشووری مدرۆ، با شەڕی براکوشی دەیان ساڵەو هێزە کوردیەکا مدرۆ، با پەلکێش کەردەی داگیرکەرەکاو دەرووبەری و کاول کەردەی و دزیەی سەرچەمە سرووشتیەکاو کوردستانی جە لاو ترکیەی فاشیستیوە مدرۆ و سەدان نموونە خیانەتبارێتەری. ئینە نموونەو دەوڵەتی نەتەوایەتی نا دێمۆکراتیک و دیکتاتۆری بە نامێ کوردیوە بێ. خەڵکی ژیر و ئەنەیاواو کوردستانی ئی (نا)نموونەشە گەرەک نیەن و نمەبوو جە هیج بەشێوەتەروو کوردستانیەنە دووبارە بۆوە.
کۆتایی:
حێزبوو دێمۆکراتوو کوردستانی کە دماگرو (پسوند) دێمۆکراتیش بە نامەکێشەوە لکنان، مشۆ تەکلیفوو وێش پەی وێروڕاو گردی کوردستانی ڕۆشن کەرۆوە. یان ئینا چەنی واتەکەو ڕابەرە کاریزماتەکەیش، دوکتور قاسملووی کە چن جاری واتەنش: " من خراوتەرین دێمۆکراسیم جە خاستەرین دیکتاتۆریەتی پەنە وەشتەرەن" یان ئینا چەنی بانگەشەو قسەکەرەکەو ئیسەیش، خ. عەزیزی پەی دیکتاتۆریەتی و سەزاو سێدارەی؟؟
حێزبوو دێمۆکراتی مشۆ ئینەیە بزانۆ کە جە دنیاو ئارۆینە، دنیاو ئێژایی دای بە مافوو ئانزانی و دێمۆکراسیەتی، دنیاو بێزاری جە دیکتاتۆریەتی و سەزاو سێدارەی، دنیاو شۆڕشوو زانیاری و خێرایی وەڵابیەی زانیاری و ڕۆشنویری و... سیاسەتوو بانیە و دوێ هەوای نمەلۆ وەرەو و هیچ پاساوێەیچش پەی نیەن. ئی سیاسەتە وەڵ جە گردچیەنە زەرەر ئەۆ متمانێ سیاسی ئی حێزبیە مدۆ. دەسە گوڵ بە ئاودای خالێد عەزیزی تەنیا پی قساشە کۆتاییش نمەی. نامبریا وەختوو وێش جە سێمینارێوەنە، کە ئادیچ جە "کورد کاناڵ" وەڵا کریاوە، هەڕەشێش ئەو گلێرەو کەردەی زوانی هەورامی، کەلهۆڕی و کرمانجی(شەکاکی) و هەرپاسە ئایینوو یارسانی کەرد. من و چنها کەسێتەری چی بارەوە جە سۆسیال مێدیانە جواوێوی گوونجیاما داوە. بەڵام دیسان جە فرسەتێوتەرەنە جواویتەریچ هۆر گێرۆوە.
